Tekzip

[Tekzip @tekzip01]

YALANLAR / GERÇEKLER

KUPON DAİRE YALANI

❌YALAN: KİPTAŞ tarafından “CHP’li delegelere 100 daire verildi” yalanı

✅GERÇEK: KİPTAŞ Pendik Arkatlı Evler projesi bir sosyal konut projesi olmayıp HASILAT PAYLAŞIMI usulü ile gerçekleştirilen bir KAYNAK GELİŞTİRME PROJESİ’dir.

Projedeki satışların başlayacağı, 20 Kasım 2021 tarihinden itibaren sosyal medyada, basın-yayın organlarında ve açıkhava reklam mecralarında duyurulmuştur.

Satış fiyatları bağımsız değerleme firmaları tarafından yapılan ekspertiz raporları baz alınarak ve piyasa koşulları gözetilerek sözleşme gereği yüklenici tarafından belirlenmiş ve KİPTAŞ tarafından onaylanmıştır.

Ekspertiz raporlarının ortalama %25 üzerinde belirlenen ilk fiyatlarla 11 Aralık 2021 tarihinde başlayan satışlar, proje alanındaki satış ofisinden herkese açık şekilde yapılmıştır.

Yüklenici tarafından fiyatları ve satış koşulları belirlenen ilk 350 dairenin satışı, etaplar halinde yürütülmüş olup ilk etap satışlarının kısa sürede tamamlanması üzerine her etap satışı öncesinde satış fiyatlarına zam yapılarak satış işlemleri 7 Temmuz 2022 tarihinde tamamlanmıştır.

Bu satışların, yaklaşık 1,5 yıl sonra 4-5 Kasım 2023 tarihinde yapılan Kurultay ile ilişkilendirilmesi kamuoyunu yanıltmaya yöneliktir.

İBB iştiraki KİPTAŞ bugüne kadar hayata geçirdiği projelerde konut sahibi olan tüm vatandaşlar, piyasa koşulları ve ekonomik gelişmeler doğrultusunda kazançlı çıkmıştır. Türkiye’de son 5 yıl içerisinde özellikle projeye ait satışların başladığı dönemde emlak fiyatlarında yaşanan ani artışlar dikkate alındığında, bazı basın-yayın organlarında yer verilen “değerin altında satış” iddiaları tümüyle çarpıtılmış, yanlı ve kötü niyetlidir.

KİPTAŞ, projelerinin tüm satış işlemlerini resmi ve denetlenebilir belgelere dayandırmakta olup, hiçbir kişi, kurum ya da siyasi yapı lehine ayrıcalıklı bir satış gerçekleştirmemiştir. Bu yöndeki iddiaların maddi ve hukuki hiçbir dayanağı bulunmamakta olup, gerçeği yansıtmamaktadır.

KİPTAŞ'ın kurumsal itibarı ve kamu yararına dayalı faaliyetleri, bu tür iftira ve karalama kampanyalarıyla zedelenemez. Bu doğrultuda, şirket itibarına zarar vermeye yönelik tüm girişimlere karşı hukuki haklar kararlılıkla kullanılmaya devam edilecek; süreç tüm açıklığıyla kamuoyunun bilgisine sunulacaktır.

[Tekzip @tekzip01]

YALANLAR / GERÇEKLER

TERÖR İLTİSAKI YALANI

❌YALAN: İBB Muhtarlık İşleri Dairesi Başkanı Yavuz Saltık, terörle iltisaklı kişileri işe aldı yalanı.

GERÇEK: İddia edilen kişilere dair kamuya açık hiçbir yargı kararı ya da resmi belge bulunmamaktadır.
Kişilerin görevleri, İBB İnsan Kaynakları Mevzuatı doğrultusunda yapılmaktadır.

Saltık’ın sosyal medya trol ağı kurduğu yönündeki iddialar da hiçbir somut dayanağa sahip değildir.
Bu söylemler, kamu görevlileri hakkında sistematik olarak yürütülen karalama kampanyalarının bir parçasıdır.

Bu yalan ve itibarsızlaştırma amaçlı haberle ilgili olarak hem İstanbul Büyükşehir Belediyesi Muhtarlık İşleri Dairesi Başkanlığı, hem de bireysel olarak Yavuz Saltık, yargı yoluna başvuracak ve ilgili kişi/kuruluşlara karşı hakaret, iftira ve kamuoyunu yanıltma gerekçeleriyle dava açacaktır.

[Tekzip @tekzip01]

YALANLAR / GERÇEKLER

SEÇİM RÜŞVETİ YALANI

❌YALAN: Ayni yardımlar adı altında yapılan dağıtımlar aslında “seçim rüşvetidir” yalanı.

✅GERÇEK: İBB’nin muhtarlar işbirliği ile ihtiyaç sahiplerine yaptığı ayni yardımlar, 5393 Sayılı Belediye Kanunu, 5216 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve İBB Meclisi’nce kabul edilen Sosyal Yardım Esasları Yönetmeliği’ne dayanır.
Yönetmeliğin 14. ve 16. maddelerinde, muhtarlıklarla işbirliği yapılarak ayni yardımların dağıtılabileceği açıkça düzenlenmiştir. Bu kapsamda adil, tarafsız ve ihtiyaca uygun şekilde dağıtılması kapsamında talep eden tüm muhtarlar ile işbirliği yapılmıştır.
Yardımların içeriği ve yöntemi, yasal zeminde kamuya açık şekilde yürütülmektedir.

Buna ek olarak İstanbul genelinde tüm muhtarlara, her yıl bir malzeme olmak üzere, muhtarlık hizmet binalarında kullanılmak üzere ayni destek sağlanmaktadır.

Bu sürecin “rüşvet” olarak tanımlanması; sadece İBB çalışanlarını değil, aynı zamanda seçilmiş muhtarları, 39 ilçe kaymakamını ve kamu görevlilerini hedef alan ciddi bir iftiradır.

MUHTAR CEZALANDIRILDI YALANI

❌YALAN: Esenyurt Koza Mahallesi Muhtarı cezalandırıldı, depremzedelere yardım gitmedi yalanı

✅GERÇEK: İBB, sosyal yardımlarını birey ya da siyasi tercihe göre değil, ihtiyaca ve talebe göre belirlemektedir.
Muhtarlıklar, bölge ihtiyaçlarını en iyi bilen aktörler olduğu için yardım süreçlerinde işbirliği yapılan birimlerdir.

Ayrıca depremzede ailelere yardım ulaştırılmadığı iddiası, gerçek dışı ve kamu vicdanını manipüle etmeye yönelik bir söylemdir.Basın metninde ifadeleri bulunan, eski Muhtar İstanbul Büyükşehir Belediyesine resmi olarak başvuruda bulunarak bilgilerinin İBB sisteminden silinmesini talep etmiştir. Kendi talebine istinaden yapılan uygulamanın, İBB’nin taraflı davranışı olarak tanımlanması gerçeği yansıtmamaktadır.

[Tekzip @tekzip01]

YALANLAR / GERÇEKLER

MUHTARLARA USULSÜZ DESTEK YALANI

❌YALAN: İBB Muhtarlık İşleri Dairesi Başkanlığı üzerinden muhtarlara usülsüz destekler verildiği ve bunun siyasi çıkar için kullanıldığı, Daire Başkanı Yavuz Saltık’ın, 2024 yerel seçimleri öncesinde muhtarlara beyaz eşya ve 200’er bin TL’lik market kartı dağıttı yalanı.

✅GERÇEK: Bu iddia asılsızdır ve iftira niteliği taşımaktadır.
İBB, 5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun 9. maddesi uyarınca, mahallelerin ihtiyaçlarının karşılanması ve muhtarlık hizmetlerinin niteliğinin arttırılması için siyasi ayrım gözetmeden tüm mahalle muhtarlıklarına ayni destek sağlamaktadır.

Bu destekler, muhtarlık hizmetlerinin yürütüldüğü binalarda kullanılmak üzere; bilgisayar, klima, yazıcı, masa, sandalye gibi sadece hizmet sunumuna yönelik araç ve gereçlerdir.
Tüm destekler, resmi yazılarla ilçe kaymakamlıklarına bildirilmiş, kayıt altına alınmıştır.

Mevzuata uygun olmayan hiçbir şekilde nakdi yardım yapılmamıştır.

MUHTARLAR SİYASİ AMAÇLA YÖNLENDİRİLDİ YALANI

❌YALAN: İBB, muhtarları siyasi amaçla yönlendirmiş; parti yelekleri giydirerek oy istemeye zorlamış, karşı çıkan muhtarları cezalandırmıştır yalanı

✅GERÇEK: Muhtarlar, mahallenin seçilmiş kamu temsilcileridir ve hiçbir siyasi partinin aracı değildir.
İBB’nin muhtarlarla kurduğu ilişki, yalnızca yerel yönetim koordinasyonu ve hizmetin eşit ulaştırılması amacını taşır.

Muhtarlık İşleri Daire Başkanlığı; mahalle ihtiyaçlarının tespiti, acil yardımların iletilmesi ve halkla etkin iletişim sağlamak adına muhtarlarla gönüllü temelli işbirlikleri yürütmektedir.

Pandemi ve 6 Şubat Depremleri gibi olağanüstü durumlarda bu işbirlikleri hayat kurtarıcı bir rol oynamıştır.
Muhtarların siyasi kimlikleri üzerinden yürütülen bu karalama kampanyası, aynı zamanda tüm mahalle halkını cezalandırma tehdidi taşıyan tehlikeli bir algı operasyonudur.

[Tekzip @tekzip01]

YALANLAR / GERÇEKLER

İBB SAHİPLENİYOR YALANI

❌YALAN: “Ulaştırma Bakanlığı’nın yaptığı hatları İBB sahipleniyor yalanı

✅GERÇEK: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yapılan ve İBB’ye devredilen metro hatlarının tüm maliyeti İBB bütçesinden kesilmiştir.

– M3 Başakşehir–Kayaşehir (6,2 km),
– M4 Tavşantepe–Sabiha Gökçen Havalimanı (7,4 km),
– M3 Bakırköy (İDO)–Kirazlı (8,4 km) olmak üzere toplam 3 hat İBB’ye devredilmiş, bu hatların parasal karşılıkları İBB’nin genel bütçe gelirlerinden 9 ila 12 ay içinde Hazine’ye aktarılmıştır.

50 yılda kesilmesi öngörülen bedelin bir yıldan kısa sürede alınması, merkezi yönetimin İBB’ye karşı mali baskı uyguladığını da gözler önüne sermektedir.

İstanbul’da raylı sistem yatırımları durmamış, tam tersine tarihin en yüksek seviyelerine ulaşmıştır. Rekor düzeyde yeni hat tamamlanmış, devam eden projelerde büyük ilerleme sağlanmış, yüzlerce yeni araç alınmış ve geleceğin hatları için de planlamalar yapılmıştır. Tüm bu veriler, kamuoyunu yanıltmaya dönük söylemlerin siyasi maksatlı olduğunu ortaya koymaktadır.

Bu yalanları organize biçimde yayarak kurumsal itibar zedelemeye çalışan kişiler ve kurumlar hakkında gerekli hukuki süreç başlatılmış, İBB Raylı Sistem Dairesi Başkanlığı iftira ve dezenformasyona karşı yasal haklarını sonuna kadar kullanacaktır.

[Tekzip @tekzip01]

YALANLAR / GERÇEKLER

METRO ARAÇLARI ALINMIYOR YALANI

❌YALAN: Metro araçları alınmadı. Bütçesi başka yere kullanıldı yalanı.

✅GERÇEK: Toplam 434 adet raylı sistem aracı için tedarik süreci yürütülmüş, bu araçların büyük kısmı üretim aşamasına gelmiş, bazıları raylara inmiştir.

– Kabataş–Mecidiyeköy–Mahmutbey hattı için 300 adet metro aracı alınmaktadır. İlk etapta üretim süreci devam eden 144 aracın, ilk üç setinin imalatı tamamlanmış olup teste hazırdır.
– Kadıköy–Kaynarca ve Pendik–Sabiha Gökçen hatları için 100 adet metro aracı alınmakta, teslimatlar 2026 Şubat ayında başlayacaktır.
– Topkapı–Mescid-i Selam hattı için yerli üretim 34 adet tramvay aracı üretilmekte, bu araçların teslimatı 2026 başında yapılacaktır.

Buna ek olarak; 2019’dan bu yana İstanbul’a toplam 176 adet yeni raylı sistem aracı kazandırılmıştır:
– M5 hattına 24 araç,
– M7 hattına 80 araç,
– M8 hattına 40 araç,
– T5 hattına 30 tramvay aracı,
– F4 hattına 2 füniküler aracı teslim alınmış ve hizmete alınmıştır.

YENİ PROJELER DURDU YALANI

❌YALAN: Raylı sistem yatırımlarında yeni projeler yok yalanı.

✅GERÇEK: İBB sadece devam eden hatlara değil, aynı zamanda gelecek kuşaklara hizmet edecek yeni projelere de yatırım yapmaktadır.

– Projesi tamamlanmış hatlar:
•HIZRAY (74,5 km),
•Sefaköy–Beylikdüzü–Büyükçekmece (TÜYAP) metrosu (18,5 km),
•Yenidoğan–Söğütlüçeşme Metrosu 1. etabı Yenidoğan-Emek arası (6,7 km)
•Üsküdar–Kadıköy–Maltepe tramvayı (21,3 km),
•Eyüpsultan–Bayrampaşa tramvayı (3,2 km)

– Ön fizibilite çalışmaları tamamlanan veya süren hatlar toplam 103,9 km uzunluğa ulaşmıştır.
– Ayrıca 27 km uzunluğunda 2 hattın uygulama projesi sürdürülmektedir.

Bu projelerin büyük çoğunluğu merkezi hükümetin yatırım programına alınmadığı için kredi bulma süreçleri tıkanmıştır. Ancak İBB, buna rağmen proje üretimine ara vermemekte, birçok hattın yatırım programına alınması için 7’den fazla başvuru yapmıştır.

[Tekzip @tekzip01]

YALANLAR / GERÇEKLER

İBB RAYLI SİSTEM YATIRIMLARINDAKİ TÜM GERÇEKLER

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin (İBB) raylı sistem yatırımlarıyla ilgili kamuoyunu yanıltmaya yönelik bazı maksatlı yalanlar son dönemde sistemli biçimde belli merkezlerden servis edilmektedir. “Metro finansmanının başka alanlara aktarıldığı, metro inşaatlarının durduğu, yeni araçların alınmadığı ve genel olarak raylı sistem yatırımlarının kesildiği” gibi kanıtsız, belgesiz, doğrudan kara çalmaya yönelik yalanlar, sahadaki gerçeklerle hiçbir biçimde örtüşmemektedir. Aksine veriler, İstanbul’un tarihindeki en kapsamlı raylı sistem atılımının İBB’nin 2019 sonrası döneminde gerçekleştiğini net olarak ortaya koymaktadır.

Kamuoyunu yanıltmaya dönük bu yalanları çürütmek için sahadaki rakamlar ve gerçekler tek başına yeterlidir.

YATIRIM DURDU YALANI

❌YALAN: Metro yatırımları durdu yalanı.

✅GERÇEK: İBB, merkezi idarenin destek vermediği raylı sistem projelerini bile kendi öz kaynaklarıyla yürütmektedir.
Örneğin; İstanbul’un olası bir büyük depreme hazırlığı açısından kritik önemde olan M1A Yenikapı–Atatürk Havalimanı hattında bulunan Davutpaşa–Merter–Dünya Ticaret Merkezi (DTM) viyadüklerinin güçlendirme projesi için İller Bankası’na dört kez başvuru yapılmasına rağmen herhangi bir destek alınamamış, proje öz kaynaklarla devam ettirilmiş ve %81,5 fiziksel ilerleme sağlanmıştır.

Benzer şekilde Eyüpsultan–Bayrampaşa Tramvay Hattı da merkezi hükümet tarafından yatırım programına alınmamasına rağmen Şubat 2024’te İBB tarafından ihale edilmiş, Mart ayında sözleşmesi imzalanarak tamamen belediye bütçesiyle inşaatına başlanmıştır.

METROLAR BİTİRİLMEDİ, İNŞAATLAR DURDU YALANI

❌YALAN: Yeni metro hatları açılmadı. Devam eden metro inşaatları durdu yalanı.”

✅GERÇEK: İBB, Haziran 2019’dan Mart 2024’e kadar 5 yıl bile dolmadan tam 65,1 kilometrelik raylı sistem hattını tamamlayarak İstanbulluların hizmetine açmıştır. Bu süre zarfında 62 yeni istasyon devreye alınmıştır. Yıllık ortalama 13,7 kilometre hat üretimi, geçmişte 5 kilometreyi aşamayan yıllık ortalamanın yaklaşık 2,5 katıdır. Bu tüm zamanların rekorudur.

Açılan başlıca hatlar şunlardır:
– 18 kilometre uzunluğundaki Mecidiyeköy–Mahmutbey metrosu
– 9 kilometrelik Alibeyköy–Cibali tramvay hattı
– 2,1 km’lik İkitelli–Bahariye metrosu
– 0,8 km’lik Hisarüstü–Aşiyan füniküleri
– 2 km’lik Mecidiyeköy–Yıldız metrosu
– 14,3 km’lik Dudullu–Bostancı hattı
– 1,1 km’lik Eminönü tramvay uzatması
– 6,5 km’lik Çekmeköy–Samandıra metrosu
– 11,3 km’lik Bahariye–Ataköy uzatması

Ayrıca 2025 Haziran itibarıyla toplam 62,1 kilometrelik raylı sistem hattının inşaatı devam etmektedir.
Örneğin;
– Çekmeköy–Sultanbeyli metro hattının ikinci kısmı yüzde 90 fiziki ilerlemeye ulaşmış,
– Ümraniye–Ataşehir–Göztepe hattında yüzde 88 ilerleme sağlanmış,
– Mahmutbey–Esenyurt hattında ise ilk etapta yüzde 51’e ulaşılmıştır.

[Tekzip @tekzip01]

YALANLAR / GERÇEKLER

❌YALAN: Medyada yer alan İSKİ’nin bazı yüklenicilere yaptığı hakediş ödemelerine yönelik ifadeler.

✅GERÇEK:

1- İSKİ 2560 sayılı Kanun ile kurulan ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümlerine tabi tüzel kişiliğe sahip bir kamu kurumudur. İSKİ’nin tüm harcamaları ve ihaleleri Sayıştay ve İçişleri Bakanlığı Müfettişlerince her yıl denetlenmektedir. İSKİ’de giderlerin gerçekleşmesi ve ödemelerin yapılması 5018 sayılı Kanun kapsamında yürütülmektedir.

2- 5018 sayılı Kanunun 33. maddesi gereğince; İSKİ bütçesinden bir ödemenin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul veya esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması veya gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Ödemelerin gerçekleştirilmesi; ilgilisi tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.
3 - Yine 5018 sayılı Kanunun 34. maddesi gereğince; İSKİ’de tüm ödemeler sırasıyla; vergi, resim, harç, pirim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verilerek yapılmaktadır. Nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde ödemeler, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılır.

4 - İSKİ’de bugüne kadar tüm harcamalar yukarıda açıklanan mevzuata göre bütçe, ödenek planlaması ve iş durumu gereğince har ay yapılan ödeme listesine göre sırasıyla yapılmakta olup, hiç bir yükleniciye ayrıcalık tanınması söz konusu değildir. Medyada adı geçen yükleniciye de diğer onlarca firmaya yapıldığı gibi anılan mevzuat çerçevesinde ve yapılmış olan işlerin karşılığı olarak hakediş ödemeleri yapılmış/yapılmaktadır. Yapılan tüm hakediş ödemelerine ilişkin Sayıştay ve İçişleri Bakanlığı tarafından denetimler gerçekleştirilmiş olup, raporlara yansıyan herhangi bir olumsuzluk bulunmamaktadır.

5 - Ayrıca İSKİ’de yapılan tüm ihaleler, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümlerine uygun olarak şeffaflıkla yürütülmekte olup, yine bütün ihalelerimiz Sayıştay ve İçişleri Bakanlığı Müfettişlerince incelenmekte, yapılan itirazlar da Kamu İhale Kurumunun denetiminden geçmektedir. Dolayısı ile İSKİ’den hiç bir kişi veya kuruluşa ihalesiz ya da ihale mevzuatına aykırı bir iş verilmesi söz konusu olamaz.

6 - Bunun dışında İSKİ ödemeleri ya da ihaleleri üzerinden ifadelere yansıyan beyanlar hiçbir şekilde idaremizi bağlamamaktadır.

[Tekzip @tekzip01]

YALANLAR VE GERÇEKLER

KAYIT DIŞI PARA YALANI

❌YALAN: İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İSKİ) banka hesaplarından 2020-202
4 yıllarında toplam yaklaşık 215 Milyon TL tutarında kayıt dışı para transferi gerçekleştirildiği tespit edildi yalanı.

✅GERÇEK: Adı geçen şirkete Ekrem İmamoğlu döneminde herhangi bir iş verilmemiştir. Yapılan ödemeler Ak Parti dönemindeki işlerle ilgili hak ediş ödemeleridir. Ve tamamı yasaldır. İSKİ bir kamu kurumudur. Düzenli olarak Sayıştay denetimine tabidir. Mülkiye müfettişlerine gerekli belgeler iletilmiştir.

İddialar; belgeye değil, manipülatif yorumlara dayalıdır.

Taraflar arasında noter onaylı hisse devir sözleşmeleri, ödeme planları ve tapu taahhütleri açıkça kayıt altına alınmış, kamuya ait hiçbir kaynak ya da kurum bu süreçte zarara uğratılmamıştır.

İddialarda geçen “Emirgan’daki 3 villa”, belgelerdeki taşınmaz kayıtları ile örtüşmemektedir. Gerçek dışı tanımlar kullanılarak algı yaratılmak istenmiştir.

Sarıyer’deki “villa” iddiaları üzerinden yürütülen kara propaganda süreciyle ilgili Ekrem İmamoğlu’nun avukatı Mehmet Pehlivan daha önce şu açıklamaları yapmıştı:

•Soruşturmanın merkezine oturtulan “villa” konusu, Ekrem İmamoğlu’na resmi olarak hiç sorulmamış, 121 sayfalık ifadesinde bu iddia tek bir soruyla dahi gündeme getirilmemiştir. Buna rağmen kamuoyunda sanki tüm dosya bunun üzerine kuruluymuş gibi bir algı yaratılmıştır.

•Kamuoyunda dolaşan iddia şudur:

“İmamoğlu, A. N’ye ait 150 milyon TL değerinde 3 villayı sadece 15 milyon TL’ye aldı.”

Oysa gerçekler belgelerle sabittir:

•İmamoğlu İnşaat, villaları değil, villaların sahibi olan Güllüce Tarım A.Ş. adlı şirketi satın almıştır.
•Şirket, noter onaylı sözleşmeyle 48 milyon TL’ye satın alınmış, ayrıca şirkete ait 87 milyon TL’lik borç da İmamoğlu İnşaat tarafından üstlenilmiştir.
•Toplam yükümlülük 135 milyon TL’dir.
•Ödemeler ise 15 milyon TL nakit, 33 milyon TL taşınmaz devri ve kalan borç için arabuluculuk sözleşmesiyle belirlenen taksitler şeklinde yapılmıştır.
•Bu bilgiler İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’na 17 Mart 2025 tarihinde sunulan suç duyurusu ve belgelerle desteklenmiştir.
•İddia edilen 3. villa ise A.N’ye ait değildir. Bu taşınmaz, soruşturmaya konu olmayan iki kişiye ait bir gayrimenkuldür.
•İmamoğlu İnşaat tarafından 2019’da 3+3 milyon TL kredi çekilerek alınmış, bedelin tamamı banka kredisiyle ve çeklerle ödenmiştir.
•MASAK bu ödeme belgelerini görememiş ya da görmezden gelmiştir.
•Ekrem İmamoğlu’nun sahibi olduğu şirketin tüm hukuki süreçleri avukatları ve profesyonel yöneticiler tarafından yürütülmekte olup, her bir ödeme ve işlem noter onaylı ve vergi denetimine açık şekilde yapılmıştır.

[Tekzip @tekzip01]

YALANLAR / GERÇEKLER

❌YALAN: Medyada yer alan İSKİ’nin bazı yüklenicilere yaptığı hakediş ödemelerine yönelik ifadeler.

✅GERÇEK:

1- İSKİ 2560 sayılı Kanun ile kurulan ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümlerine tabi tüzel kişiliğe sahip bir kamu kurumudur. İSKİ’nin tüm harcamaları ve ihaleleri Sayıştay ve İçişleri Bakanlığı Müfettişlerince her yıl denetlenmektedir. İSKİ’de giderlerin gerçekleşmesi ve ödemelerin yapılması 5018 sayılı Kanun kapsamında yürütülmektedir.

2- 5018 sayılı Kanunun 33. maddesi gereğince; İSKİ bütçesinden bir ödemenin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul veya esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması veya gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Ödemelerin gerçekleştirilmesi; ilgilisi tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.
3 - Yine 5018 sayılı Kanunun 34. maddesi gereğince; İSKİ’de tüm ödemeler sırasıyla; vergi, resim, harç, pirim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verilerek yapılmaktadır. Nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde ödemeler, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılır.

4 - İSKİ’de bugüne kadar tüm harcamalar yukarıda açıklanan mevzuata göre bütçe, ödenek planlaması ve iş durumu gereğince har ay yapılan ödeme listesine göre sırasıyla yapılmakta olup, hiç bir yükleniciye ayrıcalık tanınması söz konusu değildir. Medyada adı geçen yükleniciye de diğer onlarca firmaya yapıldığı gibi anılan mevzuat çerçevesinde ve yapılmış olan işlerin karşılığı olarak hakediş ödemeleri yapılmış/yapılmaktadır. Yapılan tüm hakediş ödemelerine ilişkin Sayıştay ve İçişleri Bakanlığı tarafından denetimler gerçekleştirilmiş olup, raporlara yansıyan herhangi bir olumsuzluk bulunmamaktadır.

5 - Ayrıca İSKİ’de yapılan tüm ihaleler, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümlerine uygun olarak şeffaflıkla yürütülmekte olup, yine bütün ihalelerimiz Sayıştay ve İçişleri Bakanlığı Müfettişlerince incelenmekte, yapılan itirazlar da Kamu İhale Kurumunun denetiminden geçmektedir. Dolayısı ile İSKİ’den hiç bir kişi veya kuruluşa ihalesiz ya da ihale mevzuatına aykırı bir iş verilmesi söz konusu olamaz.

6 - Bunun dışında İSKİ ödemeleri ya da ihaleleri üzerinden ifadelere yansıyan beyanlar hiçbir şekilde idaremizi bağlamamaktadır.

[Tekzip @tekzip01]

YALANLAR VE GERÇEKLER

İSKİ YALANI

❌YALAN: İSKİ’den 500 milyon TL’lik hakediş almak için Ekrem İmamoğlu’nun sahibi olduğu şirkete 1,5 milyar TL değerinde villa “rüşvet” verildi. İş insanı A.N da bu durumu itiraf etti yalanı

✅GERÇEK: Bu iddia, matematiksel olarak da mantıksal olarak da çökmeye mahkumdur. Bu mantığa göre A. N, 500 milyon TL alacak tahsili için 1,5 milyar TL değerinde rüşvet verdiğini iddia etmektedir. Bu, bırakın ticari aklı, temel ekonomik mantığa dahi aykırıdır.Hukuki zeminden tamamen kopuk bu çelişki, iddianın güvenilirliğini tek başına ortadan kaldırmaktadır.

Üstelik İSKİ, daha önce yaptığı resmi açıklamalarda, Ekrem İmamoğlu ya da İmamoğlu İnşaat A.Ş. ile herhangi bir sözleşme, ihale, ödeme ya da ticari ilişki bulunmadığını net şekilde kamuoyuna duyurmuştur.
İSKİ’nin ödeme kayıtlarında, iddia edilen şahıslara ya da şirketlere tek bir kuruş aktarım yer almamaktadır.

Dolayısıyla, ortada ne bir 500 milyon TL’lik alacak vardır, ne de 1,5 milyar TL’lik rüşvet iddiasını destekleyecek somut bir belge.Bu, basit bir hesapla bile çürütülebilecek, siyasi amaçlı bir algı operasyonudur.

[Tekzip @tekzip01]

YALANLAR VE GERÇEKLER

MAL BEYANINDA GİZLENDİ YALANI

❌YALAN: Ekrem İmamoğlu, söz konusu villaları mal beyanında gizledi yalanı

✅GERÇEK: Ekrem İmamoğlu’nun bireysel mal varlığı ile İmamoğlu İnşaat A.Ş.’nin mülkiyetindeki taşınmazlar ayrı kurumsal varlıklardır. Bahsi geçen taşınmazların herhangi biri Ekrem İmamoğlu’nun kişisel mal varlığına kayıtlı değildir.

Kurum ile kişi arasındaki fark bilinerek çarpıtılmıştır. Ayrıca İmamoğlu İnşaat, ticari faaliyette bulunan ve tüm işlemleri noter kayıtları ile tescilli bir şirkettir.

[Tekzip @tekzip01]

YALANLAR VE GERÇEKLER

VİLLALAR İMAMOĞLU İNŞAATA GEÇİRİLDİ YALANI

❌YALAN: Villalar, kamu kaynağı ile alındı ve İmamoğlu İnşaat’a geçirildi yalanı.

✅GERÇEK: Açık belgelere göre, Güllüce Tarımcılık A.Ş.’nin 100 hissesinin İmamoğlu İnşaat A.Ş. tarafından 48 milyon TL bedelle satın alındığı açıkça kayıt altına alınmıştır (Noter onaylı karar defteri – 04.03.2024).

Yine taraflar arasında yapılan protokolde, 87 milyon TL’lik bir borcun ödenmesi karşılığında İstanbul Beylikdüzü’nde yer alan iki taşınmazın devri taahhüt edilmiştir.

Güllüce Tarımcılık A.Ş.’nin 87 milyon TL’lik borcu İmamoğlu İnşaat tarafından üstlenilmiş; “Ödeme taksitli yapılacak, taşınmaz devri ise yapı kullanım izni sonrası gerçekleşecektir. Ayrıca şirket hisseleriyle birlikte şirketin mevcut borçları da devralınmıştır.” ifadeleri anlaşmada açıkca yer almıştır. Kesin olan doğru şudur:

Şirket alımı, borç devri ve gayrimenkul protokolüyle olur. Rüşvet de taksitle, noterle, vade planıyla olmaz.

[Tekzip @tekzip01]

YALANLAR VE GERÇEKLER

VİLLALAR KAMU PARASIYLA ALINDI YALANI

❌YALAN: İSKİ’den ödeme çıkartıp villa aldırdılar yalanı.

✅GERÇEK: Hiçbir belgede İSKİ ile İmamoğlu İnşaat arasında doğrudan bir ihale ilişkisi bulunmamaktadır.
Sunulan belgelerde, Güllüce Tarımcılık Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile İmamoğlu İnşaat A.Ş. arasında taraflarca noter huzurunda düzenlenmiş açık ticari işlemler yer almaktadır. Komisyon ya da kamu zararı iddiasını destekleyen hiçbir resmi evrak, fatura, ödeme dekontu veya mahkeme kararı mevcut değildir.

[Tekzip @tekzip01]

YALANLAR / GERÇEKLER

MUSTAFA AKIN LÜKS EVDE OTURUYOR,10 MAAŞ ALIYOR YALANI

❌YALAN: Ekrem İmamoğlu'nun Koruma Müdürü Mustafa Akın’a İBB tarafından aylık 1.5 milyon TL maaş ödendiği, Etiler’de lüks evde yaşadığı, 10 iştirak şirketine danışman yapıldığı ve yolsuzluk yaptığı gerekçesiyle görevden alındığı yalanı.

✅GERÇEK: Mustafa Akın, İBB Özel Kalem Müdürlüğü kadrosunda Daire Başkanı olarak görev yapan bir devlet memurudur. Aylık maaşı 87.000 TL’dir. Sadece Boğaziçi Yönetim AŞ’de yönetim kurulu üyesidir ve bu görevden aldığı huzur hakkı 42.500 TL’dir.

Etiler'de lüks bir konutta değil, Etiler İBB lojmanlarında oturmaktadır. Mustafa Akın daha önce Cumhurbaşkanlığı koruma ekibinde görev yapmış, sicili temiz, liyakatli bir kamu görevlisidir.

Bu yalan haberler, kamuoyunu yanıltarak Mustafa Akın’ın haksız tutuklamasını meşrulaştırma ve kişisel itibarsızlaştırma amacı taşımaktadır. Hem Mustafa Akın’ın ailesi kişisel olarak, hem de İstanbul Büyükşehir Belediyesi kurumsal olarak bu iftira ve yalanlara karşı gerekli hukuki girişimleri başlatmıştır.

[Tekzip @tekzip01]

YALANLAR / GERÇEKLER

KONUTTAKİ KAMERALAR KARARTILDI YALANI

❌YALAN: Ekrem İmamoğlu, Rumeli Hisarı’ndaki konutundaki güvenlik kameralarının kayıtlarını Koruma Müdürü Mustafa Akın’ın talimatıyla karartıldı. Harddiskler depoya kaçırıldı, deliller yok edildi yalanı.

✅GERÇEK: İddia edildiğinin aksine, kamera kayıtlarının karartıldığı ve delil yok edildiği yönünde hiçbir hukuki kanıt bulunmamaktadır.

Olayın gerçek akışı şu şekildedir:

•19 Mart 2025 tarihinde İBB yöneticilerine yönelik gözaltı işlemleri gerçekleştirilmiş, bu kapsamda konut da dahil olmak üzere birçok yerde arama ve el koyma kararları uygulanmıştır.

•Aramalar sırasında kamera kayıt cihazları kolluk kuvvetleri tarafından incelenmiş, delil olabilecek veriler toplanmıştır.

•Söz konusu kayıt cihazları, delil niteliği taşımayan unsurlar ayrıştırıldıktan sonra, rutin teknik süreç gereği İBB iştiraki İSBAK’a gönderilmiştir.

•İSBAK’ta yürütülen süreç, her zaman olduğu gibi standart teknik uygulamalar çerçevesindedir:

•Kurumlardan gelen cihazlar atölyeye alınır ve test edilir.
•Çalışır durumdaki cihazlar talebe göre başka projelerde değerlendirilir.
•Arızalı ya da işlevsiz olanlar hurdaya ayrılır.
•Bu işlem sırasında cihazların nereden geldiğine dair içerik bilgisi bilinmez.

Kamera sistemlerinin doğası gereği maksimum kayıt süresi 30 gündür.

Bu süreyi geçen kayıtlar sistem tarafından otomatik olarak silinmektedir. Dolayısıyla, kayıtların silinmesi teknik olarak olağan ve önlenemez bir süreçtir.

Ancak 30 günlük kayıt süresinin sonrasında Emniyet birimleri cihazlara yeniden ihtiyaç duyduğunu resmi talepte iletmiş; iş birliği kapsamında cihazlar kendilerine teslim edilmiştir.

Bu teslim sürecinde herhangi bir saklama, gizleme veya kaçırma söz konusu değildir. İSBAK’ın KVKK gereği gelen cihazların içindeki kayıtları inceleme ve depolama yetkisi de bulunmamaktadır.

Bu süreçte İmamoğlu ya da ailesiyle ilişkilendirilebilecek herhangi bir kasıtlı eylem tespit edilememiştir. Tüm işlemler yasal sınırlar içinde, şeffaf şekilde ve ilgili birimlerle iş birliği halinde yürütülmüştür.

[Tekzip @tekzip01]

YALANLAR VE GERÇEKLER

RÜŞVET ALINDI YALANI

❌YALAN: İBB Muhtarlık İşleri Dairesi Başkanı Yavuz Saltık’ın hesabına İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve bağlı şirketlerden milyonlarca lira aktarıldı; bu paralar rüşvetti. MASAK raporunda bu ödemeler görülüyor, tutuklama kararı da bu para hareketlerine dayanıyor yalanı.

✅GERÇEK: Bu iddia açıkça yalandır. MASAK raporunda yer alan ödemeler; Yavuz Saltık’ın yıllardır İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nde yürüttüğü kamu görevinden kaynaklanan yasal maaşlar ile, yönetim kurulu üyesi olduğu İstanbul Ulaşım AŞ’den aldığı yasal huzur hakkı ödemeleridir.

Buna göre:
•2019-2025 arasında İBB’den 113 işlemle 2.754.523 TL,
•2020-2024 arasında Ulaşım AŞ’den 58 işlemle 1.746.579 TL ödenmiştir.

Bunlar tek seferde alınmış gibi gösterilerek, kamuoyuna “rüşvet” algısıyla sunulmuştur.

Oysa Yavuz Saltık bu ödemelerin her birini savcılık sorgusunda detaylı şekilde açıklamıştır. Ayrıca eşine yaptığı havaleler de, her çalışan gibi maaşını aldıktan sonra ailesiyle yaptığı bireysel mali paylaşım kapsamındadır.

Bu tabloya rağmen, MASAK verilerini bile bile çarpıtanlar, halkı ve yargıyı yanıltmaya yönelik açık bir iftira kampanyasının parçasıdır. İBB çalışanlarının onurunu hedef alan bu karalama çabasına karşı gerekli tüm hukuki adımlar atılmıştır.

[Tekzip @tekzip01]

YALANLAR / GERÇEKLER

USULSÜZ DEVİR YALANI

❌YALAN: Yatırımcı olduğunu iddia eden ve haklarında mahkemelerde onlarca dolandırıcılık dosyası bulunan bir grup tarafından öne sürülen, KİPTAŞ şirket yöneticileri, birimleri, personelleri hakkında kentsel dönüşüm projelerindeki konutların devirlerinin usulsüzce durdurulması iddiası.

✅GERÇEK: Çeşitli sosyal medya mecralarında karalama kampanyası yürütmekte olan bazı kişiler, KİPTAŞ ve yöneticilerinin adlarını zikrederek hukuka intikal eden kendi dolandırıcılık dosyalarını aklama çabası içindedir.

Asılsız iddialarda bulunan bu şahıs/şahıslarla ilgili dolandırıcılık iddiasıyla üçüncü kişiler tarafından yapılmış suç duyuruları bulunmakta olup, bu durumun hukuka intikal etmesi nedeniyle KİPTAŞ’ı hedef göstererek, hedef şaşırtma çabası içine girmişlerdir.

Bu süreçte, KİPTAŞ Genel Müdürlük binasına baskınlar düzenleyerek kaos yaratmaya ve sosyal medyada yayınladıkları yanlış ve yanıltıcı bilgilerle kamu iştiraki olan bir kurumu ve yöneticilerini itibarsızlaştırmaya çalışmışlardır.

Adı geçen kişiler hakkında birçok defa suç duyurusunda bulunulmasına karşın, hukuku yanıltmaya yönelik girişimlerini sürdürmekte ve KİPTAŞ çalışanlarına yönelik tehdit, şantaj ve sözde iftiralarla çeşitli sosyal medya mecralarında karalama kampanyaları yürütmektedirler.

Asılsız iddialara konu edilen Eyüpsultan Yeşilpınar Evleri kentsel dönüşüm projesi, kat karşılığı usulü ile yaptırılmıştır. Kat karşılığı sözleşme gereği Yükleniciye ait olan bağımsız bölümlerin tüm satış/pazarlama yetkisi ve sorumluluğu Yüklenici firmaya aittir. Bağımsız bölümlerin satış sözleşmelerini imzalama yetkisi de Yükleniciye aittir. Zira tüm kat karşılığı yapım işlerinde de süreç aynı şekildedir.

KİPTAŞ’ın satış sözleşmelerinin tarafı olmaması sebebiyle, alıcılar ile Yüklenici arasındaki şifahi ve/veya başkaca anlaşmalar KİPTAŞ’ın sorumluluğunda olmadığı gibi, KİPTAŞ ve/veya KİPTAŞ yöneticilerinin de devirleri durdurma yetkisi yoktur.

Bu sebeple KİPTAŞ ve yöneticilerine yönelik bu iddialar mesnetsiz ve iftira niteliğindedir.

Kamu kaynağı kullanılmayan projede, Yüklenici kendisine ait bağımsız bölümleri satarak inşaatları yapmıştır. İnşaatların tamamlanmasını sağlamak amacıyla; bağımsız bölümler Yüklenici’ye ait olsa da satışlardan elde edilen gelirler, KİPTAŞ’ın projeye özel açtığı kamu bankası hesabında toplanmış ve Yüklenici kendi parasını, inşaatları yaptıkça alabilmiştir.

Söz konusu inşaatlar tamamlanmış ve depreme karşı dayanıklı evlerde vatandaşlar yaşamaya başlamıştır.
Vatandaşlarımızın mağduriyetine sebebiyet verecek kişi veya yapılara karşı tüm hukuki başvuru ve süreçler, titizlikle ve ivedilikle takip edilmekte olup; bu kapsamda, ilgili tüm kişi ve kişiler hakkında gerekli hukuki işlemler başlatılmış ve yürütülmektedir.

Kurumumuz, bugüne kadar olduğu gibi, bundan sonraki süreçte de vatandaşlarımızın yasal haklarının korunması hususunda hiçbir tehdit, şantaj ya da itibarsızlaştırma girişimine karşı taviz vermeyecektir.

[Tekzip @tekzip01]

YALANLAR / GERÇEKLER

KİPTAŞ PROJESİNDE USULSÜZLÜK YAPILDI YALANI

❌YALAN: KİPTAŞ’ın İstanbul Bağcılar’daki As Fatih Sitesi’nin kentsel dönüşüm projesinde yükleniciye hak edilenden fazla veya imalatı yapılmayan işlere karşılık ödeme yapıldı, kamu zarara uğratıldı yalanı.

✅GERÇEK: Söz konusu proje; Bağcılar’da yer alan ve mevcutta 190 daireden oluşan As Fatih Sitesi’nin İstanbul Yenileniyor sistemi kapsamında yıkılarak yerine inşa edilen ve 250 daire ile 1 ticari birimden oluşan kentsel dönüşüm projesidir.

Hasılat Paylaşımı modeli ile üretilen proje; hak sahiplerine verilen 190 daire için alınan yenileme bedeli ve 60 daire ile 1 ticari birimin satışından elde edilen gelirle üretilmiştir. Söz konusu modelde herhangi bir kamu kaynağı kullanılmamış, projenin kendi kendini finanse etmesi sağlanmıştır.

İnşaat sözleşmesine göre, hak sahiplerine verilmek üzere 190 daire KİPTAŞ’a bırakılmış, satışa konu bağımsız birimlerden gelen hasılatın %7.01’i, garantörlük ve müşavirlik olarak KİPTAŞ’ın, %92.99’u ise projenin yapım bedeli olarak Yüklenici’nin payıdır. Yüklenici payı, satışlardan ve hak sahibi borçlanmasından tahsil edilen tutarlardan hakediş karşılığı ödenmiştir.

Projede satışlardan elde edilen hasılat: 209 Milyon TL. KİPTAŞ’ın tahsil ettiği (%7.01) 14.6 Milyon TL ile 8.6 Milyon TL (faiz). Toplam: 23.2 Milyon TL. Projenin yapımı karşılığı Yüklenici’ye ödenen hakediş (%92.99): 191.7 Milyon TL’dir.

Kentsel dönüşüm projesinin tamamlanması ve hak sahibi vatandaşlarımızın bir an önce evlerine kavuşması amacıyla, inşaat sözleşmesinin; “5.23. YÜKLENİCİ’nin ilave avans talebinde bulunması halinde; inşaat işinin yavaşlamasını veya durmasını önlemek ve işin bitirilmesini sağlamak amacıyla; işin fiziki gerçekleşmesinin %50’yi geçmiş olması ve yeterli satışın yapılmış olması şartlarına bağlı olarak, vadeli satışlardan gelecek aylık taksitler ile Banka tarafından serbest bırakılacak aylık taksitlerdeki Yüklenici Payı Gelirine mahsuben, verilme tarihindeki Bankanın bloke çözümler için uyguladığı iskonto faiz oranı uygulanarak, teminat mektubu karşılığında ilave avans verilebilir.” maddesi kapsamında, satılan dairelerden gelecek taksitli ödemelere mahsuben ve yapılmış inşaatların bedeli olarak, Yüklenici’ye ödeme yapılmıştır.

Nitekim hem yapılan ödemeler hem de yukarıdaki sözleşme maddesine göre hesaplanan 8.6 Milyon TL tutarındaki faizi, Yükleniciden fatura karşılığı tahsil edilmiştir.

Söz konusu projede Kamunun herhangi bir zararı yoktur. Yükleniciye hakediş karşılığı dışında fazladan ve imalatı yapılmayan hiçbir ödeme yapılmamıştır.

Yüklenicinin halen KİPTAŞ nezdinde 13.8 Milyon TL tutarında teminatı bulunmaktadır. Sonuç olarak projedeki tüm haklar tahsil edilmiş, inşaatlar tamamlanmış ve hak sahipleri güvenli evlerine kavuşmuştur.

Yargı sürecini etkilemeye yönelik paylaşımlar ve asılsız iddialarla ilgili olarak bugüne kadar gerekli hukuki başvurular yapılmış olup, süreçler titizlikle takip edilmekte ve bundan sonra da asılsız ve yanıltıcı tüm iddia ve paylaşımlar için yasal yollara başvurulacaktır.

[Tekzip @tekzip01]

YALANLAR / GERÇEKLER

❌YALAN: İBB’de çözüm merkezi çalışan sayısı keyfi şekilde iki katına çıkarıldı. Hiç işe gelmeyen, siyasi bağlantılı kişilere maaş verildi yalanı.

✅GERÇEK: İstanbul’da artan nüfus ve hizmet taleplerine paralel olarak, özellikle pandemi süreci ve sosyal destek programlarının yoğunlaştığı dönemlerde İBB Çözüm Merkezi’nin kapasitesi, ihtiyaçlara uygun şekilde yeniden yapılandırılmıştır.

Tüm işe alımlar, yürürlükteki mevzuat çerçevesinde, kamu hizmeti gereksinimleri doğrultusunda gerçekleştirilmiş; görev yapan tüm personel SGK’lı ve fiilen çalışan bireylerden oluşmaktadır.
Personel sayısındaki artış, rastlantısal değil, planlı ve ihtiyaca dayalı bir süreçtir:

2019: 727

2020: 886

2021: 964

2022: 1.010

2023: 1.102

2024: 1.065

2025: 1.251

2025 yılı itibarıyla aktif görev yapan personel sayısı 1.251’dir. Bu sayının yaklaşık üçte ikisini vatandaşlarla doğrudan iletişim kuran çağrı merkezi operatörleri, kalan kısmını ise çözüm, yönetim ve idari birimlerde görevli personel oluşturmaktadır.

Bazı çevrelerce dile getirilen “iki bin kişilik kadro” iddiası, gerçekle hiçbir şekilde örtüşmemektedir. İBB bünyesinde işe gelmeden maaş alındığ��na dair iddialar asılsız ve mesnetsizdir. Kurumumuzda şeffaflık, hesap verebilirlik ve denetlenebilirlik temel ilkelerimizdir.

Bu tür asılsız iddiaları yayan kişi ve kurumlara karşı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi gerekli hukuki süreçleri başlatmıştır.