PommeSirirungruang

I'm blind. Trying to raise awareness among sighted ppl. Interested in books,inclusion,accessibility,disability,dharma.

[SleeplessBKK @SleeplessBKKNew]

เชื่อว่าเวลาใช้เว็บไซต์ต่างๆ ทุกคนต้องเคยเจอกับสิ่งที่เรียกว่า CAPTCHA ไอ้เจ้าหน้าต่างที่เด้งขึ้นมาพร้อมกับตัวอักษรบิดๆ เบี้ยวๆ แล้วสั่งให้เราพิมพ์ตาม เพื่อยืนยันว่าเราไม่ใช่ Bot หรือโปรแกรมอัตโนมัติ

รู้หรือไม่ว่าทุกครั้งที่คุณกำลังหรี่ตาเพ่งอ่านตัวอักษรเหล่านั้น คุณไม่ได้แค่กำลังพิสูจน์ยืนยันความเป็นมนุษย์ของตัวเอง แต่คุณยังเคยมีส่วนร่วมในหนึ่งในโครงการ "แปลหนังสือดิจิทัล" ที่ใหญ่ที่สุดในโลกโดยไม่รู้ตัว

ย้อนกลับไปในยุคแรกๆ ของอินเทอร์เน็ต ปัญหาใหญ่ที่น่าปวดหัวมากในตอนนั้นก็คือ "โปรแกรมอัตโนมัติ" หรือที่เราเรียกกันติดปากว่า "บอท" (Bot)

เจ้า Bot พวกนี้ถูกสร้างขึ้นมาเพื่อทำเรื่องแย่ๆ เช่น สมัครอีเมลเป็นล้านๆ บัญชีเพื่อส่งสแปม เข้าไปปั่นผลโหวตออนไลน์ หรือกว้านซื้อตั๋วคอนเสิร์ตไปขายต่อ

ตอนนั้นเองที่นักวิทยาศาสตร์คอมพิวเตอร์กลุ่มหนึ่งที่มหาวิทยาลัย Carnegie Melon นำโดยชายหนุ่มอัจฉริยะที่ชื่อ Luis von Ahn (คนในรูป) ได้รับโจทย์มาว่า "จะทำยังไงดี ถึงจะแยกมนุษย์ออกจาก Bot พวกนี้ได้?"

ตอนนั้นหลุยส์และทีมของเขาปิ๊งไอเดียสุดเจ๋งขึ้นมา พวกเขาสังเกตเห็นจุดอ่อนสำคัญของคอมพิวเตอร์ในยุคนั้น นั่นคือ คอมพิวเตอร์ อ่านตัวอักษรที่บิดเบี้ยวได้ห่วยแตกมาก! ในขณะที่สมองของมนุษย์เรากลับมองตัวอักษรยึกยือพวกนั้นแล้วเข้าใจได้อย่างง่ายดาย

พวกเขาจึงสร้างแบบทดสอบง่ายๆ ขึ้นมา โดยการนำภาพตัวอักษรมาบิดๆ ยืดๆ ขีดๆ ฆ่าๆ แล้วให้คนพิมพ์ตาม ถ้าพิมพ์ถูก ก็แปลว่าเป็น "มนุษย์" แต่ถ้าเป็นบอท ก็จะอ่านไม่ออกและไม่สามารถผ่านเข้าไปได้ และพวกเขาเรียกสิ่งนี้ว่า CAPTCHA

CAPTCHA ประสบความสำเร็จอย่างถล่มทลาย แต่หลุยส์ไม่ได้หยุดแค่นั่น เขาเริ่มมานั่งคิดอะไรบางอย่าง...

เขาคำนวณดูแล้วพบว่า ในแต่ละวัน มนุษย์ทั่วโลกใช้เวลารวมกันประมาณหลายแสนชั่วโมงไปกับการพิมพ์ CAPTCHA... ซึ่งมันคือพลังสมองมหาศาลที่ถูกใช้ไปโดยเปล่าประโยชน์!

เขาจึงเกิดคำถามในใจว่า "เราจะเปลี่ยนเวลาที่สูญเปล่านี้ให้กลายเป็นประโยชน์กับโลกได้ยังไง?"

ในขณะเดียวกัน โลกของเราในตอนนั้นก็มีปัญหาใหญ่อีกปัญหาหนึ่ง นั่นก็คือ การแปลงหนังสือเก่าๆ ให้เป็นไฟล์ดิจิทัล

ห้องสมุดทั่วโลกมีหนังสือโบราณนับล้านๆ เล่มที่อยากจะสแกนเก็บไว้ แต่ปัญหาก็คือ โปรแกรมคอมพิวเตอร์ (OCR) ในสมัยนั้นยังไม่ฉลาดพอที่จะอ่านตัวอักษรในหนังสือเก่าๆ ที่หมึกอาจจะจางหรือกระดาษเปื่อยยุ่ยได้ถูกต้อง 100% มันมักจะมี "คำที่อ่านไม่ออก" ติดมาเสมอ

หลุยส์ก็เลยเอาสองปัญหานี้มาเชื่อมเข้าด้วยกันจนเกิดเป็นไอเดียที่ต้องเรียกว่า "อัจฉริยะ" จริงๆ!

เขาได้สร้างระบบใหม่ที่ชื่อว่า reCAPTCHA ขึ้นมา โดยหลักการทำงานของมันง่ายๆ แต่ฉลาดสุดๆ

เมื่อคุณเจอ reCAPTCHA ระบบจะส่งภาพ "คำ 2 คำ" มาให้คุณกรอก

คำแรก คือ "คำควบคุม" ที่ระบบรู้อยู่แล้วว่าอ่านว่าอะไร ใช้เพื่อทดสอบว่าคุณเป็นมนุษย์จริงๆ

ส่วนคำที่สอง คือ "คำปริศนา" ที่ตัดมาจากหนังสือเก่า ซึ่งโปรแกรม OCR สแกนแล้วอ่านไม่ออก

เมื่อคุณพิมพ์คำตอบ ระบบจะตรวจคำตอบของ "คำควบคุม" ก่อน

ถ้าคุณพิมพ์ถูก ระบบก็จะสันนิษฐานว่าคุณเป็นมนุษย์จริงๆและน่าจะพิมพ์ "คำปริศนา" ที่ OCR อ่านไม่ออกได้ถูกต้องด้วย

และเมื่อมีคนหลายๆ คนทั่วโลกพิมพ์คำตอบของ "คำปริศนา" คำนั้นตรงกัน ระบบก็จะยืนยันว่าคำนั้นถูกต้อง และนำไปใช้ในการสร้างหนังสือดิจิทัลต่อไป

เท่ากับว่าทุกครั้งที่คุณกรอก reCAPTCHA ในอดีตที่ผ่านมา คุณได้ช่วยถอดรหัสคำศัพท์จากหนังสือเก่าๆ ทีละคำสองคำโดยไม่รู้ตัว

ภารกิจนี้ยิ่งใหญ่ขนาดไหนน่ะเหรอ? มันช่วยแปลงคลังข้อมูลทั้งหมดของ The New York Times ที่มีบทความมากกว่า 13 ล้านชิ้นย้อนหลังไปถึงปี 1851 ให้กลายเป็นไฟล์ดิจิทัลได้สำเร็จ!

และหลังจากที่ Google เข้าซื้อ reCAPTCHA ในปี 2009 เทคโนโลยีนี้ก็ถูกนำไปใช้ในโครงการ Google Books ช่วยประมวลผลหนังสืออีกนับล้านๆ เล่มเลยทีเดียว

ทุกวันนี้ เราอาจจะไม่ค่อยเห็น CAPTCHA แบบตัวอักษรบิดเบี้ยวแล้ว นั่นก็เพราะ AI และคอมพิวเตอร์มันฉลาดขึ้นจนเริ่มจะอ่านตัวอักษรพวกนั้นออกแล้วครับ แบบทดสอบจึงต้องพัฒนาไปอีกขั้น กลายมาเป็นการให้เราคลิกเลือกรูปภาพ "ป้ายจราจร" "รถบัส" หรือ "ทางม้าลาย" แทน

ซึ่งอ่านมามาถึงตอนนี้ คุณก็คงพอจะเดาได้ว่านี่ก็คงไม่ใช่แค่การทดสอบธรรมดาเช่นกัน

ถูกต้องแล้ว เพราะมันคือ การฝึก AI ขนาดมหึมานั่นเอง

Google ได้นำข้อมูลการคลิกเลือกภาพของคุณ โดยเฉพาะภาพที่มาจาก Google Street View ไปใช้ในการ "สอน" และ "ปรับปรุง" โมเดลปัญญาประดิษฐ์ของพวกเขาให้ฉลาดขึ้นในการจดจำวัตถุต่างๆ บนท้องถนน

พูดง่ายๆ ก็คือ ทุกครั้งที่คุณคลิกเลือก "สัญญาณไฟจราจร" คุณกำลังช่วยสอน AI ของรถยนต์ไร้คนขับให้เข้าใจว่า "นี่คือหน้าตาของสัญญาณไฟจราจรในโลกแห่งความเป็นจริงนะ"

และคุณกำลังเป็นส่วนหนึ่งของเทคโนโลยีที่กำลังจะเปลี่ยนโลก

[PommeSirirungruang @nupomme]

@longtunman เสียดายที่ไม่สามารถอ่านภาพได้ค่ะ พอดีเป็นคนตาบอดที่ใช้โปรแกรมอ่านจอภาพ มันอ่านได้แต่ตัวอักษร ไม่สามารถอ่านภาพได้ 😢

[PommeSirirungruang @nupomme]

“Master Plan will serve as a compass for the ASEAN States to meet the rights of PWDs”#EnablingApril

[PommeSirirungruang @nupomme]

“PWDs must & can be enterpreneurs as well.” Dr. Seree Nonthasoot #EnablingApril

[PommeSirirungruang @nupomme]

If you implement the Master Plan you, at the same time, implement the SDGs and CRPD #EnablingApril

[PommeSirirungruang @nupomme]

Key action points stated in the Master Plan are the minimum priorities the ASEAN States should try to meet #EnablingApril

[PommeSirirungruang @nupomme]

PWDs do not only belong in socio-cultural pillar of ASEAN #EnablingApril

[PommeSirirungruang @nupomme]

PWDs need meaningful participation in all pillars of ASEAN - Political, economic and socio-cultural #EnablingApril

[PommeSirirungruang @nupomme]

Dr. Seree Nonthasoot presents about ASEAN Master Plan to the ASEAN Blind at TAB Convention #EnablingApril

[PommeSirirungruang @nupomme]

Thailand Association of the Blind (TAB) is organising a session for blind ppl in ASEAN about ASEAN Master Plan #EnablingApril

[PommeSirirungruang @nupomme]

@sappleapple Great!

[PommeSirirungruang @nupomme]

@zestnis จ้า ดีจังพ่อแม่มีคนดูแล นิดใช้ fb ป่าว ของเรา http://t.co/GbgJqfWGnG นะ

[PommeSirirungruang @nupomme]

@zestnis นิดทำอะไรอยู่ที่ไหนจ๊ะตอนนี้

[Danai Chanchaochai @dc_danai]

จดจ่อที่ปัญหา .. ปัญหายิ่งมากขึ้น
เมื่อใจมุ่งไปที่ความเป็นไปได้
เมื่อนั้นโอกาสใหม่ๆ จะเข้ามาในชีวิต ..

[PommeSirirungruang @nupomme]

@zestnis ยุ่งมากแต่สบายดีจ้า นิดเป็นไงมั่ง ขอโทษทีตอบช้านานๆ แวะมาที :P

[PommeSirirungruang @nupomme]

@framekung ขอบคุณค่ะ(อิๆตอบช้าไปหลายเดือน)

[PommeSirirungruang @nupomme]

นายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ รมว.คมนาคม : จัดซื้อรถเมล์ที่ทุกคนใช้ร่วมกันได้ http://t.co/7ufuFJXNEa ผ่าน @change

[PommeSirirungruang @nupomme]

ช่วยกันลงชื่อเรียกร้องให้ Apple เปลี่ยน text to speech ภาษาไทย มาใช้นาริสาเหมือนเดิมกันค่ะ http://t.co/MYcHQhywdi ผ่าน @change

[PommeSirirungruang @nupomme]

ผ้าชีฟองนี่ดีแฮะ แห้งเร็วแถมไม่ต้องรีด :)

[PommeSirirungruang @nupomme]

I'm at ก๋วยเตี๋ยวเรือกลางกรุง (Vadhana, Bangkok) http://t.co/NGc0b6PTvE