Yale Üniversitesi "European Intellectual History since Nietzsche" dersinin kayıtlarını eklemiş YouTube kanalına.
Yaz okulu almak isteyenler için: https://t.co/x9mOohTEbX
Yapay zekanın bildiğimiz anlamdaki insanın sonunu getiriş rotası ve yöntemi üzerine düşüncelerimi yazdım:
Terminatör II filmine sinemada gittim bugün. 35'inci yıl dönümüymüş. Izlerken ve bu film İlk çıktığında nelere hayret ettiğimi düşünürken, yapay zekanın insan hayreti ile ilişkisini yeterince incelemediğime ve asıl tehdidin nerede odaklandığını yeterince vurgulamadığıma karar verdim.
Şaşırmak, hayret etmek, muhtemelen geçmişe ait bir duygu olacak. Tahminim o ki, bir -belki iki- kuşak sonra hiç kimse hiçbir şeye şaşırmayacak. Hayret etmeyecek. Nörobilimde şaşırma, beklenen ile gerçekleşen arasındaki farkın dopamin sisteminde işaretlenmesiyle doğar. Bu farkın dopamin tetiklemez seviyelere doğru düşmekte olduğunu düşünüyorum.
Yapay zekanın bir yandan öngörü ve tahmin kabiliyetleriyle, bir yandan da herhangi bir içeriği mümkün kılan kabiliyetlerindeki artış ile kalınlaştırdığı insan hayret duvarı, zamanla aşılamaz olacak. Evrim geçirerek kaşımızı kaldırma kabiliyetimizi kaybedeceğiz. Zira böyle bir duygu ve o duyguyu ifade gerekliliği kalmayacak.
Bir başka deyişle, felsefenin bitişine doğru seyahat ediyoruz. Uç olay senaryolarının hepsi bilindik ihtimallere dönüşürken, bilgi hayretin yerini alıyor.
Aristoteles’in Metafizik’inde felsefenin thaumazein (hayret) ile başlaması, rastlantı değil. Insan zihninin egzersizlerini bitiren de o hayreti bitiren olacak. Terminatör, o.
Platon’un Theaitetos’unda da felsefe hayretle başlar. Gündelik olanın birden yabancılık kazanması, felsefeye vücut verir. Gündelik olanı insanı aşkın hale getiren ise, felsefeyi de bugün bildiğimiz anlamdaki insan düşüncesini de bitirecek olandır.
Heidegger, Gestell kavramıyla teknolojinin her şeyi hesaplanabilir kaynak haline getirdiğini ve bu hesaplanabilirliğin hayretin ontolojik zeminini sildiğini belirtir. Işte yapay zeka elinde bu zemin çarpanlı bir hızla silindikçe, hayret geçmişe ait bir duygu olacak.
Insan zihni ile makinenin birleşmesi tamam oldukca, öngörü kapasitesini biyolojik beynin ötesine taşıyan bu durum, “sürpriz”i ortadan kaldıracak.
Bir sonraki kuşak, sürekli güncellenen modellerin içinde büyüdüğünde, tahmin hatası sıfıra yaklaşacak. Kestirimsel hamleler ortadan kalkarken, bu dinamik her türlü yeniliği rutinleştirecek.
Hayret, yalnızca ilk şaşkınlık değildir. Düşünmenin durduğu yerdir. Insanın simülasyon dışına taştığı ve donup kaldığı andır. Yapay zeka yetkinliklerinin artışına paralel olarak her şeyin önceden simüle edildiği bir dünyada o hayret de kaybolacak. Simülasyon dışına taşmalar son bulacak. Simülasyon tam egemenlik kuracak. Felsefenin archê’si, yani ilk temel taşı, thaumazein, yani hayret, geçmişe ait bir duygu olarak kalıp bildiğimiz anlamdaki insanı sonlandıracak. Terminatör, bu.
Terminatör II filminin bana 35 yıl sonra düşündürdükleri, bunlar oldu.
Sevgili öğrencim Ahmet Mansur Tural’ın “Aptallık Üzerine” adlı felsefi sohbetini paylaşmak istiyorum🧿
Aptallık Üzerine - İçimizdeki Putlar - Mina Ekeman & Ahmet Mansur Tural ... https://t.co/DGtqlRvYo4 @YouTube aracılığıyla
Sevgili öğrencim Ahmet Mansur Tural’ın “Aptallık Üzerine” adlı felsefi sohbetini paylaşmak istiyorum🧿
Aptallık Üzerine - İçimizdeki Putlar - Mina Ekeman & Ahmet Mansur Tural ... https://t.co/DGtqlRvYo4 @YouTube aracılığıyla
I am absolutely thrilled to share that my new story book, Kaan ve İyi Kalpli Karınca(Kaan and the good-hearted ant) is finally out in the world! I hope that it brings joy to children and their parents 🧚🏼♂️
I am absolutely thrilled to share that my new story book, Kaan ve İyi Kalpli Karınca(Kaan and the good-hearted ant) is finally out in the world! I hope that it brings joy to children and their parents 🧚🏼♂️
Yes.
Writing is not a second thing that happens after thinking. The act of writing is an act of thinking. Writing *is* thinking.
Students, academics, and anyone else who outsources their writing to LLMs will find their screens full of words and their minds emptied of thought.
I am really excited to announce I will be working again with University of Cumbria and Dave Harvey to co-ordinate an Outdoor Learning Conference for Primary, SEND and AP settings hosted at the University's Lancaster campus. Get the date in the diary now - 18th March 2026!
Our lovely Patron Stephen Fry talks to @PhilosophyNow about AI, the lure of language, and of course, philosophy in schools in a wonderful interview in their latest issue about the digital world: https://t.co/w0eiAr0xkA #Philosophyforchildren#p4c#philosophy#AI#language
Bugün sizleri Ankara’da 5-6 Aralık 2025 tarihinde, SineFilozofi Dergisi ve Sinema ve Felsefe Derneği işbirliğinde düzenlenen, düşünen, üreten ve mevcut dünyaya alan açan herkesi bir araya getirmeyi amaçlayan 8. Uluslararası Sinema ve Felsefe Sempozyumu’na davet ediyoruz.