Bu klasiklerin en temel ortak özelliği, en karmaşık metafiziksel ve ahlâkî hakikatleri dahi alegoriler, masallar ve yaşanmışlıklar gibi her seviyeden insanın okuyup 'vusatınca' anlayabileceği, kendi ruh dünyasına tatbik edebileceği edebi bir dille sunmalarıdır. Bunlardan "bazıları":
1. Sa'dî Şîrâzî (Ö. 691 / 1292) - Bostan ve Gülistan: Ahlâk, hikmet, siyaset ve insan ilişkilerini şiir ve hikâyelerle anlatan klasik edebiyatın başyapıtlarındandır.
2. Mahmud Şebüsterî (Ö. 720 / 1320) - Gülşen-i Râz: Vahdet-i vücûd, insan-ı kâmil ve metafizik hakikatleri özlü ve şiirsel bir dille ele alan tasavvuf klasiğidir.
3. Âşık Paşa (Ö. 733 / 1332) - Garipnâme: Türkçe'nin düşünce ve irfan dili olarak kudretini gösteren, ahlâk ve tasavvuf eksenli büyük bir mesnevidir.
4. Hâfız-ı Şîrâzî (Ö. 792 / 1390) - Divân-ı Hâfız: Fars şiirinin ve tasavvufî edebiyatın zirve eserlerinden biridir. Aşk, irfan, kader, hürriyet, rindlik ve ilâhî hakikat temalarını çok katmanlı bir sembolizm içerisinde işler. Gazelleri yalnızca edebî bir başarı değil, aynı zamanda İslâm irfanının estetik ve metafizik dilinin en yetkin örnekleri kabul edilir.
5. Filibeli Ahmed Hilmi (Ö. 1332 / 1914) - A'mâk-ı Hayâl: Modern insanın anlam arayışını, tasavvufî ve metafizik bir yolculuk üzerinden anlatan Türk düşünce tarihinin en özgün romanlarından biridir.
6. Kindî (Ö. 252 / 866) - Üzüntüden Kurtulmanın Çareleri (Risâle fî'l-Hîle li-Def'i'l-Ahzân): İslâm düşüncesinde üzüntü, kayıp ve ölüm korkusunu felsefî bir bakışla ele alan en erken metinlerden biridir. Aklın rehberliğinde ruhsal sükûna ulaşmanın yollarını araştırır.
7. Ebû Bekir er-Râzî (Ö. 313 / 925) - Ruhsal Sağlığı (et-Tıbbü'r-Rûhânî): İnsan ruhunun zaaflarını, ahlâkî hastalıklarını ve bunların tedavi yollarını konu edinir. İslâm düşüncesinde ahlâk ile psikolojiyi buluşturan en önemli eserlerden biridir.
8. Ebû Zeyd el-Belhî (Ö. 322 / 934) - Beden ve Ruh Sağlığı (Mesâlihu'l-Ebdân ve'l-Enfüs): Ruh ve beden sağlığı arasındaki ilişkiyi sistematik biçimde inceleyen öncü bir eserdir. Depresyon, kaygı ve korku gibi psikolojik durumları tahlil etmesi bakımından dikkat çekicidir.
9. İbn Hazm (Ö. 456 / 1064) - Güvercin Gerdanlığı (Tavku'l-Hamâme): Aşkın psikolojisini, insan tabiatını ve duygusal ilişkilerin mahiyetini ele alan, dünya edebiyatının en özgün aşk klasiklerinden biridir.
10. Gazzâlî (Ö. 505 / 1111) - Kimyâ-yı Saadet: İnsanın kendisini, Rabbini ve hayatın anlamını tanıma sürecini ahlâk ve tasavvuf ekseninde ele alan en etkili klasiklerden biridir.
11. İbn Tufeyl (Ö. 581 / 1185) - Hayy b. Yakzân: Issız bir adada yetişen bir insanın yalnızca akıl ve tefekkür yoluyla hakikate ulaşmasını anlatan felsefî bir romandır.
12. Şehâbeddîn Sühreverdî (Ö. 587 / 1191) - Ruhun Yolculuğu (Kıssatü'l-Gurbeti'l-Garbiyye): Ruhun bu dünyadaki gurbetini ve asıl yurduna dönüş arzusunu anlatan işrâkî felsefenin en güçlü sembolik metinlerinden biridir.
13. Ferîdüddîn Attâr (Ö. 618 / 1221) -Kuşların Diliyle (Mantıku't-Tayr): Hakikati arayan insanın mânevî yolculuğunu kuşların Simurg arayışı üzerinden anlatan tasavvuf edebiyatının şaheseridir.
14. Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî (Ö. 672 / 1273) - Mesnevî-i Ma'nevî: İnsan, ahlâk, aşk ve hakikat meselelerini hikâyeler ve semboller eşliğinde işleyen İslâm irfanının en etkili eserlerinden biridir.
15. Eşrefoğlu Rûmî (Ö. 874 / 1469) - Nefisleri Temizleyen (Müzekki'n-Nüfûs): Nefis terbiyesi, ahlâkî arınma ve mânevî eğitim konularını halkın anlayabileceği bir dille anlatan Türkçe tasavvuf klasiğidir.
16. Mollâ Câmî (Ö. 898 / 1492) - Heft Evreng: Aşk, hakikat ve insanın mânevî tekâmülünü anlatan yedi mesneviden oluşan Fars edebiyatının son büyük klasiklerinden biridir.
17. Lütfi Paşa (Ö. 971 / 1564) - Asafnâme: Osmanlı devlet tecrübesini ve yöneticilik ahlâkını ele alan önemli bir siyasetnâme örneğidir.
18. Kınalızâde Ali Efendi (Ö. 979 / 1572) - Ahlâk-ı Alâî: Ferdî ahlâk, aile yönetimi ve siyaset ahlâkını sistematik biçimde ele alan Osmanlı düşüncesinin en önemli ahlâk kitabıdır.
19. Erzurumlu İbrahim Hakkı (Ö. 1194 / 1780) - Marifetnâme: Astronomiden anatomiye, ahlâktan tasavvufa kadar pek çok alanı kuşatan büyük bir bilgi ve irfan ansiklopedisidir.
20. İbnü’l-Mukaffa (Ö. 142 / 759) - Kelîle ve Dimne: Hint kökenli Pançatantra'nın Arapçaya uyarlanmış hâlidir. Fabl formu üzerinden siyaset, ahlâk, dostluk ve hikmet meselelerini ele alan eser, İslâm siyaset düşüncesi ve alegorik edebiyatının kurucu metinlerinden biri kabul edilir.
21. Nizâmülmülk (Ö. 485 / 1092) - Siyasetnâme: Devlet yönetimi, adalet, liyakat ve siyasal düzen konularını tecrübeyle harmanlayan İslâm siyaset düşüncesinin temel eserlerinden biridir.
İbn Haldun pedagojinin önemini çok erken kavramıştır. Eğitimin baskıyla değil, mantık yürüterek, tartışarak ve sevdirerek yapılması gerektiğini savunur. Ezberci sistemin sadece taklitçiler üreteceğini, yaratıcı zekaları öldüreceğini söyler.
"Biz bir ülkeyi helak etmek istediğimizde, oranın şımarmış lüks düşkünlerine (mütreflerine) emirlerimizi bildiririz. Onlar ise orada günah işlemeye (haddi aşmaya) devam ederler. Sonunda o ülke üzerine azap hak olur ve biz orayı yerle bir ederiz." (İsrâ Suresi, 16. Ayet)
Hicri Yılbaşı; Sevgili Peygamberimiz Hz. Muhammed'in (s.a.v.) kutlu hicretini hatırlatan, sabrın, teslimiyetin, fedakarlığın ve Allah'a tevekkülün yeniden idrak edildiği müstesna bir başlangıçtır.
Hicret; sadece bir göç değil, zulümden adalete, ayrılıktan kardeşliğe ve karanlıktan nura uzanan kutlu bir yürüyüştür.
Yeni Hicri yılın; gönüllerimize huzur, ülkemize bereket, milletimize birlik ve beraberlik, İslam alemine hayırlar getirmesini Yüce Allah'tan niyaz ediyorum.
Hicri Yılbaşımız mübarek olsun.
Adına modernlik dedikleri, Batılı bakış açısına göre araçlar amaca dönüşmüştür. Bilim ve teknik hiç de çevreyle uyumlu değildir. Bunlar artık insanın hizmetinde de değiller.
Aksine, insan ve çevresi bilim ve tekniklerin balına buyruk ve kırıp döken gelişimine tabi olmuştur.
Ebu Derda (r.a);
Şayet ölümden sonra ne göreceğinizi bir bilseydiniz, asla iştahla yiyip içmez, gölgelenip istirahat ettiğiniz evlerinize giremezdiniz.
Yükseklere çıkıp göğüslerinizi döver, kendinize ağlardınız. Vallahi ben, kopartılıp tüketilen bir ağaç olmayı ne kadar isterdim
Duası duamız olan, nihai hedefimiz olan bir iç işleri bakanımız var.
Rab, sevgilisini miraca yükselttiği, peygamberlerin atası olan İbrahim peygamberin mekanını bize tekrar lütfetsin.
Allah sizi istikametten ayırmasın.
Ömrünüzü ve duanızı bereketlendirsin. @mustafaciftcitr