Samet

DEÜ-İktisat

[Samet @sametgct]

@ErdiSerdar "Devlet, kar etmediği yolları yapmasa kapitalist malını pazara ulaştıramaz; o eğitimi vermese kapitalist nitelikli iş gücü bulamaz." Aylar geçiyor,yıllar geçiyor,mevsimler değişiyor bu midwit sosyalistlerin biri gidiyor diğeri geliyor ama söylemlerin aptallığı hala aynı düzeyde.

[Samet @sametgct]

@Tanhaskol Avusturyanlar bile diye alıntıladığınız yazıya iktisatı bir bilim olarak kabul edip başlamanız bile bizler için sizle tartışmanın ne kadar gereksiz olduğunun bir göstergesi maalesef.

[Ketum Kendinibilmez @KetumGvz]

Sürekli enflasyonla birlikte para kullanımı kısa vadeciliği ve telaşı teşvik etmektedir. Giderek daha çok vahşi doğadaki hayvanlar gibi yaşıyoruz.
https://t.co/VzulNAPHzW

[Erdi Serdar @ErdiSerdar]

Veri takıntısı olan devletçiler nedense para söz konusu olduğunda tarihsel verileri yok sayar, hatta inkar eder.

Paranın ne olduğunu öğrendiğinizde müdahaleci ekonomistlerin yalanlarını çok daha kolay tespit edersiniz.

[Ketum Kendinibilmez @KetumGvz]

Demokrasi, Cumhuriyet, Monarşi vb.rejimler arasında kıyas yapabiliriz ama tercih yapmayız.Bu insanı yönetmek için kurulan yönetimlerin hepsi mülk ihlaline dayanır başka bir kişinin ya da kişilerin mülküne el koyarak devam eden düzenler elle tutulur bir meşruluğu yoktur.

[Samet @sametgct]

@COLDCARDwallet

[Samet @sametgct]

@ardavonmises @emilioemre2 @ErdiSerdar Diyemeyiz. Deflasyon sadece serbest piyasa koşullarında gerçekleştiğinde iyi bir şeydir. Devlet eliyle yapılan zorunlu deflasyon da yıkım getirir. Collor de Mello bunu 1990'da Brezilya'da, Gorbaçov'da Sovyetler'de denedi ve felaketle sonuçlandı.

[Samet @sametgct]

@emilioemre2 @ErdiSerdar 🙂

[Ketum Kendinibilmez @KetumGvz]

Liberteryenlerin ne yapması gerekiyor.
Radikal İdealizm nedir? Nasıl sağlam ajitatör oluruz? Liberter Popülist nasıl olunur? Liberteryenler için daha birçok stratejik soruya sağlam cevaplar veren bazı makaleler.
https://t.co/GAWjf449aR

[Erdi Serdar @ErdiSerdar]

Bir bölgede sermayenin olmaması, tarımın/sanayinin gelişmemiş olması devletçi politikalar izlenmesi için bir gerekçe olamaz.

Serbest piyasanın yalnızca halihazırda zengin olan toplumlar için faydalı olabileceği fikri hatalıdır. Serbest ilişkiler, zengin olmayan toplumları zenginleştirir, zengin olan toplumları ise daha çok zenginleştirir.

Klasik itiraz şu şekilde: "O dönem para yok, fabrika yok, halk savaştan yeni çıkmış... Elbette serbest piyasa değil, devletçi politikalar izlenecekti".

Öyleyse şu sorular cevaplanmak zorunda. Madem halk savaştan çıkmış ve ekonomi çok kötü, devlet nasıl oluyor da ekonomiyi daha iyi hale getirebiliyor? Devlet nasıl oluyor da paranın olmadığı, tarım ve sanayinin gelişmediği yerde fabrika açabiliyor? Devlet büyücü müdür? Hokus pokus mu yapıyor? Hani sermaye yoktu? Sermaye yok; ancak kamu kurumları kağıtlara yazı yazarak bir talimatta bulununca zenginlik yaratılmış oluyor, öyle mi?

"O dönem sermaye yoktu" miti bu sebeple saçmalıktır. Refahın azaldığı bir yerde yapılacak olan şey sıfırdan çalışıp üretmekten başka bir şey değildir. Bu da insanların ekonomik faaliyetleri serbestçe yapabilmesiyle mümkündür.

Fakir bir toplumda devletin yapabileceği tek şey yoktan para yaratmak veya mevcut kaynakları zorla kullanarak belli bir sektöre aktarmaktır. Bunların hiçbiri zenginlik üretmez; az da olsa var olan zenginliği yeniden dağıtır.

Kısacası fakir bir toplumda devlet fabrika açtığı zaman o toplumda refah artmış olmuyor.

[Erdi Serdar @ErdiSerdar]

Zenginliği getiren şey devlet ve merkez bankası mıdır?

[Mises Institute @mises]

Mises: The value of time determines every choice and every action.

[satoshi TV @satoshicomtr]

🟠@KeremTibuk ve @BarisErtul ile #Aslında sezon finali ile yayında!

İnsan doğası ve savaşlar arasındaki ilişkiden, bireyselleşmenin önemine ve sağlam paranın toplumsal etkilerine varan kapsamlı bir bölüm sizleri bekliyor!

📺Tamamı #satoshiTV'de!👇

🔗https://t.co/5WrGDc4P50

[Simple Mining @simpleminingio]

🎉Antminer S19k Pro 120T Giveaway🎉

How to Enter:

1. Sign Up https://t.co/qfTfkx7lL8

2. Retweet for Double Entry‼️

🏆 Winner announced October 15th.

[Mises Media @mises_media]

"To me, praxeology is the key to the whole thing. It's the key to the Misesian system. It's the key to the Misesian method. It's the key to the content. If you reject Mises, you're also rejecting praxeology." —Murray N. Rothbard, Mises University 1990

[Samet @sametgct]

@prageru @inovizm

[Erdi Serdar @ErdiSerdar]

Faiz ve Ekonomik Kriz İlişkisi

İnsan, belli sonuçlara ulaşmak için kıt kaynakları kullanarak amaçlı bir şekilde hareket eder. Bu aksiyomdan elde edilen çıkarımlardan biri zaman tercihidir.

Zaman tercihi her birey için farklıdır. Zaman tercihi yüksek olan insanlar şimdiki zaman odaklıdır, düşük olan insanlar ise gelecek zaman odaklıdır. Başlangıç halinde, yani birikimin olmadığı durumda insan mecburen yüksek zaman tercihlidir; çünkü şimdiki zamanda tüketmek ve yaşamına devam etmek zorundadır. Şimdiki zamandaki tüketimini garantiye alan, tasarruf yapan insan bir süre sonra düşük zaman tercihine sahip olabilecektir. Amacı, gelecek zamandaki üretimini ve refahını yükseltmektir.

İnsan, zaman tercihini düşürmezse sürekli aynı miktarda üretip tüketerek yaşamına devam eder. Hiçbir zaman refahını artıramaz. Zaman tercihini düşürmek, tasarruf ve yatırımla ortaya çıkabilen zenginliğin ön şartıdır. Basit örnekle; günde 10 elma tüketerek yaşayan biri tüketimini azaltıp tasarruf ederse (günde 6 elma tüketirse) bir süre sonra biriktirmiş olduğu elmaları tüketerek yeni bir üretim faaliyetine girişebilir. Böylece gelecekte daha zengin olabilir.

Modern ekonomide para biriktiren insan süreç içinde zaman tercihini düşürebilecek, gelecek zamandaki zenginliğini artırmaya odaklanabilecektir. Biriktirdiği parayı şimdi kullanmak istemez, o parayı şimdi kullanmak isteyen bir başkasına ödünç verir (düşük zaman tercihli insanın birikimi, yüksek zaman tercihli insana aktarılır). Verilen ödünç paranın ne kadar süre sonra ne kadar miktarda geri ödeneceğini belirleyen şey faiz oranıdır. Faiz oranı (zaman tercihi), her zaman ve her zaman pozitiftir. Negatif faiz oranı insan eylemine terstir. Bireyin şimdi 100 lirayı ödünç verip 1 sene sonra 100 liradan daha az para elde etmek istemesiyle aynı şeydir.

Şimdiki zamanda 100 lirayı kullanmak yerine 1 yıl sonra 105 liraya sahip olmayı daha değerli gören insan, şimdiki zamanda 100 liraya sahip olmay�� daha değerli gören insanla anlaştığında ortaya çıkan faiz oranı yıllık %5'tir. %5'i ortaya çıkaran şey farklı zaman tercihli insanların bir araya gelip anlaşmasıdır. Faiz oranı, üçüncü bir kişi tarafından keyfi olarak oluşturulan bir şey değildir.

Daha fazla insan gelecek odaklı olursa (zaman tercihini düşürürse) ödünç verilecek daha fazla para var demektir. Böylece faiz oranı örneğin %3'e düşer. Tam tersi olursa faiz oranı artar, örneğin %8'e yükselir.

Ne kadar çok para biriktirilirse ve bu para ödünç verilmeye hazırsa (düşük zaman tercihli insanların sayısı artarsa) faiz oranı o kadar düşük olacaktır. Düşük faiz oranı, ödünç alan insanların daha az masrafla paraya ulaşabilmeleri demektir. Böylece o toplum daha kolay bir şekilde zenginleşebilecektir.

Tam tersi durumda faiz oranı yükselir, yani insanlar gelecek zamandaki üretimi artırmaya henüz karar vermemiş demektir. Yüksek faiz oranı yüzünden paraya şimdiki zamanda ulaşmak zorlaşır. İnsanlar ödünç almaktan vazgeçer, var olan kaynaklarıyla yetinmek zorunda kalır. İnsanlar zamanla daha az tüketip daha fazla birikim yaparsa faiz oranı tekrar düşmeye başlayacaktır.

İşte tam da bu nokta, bir toplum için hayati bir konudur. Düşük faiz gelecekte zenginleşmeyi kolaylaşt��rıyor olsa da asıl mesele o düşük faizi ortaya çıkaracak olan gerçek tasarrufların artmasıdır, insanların zaman tercihlerinin düşmesidir. Gerçek tasarruflar artmazsa faiz de düşmez. Üçüncü bir kişinin "faizi düşürüyorum" demesi bu gerçeği değiştiremez.

Serbest piyasada ortaya çıkan bu faiz oranları başlı başına iyi veya kötü değildir. Toplumun zaman tercihini gösterir, bu orana bakan bireyler ödünç para alıp almayacaklarına, şimdiki veya gelecek zamana odaklanıp odaklanmayacaklarına, tasarruf ve/veya yatırım yapıp yapmayacaklarına karar verir. Sayısız değişkenin etkisiyle ortaya çıkan faiz oranı, topluma yol gösterir.

Olması gereken doğru faiz oranı nedir sorusunu cevaplamak artık mümkündür. Doğru faiz oranı, o toplumdaki insanların zaman tercihlerinin sonucu ne ise odur. Üçüncü bir gözle bakıp faiz 3, 5, 7, 11 olsun demek mümkün değildir.

Ekonomik kriz: Devletin faiz oranına müdahale etmesi

Gerçek tasarruflar artmadığı halde, yani insanlar zaman tercihlerini düşürmedikleri halde yapay bir şekilde faiz oranı düşerse ne olur? Devlet ödünç para almayı kolaylaştırmak ve böylece ekonominin iyi gittiğini gösterebilmek için faizleri zorla düşürür ve bununla birlikte para arzını artırır. Gerçek tasarruflar artmadığı halde, yani toplumun zaman tercihi düşmediği ve toplum gelecek odaklı hale gelmediği halde, faiz oranı yapay bir şekilde düşürülmüş olur.

Doğal ve gerçek faiz oranı %8 iken devlet müdahalesi sonucu oluşan yapay düşük faiz oranı %3'tür. Ekonomik faaliyetler %3'e göre gerçekleştirilir. Bu faiz oranı girişimcileri (özellikle uzun vadeli yatırım yapmak isteyen girişimcileri) cezbeder, çünkü alacakları ödünç paranın masrafı fazla olmayacaktır. Buna göre hesaplar yapılır, yatırımlara girişilir.

Bir süre sonra düşük faiz ve bol paranın sonucunda toplam talep, toplam arza göre çok daha fazla artar. Bunun sonucu fiyat enflasyonudur. Fiyat artışları belli sektörlerden başlar ve zamanla tüm fiyatlar artar. Yapay %3 faizle yatırım yapmış olan girişimciler birden bire talep azalışıyla karşı karşıya kalır. Fiyat artışları sonucunda ucuz kredi vermek sürdürülemez hale gelmiştir. En başta yapılan hesapların aksine, artık kâr getirmeyen bu işletmeler masraflarını kısmaya, işçi çıkarmaya veya iflas etmeye başlar.

Devlet, faizi yapay bir şekilde düşürerek girişimcileri yanıltmıştır. Faizin düşmesi ancak gerçek tasarruflarla desteklenirse faydalıdır.

Sonuç olarak devlet faize hiçbir yönde müdahale etmemelidir. Merkezi müdahalenin yokluğu ve arzı artırılamayan paranın varlığıyla birlikte faiz oranları toplumun zaman tercihlerine göre piyasada serbestçe oluşur. Adil ve verimli faiz oranı budur. Böylece servet aktarımı veya ekonomik kriz oluşmaz. Faiz yüksekse yüksektir, herkes o yüksek faiz oranına göre tercihlerini belirlemelidir. Düşük faiz isteyen insanlar gerçek tasarruflarını artırmalıdır.

Para ve faiz politikasına devletin SIFIR müdahalesi bu yüzden hayatidir. Krizlerin sebebi serbest piyasa değil, merkezi yönetimin ekonomiye yaptığı müdahalelerdir.

[Samet @sametgct]

@TR_44FT @ErdiSerdar Faiz oranın 0 olması demek insanlığın hiçbir eylemde bulunmadığı nokta demektir. Faizin negatif olması insanların bile isteye kendilerine zarar vermek için çabalaması ve çalışmasıyle eş değerdir. Bu da insan eylemiyle ilişkilendirilemez bir olgudur. Faiz parasal bir olgu değildir