Marksistler olarak, Marksist teorinin bir yerlerde saf haliyle varolduğu, doğrudan doğruya bir “eylem kılavuzu” sayıldığı tarihsel mücadelelerin ve bunların sonuçlarının zorlu sınavına katılmadığı ve uzlaşmalara girmediği yolundaki bir düşünceyle yetinemeyiz.
L. Althusser
Bilhassa Lenin'den beri Marksistler modernist tarih yazımının (tarihsel olarak ileri/geri) aksine, bu kavramları siyasal sınıf mücadelesinin içinden düşünmüşlerdir. Burjuva cumhuriyetlerinin ve Amerikan iç savaşının ilericiliği bu anlamda mistifikiye bir bilgidir.
"Hobsbawm Amerikan İç Savaşı’nı genişçe betimler ama Çin’i 1851-1864 arasında derinden sarsmış olan XIX. Yüzyılın en geniş toplumsal hareketi Taiping İsyanı’nın üzerinde ise ancak yüzeysel olarak durur."
Enzo Traverso haklı olarak Hobsbawm'ın Devrimler Çağı isimli çalışmasına dair şöyle bir eleştirel saptama yapıyor.
"Hobsbawm dörtlemesinin ilk cildinde (Devrimler Çağı, 1789-1848), 1820’li yılların Latin Amerika’daki ulusal kurtuluş mücadelelerinden neredeyse hiç bahsetmez."
Bilhassa Lenin'den beri Marksistler modernist tarih yazımının aksine (tarihsel olarak ileri, geri) ileri ve geri kavramlarını siyasal sınıf mücadelesinin içinden düşünmüşlerdir. Burjuva cumhuriyetlerinin ve Amerikan iç savaşının ilericiliği bu anlamda mistifikiye bir bilgidir.
“İleri Avrupa’nın başında, geri olan her şeyi destekleyen bir burjuvazi var. Günümüz Avrupa’sı, burjuvazi sayesinde değil, ona rağmen gelişti, çünkü daha iyi bir gelecek için dövüşecek, o güçlü, milyonluk orduya dâhil olan bir tek proletaryadır.”
Lenin, 1913
Özetle Marx'ın birlik vurgusu siyasal bölünmeden sonraki tarafların siyasal sınıf mücadelesi içindeki ortaklığına yönelik bir vurgu. Yani bu birlik ekonomistlerin anladığı gibi verili ve hazır olarak sunulmuş değil daima inşa edilmek zorunda.
yine Manifesto'daki "Dünyanın Bütün İşçileri Birleşiniz!" mottosu sadece insanlar kardeştir söyleminden kopuş değil, mücadele eden ve etmeyen işçileri bir sınıf hümanizmi altında eşitleyen anlayışlardan da bir kopuş.
yine Manifesto'daki "Dünyanın Bütün İşçileri Birleşiniz!" mottosu sadece insanlar kardeştir söyleminden kopuş değil, mücadele eden ve etmeyen işçileri bir sınıf hümanizmi altında eşitleyen anlayışlardan da bir kopuş.
Marx, Manifesto'da da Uluslararası İşçi Birliği'nde de aynı noktaya müdahale etme gereği duyuyor. İşçilerin kardeşliği soyut bir kardeşlik çağrısı değil ücretli emek düzenine itiraz edenlerin mücadele içindeki yoldaşlık çağrısıdır;
"Marx ve Engels, 1847’de Komünistlerin Birliğine katıldıklarında, Birliğin “Bütün insanlar kardeştir” şiarını “Dünyanın bütün proleterleri birleşin” şeklinde değiştirerek burjuva ideolojisinin “hümanist evrensellik” anlayışına karşı güçlü bir teorik-politik müdahalede bulundular"
Marx'ta parti fikri olmadığı bunun Marx sonrası Marksizmin bir icadı olduğu iddiası doğru değildir. Marx ile Engels'in teklifi üzerine I. Enternasyonal, 1871 ve 1872 yıllarında yaptığı son kongrelerinde, her bir üIkede bağımsız proleter partilerin kurulmasına karar vermiştir.
Her ülkedeki devrimciler, her şeyden önce kendi şovenizmine karşı mücadele etmeli, kendi rejimine karşı nefreti uyandırmalı, savaşan ulusların işçileri arasında (ısrarla, yorulmadan) mücadele çağrısında bulunmalıdır.
Lenin
Marx, Uluslararası İşçiler Birliği'nde şu uyarıda bulunuyor:
"Topluluğun büyük amaçlarından biri, bütün ülkelerden işçilerin sadece birbirlerini kardeş hissetmeleri sağlamak değil, kurtuluşları uğrunda tek ordu halinde savaşan yoldaşlar olarak hareket etmelerini sağlamaktır."
Marksist üretim ilişkileri kavramı tüm “sosyal adalet” ideolojilerini eleştirmeyi mümkün kılar. Sosyal adalet ideologları için esas sorun dağıtım ilişkileri düzeyindedir. (Çözümleri dağıtıcı adalettir.)
"Gerçekte karşı karşıya gelen şey iki hukuk anlayışı, hukuka karşı hukuktur: mülk haline getirilenlerin hukukuna karşı mülk sahiplerinin hukuku. İkisini birbirinden ayıran şey ise güçtür."
Daniel Bensäid
"Bu şekilde de tanımı tarihsel olarak farklılaşan bir adalet kavramını sekülerleştirir ve göreceli hale getirir. Bundan böyle sömürüyü adaletsiz ilan etmenin, yahut mülkiyeti, daha fazla netlik getirmeden hırsızlık olarak ifşa etmenin pek bir anlamı yoktur."
"Marx, çağının Fransız sosyalistlerinin çoğu gibi mülkiyeti gayrımeşru bir hukuki kategori olarak görmek yerine, Alman İdeolojisi'nden itibaren, "üretici güçlerin gelişiminin bir aşamasında gerekli bir ilişki biçimi" olarak tahlil eder."
Daniel Bensaïd
"Marx, çağının Fransız sosyalistlerinin çoğu gibi mülkiyeti gayrımeşru bir hukuki kategori olarak görmek yerine, Alman İdeolojisi'nden itibaren, "üretici güçlerin gelişiminin bir aşamasında gerekli bir ilişki biçimi" olarak tahlil eder."
Daniel Bensaïd
“Sosyal demokrat, ekonomist, hümanist ve anarşist söylemin etkisizliğinin farkında olan Lenin bütün enerjisini devrimci makinanın yepyeni bir türünün inşasına adadı.”
“Leninizmin yarattığı modeller değil, eyleme geçirdiği kopuş yöntemidir.”
— Félix Guattari