Sempozyumumuzun ikinci günü, bağımlılık alanının ulusal ve uluslararası ölçekte önde gelen isimlerinin katkılarıyla yoğun ve verimli oturumlarla tamamlandı.
Bugün, bağımlılık alanının öncü isimlerinden Prof. Dr. Kültegin Ögel ile bağımlılığın bireysel ve toplumsal etkilerini değerlendirdik. Prof. Matt Field ile kişisel hesap temelli izleme verilerinin problemli kumar davranışlarının belirlenmesindeki rolünü ele aldık. Uluslararası alanda bağımlılık çalışmalarıyla tanınan Prof. Dr. Mark Griffiths ile bağımlılıkta bilişsel süreçlerin tedavi ve iyileşme üzerindeki etkilerini tartıştık.
Ayrıca Prof. Dr. Erol Göka ile gerçekleştirdiğimiz “Dostoyevski: Kumarbaz’a Cevaplar” başlıklı oturum, bağımlılık olgusuna edebiyat ve insan psikolojisi perspektifinden bakma imkânı sundu.
Alanın farklı boyutlarını disiplinlerarası bir yaklaşımla ele aldığımız sempozyumumuzun ikinci gününden kareleri sizlerle paylaşıyoruz. Değerli katkılarıyla programımıza güç katan tüm konuşmacılarımıza, katılımcılarımıza ve emeği geçen herkese teşekkür ederiz.
#Sempozyum #Bağımlılık #KumarBağımlılığı #Akademi #KülteginÖgel #MattField #MarkGriffiths #ErolGöka
Kazandıran tuzak: Sanal kumar gençleri tehdit ediyor.
Bağımlılık ve İyileşme Sempozyumu’nda konuşan Prof. Dr. Kültegin Ögel, sanal bahis ve kumarın gençler arasında hızla yayıldığını belirterek uyardı:
🔹 “Sistem önce kazandırıyor, sonra bağımlı hale getiriyor.”
Uzmanlara göre cep telefonlarından 7/24 erişilebilen sanal kumar, gençleri borç, aile sorunları ve ruhsal çöküşe sürükleyen yeni nesil bir halk sağlığı tehdidine dönüşüyor.
SİRK, PALYAÇOLAR VE DİKKAT DAĞITMA SANATI
Tarih boyunca kitleleri yönetmenin en etkili yollarından biri, onların dikkatini gerçek meselelerden uzaklaştırabilmek olmuştur. Çünkü toplumlar bazen ekonomik sorunlarla, bazen adalet tartışmalarıyla, bazen de kurumsal aşınmalarla yüzleşmek zorunda kalırlar. İşte tam da böyle dönemlerde, kamuoyunun önüne çoğu zaman daha gürültülü, daha magazinsel ama daha yüzeysel tartışmalar servis edilir.
Sirkte bir şeyler ters gittiğinde sahneye palyaçoların çıkarılması tesadüf değildir. Amaç, yaşanan aksaklığı çözmekten çok, seyircinin bakış yönünü değiştirmek ve zaman kazanmaktır. Modern dünyada bu yöntem artık sadece sirklere özgü değildir; hayatın diğer bir çok alanında ve toplumsal kutuplaşma mekanizmalarında da benzer refleksler görülebilmektedir.
Çünkü dikkat, çağımızın en stratejik sermayesidir. İnsanlar nelere bakarsa onları gerçek, neleri konuşurlarsa onları önemli sanırlar. Bu nedenle bazen en büyük manipülasyon, gerçeği saklamak değil; toplumun gözünü/dikkatini başka yöne çevirmeyi başarabilmektir.
Sorun çözme becerileri gelişmiş olgun toplumlarda insanlar yalnızca sahnedeki gösteriye değil, perde arkasındaki düzene de bakarlar.
Saygı ile
Serdar DURAT
24.05.2026
Avrupa Birliği'nin Türkiye'de iktidara sonsuz destek vermesi, hukuksuzluklara tek ses çıkarmamasının nedeni bu işte. Kendi insanına, turistine, firmalarına, taraftarına bile ayrıcalıklı ve ucuz imkanlar sunan Türkiye. Yerel halkın onlara hizmet etmesi.
DEHB ilaçları bağımlılık yapmaz — tam tersine, bağımlılığı önleyebilir.
3 milyon hastalık ABD verisi (Quinn et al., American Journal of Psychiatry 2017): DEHB ilacı kullanılan dönemde madde ilişkili acil servis başvuruları erkeklerde %35, kadınlarda %31 azaldı. Tedavi bittikten 2 yıl sonra bile koruyucu etki sürüyor.
İsveç ulusal kayıt verisi (Chang et al., 2014; n=38.753): reçeteli stimülan kullananlarda madde kötüye kullanımı %31 daha düşük. BMJ 2025'te yayımlanan hedef-deneme analizi (Zhang et al.; n=148.581): DEHB ilacı başlamak madde kötüye kullanımını %15, intihar davranışını %17, suç davranışını %13 azaltıyor.
Mekanik açıklama (Volkow et al., 2003): ağızdan alınan stimülanlar beyinde dopamini YAVAŞ yükseltir — tedavi etkisi. Burundan/damardan alımda dopamin hızlı yükselir — bağımlılık etkisi. Reçete dozu doğru kullanıldığında bağımlılık riski olmadığı gibi koruyucu.
Asıl risk tedavisizlik. Tedavi edilmemiş DEHB, bağımlılık riskini 2–6 kat arttırıyor. Beyin ödül devresi yetersiz çalıştığında kişi sigara, esrar, alkol ya da kokaine yöneliyor — bilim buna "self-medikasyon" diyor. JAMA Psychiatry 2015: eş zamanlı DEHB ve kokain bağımlılığı olanlarda yüksek doz amfetamin tedavisi, plaseboya kıyasla 4 kat daha yüksek başarı oranı sağladı.
Tedavi kararı korkudan değil, kanıttan beslenmeli.
Bilimsel kaynaklar ve detaylı dosya → https://t.co/8Wv9S7Zlnj
#DEHB #ADHD #Psikiyatri #Bağımlılık #SelfMedication #MentalHealth
Yasadışı bahis üzerine.
Türkiye’nin kanayan yarasıdır. Uyuşturucu bağımlılığı gibi toplumsal tehdittir.
Kolay yoldan zengin olma, müşkülünü giderme, kumar tutkusuna yenik düşme gibi ekonomik, sosyal, psikolojik bir çok sebebi vardır.
Uzmanları daha iyi analiz edecektir.
Dikkat çekmek istediğim bir başka nokta var.
Yasadışı bahiste 14 milyona yakın kullanıcı bilgisinden, 3 milyon 200 bin civarında kimliği tespit edilmiş şahıstan söz ediliyor.
İddia o ki kimliği belirlenen 3 milyon 200 bin kişiye adli işlemin yanısıra 400 bin liraya kadar para cezası gündemde.
Kaş yaparken göz çıkarmamak lazım, böyle bir işlem yeni bir sosyal krizdir.
İşin teknik yönünü bilmiyorum ama adli operasyonların yanısıra yasadışı bahis oyunlarını engelleyici tedbirlerin arttırılması, ceza verilecekse yönetici ve kasa görevindeki organizatörlerin öncelenmesi daha doğru olur diye düşünüyorum.
Bana kalsa yasal/yasadışı tüm bahis oyunlarını yasaklarım, bu mümkün olmadığına göre, mücadele yönteminin sosyal ve siyasal komplikasyonları da dikkate alınmalıdır.
Küçük bir uyarı.
Kumarı kontrol etmek için ilk adım yasa dışının engellenmesidir. Sistem içine girince kontrol etmek mümkün olacaktır. Tüm dünya bunun örnekleriyle dolu…
Avusturya'da geçen yaz 9'u çocuk 10 kişinin eski bir öğrenci tarafından öldürüldüğü okul saldırısı sonrası bireysel silahlanma yasası sıkılaştırılıyor
https://t.co/y9uYlvdwYv
Gördüğüm kadarıyla, isteyen istediği yeri kapatıyor. Esnaf plastik trafik işareti ya da sandalye koyuyor, müteahhit vincini çekiyor, uyanık vatandaş da skutırını/mobiletini park ediyor. Bakan/denetleyen var mı? Yok.
Kendi parselinde ya da adasında olmayan kaldırımlar için geceden park yeri rezervasyonu yapılabiliyor mu? Işgaliye bedeli mahalleyi kapsayabiliyor mu? Sokakta park etmek zorunda olan bizler araçlarımızı bu durumda nereye alabiliyoruz ?@kadikoybelediye
Kendi parselinde ya da adasında olmayan kaldırımlar için geceden park yeri rezervasyonu yapılabiliyor mu? Işgaliye bedeli mahalleyi kapsayabiliyor mu? Sokakta park etmek zorunda olan bizler araçlarımızı bu durumda nereye alabiliyoruz ?@kadikoybelediye
Yıllardır okullarda sosyal hizmet uzmanlarının görevlendirilmesinin gerektiğini söylüyoruz.
Kahramanmaraş’ta PDR servisi çocuğun durumunu ve tehlikeyi fark etmiş, aileyi çağırmış, uyarmış. Ama önlenememiş.
Bir nedeni de okullarımızda Sosyal Hizmet Uzmanı yok.
Psikolojik danışmanlar okul sınırları içinde gerekeni yapıyor; riskleri tespit edip aileyi sürece dahil ediyor. Peki ya aile işbirliğine kapalıysa? Olduğu gibi ihmalkârsa veya sorunu reddediyorsa? Mevcut sistemde okulun müdahale gücü, o noktada bitiyor.
Eğer o okulda bir Sosyal Hizmet Uzmanı görev yapıyor olsaydı, süreç sadece "aileye haber verildi" aşamasında tıkanıp kalmazdı. Uzman, öğrenciyi "çevresi içinde" değerlendirir. Gerekirse hane incelemesi yapar, okul duvarlarının dışına çıkarak gerçek sosyo-ekonomik tabloyu görürdü.
Ailenin çocuğu durdurmakta yetersiz kaldığı veya durumu ciddiye almadığı anlaşıldığı an, inisiyatif aileden alınırdı. Sosyal Hizmet Uzmanı sayesinde sosyal hizmet kurumları ve kolluk kuvvetleri anında devreye sokulurdu.
Hatta zorunlu sağlık, eğitim veya danışmanlık tedbiri kararları talep edilirdi. Böylece çocuğun psikiyatrik tedavisi veya rehabilitasyonu ailenin keyfiyetinden çıkarılıp, devletin yasal gözetimi ve zorunluluğu altına girerdi.
📍Toplumsal iklimin iyileştirici ve hastalandırıcı gücü
🗨 Toplumsal iklim, bir toplumda belirli bir dönemde hâkim olan duygu, düşünce ve davranış atmosferidir. Toplumsal iklim; değerlerden (ne doğru ne yanlış), normlardan (ne yapılır ne yapılmaz), duygulardan (umut, korku, öfke, güven) ve yaygın düşüncelerden (algılar, inançlar) oluşur.
Empati yoksunluğu, şiddet ile istediğini elde etme, vicdansızlık gibi kavramlar toplum ikliminde oluşur. Sonuç olarak toplumsal bir iklimden söz ediyoruz. Yukarıdan aşağıya geçiş söz konusudur. Okul saldırısını tek başına bir olgu olarak ele alamayız.
📝Prof. Dr. Kültegin Ögel (@ogelk)
🔗https://t.co/8GFBQkZRAj