Stanisław Borawski

Financial journalist @puls_biznesu

My texts: are my own

[*Walter Bloomberg @DeItaone]

$MSTR - STRATEGY: STRATEGY SOLD 1,637 BTC REDUCING HOLDINGS TO 842,138 BTC

[InwestorWojtek @InwestorWojtek]

Kilka ciekawych opinii na temat wezwania na #ZAB Żabkę z tekstu PB.

"Cena jest sprawiedliwa, ale gdyby spółka została na giełdzie, to za 2 lata byłaby pewnie notowana po około 40 zł. Niska wycena na GPW powodowała, że CVC nie mógł zrobić ABB po godziwej cenie i poszukał alternatywnego rozwiązania. Z drugiej strony gdyby fundusz wcześniej zdecydował się na jedno-dwa duże ABB, to nie byłoby transakcji z Couche, a na GPW zostałaby dobra jakościowo spółka. Dochodowy biznes przejmie ktoś inny".

1/n

[Tomasz Smolarek - makro i technologie @T_Smolarek]

$ASML i informacje o chińskiej maszynie DUV, o której wczoraj pisało The Information.

📌 Na razie wiemy, że niewiele wiemy. Ale mimo to sporo powstało już wpisów np. na X typu: game over czy game changer.... i to w ogóle dla całej globalnej branży semis. Raczej daleko do tego. Ale, że trafiło na zły sentyment rynkowy, to story dobrze się sprzedaje.

📌 Zakładając dalej, że źródło dobrze oddaje fakty, to mamy informację następującą: chiński podmiot, który prawdopodobnie łączy prace znanej wcześniej firmy SMEE z inżynierami powiązanymi ze spółkami z grupy Huawei, wspartymi w ramach narodowego wysiłku na rzecz stworzenia maszyn do litografii, ma dostarczyć w tym roku 5 systemów do litografii immersyjnej DUV, a w przyszłym kolejne 20.

📌 Być może jest to więc ta zapowiadana od lat przez SMEE maszyna litograficzna umożliwiająca produkcję układów w technologii 28 nm z jednokrotnym naświetlaniem. Która w końcu wejdzie do komercyjnego użycia. Technologia SMEE lub innych podmiotów, połączona z wysoką wiedzą chińskich inżynierów zebranych w ramach narodowego programu i prawdopodobnie "wsparta" dogłębną analizą skanerów DUV od ASML, których w Chinach są prawdopodobnie setki.

⚠️ Niemal masowa (bo 20 maszyn dla lokalnego rynku w 2027 to już nie taka małoskalowa działalność*) produkcja maszyn do produkcji półprzewodników nie oznacza jednak masowej produkcji półprzewodników.

* ASML rocznie dostarcza globalnie 130 takich maszyn, ale tu mówimy tylko o maszynach na rynek lokalny, tj. chiński.

📌 Taka maszyna musi najpierw spełnić pewne wymogi, aby było uzasadnionym w ogóle jej używanie na skalę komercyjną. Musi być z jednej strony ultra precyzyjna, a jednocześnie wydajna. No i musi być niezawodna, ponieważ będzie pracować niemal na okrągło, a każda awaria może puścić do kosza drogą partię wafli, na której od kilku tygodni powstawały układy scalone.

📌 Jeśli potwierdzi się, że ten skaner ma pozwalać na produkcję układów w technologii 28 nm z jednokrotnym naświetlaniem oraz zejście do 7 nm przy wielokrotnym naświetlaniu, to właśnie na tym wielokrotnie powtarzanym procesie będą największe wyzwania.

📌 Jakiekolwiek teraz będą krążyć parametry dla tej maszyny, to nie wiemy, jakie rzeczywiście będą osiągane w produkcji komercyjnej samych układów (a nie w produkcji testowej).

⚡ Przepustowość jest miarą wydajności takiego skanera i określa, ile wafli krzemowych skaner jest w stanie obrobić w ciągu jednej godziny. Liczba wafli na godzinę (wph - wafers per hour) to kluczowy czynnik ekonomiczny w produkcji półprzewodników. Wiodące maszyny DUV od ASML naświetlają ponad 300 wafli na godzinę.

🤔 Jaka będzie w chińskich maszynach?

📌 Dostarczenie systemów o wysokiej przepustowości odbywa się jednak przy arcytrudnych wyzwaniach dla całej technologii, które trzeba rozwiązywać, a które często zaczną wychodzić nie w laboratoriach, gdzie maszyna jest testowana, ale w prawdziwej, ciągłej produkcji.

Tu nawarstwiają się problemy związane choćby z drganiem i odkształcaniem stolików, na których zlokalizowany jest wafel, toczy się ciągła walka z ogromnymi temperaturami wpływającymi na krzem i system optyczny, czy prawidłową pracą non-stop głowicy immersyjnej.

Osiągnięcie przepustowości 200+ wph wymaga, aby systemy ruchu pracowały niemal na granicy możliwości fizyki, jednocześnie z ekstremalną prędkością i dokładnością.

📌 W litografii półprzewodnikowej każde urządzenie na chipie powstaje z dziesiątek warstw nakładanych kolejno na ten sam krzemowy wafel. Każda warstwa musi "trafić" niemal idealnie w miejsce poprzedniej. Ta dokładność nazywa się overlay accuracy i jest jednym z kluczowych parametrów definiujących możliwości całej technologii.

🤔 Jaka będzie w tych chińskich maszynach? Nawet jeśli są znane szczegóły, to one dopiero będą sprawdzone w prawdziwej produkcji.

📌 Dla maszyn ASML, z których SMIC może korzystać przy produkcji 7 nm, a których eksport do Chin został już zablokowany, parametr dokładności nakładania warstw na tej samej maszynie wynosi 0.9-1.6 nm. SMIC jednak wcale nie ma łatwo z uzyskaniem wysokich uzysków na technologii 7 nm nawet z wykorzystaniem tych najbardziej zaawansowanych maszyn DUV ASML.

⚠️ By chińskie maszyny umożliwiały faktyczną produkcję w Chinach zaawansowanych układów scalonych (7/5 nm), ta precyzja nie powinna być gorsza. A to jest wyzwanie.

📌 Z kolei najbardziej zaawansowane maszyny ASML, które mogą być nadal eksportowane do Chin, mają taki parametr na poziomie 2.5 nm. W tym przypadku wyprodukowanie chipów w technologii 5/7 nm jest praktycznie niemożliwe. Choć niemal wszystko powyżej już jest osiągalne. I o tym dalej.

📌 W produkcji masowej nie ma też jednej magicznej maszyny. Fabryka może mieć wiele systemów DUV (nie wszystkie muszą być litografią immersyjną), które muszą współpracować jak idealnie zsynchronizowana orkiestra.

Tu wchodzi pojęcie Matched Machine Overlay (MMO), czyli "zgodność rysunku" między różnymi maszynami. To miara tego, jak wzór naświetlony przez maszynę A (np. dziś rano) pasuje do wzoru naświetlonego przez maszynę B (np. wczoraj) na tym samym waflu.

Ich układy optyczne i mechaniczne muszą być skalibrowane tak, żeby "trafiły" w to samo miejsce z dokładnością niewiele ponad 1 nanometr. Dostawca skanerów musi więc zapewnić, że cała flota maszyn działa jako jeden ultraprecyzyjny system, co wymaga zaawansowanej kalibracji i metrologii floty.

📌 Ten parametr w maszynach ASML, których eksport do Chin został już zablokowanych, ale których i tak na ziemi chińskiej jest sporo, nie jest sporo wyższy od parametru nakładania na pojedynczej maszynie. MMO wynosi tu od 1.5 do 2.5 nm.

🤔 Czy chińska maszyna ma podobne? A będzie musiała takie mieć, by w niedalekiej przyszłości Chiny mogły samodzielnie produkować układy 5/7 nm. Lecz znów, gorsze parametry będą ciągle umożliwiać produkcję na starszych technologiach.

⚠️ Ale czy to aż tak dużo zmienia, jeśli maszyny ASML będą wypierane z czasem do produkcji na tych starszych technologiach w Chinach? I tak projekcje od lat są takie, że Chiny będą odgrywać coraz większą rolę i z czasem dominować w produkcji takich układów scalonych. Czy to przy produkcji opartej na własnych maszynach, czy zachodnich.

Masowe zakupy w ostatnich latach maszyn od ASML oraz wiodących dostawców z USA czy Japonii po to między innymi im były.

Ale ta przyszła prawdopodobna dominacja nie jest jakimś odkryciem z tego tygodnia.

📌 Chińska technologia może być z czasem realną konkurencją dla maszyn ASML na ziemi chińskiej. Mowa o tych maszynach, które Holendrzy mogą ciągle do Chin eksportować. Ale rynek semis może rosnąć w takim tempie, że ASML z nawiązką odrobi to na innych rynkach.

📌 Chińskie rozwiązania, z czasem coraz bardziej doprecyzowane, wcale też nie muszą stać się konkurencją dla ASML poza chińskim rynkiem. Niewykluczone, że Holendrzy znajdą tam niejedno naruszenie swojego patentu, a wówczas będą mogli skutecznie blokować sprzedaż tych maszyn na rynkach innych niż chiński.

📌 Teraz jest mowa o maszynach do litografii, gdzie Chiny faktycznie mają zdefiniowane największe deficyty względem fabryk np. TSMC, Samsunga, Microna, Intela i innych. Ale w obszarze maszyn do procesów osadzania, trawienia i innych chińskie alternatywy powstają od lat i stają się coraz lepsze. A mimo to nie ucierpiały na tym szczególnie przychody Lam Research, Applied Materials czy Tokyo Electron, a wielu dostawców zachodnich było nawet notowanych ze sporą premią nie tylko vs ASML - bądź co bądź ciągle monopolistą, ale i vs własna historia. A to efekt tego, że cały rynek półprzewodników po prostu szybko rośnie i staje się coraz większy.

⚠️ Maszyny EUV od ASML, nieeksportowane do Chin, a które są decydujące dla produkcji zaawansowanych CPU, GPU, najnowszych generacji DRAM oraz układów HBM, to oczywiście inna historia.

[Ignacy Morawski @iggnacy]

Czytajcie dobre źródła

[Barchart @Barchart]

BREAKING 🚨: South Korea

1.2 Million Retail Traders received margin calls this week, which is 3.4% of South Korea's entire adult population 🤯👀 Dear God

[Eric Balchunas @EricBalchunas]

TOO HOT: South Korea's govt is halting listing of levered single stock ETFs and increasing min deposit to use them in effort to cool down a retail frenzy. SK has one of the highest degen per capitas in world combined w/ an increasingly hot/volatile stock mkt w/ SK Hynix and Samsung making up 50% of entire eq mkt and 70% of trading. Our take: mostly optics, it won't do much as the ppl can already use the 300 existing 2x ETFs in SK and many can access 2x ETFs in HK and US. Story via @sangmi_cha h/t @CharlotteYTYang and good analysis/quote from @RebeccaSin_SK

[InwestorWojtek @InwestorWojtek]

W listopadzie 2024 r. pisałem o właścicielu 7 Eleven i podobieństwach i różnicach z Żabką (wówczas wchodziła na GPW).

Ciekawostka: analitycy zwrócili uwagę, że sprzedaż na pojedynczy sklep Żabki musiałaby wzrosnąć o 60 proc., by osiągnąć efektywność 7-Eleven w Japonii.
https://t.co/1JZxcTJ3e1

[Eric Balchunas @EricBalchunas]

Vanguard. BlackRock, JPM and more to participate in trial run of tokenized securities led by the DTCC, starting with $MSFT, $QQQ, $SPY $SHV with a formal program launching in October. DTCC will use off both the current way and tokenized options via @Vlajournaliste

[Gabriel Chrostowski @ChrostowskiGabi]

CORAZ BLIŻEJ 🇪🇸

[macroNEXT @Macronextcom]

🔸S&P DOW JONES INDICES: CONSULTING ON RECLASSIFYING #POLAND 🇵🇱 FROM EMERGING TO DEVELOPED STATUS
🔸S&P DOW JONES INDICES: PROPOSES TO IMPLEMENT RECLASSIFICATIONS AT THE SEPTEMBER 2027 RECONSTITUTION

[Stanisław Borawski @StBorawski]

Fed zacznie kupować akcje?

Taki scenariusz kreśli @EricBalchunas, analityk ETF-ów Bloomberga.

Zdaniem publicysty rząd amerykański jest coraz mniej skłonny do tolerowania długotrwałej bessy, biorąc pod uwagę, jak kluczowe są akcje dla oszczędności Amerykanów. Ponad połowa trzyma akcje w różnych formach – od ETF-ów po fundusze inwestycyjne i konta emerytalne, a udział ten może się zwiększyć do nawet 80 proc. pod koniec dekady dzięki https://t.co/CZVTLHA3QG. #TrumpAccounts

Z @iggnacy przyjrzeliśmy się polityce kupowania ETF-ów przez @Bank_of_Japan_e , a przy okazji zbadaliśmy relację rodzimego NBP z funduszami pasywnymi - w zeszłym roku wartość aktywów @nbppl w ETF-ach przekroczyła 70 mld zł.

Więcej: https://t.co/iJzViu9Psi

[InwestorWojtek @InwestorWojtek]

Dawno nie byłem na zakupach. Wypatrzyłem jednak spółkę, która ma szansę na poprawę wyników, wycena wydaje się niska, a główny akcjonariusz przypomniał sobie, że jest na giełdzie.

Czy będzie to tzw. turnaround story?

[Stanisław Borawski @StBorawski]

@TrysteroBlog Mi pokazuje, że raport z czerwca 2025

[InwestorWojtek @InwestorWojtek]

Lipiec zaczął się obiecująco. Zbieram dywidendy i analizuję nowe spółki https://t.co/QoVFkhe8sG

[blogi.bossa.pl @BlogiBossaPL]

Chcecie zobaczyć, jak wygląda roczna stopa zwrotu -97,5%?

Taką stopę zwrotu wykręcił najpopularniejszy lewarowany 2x ETF na akcje Strategy.

Obrońcy lewarowanych ETF-ów powiedzą, że to nie są instrumenty do długoterminowego inwestowania. To prawda. Ale czy wszyscy inwestorzy o tym wiedzą?
T.

[Stanisław Borawski @StBorawski]

Od 2028 r. @PlayStation przestanie wydawać gry na płycie. End of an era...

[InwestorWojtek @InwestorWojtek]

Czy duża promocja oznacza kłopoty ze sprzedażą? Moją skrzynkę zalały w ostatnich dniach e-maile zachęcające do kupna mieszkań od dewelopera, którego akcje mam w portfelu.

Skłoniło mnie to do zbadania jego sytuacji na tle całego rynku nieruchomości i podjęcia decyzji w sprawie akcji.

https://t.co/Gbwhp4sHud

[Stanisław Borawski @StBorawski]

#Ciekawostka

Wpisałem sobie funkcje RV (Relative valuation) na @TheTerminal dla spółki gamingowej #Artifex, aby wycenowo porównac ją do spółek o podobnym profilu.

Wyświetliły się trzy spółki porównawcze: @Play_Way , @CDPROJEKTRED oraz... Niewiadów Polska Grupa Militarna. O czymś nie wiem? 😅😆

[Wall St Engine @wallstengine]

South Korea’s top financial regulator says he regrets not blocking single-stock leveraged ETFs tracking Samsung and SK Hynix.

The 16 ETFs have grown from $3B at launch in late May to $9.1B, with retail investors holding about 92%.

Officials are now weighing stabilization steps as volatility rises.

Goldman estimates a 5% swing in Korean stocks could trigger $4.7B of option-dealer rebalancing flows, equal to about one-eighth of normal daily share turnover.

[InwestorWojtek @InwestorWojtek]

W moim wieku, trochę starsi i trochę młodsi - przekrój wiekowy inwestorów, którzy wzięli udział w niedawnej konferencji #WallStreet30 w Karpaczu był duży, a podobnie było także wśród prelegentów.
Nie wiek ma tu jednak znaczenie, bardziej liczy się doświadczenie. Dlatego poszedłem na spotkania z dwoma zawodowymi inwestorami: @AnalitykF i @kdebski11 o jak się okazało - różnym stażu i nieco innym podejściu.
Czego się dowiedziałem?

https://t.co/57FO3exyap