@Styloglossus Doktor bey bizim poliklinik servis veya yoğun bakım gibi sorumluluklarımız olduğu için etik olan kısma uymak daha değerli diye düşünüyorum. Yoksa saat kaçta kons atacağınız sizin insiyatifinizde ama beraber çalıştığınız insanların çalışma saatlerine bakmanız daha etik olur.
Yesim hanimin yaptigi bu paylasim cokca paylasilmis. Bu platformda, bircok ilac firmasinin hastalari yaniltici sekilde istatistikleri paylastiginin hakli olarak elestirildigini gordum. Mesela gorece degil mutlak risk farklarinin rapor edilmesi cok cok onem tasiyor.
@yesimsalkim - Yesim hanim, bu calismayi okuyup ayrintisiyla anlamak bu alanda olmayan bir kisi icin biraz zor ve siz de hakli olarak paylasilan sonuclari biraz yanlis anlamis veya eksik degerlendirmis olabilirsiniz. Ama anliyorum ki herkese yardimci olmak istiyorsunuz ve bu sonuclari paylasma sorumlulugu uzerinizde hissediyorsunuz. O yuzden, direkt olarak benim alanim olmamasina ragmen, hem bir dahiliyeci olarak, hem kendisi ve ailesi bu asilari olmus biri olarak, hem de bir arastirmaci olarak bu calismayi ayrintili okudum ve hem sizin daha iyi bilgilenmeniz hem de halkimizi da bilgilendirmek acisindan yapilan calismada asilarin kalp, beyin, ve kan hastaliklarina yakalanma riskini ne kadar artirdigini paylasmak istedim.
‼️ Oncelikle bu calisma COVID-19 asilarinin yan etkilerine/guvenilirligine bakan en kapsamli calisma. Asi olan 99 milyondan fazla insanin verilerine bakarak yapilmis. Yapilan asilarin dozlari soyle:
183,559,462 Pfizer/BioNTech asisi dozu
36,178,442 Moderna asisis dozu
23,093,399 AstraZeneca asisi dozu
Asilarin yan etkisi olup olmadigini anlamak icin, COVID-19 asilarindan once bu asilarin yapildigi bolgelerdeki belli basli hastaliklarin gorulme sayisina bakilmis ve asi yapildigi donemde bu gorulme sayisinin ne kadar beklenebilecegi hesaplanmis. Daha sonra da gercekten gorulen sayilarla, beklenen sayilar karsilastirilmis. Eger gorulme sayisi, beklenen sayilardan anlamli olarak yuksekse, gorulen sayi beklenen sayiya bolunup riskin ne kadar arttigi hesaplanmis. Cogu gonderide paylasilan rakamlar bunlar ama gercekten riskin ne kadar arttigini gormek icin sonuclara oransal olarak degil mutlak sayi olarak bakmak gerekiyor. Bu mutlak sayilar makelede ya direkt olarak yazilmis ya da ekte de paylastigim figurde belirtilmis. Ekteki figurde rakamlari tami tamina bilmek zor olacagi icin, oradan baktiklarimi "yaklasik" diye yazacagim. Yan etkilere her dozdan sonra bakildigi icin ben en yuksek olan degerleri yazacagim. Buna gore anlamli olarak artan riskler su sekilde:
Kan ile ilgili (hematolojik) hastaliklar
Serebral venoz sinus trombozu (pihtisi):
Beklenen: 99 milyonda 21
Gorulen: 99 milyonda 69
Norolojik hastaliklar
Guillain-Barre sendromu:
Beklenen: 99 milyonda 76
Gorulen: 99 milyonda 190
Akut disemine ensefalomyelit(ADEM):
Beklenen: 99 milyonda 2
Gorulen: 99 milyonda 7
Kardiyovaskuler hastaliklar
Miyokardit (kalp kasi iltihabi):
Beklenen: 99 milyonda yaklasik 400
Gorulen: 99 milyonda yaklasik 1100
Perikardit (kalp zari iltihabi):
Beklenen: 99 milyonda yaklasik 1100
Gorulen: 99 milyonda yaklasik 2000
▶️Yani anlayacaginiz gibi mutlak risk inanilmaz derecede dusuk. Mesela mutlak sayinin en cok arttigi perikardite bakalim; 99 milyonda 900 artmis, yani risk artisi yaklasik 110 binde 1.
✅En cok korkulan yan etkilerden biri norolojik bir hastalik olan ADEM, birakin risk artisini sadece asi olanlardaki riske baksak bile 14 milyonda 1. Bu risk bir anlam ifade etmiyorsa, soyle bir karsilastirma yapayim: Her yil bir insanin uzerine yildirim dusme riski 1 milyon 200 binde 1, yani asidaki riskin 14.5 kati.
❓ Peki bu calisma bize ne ogretti? Aslinda yeni pek bir sey ogretmedi, bunlar hep bilinen nadir yan etkilerdi. Sadece bu kadar kapsamli yapilan bir calismayla, gercek riskin ne oldugu konusunda daha iyi bir fikir sahibi olmus olduk.
🚨Yan etki riski ne kadar dusuk olursa olsun, bir ilacin veya asinin verilip verilmeme gerekliligi, faydalariyla beraber degerlendirilir ve tartilir. Umariz bir gun COVID-19 enfeksiyonu o kadar dusuk sayilarda gorulur ve onemsizlesir ki, bu kadar kucuk riskleri bile almak mantiksiz hale gelir.
@yesimsalkim - Yesim hanim, yaptiginiz paylasimda tamamen iyi niyetli oldugunuzu ve halkimizi ve sizi takip edenleri bilgilendirmek ve bilinclendirmek istediginizi dusunuyorum. Bu yuzden, lutfen bu sonuclari onlarla benim anlattigim gibi tekrar paylasmayi bir dusunun. Boylece herkese daha dogru bilgiyi vermis ve niyet ettiginiz gibi faydali olmus olursunuz. Eger sizin veya takipcilerinizin bu calismayla ilgili sorulari olursa veya benden baska calismayi degerlendirmemi talep ederlerse, memnuniyetle cevap veririm.
Ayrintili okumak isteyenler icin calisma da burada👇
https://t.co/Paiee1h4uA
@MeralKayikcoglu@virusfantom@melikessahin@DrGunerSonmez@kardiyobey@esenol
@limonlusarmaa@gocmarr33@Styloglossus Ya bunun çözümü haftasonu sağlık ocağını açmak değil ki. Çözüm aslında sağlıkta eğitimi sağlamak. Aciliyet kavramını anlatmak gerekiyor. Hastanın gündüz işte olması sebebiyle akşam acile gelmesi onu acil yapmaz ki. Gereksiz başvuruları azaltırsak herkese zaman ayrılabilir.