Amaç ve niyet güzel ama yöntem önemli, bu tarz uygulamalar ile bu işlerden verim almak zor. Yasal yükümlülükleri kağıt üzerinde yerine getirmek amacıyla otuz yaş altı tecrübesiz bireylerin formel olarak asgari ücretten sigortalı gösterildiği ancak operasyonu perde arkasından çeviren nitelikli, tecrübeli uzmanların sistem dışına itilerek tamamen kayıt dışı ve sigortasız çalıştırıldığı kurumsal bir naylon istihdam modelini doğurur bu.
Bu, öyle bir şey değil. Onaylı yan sanayi firmaları vardır, bir de bunlara çalışan firmalar vardır. Savunma sanayisi firması dediğiniz şey TSKGV şirketleri, FNSS, Baykar ve Alp Havacılık'tır. Bunlara 2-3 firma daha eklenebilir, geri kalanların tamamı yan sanayidir.
Bu tarz firmalarda kişi, bilmesi gerekeni bilir; fazlasını bilmez. Hatta teknisyen, bilmesi gerekeni bile bilmez. Gelenlerin çoğu ısıl işlem, sök-tak, perçinleme gibi işlerde çalışıyor. Tezgâh başında, montajda ve benzeri işlerde çalışanlar da Türkler. Zaten savunma sanayisinin en üst düzey teknisyeni bile memur maaşı kadar ücret almıyor.
Teknik resimler, programlar, kablolar, üretim sırları, takımhane, kritik tesislerden içeri bile girmiyorlar. Bir çoğu da ucuz değil ayrıca, Adana'da Sasa'nın işini yapan kaynakçı piyasa fiyatından para alıyordu. Mühendis ve İnspektör arkadaş Türk'tü.
Hocam, bu işin oluru nedir? Yabancı öğrencilerden yıllık 3 milyar dolar gelir elde edildiği söyleniyor. YÖK Başkanı da geçen yıl bu rakamı 5 milyar dolara çıkarmak istediklerini belirtmişti. Bazı yabancı ülkelerde lisans eğitimi 3 yıl sürüyor. Türkiye'de de lisans eğitimini 3 yıla indirerek ülkeyi uluslararası öğrenciler açısından bir cazibe merkezi hâline getirmeye çalıştıkları söyleniyor.
Peki, bu 3 yıllık eğitim modeli Makine Mühendisliği gibi bölümlerde nasıl uygulanabilir? Sizce böyle bir model hayata geçirilir mi? Uygulanması durumunda süreç nasıl işler? Bu konudaki görüşlerinizi merak ediyorum.
Tabii, nereden baktığına bağlı. Bana kalırsa işler Muğla'da daha kolay yürüyor. Tarım arazilerinin üzerine ev yapmışlar, belediye de çoğu yerde ses çıkarmamış. Yiyecek ve içecek konusunda Ankara'nın yanına bile yaklaşamaz. Fiyatlar da aşağı yukarı aynı. Adaları gezip bir yemek yediğinde kendine geliyorsun. Ankara'da ise bu imkânlar yok.
Benim küçük bir eşyalı dairem var. İçinde dünya tatlısı bir kiracım oturuyor. Bana ödediği kira 16k, evin bankaya olan kredi ödemesi ise 15k. Yani ev kendi kendini ödüyor, bana da her ay kafam rahat bir şekilde mülk sahibi olmanın güvenini yaşatıyor.
Ne o arkadaş bugüne kadar benim başımı ağrıttı, ne de ben onu üzdüm. Karşılıklı güven ve huzur üzerine kurulu bir ilişkimiz var. Şimdi o "faiz matematikçilerine" soruyorum: Siz huzurun ve geleceğe yatırım yapmanın değerini hiç hesap makinelerinde aradınız mı?
Faiz oranları her zaman bu seviyelerde kalmayacak. Enflasyon düştüğünde ya da ekonomi politikaları değiştiğinde o yüksek faiz oranları bıçak gibi kesilecek. Peki ya sattığınız o evin değeri ne olacak? Gayrimenkul somut bir varlıktır. Enflasyona karşı en güçlü kalkandır. Bugün 210k faiz cazip gelebilir ama 3 yıl sonra o faiz geliri eriyip kuşa döndüğünde, sattığınız evi aynı fiyata geri alabilmenizin imkanı olmayacak. Duvarlar yerinde durur ama nakit para erir.
Üstelik "sorunsuz, iyi kiracı" bugün piyasadaki en değerli varlıklardan biridir. Sırf üç kuruş daha fazla kira almak için evini sürekli sirkülasyona sokanların, mahkeme kapılarında nasıl süründüğünü, ne kadar büyük stresler yaşadığını hepimiz görüyoruz.
Ben her ay o 16k kirayı alıp 15k krediyi yatırırken sadece bir borç ödemiyorum; geleceğe yatırım yapıyorum, bir insanın barınma hakkına saygı duyuyorum ve en önemlisi geceleri yastığa başımı huzurla koyuyorum.
Yatırım sadece ekrandaki rakamlardan ibaret değildir. Yatırım; sürdürülebilirliktir, doğru insanla yol yürümektir ve enflasyon canavarına karşı somut bir kaleye sahip olmaktır. Rakamlara aldanıp elinizdeki mülkten, huzurunuzdan olmayın. Pazarlık bitmez, huzur bitmesin.
@fikrimcoksa Nuhun gemisi gibi memleket oldu zaten, ipini koparan geliyo ben anlamadım. Herhalde papazın ayini burda yapılıyor yada bok var ondan geliyorlar buraya.
Türkiye düşmez kalkmaz bir Allah ama sizin 30 tane makamınız olsa oturacak tek bir mabadınız var. Sağa sola otura otura halüsinasyon görmeye başladınız. Burada millete 2 yıldır sallıyordunuz yok şöyle yok öyle yok böyle, alın tıpa yapın bu sonucu müsait bir yerinize şimdi. Bir daha da ne millete üstten üstten sallayın, ne milletin aklı ile alay edin. 2 gram aklınıza da hakim olun, üşütürsünüz yoksa la iyice.
Burada konudan sapan sensin, sorduğun her şeyin cevabı var. O boş adamlar MYO'dan mezun olmak için Teknik Resim, İmalat, Malzeme, CNC, Mukavemet, Statik, Betonarme, Zayıf akım derslerini alıp geçmek zorunda. Anadolu'daki traş okullarda bunların olmadığı yerlerdeki adam da bu işlere hiç girmiyor. Okula başlaması ile çalışması eş zamanlı oluyor diyoruz, öncesinde çalışsa zaten oraya gitmez, böyle bir imkanı bilse bile kendisine bu çalışmayı yapacak pratikliği sağlayamaz. Haftada 2 gün şehir dışındaki MYO'ya gidip 3 gün sanayiye git bakalım ders çalışacak vaktin oluyor mu? Haftasonu 1 gün yatarsın, 1 günde işlerini mi halledersin ailene mi vakit ayırırsın ders mı çalışırsın hangisini yaparsın? Mezun olunca staj yaptığın yerde kalıyorsun çoğu zaman, askerlikti arabaydı kız arkadaştı aile durumları idi çok farklı gelişiyor herşey. Teorikte duran pratikte durmuyor.
Ne zamandan beri alınan eğitim, harcanan emek ya da sahip olunan nitelik ile kazanılan para arasında kusursuz bir doğru orantı var? Anayasa’ya 'çok okuyan/çok belge toplayan çok kazanır, az okuyan sürünür' diye bir yasa maddesi mi eklendi de bizim haberimiz yok?
Bugün Türkiye’de bir insanın kurulu düzenini bozması, sadece önüne atılacak 'üç beş kuruş fazla para' motivasyonuna bağlı değildir. İnsanlar sadece cüzdanıyla değil; konfor alanıyla, ailesiyle, sosyal hayatıyla ve en önemlisi psikolojik sermayesiyle yaşar. Yıllarca sanayide, şantiyede dirsek çürütmüş, usta konumuna gelmiş, çalıştığı yerde saygı gören ve altındaki personeli yöneten bir adama 'Sana biraz daha fazla para vereceğiz, ama her şeye sıfırdan başlayacaksın, kimsenin seni tanımadığı bir yerde çömez muamelesi göreceksin, 20'li yaşlarındaki şeflerden fırça yiyeceksiniz' dediğinde, o insan haklı olarak 'Siktirsin gitsin senin paran' der. Çünkü haysiyet ve kazanılmış kıdem, parayla satın alınabilecek ya da üç kuruş için çöpe atılacak bir şey değildir.
Senin haysiyetine bağlı bu yani, kaldırabilir isen yap.
Dediğin kitleyle bu insanları kıyaslamak tamamen elma ile armutu toplamaktır. Bu adamın motivasyonu 'Gideyim de masa başında iki katı KPSS puanı ve dil belgesi isteyen bir kurumda sıfırdan kendimi kanıtlayayım' olmaz. O farkındalık kimseye geç falan gelmiyor.
İnsanlar robot değil. Kimse sırf kamunun absürt ego tatminleri ve imkânsız kombinasyonları için yılların emeğiyle kurduğu düzenini, saygınlığını ve huzurunu masaya sürmez. Sizin o 'düzen bozulur' dediğiniz paralar, sahadaki adamın zaten kendi emeğiyle, kendi çöplüğünde kazandığı üç aşağı beş yukarı aynı paralar.
G sınıfı ehliyet istenir, C sınıfı ehliyet istenir, iş tecrübesi istenir, yüksek KPSS puanı istenir, dil belgesi istenir. Üstüne bir de doğuya gönderilip yeniden çömez muamelesi görürler. Daha sayayım mı?
Konunun bağlamını anlamamakta ısrar edip ezbere konuşuyorsunuz. Ön lisans öğrencisi ile lisans öğrencisi arasındaki karşılaştırma burada geçerli değil. Ön lisanstaki teknik bölümlerin taban başarı sıralamaları 300 bin ile 1 milyon arasında değişiyor. Bu sıralamadaki adaylar, zaten çalışacak olsalar zamanlarını üniversite sınavı için değerlendirip ona hazırlanır. Sağlık mezunlarının çalışmasının sebebi ise özel sektördeki çalışma alanlarının dar olması ve kazanabilecekleri ücretlerin belli bir seviyede kalması.
Burada durum çok farklı. Ortalama bir fabrikada çalışan teknik personel, zaten kendisini geçindirebilecek bir ücret alıyor. Staj meselesi nedeniyle de öğrencinin okula başladığı dönem ile çalışma hayatına atıldığı dönem neredeyse aynı zamana denk geliyor. Sanayide çalışan bir insanın vardiya ve mesai düzeni içerisinde KPSS'ye hazırlanacak vakti bulması oldukça zor. Üstelik kimse öğrenciyken KPSS'ye çalışmayı da düşünmüyor.
Sonuç olarak bu durum bir kısır döngüye dönüşüyor. Az sayıda kadro açılıyor ve bu kadrolarda genellikle çeşitli nitelikler aranıyor. Bu nitelikleri kazanmak için gerekli çalışmaları yapıp aranan şartları sağlayan kişiler ise çoğu zaman çalıştıkları iş yerlerinde el üstünde tutuluyor. Kimse de kurulu düzenini bozup o işlere girmiyor.