Umarım AYM'den kanun iptali gelir ve yatırımcıların paralarını eksiksiz olarak alırız.
Peki AYM iptal kararından sonra dava açabilir miyiz?
Anayasa Mahkemesi kararları madde 153'e "İptal kararları geriye yürümez" göre geçmişe etki etmediği için derdest (halihazırda görülmekte olan davalarda) durumda davası olanlar için uygulanacaktır ama derdest davası olmayan kişiler için uygulanmayacaktır.
İptal Davası Açısından: İşlemin tebliğinden itibaren 2577 sayılı Kanun'un 7 ve 11. maddelerinde belirtilen süreler geçirildikten sonra, sonradan çıkan bir AYM iptal kararına dayanılarak doğrudan aynı bireysel işleme karşı iptal davası açılamaz. Açılacak dava hak düşürücü süre geçtiği için süre aşımından reddedilecektir.
Tam Yargı Davası Açısından: 2577 sayılı Kanun'un 12. maddesi uyarınca işlemden doğan zararlar için doğrudan genel dava açma süresinde tam yargı davası açılması veya iptal davasıyla birlikte açılması gerekir. İptal davası süresinde açılmadığı veya kaçırıldığı için işlemin icrasından/tebliğinden itibaren işleyen tazminat talep süreleri de dolmuşsa, sonradan verilen bir AYM kanun iptal kararı tam yargı davası süresini yeniden başlatmaz.
2577 sayılı Kanun m. 10 Başvurusu Yolu: Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra ortaya çıkan yeni hukuki duruma dayanılarak idareye 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında yeni bir işlem tesis edilmesi talebiyle başvurulması mümkün olmakla birlikte; bu başvuru ve devamında açılabilecek dava yalnızca idarenin geleceğe yönelik uygulamalarına ilişkindir; geçmişte kesinleşmiş bireysel işlemlerin ve kesinleşmiş sonuçların geriye dönük olarak iptalini veya tasfiyesini sağlamaz.
Peki Emsal kararlar bu konuda ne diyor?
Danıştay 5. Dairesi (07.05.2024, E. 2024/4594, K. 2024/6699 ): Kanun hükmünün Anayasa Mahkemesince iptal edilmesinden sonraki süreci doğrudan değerlendiren kararda Daire; "davacı tarafından TV kanalının kapatılması işleminin iptali istemiyle yeni sebeplere bağlı olarak 2577 sayılı Yasanın 10. maddesi uyarınca başvuru yapabileceği ve bu başvuru üzerine idarece tesis edilecek işleme karşı, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesinde öngörülen süreler içerisinde dava açabilmesi mümkün olduğundan" gerekçesine yer vermiştir. Daire, eski dava açma süresinin kendiliğinden canlandığı yönünde bir tespit yapmamış; ancak "Anayasa Mahkemesi kararının kanuni düzenlemeyi iptal hükmünden önceki idari işleme etkisinin irdelenmek suretiyle karar verilmesi gerekirken" davanın süre aşımından reddedilmesini hukuka aykırı bularak Bölge İdare Mahkemesi kararını bozmuştur
Danıştay 4. Dairesi (27.03.2024, E. 2024/871, K. 2024/2191 ): İptal kararından sonra geçmişe dönük hak talebiyle yapılan İYUK m. 10 başvurusunda ilk derece mahkemesi, "davanın, 2577 sayılı Kanun'un 12. maddesi uyarınca iptal davası üzerine açılan tam yargı davası mahiyetinde olduğunun tartışmasız olduğu" gerekçesiyle İYUK m. 10'un kaçırılmış süreleri canlandıramayacağını belirterek davayı süre aşımından reddetmiş; Danıştay 4. Dairesi bu kararı onamıştır ("Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir."). Anılan karardaki karşı oyda ise, iptal kararından sonra ilgilinin "davacının da söz konusu iptal kararının sonucu olarak, daha önce ödemek zorunda kaldığı bandrol ücretlerinden dolayı hak kaybına uğradığından bahisle davalı İdareye 2577 sayılı İYUK 10. maddesi kapsamında her zaman başvurma imkanının bulunduğu" görüşü ileri sürülmüş; ancak çoğunluk bu görüşe katılmamıştır.
Danıştay 6. Dairesi (26.02.2025, E. 2024/7558, K. 2025/962 ): Daire, "Bununla birlikte, aynı Kanun'un yine yukarıda yer verilen 10. maddesi uyarınca, ilgililer, haklarında yeni bir idari işlem tesis edilmesi istemiyle her zaman idareye başvurabilir ve bu başvuru sonucunda idarece tesis edilecek işlemin iptali istemiyle, söz konusu işlem için öngörülen dava açma süresi içerisinde idari yargı organlarına başvurabilirler." tespitini yapmıştır. Bu içtihat, idareden ileriye etkili "yeni bir işlem" istenmesine ilişkindir; geçmişte kesinleşmiş işlemlerin iptali sonucunu doğurmaz.
Yani sonuç olarak: Emsal kararlarda AYM kanun iptal kararı sonrasında dava açılması konusunda farklı görüşler olsa da, AYM iptal kararından sonra idare ya da ilgili kurumun: "Kanun iptal edildi senin de alman gereken para miktarı şu kadardı bu parayı sana ödüyoruz" şeklinde bir uygulaması olmayacağı açıktır. Yani kişi alacağını alabilmesi için AYM tarafından ilgili kanun iptal edilse de edilmese de dava açılması gerekmektedir.
Kimseyi zorla davaya sürüklediğim şeklinde bir yanlış anlaşılma olmasın, ben sizlere emsal kararlardan da anlaşılacağı üzere uygulamayı anlattım. Tabii ki mağduriyetle ilgili dava açmak ya da açmamak konusunda herkes özgürdür. Ama emsal kararlar ve uygulama yukarıda yazılan şekildedir.
Saygılarımla
Karışık bir durum var netleştirelim. Bülten idare mahkemesinde iptal edilse herkesi kapsar. Lakin bülten yasaya dayalı olduğu için idare mahkemesi talebi kabul etmez. Yasanın iptali ise farklı bir konu ve geriye yürümez. Ortada sadece bülten olsa ve kanuna aykırı bir bülten olsa idi ve idare mahkemesi bülteni iptal etse idi herkes için geçerli idi. Yani bir idare mahkemesi yasa iptal olmadan bülteni iptal ederse herkes için geçerlidir normal şartlarda. Fakat şimdi yasa iptal olur ise iptal kararı geriye yürümez. Bunu yasa diyor ben demiyorum. Yasa iptal edildiği esnada devam eden aynı konuyla ilgili bir davanız var ise bu iptal sizin için geçerli olur. Karışık oldu biliyorum ama yapay zekaya sorsanız bile size aynı cevapları kolaylıkla verir.
1/2
Fon krizine ilişkin gelişmeleri, Şubat 2025'teki ilk savcılık yazışmasından 11 Kasım 2026'ya kadar tarih sırasıyla derledik.
Notta şu başlıklar yer alıyor: – Kriz öncesi dönem: Bakanlığın Kasım 2025'teki açıklaması, Finansal İstikrar Komitesi görüşmesi, Rehber taslağı süreci ve MSCI uyarıları – 15–20 Eylül 2026: temerrütler ve 131 fonun tasfiyesine ilişkin SPK kararları – Tasfiye süreci: ara ödeme esasları, bloke paylara (PBLK) ilişkin duyurular, kurumsal görevlendirmeler – 7596 sayılı Kanun ve sonrası: Kanunun başlıca hükümleri, ödemeler, SPK'nın yeni kararları – Ceza soruşturmasının seyri: Adalet Bakanlığının açıkladığı sayılar
Her kaydın kaynağı yanında gösterilmiştir. Kişi adlarına yer verilmemiştir.
Genel bilgilendirme amaçlıdır.
#FonKrizi #SPK #SermayePiyasası #TEFAS
SPK 17 Eylül tarihli kararı ile alacaklı saydığı PBLK lıları 28 Eylül basın duyurusu ile batık ortak sayarak bilgi vermenin ötesine geçmiş ve önceden doğmuş bir hakkı ortadan kaldıran icrai bir karar almış sayılır.
PBLK anayasal haktır
Dava açma süresi:
Madde 7 – 1. Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.
Madde 8 – 1. Süreler, tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar.
*Bundan hareketle 17 Eylül Spk bültenini dava konusu etmek gerektiğini düşünüyorsanız 16 Kasımda süre doluyor.
Ben bu kararda PBLK aleyhine herhangi bir düzenleme bulunmaması nedeni ile süreyi bu tarihten başlatmıyorum.
*22 Ekim tarihli basın duyurusu; TBMM de yapılan yasa görüşmeleri ve PBLK lı yatırımcıların ayrı bir grup oluşturmayacağını duyurdu.
Bu PBLKlılar aleyhine bir durum. Peki, basın duyurusu idari bir işlem mi? Bence değil ama aleyhe bir husus olduğu için süre konusunda dikkate alınabilinir.
*27 Ekim tarihli basın bülteni. Artık Pblklıların ön alacaklı olmadığı, tasfiye ve ödemelere yönelik bir düzenleme geldi. İYUK 7 ve 8 e göre hareket ediyor isek bu tarih, daha da ihtiyatlılar için 22 ekimdeki duyuru tarihi dikkate alınmalı.
Peki İYUK 10..bu madde idare hukukunda sürelerin, tartışıldığı, geçtiği tereddütü oluştuğunda dahi kurtarıcı bir madde. İdari yargılamada, genelde idarenin hak düşürücü süre geçtiği yönündeki itirazlarda dahi İYUK 10 var ise vatandaş lehine yorumlanıp, idarenin itirazları redoluyor. Zira bu maddede idareden bireysel bir işlem tahsisi istiyorsunuz. Kabul görmediğinde de 60 günlük dava süreniz işlemeye başlıyor.
Ama iki kere sağlam olsun istiyorsanız İYUK 10 başvurunuzu yapıp 30 gün sonra 21 aralık tarihinden önce de iptal davanızı açabilirsiniz. Hem İYUK 10 a göre basvurunuza verilen cevap için hem de ayrıca 22 ekimdeki basın duyurusuna karşı ayrı olmak üzere iptal davası da açabilirsiniz.
İPTAL davasını kimler için mantıklı görüyorum?
Öncelikle alacağı yüksek, özellikle eski tarihli fon yatırımcısı olup, ciddi kar elde etmişlere öneriyorum. Peki neden? Çünkü idare net yatırım tutarı adı altında bir uygulama ile ciddi kar sahiplerinin karlarını sileceğini bir anlamda beyan etti. Bu durumdaki yatırımcıların, iç hukuk yollarını tüketip bireysel Anayasa mahkemesine basvurma hakkına ve hatta AİHM ye basvurma hakkına kavusmaları şart. PBLK hakkına yeniden kavuşmak ve/veya AİHMden bu hakkın hukuka aykırı şekilde elimizden alındığından bahisle tazminata kavuşmak önemli. Zira bu size 16 eylül tarihinde banka ekranınızda gördüğünüz rakama kavusturabilir. Özellikle de TLY gibi bir fonda yüklü ve eski bir yatırımcı iseniz; PBLK hakkına kavusmak veya bu hakkın elinizden alındığı gerekcesi ile tazminat sizin tek kurtulusunuz olabilir. Buradaki en büyük handikap sürecin uzunluğu..
Peki, muhalefet partisinin açtığı dava var iken siz neden bu davayı açıyorsunuz?
Bireysel AYM ve AİHM ye başvuru hakkına kavuşmak için..
Alacak miktarı düşük ise;
Tasfiye sonucu beklenebilir. Belki alacağınızın büyük bir bölümünü de davasız tahsil edebilirsiniz. Kalan bir bakiye kalır ise de;
İYUK 13 e göre idarenin denetim görevini yerine getirmediğini, ihmal ettiğini,bu tutumunu bir anlamda eylemsizlik eylemi gibi niteleyip, hizmet kusurundan bahisle tam yargı davası ile zararınızın tazminini isteyebilirsiniz. Burada öğrendikten sonra 1 yıl her halükarda da 5 yıllık süreler var. Ben yine de burada idarenin bir eylemi olup olmadığının tartışmalı olduğunu düşündüğümden İYUK 10 sonrası veya İYUK 12 ye göre tam yargı davası açılabilir diye düşünüyorum.
Süreler ve PBLK nedeni ile iptal davası için fikirlerim, bana danışanlara da bu yönde bilgi veriyorum. Bir fon mağdurları dayanışması olarak da paylaşıyorum. Siz kendi avukatınızla birlikte elbette karar verin.