zsc-py

bist • us markets • crypto

[zsc-py @runzsc]

@fonmagduruyuz gece önemli bir detay geldi

https://t.co/xXLDBySgv5

[zsc-py @runzsc]

müjde… ama bazılarına.

spk’nın yeni 2026/61 bülteni çıktı ve fonlarda paranın nasıl ödeneceği ilk kez bu kadar net yazıldı.

en kritik madde şu:

tefas üzerinden daha önce satış emri verilmiş fakat işlem gerçekleşmemiş iade talepleri, fonun borcu olarak kaydedilecek ve fon nakit yarattıkça ÖNCELİKLİ olarak ödenecek.

yani tasfiye kararı gelmeden önce satış emri sisteme düşmüş ve hâlâ gerçekleşmemiş olan yatırımcı ile hiç satış vermemiş yatırımcı aynı durumda değil.

burada saat konusunda da önemli bir detay var:

ihbarlı fonlarda 17 eylül 13.30 sonrası, para piyasası fonlarında ise kendi izahnamesindeki gün sonu valör atlama saatinden sonra verilen emirler doğrudan tasfiye esaslarına giriyor.

yani herkes için körlemesine “13.30” kuralı yok.

süreç nasıl ilerleyecek?

ilk 2 iş günü içinde mkk ile yetkili bankalar; yatırımcı payları, blokajlar ve gerçekleşmemiş emirleri mutabık hale getirecek.

repo, ters repo, bpp, mevduat, krediler vb. bütün fon borç/alacaklarının mutabakatı en geç 10 iş gününde tamamlanacak.

dikkat: bu “herkes 10 günde parasını alacak” demek değil. 10 gün, mutabakat için verilen üst süre.

fonlardaki varlıklar piyasa derinliği ve yatırımcı menfaati gözetilerek satılacak veya vadeleri geldikçe nakde dönecek.

oluşan nakit bankaların belirleyeceği dönemlerde yatırımcı hesaplarına aktarılacak. eski ve gerçekleşmemiş satış emirlerinden doğan borçlar ise önce ödenecek.

tasfiye için öngörülen azami süre 3 ay. spk gerekli görürse uzatabilecek. bu da “herkes 3 ay bekleyecek” anlamına gelmiyor; tasfiyenin tamamlanması için verilen üst süre.

işin kontrolü de artık portföy şirketlerinde değil:

tera fonları → iş bankası

pusula, hedef, atlas, bulls, a1 ve pardus → ziraat bankası

tasfiye sürecini bu bankalar yürütecek.

güncellenen tasfiye listesi de artık 131 fon:

pardus: 42
hedef: 31
atlas: 16
bulls: 15
pusula: 12
a1 capital: 9
tera: 6

fon türüne göre:

112 adet hisse senedi yoğun fon

15 adet para piyasası grubu fon:
9 normal ppf
3 para piyasası serbest fon
3 para piyasası katılım fonu

4 adet diğer serbest/kısa vadeli serbest fon

ayrıca önceki listede olmayan #THF – tera portföy hisse senedi (tl) fonu da güncellenen tasfiye listesine eklendi.

kısacası:

önceden satış emri sisteme girmiş ve gerçekleşmemiş olanlar için bu gece gelen karar açık biçimde daha olumlu.

tasfiyenin sonunu beklemek yerine, fon nakit yarattıkça önce mevcut iade borçlarının ödenmesi gerekiyor.

#TERA #PUSULA #PRY #PNU #TP2 #TLY #THF #TEFAS #SPK

SPK 2026/61 - resmi bülten PDF'si: https://t.co/BY0m5GucFG

[zsc-py @runzsc]

müjde… ama bazılarına.

spk’nın yeni 2026/61 bülteni çıktı ve fonlarda paranın nasıl ödeneceği ilk kez bu kadar net yazıldı.

en kritik madde şu:

tefas üzerinden daha önce satış emri verilmiş fakat işlem gerçekleşmemiş iade talepleri, fonun borcu olarak kaydedilecek ve fon nakit yarattıkça ÖNCELİKLİ olarak ödenecek.

yani tasfiye kararı gelmeden önce satış emri sisteme düşmüş ve hâlâ gerçekleşmemiş olan yatırımcı ile hiç satış vermemiş yatırımcı aynı durumda değil.

burada saat konusunda da önemli bir detay var:

ihbarlı fonlarda 17 eylül 13.30 sonrası, para piyasası fonlarında ise kendi izahnamesindeki gün sonu valör atlama saatinden sonra verilen emirler doğrudan tasfiye esaslarına giriyor.

yani herkes için körlemesine “13.30” kuralı yok.

süreç nasıl ilerleyecek?

ilk 2 iş günü içinde mkk ile yetkili bankalar; yatırımcı payları, blokajlar ve gerçekleşmemiş emirleri mutabık hale getirecek.

repo, ters repo, bpp, mevduat, krediler vb. bütün fon borç/alacaklarının mutabakatı en geç 10 iş gününde tamamlanacak.

dikkat: bu “herkes 10 günde parasını alacak” demek değil. 10 gün, mutabakat için verilen üst süre.

fonlardaki varlıklar piyasa derinliği ve yatırımcı menfaati gözetilerek satılacak veya vadeleri geldikçe nakde dönecek.

oluşan nakit bankaların belirleyeceği dönemlerde yatırımcı hesaplarına aktarılacak. eski ve gerçekleşmemiş satış emirlerinden doğan borçlar ise önce ödenecek.

tasfiye için öngörülen azami süre 3 ay. spk gerekli görürse uzatabilecek. bu da “herkes 3 ay bekleyecek” anlamına gelmiyor; tasfiyenin tamamlanması için verilen üst süre.

işin kontrolü de artık portföy şirketlerinde değil:

tera fonları → iş bankası

pusula, hedef, atlas, bulls, a1 ve pardus → ziraat bankası

tasfiye sürecini bu bankalar yürütecek.

güncellenen tasfiye listesi de artık 131 fon:

pardus: 42
hedef: 31
atlas: 16
bulls: 15
pusula: 12
a1 capital: 9
tera: 6

fon türüne göre:

112 adet hisse senedi yoğun fon

15 adet para piyasası grubu fon:
9 normal ppf
3 para piyasası serbest fon
3 para piyasası katılım fonu

4 adet diğer serbest/kısa vadeli serbest fon

ayrıca önceki listede olmayan #THF – tera portföy hisse senedi (tl) fonu da güncellenen tasfiye listesine eklendi.

kısacası:

önceden satış emri sisteme girmiş ve gerçekleşmemiş olanlar için bu gece gelen karar açık biçimde daha olumlu.

tasfiyenin sonunu beklemek yerine, fon nakit yarattıkça önce mevcut iade borçlarının ödenmesi gerekiyor.

#TERA #PUSULA #PRY #PNU #TP2 #TLY #THF #TEFAS #SPK

SPK 2026/61 - resmi bülten PDF'si: https://t.co/BY0m5GucFG

[zsc-py @runzsc]

son 48 saatte alınan tedbirler:

tcmb repo fonlaması: 300 milyar ₺

bankaların para piyasası borçlanma limitleri: 10 kat artırıldı

kredili işlemlerde asgari özkaynak oranı: %35 → %20

bu esneklik 2 ekim seans sonuna kadar uygulanabilecek.

yani sadece fonları kapatıp tasfiyeye bırakmadılar; piyasadaki nakit sıkışmasını azaltacak kanallar da aynı anda açıldı.

#BIST100 #XBANK #TEFAS #TCMB

[zsc-py @runzsc]

fonların taşıdığı lotun, hissenin borsada gerçekten dolaşan kısmına oranı:

#TEHOL %78
#ANELE %69
#DSTKF %61
#TRHOL %61
#OZATD %58
#PEKGY %54

yani bazı hisselerde fonların tahmini pozisyonu, piyasada serbestçe dolaşan lotların yarısından fazla.

bu oran yükseldikçe çıkış kapısı doğal olarak daralıyor.

fon büyük olabilir. hisse de büyük görünebilir.

ama asıl soru: satmak istediğinde karşıda ne kadar gerçek likidite var?

#TERA #PUSULA

[zsc-py @runzsc]

tasfiye kapsamındaki fonların son açıklanan portföylerine göre en büyük hisse pozisyonlarından bazıları:

#DSTKF ≈ 64,4 milyar ₺
#OZATD ≈ 43,6 milyar ₺
#TEHOL ≈ 31,8 milyar ₺
#TRHOL ≈ 22,5 milyar ₺
#IEYHO ≈ 15,2 milyar ₺
#PEKGY ≈ 15,1 milyar ₺

sadece bu 6 hissede yaklaşık 193 milyar ₺ pozisyon görünüyor.

[zsc-py @runzsc]

spk’nın tasfiye kararı verdiği 130 fonun şirketlere göre dağılımı:

#PARDUS 42 fon
#HEDEF 31 fon
#ATLAS 16 fon
#BULLS 15 fon
#PUSULA 12 fon
#A1 9 fon
#TERA 5 fon

toplam: 130 fon

[zsc-py @runzsc]

olay artık sadece türkiye’de konuşulmuyor; ft “fund run” diye yazdı, reuters da alınan önlemleri takip ediyor.

asıl önemli taraf şu:

tcmb repo fonlamasını 300 milyar tl’ye çıkardı, bankalararası borçlanma limitleri artırıldı, spk fon tarafına doğrudan müdahale etti. finansal istikrar komitesi de sorunun sınırlı sayıdaki fonda ve yönetilebilir olduğunu söylüyor.

yani ilk günkü “ne oluyor?” belirsizliğinden çıktık.

#PRY #PNU #TP2 #TLY tarafında bekleyenler için süreç hâlâ sinir bozucu ama tablo artık kontrolsüz krizden çok kontrollü çözüm tarafına dönüyor.

bundan sonra kritik iki şey var: nakit akışı ve ödeme takvimi.

[zsc-py @runzsc]

#PRY tarafındaki son portföy dağılımı, son birkaç günde ne yaşandığını tek başına epey anlatıyor.

fonun en hızlı nakde dönebilen ters repo / para piyasası / mevduat tarafı, yoğun satış talepleri geldikçe doğal olarak ilk kullanılan likidite kaynağı oldu.

17 eylül itibarıyla geride kalan portföyde ise ağırlık artık başka yerde:

finansman bonosu %47,75
özel sektör kira sertifikası %22,69
ters repo yalnızca %23,85

yani burada “fondaki para kayboldu” şeklinde bir tablo değil, portföyün likidite profili değişti. en hızlı çözülen varlıklar çıkışları karşılamak için kullanıldıkça, geride vadesi ve ikincil piyasa likiditesi daha önemli olan varlıkların ağırlığı yükselmiş.

bu da #PRY gibi bir para piyasası fonunda t+0 ödemelerin neden bir noktadan sonra aksayabildiğini açıklayan önemli parçalardan biri.

bundan sonrası için asıl belirleyici şey fon büyüklüğünden çok, bu finansman bonoları ve kira sertifikalarının hangi vadelerde nakde döneceği.

spk’nın sürece müdahalesinden sonra artık oyun “kim önce kapıya koşacak” oyunu değil; eldeki varlıkların kontrollü şekilde çözülüp yatırımcıya ulaştırılması.

#PRY #PNU #TEFAS #SPK #PUSULA

[zsc-py @runzsc]

mesele “şirketler bozuldu” meselesi değildi. mesele, fon tarafındaki likidite sıkışınca en likit ve en kolay satılabilen hisselerin önüne ne geldiyse boşaltılmasıydı.

o yüzden dün #GARAN, #AKBNK vb. banka hisseleri, bist100 tarafındaki sert satışın tamamını temel bozulma diye okumadım.

çünkü bazen piyasada fiyatı şirketin kalitesi değil, birilerinin acil nakit ihtiyacı belirler.

bugün ekrana bakınca görünen şey şu:

dünün paniği, bugünün tepkisini doğurdu.

#GARAN tarafında gelen yaklaşık %9,59’luk hareket, en azından şunu gösterdi:

dün yaşanan satışın önemli kısmı “değer kaybı” değil, zorunlu satış baskısıydı.

yani tez basitti:

fonlar para karşılamak için elindekini sattı, en likit hisseler gereğinden sert düştü, panik biraz çözülünce aynı hisseler en hızlı toparlayan taraf oldu.

ben böyle günlerde önce fiyatın neden düştüğüne bakarım. çünkü bazen en iyi fırsat, kötü şirketlerde değil; iyi şirketlerin geçici olarak yanlış fiyatlanmasında çıkar.

dün kaos vardı. bugün tablo biraz daha net.

#GARAN #AKBNK #XBANK #TERA #PUSULA

[zsc-py @runzsc]

fon tarafında tablo bugün biraz daha netleşti.

PRY, PNU, TP2, TLY, THF… kodlar farklı ama piyasanın şu an çözmeye çalıştığı problem aynı: likidite.

spk 7 portföy şirketinin tefas fonlarında işlemleri durdurdu. bazı fonlar tasfiyeye gidiyor. tera tarafında bazı fonların ödeme koşulları 10. iş gününe kadar uzatıldı. tp2 ve thf tarafında ise temerrüt açıklamaları geldi.

burada önemli ayrım şu:

tasfiye = fondaki paranın yok olması değil.

fonun portföyündeki varlıklar hâlâ var. problem, bunların hangi fiyatla ve hangi hızda nakde dönüp yatırımcıya ulaşacağı.

hatta para piyasası fonlarında son günlerde gördüğümüz portföy değişimleri bize başka bir şey daha söylüyor: en kolay nakde dönen varlıklar çıkışları karşılamak için kullanılmış, geride finansman bonosu / kira sertifikası gibi daha fazla zaman isteyen kalemler kalmış.

yani panik başlığından çok nakit akışını takip etmek gerekiyor.

ama burada hâlâ cevabı açıklanmayan çok kritik bir soru var:

spk kararı öncesinde verilmiş ve mkk’da blokede bekleyen satış emirleri önce mi ödenecek, yoksa tasfiye havuzunun içine mi girecek?

cevabı ödeme süresini günlerle haftalar arasında değiştirebilir.

asıl takip edeceğimiz yer burası.

#PRY #PNU #TP2 #TLV