Oscar ödüllü İtalyan oyuncu Roberto Benigni, İsrail'i eleştirdi:
-Neden çocukları öldürmeye devam ediyorlar? Oysa bir çocuk hafif yaralansa bile savaş durdurulmalı.
-Ne kadar korkaklar. İnsan kalbi bu acı çığlığı duymaya dayanamaz. Ama onlar bu çığlığı duymuyor.
Bu vahşete karşı gösterdikleri, tüm ezberleri dünya nezdinde bozdukları için hayat boyu İspanyollar vicdan sahibi tüm insanlar için başka bir yerde olacak.
Merkez Bankası döviz satınca sahiden bu para bizim cebimizden mi çıkıyor?
Kısa yanıt: Her zaman değil ve sanıldığı kadar değil.
Uzun yanıt:
Örneğin 25 milyar dolar döviz satıldığında tek başına bu işlemin kamuya maliyeti 25 milyar dolar değildir.
Çünkü Merkez Bankası satılan döviz kadar piyasadan para çeker, bu da faiz kazancı olarak yansır.
Bir örnekle açalım. Diyelim ki Merkez Bankası 1 dolar döviz sattı ve karşılığında bankalardan 38TL aldı. Bu işlemde merkez bankasının 1 dolar dövizi elinden gitmiş olur fakat 38 liraya ödenen faiz kadar gideri de azalır veya faiz geliri artar:
Daha da somutlaştıralım:
Faizler 3 aylık %10 olsun. 3 ayın sonunda Merkez Bankası 1 doları tekrar rezervine koymak için satın alsın.
3 ayın sonunda dolar/TL kuru 38* (1 + %10) = 41,8’in altında kalırsa Merkez Bankası döviz satışından zarar etmemiş olur, hatta karlı çıkar.
Eğer üç ay sonra dolar/TL kuru 41,8’in üzerinde - mesela 45 ise - Merkez Bankası sattığı dövizi geri alınca 45-41,8 =3,2 TL zarar eder.
Bu zarar da ya bütçe açığı ya da enflasyon şeklinde nihai olarak bizim cebimizden çıkar.
Görüldüğü gibi 1 dolar döviz satmanın bilanço zararı 38 TL değildir, genellikle çok daha azdır.
Not: Bu paylaşımda sadece tek başına Merkez Bankasının döviz satışlarının maliyetine dair bir yanılgıyı düzeltmek istedim. Dolayısıyla “Hocam ya faiz artışı, risk artışı” vs diye yorum yazmazsanız sevinirim. Son yaşanan çalkantıların genel maliyeti risk, faiz, büyüme gibi faktörlerden dolayı daha yüksek olacaktır.