Türkiye'de "Cumhuriyet'in dayandığı bir düşünsel altyapı" falan yok.
İktidar kimseye ilim icabıdır diye verilmez. Mustafa Kemal Paşa söylüyor bunu, haklı da.
Adam siyaseten çalkantılı ama fırsatlar barındıran bir atmosferde risk alıp paralel bir rejim kurdu, sonra da İstanbul'u adım adım tasfiye etti.
Kazandıktan sonra "buyrun efendim haddi aştık bi maceraya girdik" diye iktidarı Âl-i Osman'a teslim mi edecekti? Yoksa Selanikli Ali Rıza oğlu Mustafa olarak tahta çıkacak kadar akılsız ve vizyonsuz muydu?
Cumhuriyet son derece pratik bir karardı. Hanedan ve payitaht kalktı, şahıs kültüne dayalı -halk da zaten otoriter zihniyete alışkın- yeni devlet pantheonu Ankara'da Atatürk şahsında oluşturuldu.
Taha Akyol'un TCF ile evrimsel dönüşümü eşleştiren anlayışı da çok su kaldırır tabii. Orduyu elinde tutan mareşale karşı siyasi hisse kapmaya çalışan herkes pek demokrat, pek çoğulcu, pek itidalli görünür.
Cumhuriyet devrinde orijinal, dişe dokunur, ilham verici nitelikte hangi siyaset teorisi, ekonomik kalkınma modeli, kültürel/sanatsal atılım, bilimsel gelişme, teknolojik buluş vs. ortaya çıktı da bu sözde "düşünsel altyapı" hakkında konuşacağız?
Atatürk’ü anarken hala Atatürkçülere laf yetiştirme derdinde olmak çok üzücü bir durum. Akyol, 1920’lerin ve 1930’ların bize çözüm sunamayacağını söylüyor. Oysa nasıl ki Akyol, Tocqueville, Montesquieu ve onların temsil ettiği düşünsel gelenekten hareketle Türkiye için bir çözüm yolu öneriyorsa, neden bir başkası da Cumhuriyet devriminin dayandığı düşünsel altyapıdan esinlenerek bir çözüm formüle edemesin?
Meseleyi yalnızca kuvvetler ayrılığı ve kuvvetler birliği ikiliğine indirgemek de başlı başına ayrı bir problem. Kimse Cumhuriyet’in düşünsel altyapısını inceleyip ondan esinlenirken “hadi kuvvetler birliğine geri dönelim” demiyor. Fakat Akyol’un ısrarla görmezden gelmeyi tercih ettiği bir husus var: Cumhuriyet’in düşünsel altyapısından esinlenmek, Atatürk’ün sözlerinden ve alıntılarından hareketle basit, sloganvari çözümler formüle etmek anlamına gelmez. Nitekim Cumhuriyet’in kurucu düşüncesinin beslendiği ve üzerine yeni bir siyasal düşünce inşa etmeye çalıştığı Fransız Üçüncü Cumhuriyeti’nin felsefi geleneğinin varlığı, tek başına bu indirgemeci yaklaşımı çürütmeye yeter.
@abi_ne_alaka@RabbiLandau Bir millet devletsiz ve coğrafi olarak dağınık bir biçimde nasıl 2000 sene ayakta kalabilir?
Mobiliteye önem vermişler. Kalem oynatmaya, para işletmeye, strateji kurmaya önem vermişler.
Müslimler ise son 3 asırdır kültürel bir karadelik. Mukayese edilir mi?
Rivayetin sıhhatini bilemiyorum, dediyse güzel demiş.
Keşke çevresini saran dalkavuk ve geçersiz takımının ötesinde "gerçek" insanların da donanımından istifade edebilseydi.
1930 sonrası sıkıştığı kasvetli ortamı ve yaşadığı derin yalnızlığı anlayabiliyorum. Eminim "yüce lider" olmadan önceki gençlik yıllarını çok özlüyordu...
Ölümünün 88.yıl dönümünde Mustafa Kemal Atatürk anılıyor. Siyaset bilimi açısından eşine ender rastlanan bir fenomen.
Amerika'nın kurucu babaları, Mao Zedong, Gandhi&Nehru gibi örneklere bakıyorum. Sanırım hiçbirinin halk üzerinde bu denli sembolik etkisi yok.
Geldiğimiz noktada toplumsal zihniyet anlamında iki şey aynı anda gerçekleşiyor:
1) Atatürk'ün siyasi liderliği dönemini hatırlayan kimse kalmadığı için, ve o günün yakıcı siyasi polemikleri anlamını yitirdiği için, gerçek bir siyasi figür olan Atatürk hafızalardan silindi. Üstelik Atatürk sembolünün en büyük kurumsal sponsoru olan TSK da siyaseten pasifize edildi. Böylece klasik anlamıyla devletçi/militer "Kemalizm" tarihe karıştı.
2) MEB tedrisatının yeni kuşakta %100'e yaklaşması, yeni muhafazakar orta sınıfın zuhur etmesi, Kürtlerin metropollerde CHP sosyolojisine yakınlaşması, taşralı avam islamının kurumsal bayatlığı ve çirkinliği gibi sebeplerle Atatürk figürü adeta bir "bireysel özgürlük ve sekülerlik" sembolü haline geldi. Böylece Kemalizm gibi "Anti-Kemalizm" de oldukça marjinalleşiyor.
Hayırlısı da budur zannediyorum. Milli mücadele kahramanı olarak pamuklara sarıp Atatürk'ü mezarında rahat bırakalım. Yılın bir gününü mutlaka onu anmaya tahsis edelim. Fakat siyasi bir figür olarak kutsamayalım.
Zira Atatürk'ün her siyasi hamlesini "sorgulanamaz ve taviz verilemez bir adım" gibi görmek başlıca 2 büyük sorun yaratıyor:
1) Atatürk öldükten 7 sene sonra Dünya dengeleri sil baştan değişti. Ondan 45 sene kadar sonra bir kere daha değişti. Muhtemelen şu sıralar bir kere daha değişiyor.
Yani adam bundan öncekinin öncekinin önceki bir statüko çerçevesinde hareket eden bir oyuncuydu. İsterse yaptığı her hamle çok doğru olsun, bugün geçerli değil.
2) Sekülerizm, akılcılık, bilim, özgürlük gibi değerler; Atatürk bunları uyguladı diye kıymetli değildir. Bunlar insanlık tarihi kadar eski mücadele sahalarıdır, ve ancak Atatürk bunlara riayet ettiği ölçüde hanesine artı puan yazılır.
Bu hiyerarşiyi tersten kuran bir insan; İstiklal Mahkemesi, Takrir-i Sükûn, Mu Kıtası, Güneş Dil Teorisi, "baysal utkusu", brakisefal ölçümler, alaturka müzik yasağı, Dersim katliamı gibi vahim şeyleri savunarak irticaya hizmet eder pozisyona gelebilir.
Hem Mustafa Kemal'in karakterindeki bir adam, mesela 1990'da doğmuş olsa; sizce Kemalist mi olurdu? Yoksa her yeni ve orijinal fikrin üstüne 88 sene önce ölmüş bir politikacının gölgesinin düşmesine gıcık mı kapardı?
Köfteci Yusuf'ta yarım kilo kuzu pirzola yedim, yanında salatası ve ekmeğiyle beraber. Marketten aynı eti çiğ alsam belki daha çok para verirdim.
Benim aklım bu işletme aritmetiğini almadı ama.. Helal olsun demek düşer.
Yıllardır Batı Asya ve Doğu Akdeniz'in beşerî ve fizikî coğrafyası, ekonomi tarihi, sosyal yapısı ve güç dengelerini anlamak için okuyorum, düşünüyorum, geziyorum, tartışıyorum.
Sanırım Türkiye Cumhuriyeti'nin en olağanüstü ve akılalmaz başarısı(!);
Kuzey Kürdistan (Bakur) gibi yüzlerce yıllık son derece derin etnik, dini, sosyal fay hatlarına sahip, asırlardır İstanbul şemsiyesi altında idare olunmaya alışkın -ve râzı-, çocuklarına Hamid, Aziz, Mecid isimleri koyan, büyük tarikat silsilelerinin çoğu Osmanlı/Türk muhibbi olan bir coğrafyayı terörize edip tek bir muzır siyasi hareket çatısı altında toplanmalarına yol açmaktır.
Oysa emperyal aklını biraz olsun yitirmemiş bir devlet; Kürtler (Kurmanc) ve Deylemlilerin (Zaza) dil/kültür enstitülerini kurup inisiyatifi elinde tutar, resmi dil ve eğitim dili olarak Türkçe'yi öğretirken 13 vilayette çok dilli kamu hizmeti sunar, devlet pantheonunda ve tarih anlatısında onlara da mütevazi ama adil/onurlu (efrâdını câmi, ağyârını mâni) bir yer ayırır, şımarmaya kalkan okumuş çocuklarını sopa/havuç yöntemleriyle hizmetine alırdı.
Bu denli basit adımları dahi atmaktan aciz bir zihniyet her ne yapsa asıl amacının tersine hizmet eder.
Bu da Türk Devleti'ni 1912-13'den beri Amerika, İngiltere, Fransa, Rusya, hatta İran'ın dahil olduğu emperyal ligden; Yunanistan, Gürcistan, Ukrayna, Bulgaristan vs. gibi kıytırık taşra devletleri ligine düşürdü. Ne acı...
Gadi Eisenkot hiç de mutedil bir politikacı değil.
Başlangıçta Arapların desteğini alarak hükümet kursa da;
Üç vakte kadar güvenlik bürokrasisinin talepleri doğrultusunda hareket edip işgali derinleştirecektir. İstese de geri adım atamaz.
O gün geldiğinde Araplar kerhen verdikleri desteği çeker. Eisenkot da Likud partisinden güvenoyu alarak -ya da direk Netanyahu başbakanlığına güvenoyu vererek- yoluna devam eder.
Değişen bir şey olmaz. Kenan Diyarı'nda gerçek bir siyasi dönüşüm için ABD içi güç dengelerini izlemek gerek...
@ilker_ayturk "İki ayda Alman zaferi"
Nasıl bir akıl körlüğü...
Siper, makineli tüfek ve mobil top teknolojilerindeki gelişmeleri değerlendirmekten hayli uzaklar gibi.
Refik Hâlid'in öfkesi sardı yine bünyeyi :)
Bir adam, gece yalnız başına orman yürüyüşüne giderken, ağaçların korkunç bir hızla hareket ettiğini fark ettikten sonra dehşet dolu anlar yaşadığını, bir an için cin gördüğünü sandığını söyledi.
Trump'ın son 2 senede sergilediği ölçüsüz ahmaklık, edepsizlik ve soytarılık şovuna sert bir reaksiyon geldi. Amerikalılar sersem olsalar da ceplerinin hesabını iyi bilirler, depoyu doldururken huzursuz olurlarsa başın belada demek.
Bence de DP için 2028 hala çok kırılgan. JD Vance'ın karşısına Kamala gibi bir "ucube" koyarlarsa işleri biter.
AIPAC ile mesafeli, sosyal dağıtımcı, gender studies tayfaya -fazla- pabuç bırakmayan, eli yüzü düzgün, ağzı az buçuk laf yapan herhangi bir "normie" aday avantajlı olur.
@R_Busoni Yani demokrat parti geçim sorununa petrole barışa odaklanmak yerine yajudleri yalamaya devam ederse woke kültürünü körüklemeye devam ederse 28 de yine cumhuriyetçiler kazanır woke illeti trump gibi bir lavuğu seçtirdi amerikalılara öyle hemen sevinmesin bizimkiler
Doğru.
Fakat insanlığa sunabilecekleri faydanın yanında saçma fikirleri tolere edilebilir:
Müslümanların görünürlüğünü artırıp itibarını yükselterek Amerikan kamuoyuna yön değiştirtebilir, siyonist lobiyi etkisizleştirebilirler.
Bu misyonları Gazzelilere, Müslümanlara, ve tüm insanlığa, büyük bir hizmet olacaktır...
@abi_ne_alaka Bence zenginlik de ciddi bir sınav.
Daha soğukkanlı ve öngörülü bünyelere konfor ve huzur sağlıyor. Hayatta heyecan arayan hesapsız kimselerin felaketi de olabiliyor.
İkisinden de örnekler gördüm.
Tekrar, tekrar, ve tekrar CHP/YeniP sosyolojisini bir umut sarmış durumda. Yakın arkadaşlarım da o cenahtan olduğu için bu delüzyonel halleri beni çok üzüyor:
"Bu sefer olacak. ABD'de de demokratlar kazandı, gençlik de bomba gibi, halkımız da uyandı(!). Bu sefer kazanıyoruz."
1957 seçimlerinden beri her bahar aynı terane, sonra aynı hüsran...
İnsanlara 4 senede bir soruyoruz: Şeftali mi daha çok seversiniz kiraz mı? Ülkenin %50-55 kadarı şeftali seviyor, kirazcılar %30-35'de kalıyor. Bir de 10 puan kadar avokadocular var ki, onlar apayrı dünya.
Kirazcılar başlıyor yaygara koparmaya: "Aman efendim şeftali şöyle alerjiktir, böyle fenadır. Kiraz kan yapar, antibiyotiktir bla bla bla"
Halkın çoğu kiraz sevmiyor kardeşim. Üstelik doğum oranları da şeftali ve avokadocular lehine. Her nesilde onlardan bazı çocukları tavlasan da, altın oran bozulmuyor.
Kirazcılar ne yapabilir? Piyasaya bir de şeftali familyasından bir şey, mesela greyfurt ya da nektarin girmesine vesile olacaksın. Belki şeftaciliciler ikiye/üçe bölünür de sen aradan sıyrılırsın, topal ördek de olsan birinci olursun (1961, 73, 77, 99). Yoksa senin sayın asla şeftalicileri geçemez, yok öyle bir sosyoloji. Size zafer falan yok.
Amerika ile TR farklı. Orada tahterevalli düzgün kurulmuş, patronaj ağları her iki tarafta da kuvvetli. Darbe travması yok. 4-5 eyalet swing ediverince pürüzsüz geçiş oluyor. Siz ne zaman sağ bloktan fazla oy alabildiniz? Topal ördek olmadan hükümet kurabildiniz?
Bunu yaratan sosyal gerçeklik de ortada. Amerika'da white-protestant taşra karşısında Demokratlar metropoller + azınlıkları konsolide ediyor.
Siz de DP gibi White (Sünni Türk) seçmenin %45 kadarının, Black+Latino (Kürt) seçmenin de %75'inin teveccühünü tek potada toplarsanız zafer mümkün.
Fakat öyle bir catch-all party olmak için tarihsel bagajı atmak, kendini dinamik bir biçimde sil baştan tanımlamak gerek. Hiç kolay iş değil.
KK + Özel 10 senede ancak buraya gelebildi. Niyet güzel, fakat olağanüstü yaratıcılık ve cevvaliyet isteyen böyle süreçler gözlüklü emekli memur ve kolejli sevimli eczacıyla yürümez.