internetin sonraki büyük sıçraması yapay zeka olmayabilir.
son 30 yıldır web uygulamaları aynı mantıkla çalıştı. bir api’den veri aldı, o veriyi kartlara, tablolara veya grafiklere yerleştirdi. kullanıcı da o bilgiyi okuyup çıktı. şimdi ise sessizce bambaşka bir yaklaşım ortaya çıkıyor.
geliştiriciler artık veriyi göstermek yerine davranışını yeniden üretmeye çalışıyor. bunun en iyi örneklerinden biri three.js tarafında görülüyor. gerçek zamanlı dalga yüksekliği, periyot ve rüzgar verileri api’den alınıyor; shader’lar ve fizik modelleriyle o anki deniz tarayıcının içinde yeniden oluşturuluyor. ekranda gördüğün şey önceden hazırlanmış bir animasyon değil, sürekli değişen verinin canlı simülasyonu.
işin zor kısmı da suyu hareket ettirmek değil. dalganın neden kırıldığını, köpüğün nerede oluşacağını, ışığın suyun üzerinde nasıl davrandığını ve bütün bunların yüksek performansla çalışmasını aynı anda çözmek. bu yüzden modern front-end artık yalnızca arayüz geliştirmekten ibaret değil. matematik, fizik, gpu programlama ve gerçek zamanlı render bilgisi de aynı işin parçasına dönüşüyor.
bence internetin bir sonraki evrimi burada yaşanacak. web siteleri veri gösteren sayfalardan, gerçek dünyanın davranışını simüle eden dijital ortamlara dönüşecek. bugün denizi simüle ediyoruz. yarın şehirleri, fabrikaları ve üretim hatlarını aynı mantıkla tarayıcının içinde çalıştıracağız.