فارسی | کوردی
🔺#مهم | کنگره آزادی ایران که پژاک، کومله کردستان ایران و حزب دمکرات در آن عضویت دارند، کورد را به عنوان یک ملت به رسمیت نمیشناسد.
کنگره آزادی ایران اولین کنفرانس خود را در روزهای ۲۸ و ۲۹ مارس ۲۰۲۶ در لندن برگزار کرد. در این کنگره که سه حزب کومله کردستان ایران، حزب دمکرات کردستان ایران (حدکا) و حزب حیات آزاد کردستان (پژاک) به طور رسمی در آن مشارکت دارند، کوردها به عنوان یک ملت به رسمیت شناخته نمیشوند.
در ماده ۳ قطعنامه تأسیس این کنگره، کردها به عنوان یک گروه اتنیکی (قوم) به رسمیت شناخته شدهاند.
در تاریخ ۷ ژوئن ۲۰۲۶، رایگیری برای تغییر قطعنامه تأسیس کنگره در مجمع عمومی برگزار شد؛ تغییری که از سوی اعضای این سه حزب و جمعی دیگر از شخصیتهای ایرانیِ حاضر در کنگره پیشنهاد شده بود.
در متن پیشنهادی، نه تنها کردها به عنوان یک ملت (Nation) تعریف نمیشوند، بلکه جایگاه آنها از اتنیک (قوم) نیز به جامعه کردی (Community) تغییر مییابد و به عنوان مردمان بومی (Indigenous Peoples - مانند سرخپوستان آمریکا) تعریف میشوند.
ملت (Nation)، اتنیک (قوم - Ethnic)، جامعه (Community) و مردمان بومی (Indigenous Peoples) هر کدام تعاریف قانونی و حقوقی خاص خود را دارند.
شایان ذکر است که کومله کردستان ایران و حزب دمکرات در آخرین کنگره حزبی خود، کردها را به عنوان یک ملت تعریف میکنند، اما به عضویت کنگرهای درمیآیند که کردها را به عنوان ملت به رسمیت نمیشناسد.
همچنین باید گفت که سه حزب دمکرات، کومله و پژاک، عضو «ائتلاف نیروهای سیاسی کردستان ایران» هستند؛ ائتلافی که کردها را به عنوان یک ملت به رسمیت میشناسد.
در اینجا این سوال مطرح میشود که چرا این سه حزب در کردستان، کردها را به عنوان یک ملت تعریف میکنند، اما وقتی پای ایران به میان میآید و با ایرانیها (اپوزیسیون ایرانی) گرد هم میآیند، کردها به «قوم»، «جامعه» و «مردمان بومی» تقلیل می یابد؟
🔺#گرنگ | کۆنگرەی ئازادی ئێران کە پژاک و کۆمەڵەی شۆڕشگێڕ و حیزبی دێموکرات تێدا ئەندامن، کورد وەک نەتەوە (میللەت) بەفەرمی ناناسێت.
کۆنگرەی ئازادی ئێران یەکەم کۆنفرانسی خۆی لە ڕۆژەکانی ٢٨ و ٢٩ی ٣ی ٢٠٢٦ لە لەندەن بەڕێوەبرد. لەم کۆنگرەدا سێ حیزبی کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران و حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران (حدکا) و پارتی ژیانی ئازادی کوردستان (پژاک) تێدا بە فەرمی بەشدارن کورد وەک نەتەوە بەفەرمی ناناسێت.
لە بڕیارنامەی دامەزراندنی کۆنگرە لە ماددەی ٣دا کورد بە ئەتنیک (قەوم بەفارسی) دانیپێدانراوە.
لە رۆژی ٧ی ٦ی ٢٠٢٦ هەڵبژاردنێک بۆ گۆڕینی بڕیارنامەی دامەزراندنی کۆنگرە لە ئەنجومەنی گشتی بەڕێوەچوو کە لەلایەن ئەندامانی ئەم سێ حیزبە و کۆمەڵێک کەسایەتی دیکەی ئێرانی لەناو کۆنگرە پێشنیار کرابوو.
لە دەقە پێشنیار کراوەکەدا نەتەنیا کورد بە نەتەوە (میللەت) پێناسە ناکرێت بەڵکو لە ئەتنیکەوە (قەومی بەفارسی) دەگۆڕدرێت بە کۆمەڵگەی کورد (جامعە کردی) و وەک خەڵکی خۆجێی (مردمان بومی - Indigenous Peoples وەک سوورپێستەکانی ئەمریکا) پێناسەی بۆ دەکرێت.
نەتەوە (میللەت - Nation)، ئەتنیک (قەوم بەفارسی-Ethnic)، کۆمەڵگە (جامعە - community) و خەڵکی خۆجێی (مردمان بومی - Indigenous Peoples) هەر کامەیان پێناسەی یاسایی و حقووقی تایبەت بەخۆیان هەیە.
جێگای ئاماژەیە کۆمەڵەی شۆڕشگێر و حیزبی دێموکرات لە دوایین کۆنگرەی حیزبەکەیاندا کورد بە نەتەوە (میللەت-Nation) پێناسە دەکەن بەڵام دەبن بە ئەندامی کۆنگرەیەک کە کورد بە نەتەوە ناناسێت.
پێویستە بوترێت کە سێ حیزبی دێموکرات و کۆمەڵەی شۆڕشگێڕ و پژاک ئەندامی هاپەیمانیی هێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێرانن کە ئەو هاوپەیمانییە کورد بە نەتەوە دەناسێت.
پرسیارێک لێرەدا دێتە ئاراوە کە بۆچی ئەم سێ حیزبە لە کوردستان کورد بە نەتەوە پێناسە دەکەن بەڵام دەگاتە ئێران و لەگەڵ ئێرانییەکان کۆدەبنەوە کورد دەبێتە ئەتنیک و کۆمەڵگە و خەڵکی خۆجێیی؟