Tarihteki en büyük casusluk olaylarından biri, Bizans'ın ipek böceği sırrını Çin'den çalmasıdır. İpek, Antik Çağ ve Erken Orta Çağ'da en az altın kadar değerliydi. İpeği herkes kullanıyordu, ancak nasıl üretildiğini yalnızca Çin biliyordu. Çin, ipek böceği yetiştiriciliğini devlet sırrı hâline getirmişti; bu sırrı dışarı çıkaranın cezası ölümdü.
Bizans, ipeği Sasani Devleti aracılığıyla temin ediyordu ve bu durum ipeği son derece pahalı hâle getiriyordu. İmparator I. Justinianus (527–565), artık bu duruma son vermek istiyordu. Bunun üzerine Çin'e kadar gidebilecek, dikkat çekmeyecek ve şüphe uyandırmayacak iki Hristiyan Nesturi rahip casus olarak görevlendirildi.
Bu rahipler Çin'de ipeğin böcekten elde edildiğini, ipek böceğinin dut yaprağıyla beslendiğini, kozadan ipliğin nasıl çözüldüğünü ve yumurtaların nasıl saklanması gerektiğini öğrendiler. Ancak başka sorunlar da vardı: Böceklerin uzun yolculuk ve iklim farkı gibi sebeplerle zarar görmeden taşınması mümkün değildi.
Buna rağmen iki kurnaz rahip, bu probleme dahiyane bir çözüm buldu. İpek böceği yumurtalarını içleri oyulmuş bambu çubukların içine sakladılar ve nem ile ısıyı koruyacak şekilde özel olarak mühürlediler. Yumurtaları bu yöntemle Çin'den Orta Asya'ya, oradan da İstanbul'a ulaştırdılar.
Bu olay, şüphesiz tarihin en büyük casusluk operasyonlarından biridir. Operasyonun ardından Bizans, İstanbul'da kendi ipek üretim tesislerini kurdu. Sasani Devleti'nin ipek üzerindeki tekeli kırıldı ve devlet gelirleri olağanüstü ölçüde arttı. Çinlilerin yaklaşık 2000 yıllık sırrı çalınırken ruhları bile duymamıştı. Ben bu başarıda Göktürklerin de payı olduğunu düşünüyorum. Onların Orta Asya'da kurduğu ticaret yollarının güvenliği böceklerin zarar görmeden Bizans'a ulaşmış olmasını sağlamış olabilir. Ayrıca Dinî şevkle hareket eden adamların neler yapabileceklerine dair güzel bir örnek.
Chinese Professor Victor Gao on the Indus Water Treaty (IWT) 🇨🇳🇮🇳
"India is not the upstream state of the Indus—China is. If India tries to stop Pakistan's water, China can stop India's water too."*
He added that such India actions are war crimes and crimes against humanity.