POLİS KARAKOLUNDA...
Bir süre önce şikayetçi olduğum bir konuda ifademi vermek üzere karakola gittim.
Güvenlik için alınan önlemler nedeniyle cezaevi girişini andıran kapıdan içeriye adımımı atar atmaz çocukluğumdan aşina olduğum bir koku burnuma çarptı: Karakol kokusu!
Bu ağır kokuyu 70 yıl önce, Yüksek Dedektif Başkomiser babamın amirliğini yaptığı karakollarda çok solumuştum.
Demek ki hiç değişmemiş!
Yukarı çıktığımda benim gibi ifade vermeye gelen 3-4 kişinin beklediklerini gördüm.
Hemen kalkıp yer verdiler.
Polislerin az uyumaktan rengi soluklaşmış yüzlerindeki ifadeler gergindi. Gülümserken bile bu gerginlik dağılmıyordu.
Kapalı kapıların ardından yüksek sesle konuşmalar duyuluyor, kapılar hızla açılıp gürültüye kapanıyordu.
Bekledikçe insanı kasvet basıyordu.
Neyse sıram geldi, ifade odasına geçtim.
İfade almak için görevlendirilmiş memurlar her gün aynı işi yapmaktan adeta otomatlaşmıştı. Bana nazik davrandılar ama yüzlerinden yorgunluk ve bıkkınlık akıyordu.
Yaklaşık bir saat kadar kaldığım karakoldan ayrılırken kendimi orada görev yapanların yerine koydum.
Eğer bir hafta orada çalışmış olsam, bu sürenin sonunda "imdat, beni kurtarın..." diye bağırmaya başlar ve kendimi bir psikiyatri kliniğinde bulurdum.
Polislik gerçekten çok zor bir meslek. O nedenle haklı taleplerine kulak vermek, özlük haklarını A'dan Z'ye yeniden ele alarak çalışma koşullarını ve maddi durumlarını iyileştirmek gerekiyor...
#PolisOlmak
10 SENEDE FİNANSAL ÖZGÜR OLMAK MÜMKÜN MÜ?
Kısa cevabı evet mümkün, ama nasıl mı? Gelin size basitçe anlatayım. 10 senede özgürlüğe kavuşmak için ihtiyacınız olan denklem şudur: %60 tasarruf oranı ve %10 yıllık net getiri
Çoğu insan zenginleşmeyi sadece "geliri artırmak" sanır. Oysa denklemdeki en güçlü değişken tasarruf oranıdır. Maaşınızın %60'ını biriktirdiğinizde iki mucize aynı anda gerçekleşir: Her ay kenara devasa bir yatırım sermayesi birikir ve gelirinizin sadece %40'ı ile yaşamaya alıştığınız için, emeklilikte ihtiyacınız olan "Hedef Para" kalıcı olarak düşer. Yani hem koşu hızınız artar, hem de bitiş çizgisi size doğru yaklaşır.
Tam 10.3 yılın sonunda, biriktirdiğiniz portföy öyle bir boyuta ulaşıyor ki artık o portföyün yıllık %4'lük getirisi, sizin yıllık yaşam gideriniz olan o 40 birimi karşılıyor. Tebrikler, artık çalışmak zorunda değilsiniz.
"Ama bu çok zor!" Evet, gelirinin %60'ını biriktirmek "aşırı" görünebilir. Ama soru şu: Hayatınızın en enerjik 30 yılını bir ofis masasına kurban etmek mi daha zor?
Yoksa 10 yıl boyunca sıkı bir disiplinle yaşayıp, kalan yılları tamamen özgür geçirmek mi?
Matematik ortada. Karar sizin.
30 YAŞINDA EMEKLİ OLMANIN FORMÜLÜ: İŞTE O ŞOK EDİCİ DERECEDE BASİT MATEMATİK
Finans dünyası bize sürekli karmaşık grafikler, anlaşılması zor terimler ve korkutucu senaryolar sunar. Zengin olmak için çok şanslı olmanız, dahi olmanız ya da piyasayı sürekli takip etmeniz gerektiğine inandırılırsınız.
Ancak bu doğru değil.
Bu yazıyı okuduğunuzda, finansal özgürlüğün aslında korkulacak bir canavar değil, ilkokul seviyesinde basit bir matematik problemi olduğunu göreceksiniz. Kaydettiyseniz başlayalım. Bu yazıyı Mr. Money Mustache'in blog yazısından esinlenerek yazıyorum.
Kim Bu Mr. Money Mustache?
Aslında erken emeklilik konusunun arkasındaki en güçlü isimlerden birisi Pete Adeney. Kendisi ortalama gelirli bir yazılım mühendisiyken, eşiyle birlikte sadece doğru matematiksel kararlar alarak ve yaşam tarzını optimize ederek 30 yaşında emekli olmayı başardı.
İnternet dünyasında Mr. Money Mustache lakabıyla tanınan ve milyonlarca insana ilham veren Adeney, o meşhur yazısında işin sırrını tek bir cümlede anlatıyor: Emekli olacağınız süreyi belirleyen tek bir faktör vardır, o da maaşınızın yüzde kaçını tasarruf ettiğinizdir.
Sihirli Değnek: Tasarruf Oranı
Mr. Money Mustache'a göre geliriniz ne kadar yüksek olursa olsun, eğer kazandığınızın tamamını harcıyorsanız emeklilik süreniz sonsuzdur. Yani ölene kadar çalışmak zorundasınızdır.
Ancak gelirinizin tamamını harcamadan yaşayabiliyorsanız, emeklilik süreniz sıfırdır. Hemen emekli olabilirsiniz. İşin büyüsü bu iki uç nokta arasında gizli.
Harcamayı Kısmanın Çifte Gücü
Çoğu insan zenginleşmek için gelirini artırmaya odaklanır. Oysa Mr. Money Mustache, harcamaları kısmanın matematikte çok daha güçlü bir etkisi olduğunu savunur. Çünkü harcamalarınızı her kıstığınızda aynı anda iki şey gerçekleşir:
Her ay yatırıma yönlendirecek daha fazla paranız kalır.
Daha da önemlisi, emeklilikte hayatta kalmak için ihtiyaç duyduğunuz hedef para miktarı kalıcı olarak düşer. Çünkü artık daha az parayla yaşamayı öğrenmişsinizdir.
Yani bitiş çizgisini kendinize yaklaştırırken, aynı zamanda o çizgiye koşma hızınızı artırmış olursunuz.
Peki Ne Kadar Sürede Özgürsünüz?
Gelirinizin artan kısmını, Andrew Hallam'ın önerdiği tarzda tüm piyasayı kapsayan düşük maliyetli borsa yatırım fonlarında (ETF) değerlendirdiğinizi ve paranızın enflasyon üzerinde %5 sağladığını varsayalım.
İşte Mr. Money Mustache'ın hesapladığı o şok edici tablo:
Yüzde 10 tasarruf ederseniz: Emeklilik için 51 yıl çalışmanız gerekir. Standart senaryo budur.
Yüzde 50 tasarruf ederseniz: Emeklilik süreniz 17 yıla düşer.
Yüzde 65 tasarruf ederseniz: Sadece 10 yıl içinde finansal özgürlüğünüze kavuşursunuz.
Yanlış okumadınız. Sadece 10 yıllık sıkı bir disiplinle, ömür boyu özgürlüğü satın alabilirsiniz.
Kahve ve Abonelik Örneği
Diyelim ki yüzde 10 tasarruf eden ortalama bir ailesiniz. Sadece kullanmadığınız üyelikleri iptal edip, dışarıdaki keyfi harcamaları kısarak tasarruf oranınızı yüzde 15 seviyesine çıkardınız.
Bu küçük değişim bile emekliliğinizi tam 8 yıl erkene çeker. Kendinize sormanız gereken soru şudur: İzlediğiniz o kanallar veya içtiğiniz o kahveler, hayatınızdan fazladan 8 yıl boyunca her sabah zorla işe gitmeye değer mi? Aşağıdaki hesaplamayı nethworthify sitesinden hesapladım. %66 tasarruf oranı ve yıllık reel %5 büyüme ve %4 yıllık çekim oranı ile 10 yılda emekli olabiliyorsunuz.
10 yıl sonra emekli olmak istiyorsan, bugünden başla!
🔹 1 BES hesabı (3.000 TL)
🔹 Haftada 2 gram gümüş
🔹 Ayda 1 gram altın
🔹 Ayda 9.000 TL ETF
🔹 Ayda 4.000 TL hisse & fon
🔹 Ayda 2.500 TL Bitcoin
"Bir yatırımcı için en büyük risk, planı olmadan yatırım yapmaktır." – Warren Buffett #PasifGelir #YatırımPlanı
Asıl çılgınlık borsada değil, bu şirketler halka açıldığında başlayacak.
2026 da takip edilmesi gereken İPO lar
🚀 Uzay: SpaceX
🛡️ Savunma: Anduril
🤖 Yapay Zekâ: OpenAI, Anthropic, xAI
🤖 Robotik: Figure AI, Apptronik
💳 Fintech: Stripe, Revolut
🪙 Kripto: Kraken, Ripple
🧠 Çip: Groq, Cerebras
☁️ Bulut: DatabricksBu gelecek IPO dalgası.
Henüz fiyatlanmadı.
Henüz heyecanı yansımadı.Bunlar geldiğinde,
bugün “AI çılgınlığı” dediğimiz şey
çok erkenmiş diye hatırlanacak.
Henüz hiçbir şey görmedik.
#AI #IPO #Tech #YapayZeka
#Borsa #Finans $QQQ $SPY
24 MİLYON ₺ PORTFÖYÜN VAR MI?
Ve ayda 80 bin ₺ ile mutluysan, O zaman şunu bil:
ARTIK HİÇ KİMSEYE, HİÇBİR İŞE, HİÇBİR ALARMA MECBUR DEĞİLSİN!
Çünkü %4 Kuralı devreye girdi:
24.000.000 × %4 = 960.000 ₺/yıl → tam 80.000 ₺/ay
Bu kural nedir?
Tarihin en büyük araştırması (Trinity Study) diyor ki:
“Portföyünün sadece %4’ünü çeksen bile 30-40 yıl boyunca paran bitmez, hatta çoğu zaman artar!”
Yani paran artık senin yerine çalışıyor.
Senin tek görevin: özgürlüğün tadını çıkarmak. Ytd. Kendime yatırım notudur….
videoda alıntılanan kitabı okumuştum gelin herhangi bi şeyi nasıl normalin 3-5 katı hızda öğreneceğinizi 9 prensiple anlatıyım. hem de o 9 aşamayı güçlendirecek ek araştırmalarla. ve YZ önerileri ile:
0) ama önce nerden geldi bu prensipler
scott young diye bi adam var. üniversitede işletme okumuş. mezun olduktan sonra fark etmiş ki yanlış bölüm seçmiş.
sonra bi gün dünyanın en iyi teknik ünilerinden olan MIT'nin bilgisayar bilimleri lisansı (bizdeki bilg. mühendisliği) online kurslarını keşfetmiş. baktığında dersler, ödevler, sınavlar, hatta çözüm anahtarları bile halka açık. adam düşünmüş: "acaba üniversiteye gitmeden bu eğitimi alabilir miyim?"
2 ay araştırma yapmış. sonra başlamış. ve sonraki 10 ayda 33 dersi bitirmiş. tüm sınavları geçmiş. 4 yıllık müfredat, 1 yılda.
peki bu adam dahi mi? hayır. sadece yöntemi farklı. işte o yönteme "ultralearning" deniyo ve 9 prensipten oluşuyor:
prensip 1) harita
çoğu insan öğrenmeye başlamadan önce araştırma yapmayıp direk dalmak istiyor. bu felaket bi hata.
meta learning şu demek "öğrenmeyi öğrenmek." yani asıl konuya dalmadan önce o konunun yapısını, en iyi kaynaklarını, tuzaklarını araştırmak demek. o konuyu nasıl öğreneceğini öğrenmek
bu scott young da MIT projesine başlamadan önce 2 AY (bekle, sen 2 ay harcamayacaksın) sadece araştırma yaptı. hangi dersler gerekli? hangi kaynaklar en iyi? hangi sırada öğrenmeli? tüm bunları önceden çözdü.
peki sen ne yapacaksın? tabii ki yapay zeka kullanacaksın
ama önce kendine 3 soru sor:
1- NEDEN öğreniyorsun?
kariyer için mi öğreniyosun? o zaman git o kariyerde olan insanlarla konuş. "X becerisini öğrensem işime yarar mı?" diye sor. çünkü belki yanlış şeyi öğrenmeye çalışıyosundur. linkedine gir mesela o kariyerdeki insanlar boy boy dizer yetkinliklerini onlara odaklan neler öğrenmişler diye.
2- NE öğreneceksin?
bi kağıt al, 3 sütun çiz:
kavramlar (anlaşılması gereken şeyler)
bilgiler (ezberlenecek şeyler)
pratik edilecek şeyler
mesela dil öğreniyosan: kavramlar gramer kuralları, bilgiler kelimeler, prosedürler telaffuz ve konuşma. hangisi en zor olacak? onu altını çiz. çünkü darboğaz orası. o mahvedicek seni.
3- NASIL öğreneceksin?
"benchmarking" yapacaksın. yani insanlar bu konuyu normalde nasıl öğreniyo onu araştıracaksın. üniversite müfredatları, youtubeda insanlar, kitaplar... bunları bul. AMA bunun için günlerini harcama.
Gemini’ye gir düşünmeyi aç ve deepresearch’ı seç. sonra de ki ben şunu çalışacağım şu yüzden öğrenicem insanlar bunu nasıl öğrenmiş neler uygulamışlar youtube’da ve redditte bana (özellikle yabancı kaynakları kullan) çok derin bir araştırma yap.
sana süper bi rapor verecek onu al ve "emphasize/exclude" metodunu uygula. hedefine uygun olanları vurgula, uymayanları çıkar. mesela fransızca öğreniyosun paris'te 2 hafta geçirmek için. o zaman yazı yazmayı öğrenmeye gerek yok, konuşmaya odaklan.
ne kadar araştırma yapmalısın?
kitapta basit bi kural var: toplam öğrenme sürenin %10'u araştırma olsun der kitap. 100 saatlik bi proje mi yapıyosun? 10 saat araştır. falan ama artık yapay zeka var %5 %1 bile yeterli olur iyi kullanırsan. ve bu oran esnek, karmaşık konularda daha fazla araştırabilirsin tabii ki.
prensip 2) focus: odaklan
ultralearning'in en temel gereksinimi odaklanma. odaklanamıyosan hiçbir teknik işe yaramaz.
3 tane odaklanma problemi var:
problem 1: başlayamamak
bunu o kadar iyi anlattım ki önceki threadda burada 2-3 cümleye sığdırmaya içim el vermedi.. bu tarz bi problemin varsa mutlaka ona bak
problem 2: dikkat dağılması
dikkat dağılmasının 3 kaynağı var: çevre, görev ve zihin.
çevre için çevre tasarımını uygula. telefonu başka odaya koy. "çalışma modu" oluştur. her zaman aynı yerde çalış ki beyin o yeri "odaklanma yeri" olarak kodlasın.
görev için ne yapacaksın? çok kolaysa mutlaka zorlaştır zor olması akılda kalıcılığı arttırır, çok zorsa da parçala. küçük küçük parçaları bitir büyük parça zamanla tamamlanır.
zihin için ne yapacaksın? UCLA'dan araştırmacılar diyo ki dikkati dağıtan düşünceleri bastırmak yerine "fark et, not et, bırak" yapınca daha etkili oluyor. YZ’a sor açıklasın..
problem 3: yanlış odaklanma türü
bak şimdi farklı görevler farklı odaklanma türü istiyor.
basit görevler için yüksek enerji ve dar odak lazım. tekrar, ezber falan bunlar. karmaşık görevler için düşük enerji ve geniş odak lazım. problem çözme, yaratıcılık falan bunlar.
bi deney var: uykusuz insanlar bilişsel görevde kötü performans göstermiş. ama arka planda gürültü çalınca performansları artmış. dinlenmiş insanlarda ise gürültü performansı düşürmüş.
neden böyle? gürültü enerji seviyesini artırıyor. uykusuz olanlar için bu iyi, dinlenmişler için kötü.
prensip 3) direkt öğren
bu prensip ultralearning'in belkemiği. ve çoğu insanın yaptığı en büyük hatayı düzeltiyor.
hata şu: insanlar bi beceriyi öğrenmek için o becerinin "etrafında" dönen şeyler yapıyor. asıl şeyi yapmıyor.
mesela ing konuşmak istiyosun ama kitaptan gramer çalışıyorsun. kod yazmak istiyosun ama tutorial izliyosun.
bak şimdi eğitim psikolojisinin kirli bi sırrı var. adı "transfer problemi."
psikolog robert haskell diyo ki: "90 yılı aşkın araştırma açıkça gösteriyo ki bireyler ve eğitim kurumları olarak öğrenme transferi konusunda anlamlı bir başarı sağlayamadık. bu bir eğitim skandalı."
ne demek bu? sınıfta öğrendiğin şeyleri gerçek hayatta kullanamıyosun demek. üniversitede 4 yıl mimarlık okuyosun, iş bulamıyosun çünkü portfolyon gerçek iş dünyasıyla alakasız.
çözüm: direkt öğrenmek
dil öğrenmek istiyosan ilk günden itibaren konuşacaksın. kod yazmak istiyosan ilk günden proje yapacaksın.
scott young MIT projesinde ne yaptı biliyo musun? ders videolarını izlemek yerine direkt problem setlerini çözdü. çünkü sınavda test edilecek olan buydu.
eric barone denen adam var. tek başına bi video oyunu yaptı: ne o oyun biliyo musun milyonlarca satan stardew valley. 5 yılda pixel art, müzik, programlama, hikaye yazarlığı öğrendi. nasıl? hepsini oyunu YAPARKEN öğrendi. kurs almadı, kitap okumadı. direkt yaptı. çünkü o da bu kitabı okumuştu..
peki direkt yapamıyorsan ne olacak?
bazen gerçek ortam elde değil. o zaman simülasyon yap ama mümkün olduğunca gerçeğe yakın tut.
vatsal jaiswal denen mimar var, iş bulamıyordu. ne yaptı? hedeflediği firmaların kullandığı yazılımları öğrendi, onların tarzında portfolyo oluşturdu. yani gerçek işe en yakın şeyi yaptı. ve işe alındı.
kendine sürekli şu soruyu sor: "bu aktivite, hedeflediğim beceriyi kullanacağım ortama ne kadar benziyo?"
prensip 4) drill: en zayıf noktana saldır
tamam direkt öğren dedik. ama bazen bi becerinin içindeki spesifik bi parça seni engelliyor. işte o zaman drill devreye giriyor. drill şu, zayıf noktanı izole et ve onu acımasızca çalış.
benjamin franklin hikayesini biliyosundur belki. amerika'nın kurucu babalarından, mükemmel bi yazar olarak geçer. ama iyi yazmayı nasıl öğrenmiş?
genç franklin "the spectator" dergisindeki makaleleri beğeniyormuş. ne yapmış bak: bi makaleyi okumuş, her cümlenin ana fikrini not etmiş, birkaç gün beklemiş, sonra sadece notlardan makaleyi yeniden yazmaya çalışmış, orijinalle karşılaştırmış.
bu şekilde "argüman sıralaması" becerisini izole edip çalışmış.
sonra başka bi drill yapmış: şiir yazmış. neden? kelime haznesi için. şiir yazınca kafiye bulmak zorunda kalıyosun, bu da seni farklı kelimeler aramaya zorluyor.
ben de biyolojide yapmıştım, YKS zamanı bi türlü netlerim artmamıştı biyolojide kırdım kafayı 1 haftada tüm biyolojiyi izledim sonraki haftalarda da bolca bio denemesi çözdüm 4ün altında net gelmedi bi daha 5-6ydı hep.
drill neden işe yarıyo?
karmaşık bi beceri pratik ederken beynin kaynakları birçok şeye dağılıyor. dikkat, hafıza, çaba hepsi bölünüyor. tek bi parçayı izole edersen tüm kaynakları oraya yönlendirebilirsin.
direct-then-drill döngüsü şöyle:
direkt pratik yap
darboğazı tespit et. hangi parça seni engelliyo?
o parçayı izole edip drill yap
tekrar direkt pratiğe dön, entegre et
bu döngüyü sürekli tekrarla.
drill türleri:
time slicing: becerinin bi anını izole et. müzisyenler zor pasajları ayırıp sadece orayı çalışır mesela.
cognitive components: zihinsel bileşenleri ayır. satranç oyuncuları sadece açılışları çalışır, sadece oyun sonlarını çalışır.
copycat drill: ustanın yaptığını kopyala. franklin bunu yaptı. ressamlar da büyük ustaların tablolarını kopyalayarak öğrenir.
magnifying glass: bi parçayı abartılı şekilde çalış. telaffuz mu zayıf? sadece telaffuza odaklı saatler geçir.
prerequisite chaining: geriye doğru git. X yapamıyosun çünkü Y'yi bilmiyosun. Y'yi yapamıyosun çünkü Z'yi bilmiyosun. o zaman Z'den başla. (tıpta ders çalışırken en çok kullandığım şey bu en temeline gidiyorum sürekli çünkü o olmayınca havaya inşaat etmekten farkı kalmıyo)
ve drill yapmak rahatsız edici. çünkü en kötü olduğun şeyle yüzleşiyosun. ama bu yüzden işe yarıyo zaten.
prensip 5) hatırlamak için kendini zorla
bu prensip öğrenme biliminin en sağlam bulgularından biri. ve çoğu insan tam tersini yapıyor: okuyor. tekrar okuyor. notlarına bakıyor. tekrar bakıyor. buna "pasif gözden geçirme" deniyor.
araştırmalar ne diyo biliyo musun? test olmak öğrenmekten daha etkili.
evet doğru duydun. bi konuyu çalışmak yerine o konudan test olmak daha çok öğrenme sağlıyor. buna "testing effect" deniyor.
neden işe yarıyo?
yine… bi kaç önceki thread'de miyelin konusunu anlattım ona da bi bakabilirsin.. beyin bi bağlantıyı ne kadar çok kullanırsa o bağlantı miyelin dediğimiz bi maddeyle kaplanıyo ve güçleniyor. hatırlamak için zorlandığında işte tam da bu oluyor. beyin "bu bilgi önemli, güçlendirelim" diyo ve miyelin katmanı ekliyor.
pasif okumada bu olmuyor. çünkü beyin zorlanmıyor.
jeffrey karpicke'nin bi araştırması var: öğrenciler metni 4 kez okuyunca "çok iyi öğrendik" demişler. tek sefer okuyup test olanlar "az öğrendik" demişler. ama gerçek sınavda ne olmuş? test ile çalışanlar %50 daha iyi performans göstermiş.
bu "biliyorum" yanılsaması. bi şeyi okuyunca "hah anladım" diyosun. ama test olunca gerçeği görüyosun yanlışsan daha da derin kazınıyor kafana o bilgiler hatta..
nasıl uygulayacaksın?
flash kartlar: gir geminiye at konularını pdflerini seç canvas modunu sana flashcardlar oluştursun
free recall: bi konuyu çalıştıktan sonra kitabı kapat, bi kağıda hatırladığın her şeyi yaz. sonra karşılaştır.
soru oluştur: okuduğun şeyden kendine sorular yaz. veya yine geminiden sana oluşturmasını iste, ardından cevaplamaya çalış.
açıkla: bi konuyu git yapay zekaya açıkla. sana bol bol soru sorsun bilmeyen biri olarak. sen de cevaplarken nerde takılıyosan orayı bilmiyosundur. tekrar et.
"zor hatırlama" = "güçlü öğrenme"
hatırlaması kolay geliyosa o kadar da öğrenmiyosundur. biraz zorlanman lazım. buna "desirable difficulty" yani istenen zorluk deniyor.
prensip 6) geri bildirim al
insanlar geri bildirimden kaçınıyor. ego koruması. "ya kötüysem" korkusu.
ama geri bildirimsiz öğrenme karanlıkta ok atmak gibi. isabet edip etmediğini bilmiyosun.
3 tür geri bildirim var:
outcome feedback: sadece "doğru mu yanlış mı?" diyor. en basit ama en az bilgi veriyor.
informational feedback: "yanlış yaptın ve şu yüzden yanlış" diyor. daha değerli.
corrective feedback: "yanlış yaptın, sebebi şu, ve doğrusu böyle yapılır" diyor. en değerli olan bu.
nasıl daha fazla geri bildirim alırsın?
projeleri halka aç. blog yaz, youtube'a video at, github'a kod koy. mentor bul. ya da en azından senden iyi birinden düzenli geri bildirim al. kendi kendine test et. hatalarını kaydet, analiz et.
ve YAPAY ZEKADAN İSTE de ki "beni asla övme, sen aşırı sert ve açıksözlü bi X konusunda uzmanlaşmış bir profesörsün. benim yaptıklarım bunlar, projem şu vs vs... eksilerimi yüzüme vur." vursun.
geri bildirim paradoksu:
çok erken çok fazla geri bildirim zararlı olabilir. yeni başlarken her hatanın düzeltilmesi motivasyonu öldürebilir.
kural şu: başlangıçta daha az ve daha genel geri bildirim. ilerledikçe daha fazla ve daha spesifik. tamamız herhalde.
prensip 7) delik kovayı doldur
öğrendiğin şeylerin çoğunu unutuyosun. hermann ebbinghaus'un unutma eğrisi var: öğrendiklerin
1 gün sonra: %60'a düşüyo
1 hafta sonra: %30'a düşüyo
1 ay sonra: neredeyse sıfır
neden böyle? çünkü beyin enerji tasarrufu manyağı. kullanılmayan bağlantıları buduyo, siliyor.
kova delik. sürekli doldurmak zorundasın.
4 strateji var:
1. spaced repetition (aralıklı tekrar)
bilgiyi tam unutmak üzereyken hatırla. çünkü her hatırlamada aralık uzuyo unuturken yaparsan beyin bu bilgiyi zorlanarak hatırladığı için "bu bilgi önemli, güçlendirelim" diyo ve miyelin katmanı ekliyor. anki gibi uygulamalar bunu otomatik yapıyor. gemini flashcardlar yapınca git anki benzeri bi uygulamaya aktar. veya telefonuna hatırlatıcı kur
2. prosedürel hale getir
bilgiyi beceriye dönüştür. bi şeyi yeterince pratik edersen bilinçsiz hale geliyor. bisiklet sürmek gibi. bir kere öğrendin mi unutmak çok zor.
dil öğreniyosan gramer kuralını "bilmek" yerine o kalıbı o kadar çok kullan ki otomatik çıksın.
3. overlearning (fazla öğrenme)
"yeterince biliyorum" dedikten sonra da devam et. araştırmalar diyo ki overlearning unutmayı yavaşlatıyor.
4. beslenme (evet)
miyelin yani hafıza için B12 ve omega-3 gerekiyor bunlar olmadan beyin fiziksel olarak öğrenmekte zorlanıyor. ayrıca güneş ışığı al spor yap hepsi hafıza için faydalı.
prensip 8) sezgi geliştir
richard feynman dünyanın en iyi fizikçilerinden biriydi. ama en dikkat çekici özelliği problemleri "görme" yeteneğiydi.
peki sezgi nasıl gelişir?
1. kuralları ezberlemeden önce ANLA
çoğu insan formülü ezberliyo, ne anlama geldiğini bilmiyor. bu sezgi üretmez.
feynman tekniği bunu çözüyo:
konuyu seç
bi kağıda 12 yaşındaki birine açıklıyormuş gibi yaz
nerde takıldıysan orası anlamadığın yer
geri dön, anla, tekrar yaz
eğer basit kelimelerle açıklayamıyosan gerçekten anlamamışsındır.
2. somut örnekler üret
soyut kavramları somutlaştır. her kavram için en az 3 farklı örnek düşün.
3. "neden" sorusunu sor
her şey için "neden böyle?" diye sor. buna "elaborative interrogation" deniyor. araştırmalar gösteriyo ki "neden" sorusu öğrenmeyi derinleştiriyor.
4. zorlan
cevabı hemen aramak yerine bi süre kendin düşün. yanlış cevap versen bile düşünme süreci sezgiyi geliştiriyor.
mücadele öğrenmenin parçası. hemen yapay zekaya koşma.
prensip 9) deney yap
son prensip. ve belki de en önemlisi.
van gogh'u düşün. başlangıçta çok farklı bi tarz denedi. koyu renkler, kasvetli konular. işe yaramadı. sonra empresyonizmle tanıştı. sonra japonya baskılarıyla. sürekli denedi, değiştirdi, evrildi. ve van gogh oldu.
ultralearning'de platoya ulaştığında yani gelişme durduğunda deney yapman lazım.
3 tür deney var:
1. öğrenme kaynakları deneyi
farklı kitaplar, kurslar, öğretmenler dene. belki şu anki kaynak sana uymuyor.
2. teknik deneyi
aynı beceriyi farklı yöntemlerle öğrenmeyi dene. mesela dil öğreniyosan bi dönem sadece dinleme ağırlıklı, bi dönem sadece konuşma ağırlıklı, bi dönem sadece okuma ağırlıklı dene.
3. stil/kimlik deneyi
platodaysan belki kimliğini değiştirmen lazım. "öğrenci" kimliğinden "usta" kimliğine geçmek mesela.
carol dweck'in araştırması var: yeteneklerin sabit olduğuna inanırsan gelişemezsin. değişebileceğine inanırsan gelişirsin.
deney yapmak "hala gelişebilirim" demek. deney yapmayı bırakmak "bu kadar işte" demek.
bu çokkk uzun bi thread olsa da yine de inan yüzeyseldi yakında youtube’da öğrenmenin daha da derinlerine ineceğiz.. yani takip et ki kaçırma.
ayrıca beğen ki daha çok daha çabuk bunları anlatmam için aklımı çel.. soruların varsa yaz. hepimize iyi öğrenmeler...
Kitap: Ultralearning (türkçeye "aşkınöğrenme" olarak çevirilmiş.)
İsviçre'de Her 7 Yetişkinden 1’i Milyoner.
Bu yüzden onların servet edinme alışkanlıklarını öğrenmek istedim.
İşte İsviçrelilerin sizden daha zengin olmak için paraya yaklaşımlarının 7 yolu:
1. Kiralamak ayıp değil, stratejidir.
Ev almak zorunda hissetmiyorlar.
Paralarını tuğlaya gömmek yerine yüksek getirili yatırımlara yönlendiriyorlar.
2. Tasarrufu fatura gibi düşünürler.
Tasarruf “kalan parayla” yapılmaz.
Onlar maaş gelir gelmez %20–30’unu otomatik olarak kenara ayırır.
Harcama, tasarruftan sonra başlar.
3. Kendilerine yatırım yaparlar.
Gelirlerinin %5–10’unu her yıl yeni beceriler öğrenmeye ayırırlar.
Diploma değil → daha değerli skill’ler:
• Dil
• Teknoloji
• Finansal okuryazarlık
4. Tek bankaya güvenmezler.
“Multi-bank strategy”
3–5 farklı banka kullanırlar:
• Günlük işlemler
• Servet yönetimi
• Döviz & global yatırım
Risk dağıtılır, fırsat büyür.
5. Gösterişsiz zenginlik
İsviçreliler zengin ama sessizdir.
Lüks değil → Özgürlük.
Kazandıklarını harcamak yerine, yatırım için saklarlar.
“Zengin gibi görünmek, fakirleşmenin en hızlı yoludur.”
6. Küresel düşünürler
Sadece varlıklarını değil, vatandaşlık ve ikametlerini bile çeşitlendirirler.
Vergi, fırsat ve özgürlük için farklı ülkelerle bağlantı kurarlar.
7. Uzun vadeli oyun oynarlar
Hızlı zenginleşme kültürü yoktur.
Kuşaklar boyu sürecek servet inşa ederler.
Özetle İsviçre zihniyeti:
• Tasarrufu otomatikleştir
• Altında yaşa
• Kendine yatırım yap
• Banka & ülke çeşitlendir
• Gösteriş yerine özgürlüğü seç
• Uzun vadeli düşün
Ekonomik Talepler İnsani, Mesleki Talepler İnsani, Taleplerimiz Onurlu Bir Hayat için Eşit ve Adil Paylaşım. Polis Çalışma Saatlerinde, Maaş Adaletsizliğinde, Fazla Çalışmada Bu Kadar Mağdur Ediliyor? Önce Vicdanınıza, Ahlakınıza Sonra #PolisSorunlarıMeclise Havale Ediyoruz.
meclisteki her partinin unutmaması gerekir Polisin 2 milyon oyu var.
Bir sürü de problemi var kim bu problemlerin çözümü için adım atarsa polis de sandıkta onun yanında olacaktır
#PolisSorunlarıMeclise
Türk Polisinin ve ailelerinin yetkililerden talep ettiği temel birkaç başlık var.
Umudumuzu yitirmedik. Gazi meclisimizin gereğini yapacağına olan inancımızı kaybetmedik.
Çünkü Kahraman Türk polisi her şeyin en iyisini hak ediyor.
#PolisSorunlarıMeclise
Eski bir polisim.
İstifa etmiştim.
Bugün polislerin maaşları için düzenlenen promosyon ihalesinde tiyatro oynamışlar. 90 bin lira gibi komik bir teklifle ihaleyi sonlandırmışlar.
Bakın Emniyet Teşkilatında 335 bin personel var.
Ama Ayvalık Belediyesi 187 personel ile 95 bin lira promosyon aldı. Örnekleri arttırabilirim.
Siz, Devlet olarak teşkilat mensuplarının hakkını gözetmeyip bu minvalde haksızlıklara göz yumarsanız;
- Polisler ek iş yaparak odaklarını dağıtırlar ve bu durum suçun aydınlatılmasında negatif rol oynar.
- Aile düzenleri dağılır. Bu durum hem topluma hem devlet mekanizmasına olumsuz olarak yansır.
- Kalifiyeli personeller istifa eder, farklı iş gruplarına geçer ve oluşan açığı tamamlamak için liyakat sahibi olmayan kitlenin talep merkezi haline gelir.
- Görev sorumlulukları kaybolur ve stresli yaşam tarzları sokağa yansır. Toplumun güven mekanizmasında sorunlar baş göstermeye başlar.
- İntiharlar giderek artar.
- Devleti sahiplenemezler. Sorgulamaya başlarlar ve bireysel menfaatlerini gözetirler. Bu her türlü yolun önünü açar.
- İşin finalinde "mahallenin köşesinde limon satar aynı parayı kazanırım" dedikleri an iç güvenlikte sorunlar başlar ve mevcut sorunları çözmek zorlaşır.
Bu sorunların bir kısmı yavaş yavaş baş göstermeye başladı bile. Ama yolun çok başındasınız. Eğer bu şekilde devam edilirse 20 sene sonra Emniyet Teşkilatı eski otoritiseni kaybeder.
Biliyorum; bir çoğu eski meslektaşım ve sıralı amirlerim bu yazıyı görecek ama bir şey yazamayacak ve hatta beğenemeyecekler. Çünkü destek olduklarında başlarına bir şey gelecek diye korkacaklar.
Ben eski bir emniyet mensubu olarak sorunlarını dile getirmek istedim. Hepsini saygıyla selamlıyorum. Ayaklarına taş değmesin.
#EGMPromosyondaRekor #EGMİhaleİptal
PROMOSYON İHALESİ REZALETİ TV'DE!
Emniyet'in maaş promosyon ihalesi NOW TV'de gündeme geldi.
Umarız bu komik teklifler düzeltilip, kabul edilebilir tekliflerle yeni görüşmede anlaşma sağlanır.
#EGMPromosyondaRekor#Promosyon
1
Toplamda 2 Trilyon maaş,
30 milyar promosyon büyüklüğü,
Bankalar şube müdürü göndermiş.
Sonucu önceden belli, tiyatro izledik hep beraber.
@RekabetKurumu Resen inceleme talep ediyoruz.
#polis#EGMihaleiptal