CONTRACTION JOINT ( büzülme derzi)
Beton priz alıp sertleşirken rötre (büzülme) yapar. Bu büzülme sırasında beton rastgele yerlerden çatlamak ister.
Contraction joint, betonda zayıf bir hat oluşturarak çatlağın oradan ve düzgün bir çizgide oluşmasını sağlar.
⸻
Neden kullanılır / neden yapılır?
•🔹 Rötre çatlaklarını kontrol etmek için
•🔹 Rastgele, düzensiz çatlakları önlemek için
•🔹 Beton yüzeyin dayanımını ve estetiğini korumak için
•🔹 Büyük döşemeleri daha küçük panellere bölmek için
•🔹 Bakımı ve onarımı kolaylaştırmak için
Kısaca:
👉 Çatlak olacaksa, nereden olacağını biz belirleyelim mantığı.
⸻
Derinliği neden yaklaşık 1.5 cm?
Buradaki kritik nokta şudur:
Genel kural
Contraction joint derinliği = beton kalınlığının yaklaşık %25’i (1/4’ü)
Örnekler
•Beton kalınlığı 6 cm → derz derinliği ≈ 1.5 cm
•Beton kalınlığı 10 cm → derz derinliği ≈ 2.5 cm
•Beton kalınlığı 20 cm → derz derinliği ≈ 5 cm
Yani 1.5 cm, genelde ince döşemeler (kaldırım, şap, hafif slab) için kullanılan tipik bir değerdir.
⸻
Neden daha derin ya da daha sığ değil?
•❌ Çok sığ olursa:
Beton o hattı “zayıf nokta” olarak algılamaz → rastgele çatlar
•❌ Çok derin olursa:
Taşıyıcı kesit zayıflar
•✅ %25 derinlik:
Çatlak büyük ihtimalle derz hattından başlar ve yukarı doğru çıkar
⸻
Nasıl yapılır?
•🟦 Saw cut (kesme): Beton yeterince sertleşince makineyle kesilir
•🟦 Islak betonken aparatla: Fresh concrete aşamasında
🔩 Standart Demir Çapları (mm)
En yaygın kullanılanlar:
•Ø8
•Ø10
•Ø12
•Ø14
•Ø16
•Ø18
•Ø20
•Ø22
•Ø25
•Ø28
•Ø32
Çap büyüdükçe taşıma kapasitesi ve rijitlik artar.
Çok önemli çap arttıkça demirin rijitliği artar , esnekliği azalır
Formül hayat kurtarır
📌 Formül (bilmek iyidir):
Ağırlık (kg/m) = Çap² / 162
25*25=625
625/162=3,858
1 metre 25 çapında demir: 3,85 kg yapıyorum
🏗️ Nerede Hangi Çap Kullanılır?
•Ø8 – Ø10 → Etriye, bağ demiri
•Ø12 – Ø14 → Döşeme ana donatısı
•Ø16 – Ø20 → Kiriş donatısı
•Ø20 – Ø25 → Kolon donatısı
•Ø28 – Ø32 → Temel, perde, ağır yük taşıyan elemanlar
🧪 Demir Sınıfları ve Özellikleri
En yaygın kullanılan sınıf:
B420C (TS 708)
•Akma dayanımı: 420 MPa
•Yüksek süneklik (deprem için uygun)
•Nervürlü (betonla aderansı yüksek)
Diğerleri:
•B500C → Daha yüksek dayanım (özel projeler)
•Düz demir (S220) → Artık pek kullanılmaz
Katar/ Pearl
The Pearl-Qatar, mühendislik olarak tamamen deniz dolgusu (land reclamation) ile yapılmış, yapay bir ada projesidir. Mühendislik projesini adım adım anlatayım 👷♂️
1️⃣ Deniz tabanının hazırlanması (Ground improvement)
Pearl yapılmadan önce o bölge:
•yumuşak deniz çamuru
•düşük taşıma gücü
•yüksek oturma riski
vardı.
Bu yüzden ilk iş:
•Derin zemin etütleri
•Konsolidasyon analizleri
•Oturma tahminleri (long-term settlement)
The Pearl-Qatar, denizin içine kum doldurularak yapılmış yapay bir adadır.
Basitçe nasıl yapıldı?
•Denizin altından kum çıkarıldı
•Bu kum denize basılarak ada şekli verildi
•Zeminin sağlamlaşması için özel makinelerle sıkıştırıldı
•Dalgalar zarar vermesin diye kenarları büyük taşlarla güçlendirildi
•Sonra yollar, altyapı ve binalar yapıldı
Özetle:
Deniz dolduruldu, zemin sağlamlaştırıldı, ada haline getirildi ve üzerine şehir kuruldu.
Doğal taş küp parke
Lusail - Pearl
radyal (yay biçimli) döşeme deseni.
1️⃣ Kaplama türü
•Bunlar granit veya bazalt küp taşlar
•Genelde ölçüleri: 8×8×8 cm veya 10×10×10 cm
•Yük taşıma kapasitesi yüksek, uzun ömürlü
•Tarihi alanlar, meydanlar, yaya yolları ve düşük hızlı araç yollarında tercih edilir
3️⃣ Alt yapı (asıl kritik kısım)
Bu taşlar sadece üst kaplama değildir, altta mutlaka:
•Sıkıştırılmış granüler dolgu (sub-base)
•Üzerinde kum yatağı (bedding sand)
•En altta doğal zemin veya stabilize tabaka bulunur
👉 %95 Proctor sıkıştırma yapılmazsa:
•Oturma
•Dalgalanma
•Taş fırlaması olur
4️⃣ Ortadaki yuvarlak kapak
Gördüğün yuvarlak parça:
•Floor drain / inspection cover
•Yağmur suyu veya drenaj hattı için
•Taş döşeme ona göre radyal kesilerek adapte edilmiş (iyi işçilik)
Mühendislik yorumu
✔ Estetik
✔ Yük dayanımı yüksek
✔ Bakımı lokal (tek taş değişir)
❌ İşçilik hassas
❌ Alt yapı zayıfsa affetmez
SAHADAN ANILAR
NFXP
Inclined slab eğimli düşemenin donatısı bitmiş , betona dökümünü gerçekleştiriyoruz .
Tabi üstümüzde insanlar karıncılar gibi çalışıyor , çok fazla ve sıkı güvenlik prosedürleri olduğu için döküm işlemi için bin takla attık.
Dewatering neden yapılır?
( yeraltı suyu düşürme )
North field expansion project NFXP
Kazı seviyesinin yeraltı suyu seviyesinin altına indiği her durumda aşağıdaki kritik riskler ortaya çıkar:
çıkar:
1.Kazı stabilitesi bozulur
•Su, zeminin efektif gerilmesini düşürür
•Kumlu / siltli zeminlerde kayma ve göçme riski artar
•Şevler duramaz, kazı yan duvarları akar
2.Taşıma gücü düşer
•Doygun zemin → düşük bearing capacity
•Temel altında oturma ve farklı oturma riski
Nasıl çalışır?
•Kazı tabanına drenaj eğimi verilir
•Su sump pit’te toplanır
•Pompa ile tahliye edilir
Dewatering; kazının stabil kalması, temelin taşıma gücünün korunması ve beton kalitesinin sağlanması için yeraltı suyunun kontrollü olarak düşürülmesi işlemidir.
Geçişte neden dowel bar’ın bir tarafında PVC boru var, diğer tarafında yok?
🔑 Temel sebep: Hareket + yük transferi dengesini sağlamak
⸻
1️⃣ PVC boru olan taraf → HAREKET İÇİN
PVC boru (sleeve) konulan taraf:
•Dowel bar betona tam ankraj olmaz
•Beton genleşip büzüldüğünde dowel bar PVC içinde kayar
•Isı, rötre ve yük kaynaklı boyuna hareket serbesttir
👉 Yani: Hareket var, kilitlenme yok.
⸻
2️⃣ PVC boru olmayan taraf → ANKRAJ İÇİN
PVC olmayan taraf:
•Dowel bar betona tam yapışır
•Düşey yükleri etkin şekilde karşı tarafa aktarır
•Plaklar arasında seviye farkı oluşmasını önler
👉 Yani: Yük transferi güvenli.
⸻
3️⃣ İki taraf da PVC olsaydı ne olurdu?
❌ Dowel bar serbest kalır
❌ Yük transferi zayıflar
❌ Derzde basamaklanma (faulting) olur
❌ Heavy duty tarafta kırılma başlar
⸻
4️⃣ İki taraf da PVC olmasaydı?
❌ Beton genleşemez
❌ İç gerilmeler artar
❌ Rastgele çatlaklar oluşur
❌ Derz çalışmaz, beton kilitlenir
⸻
Özet tek cümle
Dowel bar’ın bir tarafına PVC boru konur çünkü betonun hareket etmesi gerekir; diğer tarafına konmaz çünkü yük mutlaka güvenli şekilde aktarılmalıdır.