US

[અલખદાસી 🚩 @JayDwarikadhish]

આધ્યાત્મનો એક અતિ સુંદર અને ઊંડો પ્રશ્ન :

“બ્રહ્મજ્ઞાન કેવી રીતે ઓળખાય ?
ધ્યાનમાં બેસીએ ત્યારે આપણી ભીતર કેવી રીતે ખબર પડે કે આપણને આપણું સાચું સ્વરૂપ પ્રાપ્ત થયું છે ?”

આ કોઈ મનોવૈજ્ઞાનિક વિષય નથી કે જેમાં બહારથી કોઈ પ્રમાણપત્ર (સર્ટિફિકેટ) મળે, પણ આ તો ભીતરનો અનુભવ છે. ચાલો આપણી ગુરુદેવની કૃપાથી સહજ, હળવી અને પ્રેમભરી શૈલીમાં સમજી શકાય એ રીતે આની વાતો કરીએ.

ધ્યાનમાં બેસીએ ત્યારે ઘણાંયે લોકોને એવો ભ્રમ થઈ જાય છે કે કોઈ અંજવાળું દેખાય, કોઈ પ્રકાશનાં શેરડા છૂટે કે કોઈ અદ્દભુત દ્રશ્ય દેખાય એટલે બ્રહ્મજ્ઞાન થઈ ગયું ! પરંતુ આપણાં સંતો અને વેદાંત કહે છે કે જે જે દેખાય છે, તે તે તો દ્રશ્ય છે અને એ બધુંયે 'રૂપ' છે. જ્યાં સુધી દ્રશ્ય અને જોનાર અલગ છે, ત્યાં સુધી અહંકાર જીવતો છે.

સાચું બ્રહ્મજ્ઞાન કે આપણું નિજ સ્વરૂપ ત્યારે જ ઓળખાય જ્યારે ધ્યાનની અંદર આ ચાર સહજ એંધાણીઓ પ્રગટે :

૧. શૂન્યતા અને નિઃશબ્દતા (વિચારોનો વિલય) : ધ્યાનમાં બેસતાં જ મનની બધી દોડધામ શાંત થઈ જાય. જેમ દરિયાનાં મોજાં શમી જાય અને કેવળ અફાટ જળ બચે, તેમ ભીતર વિચારોનો કોલાહલ બંધ થઈ જાય અને એક અખંડ 'નિ:શબ્દ' કે શાંતિનો અનુભવ થાય.

૨. કાયા અને અહંકારનું અદ્રશ્ય થઈ જવું : આપણને જે "હું કાયા છું" (દેહભાવ) સતત યાદ રહે છે, એ ભાવ ઓગળી જાય. 'હું ફલાણાં ભાઈ/બહેન છું' કે 'હું અમુક છું', એવો પચ્ચીસ પ્રકૃતિનો મોહ અને અહંકાર સંપૂર્ણપણે ઓગળી જાય.

૩. સાક્ષી ભાવમાં સ્થિરતા : ત્યાં કોઈ જોનાર કે જોવાની વસ્તુ અલગ નથી રહેતી, પણ કેવળ એક 'સાક્ષી' (Pure Witnessing) બચે છે. મન કે શરીર જે પણ કરી રહ્યું છે, તેને કેવળ અસંગ થઈને જોનારી ચૈતન્ય ઊર્જા જ બાકી રહે છે.

૪. અકારણ આનંદ અને અદ્વૈત : કોઈ બહારનાં વિષય કે કારણ વગર ભીતર માંથી એક અદ્દભુત આનંદ અને તૃપ્તિ વહેવા લાગે છે. ત્યાં 'હું' અને 'બ્રહ્મ' બે નથી રહેતાં, પણ "અહં બ્રહ્માસ્મિ" - કેવળ એક અખંડ ચૈતન્ય જ બચે છે.

એટલે સરળ ભાષામાં કહેવું હોય તો
બ્રહ્મજ્ઞાન એ કોઈ નવી વસ્તુ જોવી કે મેળવવી નથી,
પણ "હું કોણ છું" એ જાણવાની બધી મગજમારી શાંત થઈ જવી અને કેવળ અસંગ આત્મ-સ્વરૂપમાં સ્થિર થઈ જવું એ જ સાચું જ્ઞાન છે.

[અલખદાસી 🚩 @JayDwarikadhish]

ઓહમ સોહમના અજંપા જાપથી અંતરની શાંતિ સુધી

“ઓહમ સોહમ કા જાપ અજંપા,
શબ્દ સમરીલે અરૂપ;
પદ્મકમલ કા આસન લગાવીલે,
મન કર્મ થી રે ચૂપ...”

આ પંક્તિઓ માત્ર ભજન કે કાવ્ય નથી, પરંતુ મનુષ્યને પોતાના અંતરમાં ઉતરવાની એક આધ્યાત્મિક દિશા દર્શાવે છે. તેમાં જાપ, શબ્દ, અરૂપ, પદ્મકમલ, આસન, મન અને કર્મ—આ બધા શબ્દો સાધનાના ઊંડા રહસ્યો તરફ સંકેત કરે છે.

“ઓહમ સોહમ કા જાપ અજંપા”

અહીં “સોહમ” નો ભાવ છે—“સઃ અહમ્”, એટલે કે “તે જ હું છું”. બહાર જેને આપણે પરમ તત્વ, પરમાત્મા કે સત્ય તરીકે શોધીએ છીએ, તેનું અસ્તિત્વ આપણા પોતાના ચેતનમાં પણ રહેલું છે.

“અજંપા જાપ” એટલે એવો જાપ કે જે માત્ર જીભથી બોલવાનો નથી. શ્વાસની આવ-જા સાથે અંદર સતત ચાલતી સ્મૃતિ અને ચેતનાનો અનુભવ કરવો. સાધક જ્યારે બહારના અવાજથી થોડો દૂર થઈ પોતાના શ્વાસ અને સુરત તરફ વળે છે, ત્યારે જાપ ધીમે ધીમે અજપા જાપનું સ્વરૂપ ધારણ કરે છે.

“શબ્દ સમરીલે અરૂપ”

શબ્દ અહીં માત્ર બોલાયેલો શબ્દ નથી. આધ્યાત્મિક પરંપરામાં શબ્દને આંતરિક ચેતના, નાદ અથવા સત્ય તરફ લઈ જતી અનુભૂતિ તરીકે સમજવામાં આવે છે.

“સમરીલે” એટલે સ્મરણ કરવું, સતત યાદ રાખવું.

અને “અરૂપ” એટલે જેનું કોઈ નિશ્ચિત રૂપ નથી—જે આંખે દેખાતું નથી, પરંતુ ચેતનામાં અનુભવાય છે.

અર્થાત્, સાધક બહારના દેખાવ કરતાં અંદરના અરૂપ તત્વનું સ્મરણ કરે. જ્યારે મનની દોડ ઓછી થાય છે, ત્યારે પોતાની અંદર રહેલી શાંતિ, જાગૃતિ અને ચેતનાનો અનુભવ થવા લાગે છે.

“પદ્મકમલ કા આસન લગાવીલે”

પદ્મકમલ એટલે કમળ. કમળ કાદવમાં રહીને પણ નિર્મળ રહે છે. તેથી કમળ આધ્યાત્મિક જીવનમાં એક સુંદર પ્રતીક છે—સંસારની વચ્ચે રહીને પણ અંતરથી નિર્મળ રહેવું.

“પદ્મકમલ કા આસન”નો એક અર્થ ધ્યાન માટે સ્થિર આસન પણ છે. પરંતુ તેનો ઊંડો અર્થ એ છે કે સાધક પોતાના શરીર અને મનને સ્થિર કરી એવી સ્થિતિમાં બેસે જ્યાં બહારની પરિસ્થિતિ કરતાં અંદરની ચેતનાને મહત્વ મળે.

આસન માત્ર શરીરને બેસાડવાનું નામ નથી; સાચું આસન મનની સ્થિરતા છે.

“મન કર્મ થી રે ચૂપ”

આ પંક્તિ સૌથી ઊંડી છે.

મન સતત વિચારો કરે છે—ભૂતકાળની યાદો, ભવિષ્યની ચિંતા, ઇચ્છાઓ, રાગ-દ્વેષ અને અસંખ્ય કલ્પનાઓ. આ આંતરિક અવાજ શાંત થાય ત્યારે સાધક પોતાની અંદરની શાંતિને ઓળખવા લાગે છે.

પરંતુ “મન કર્મથી ચૂપ” થવાનો અર્થ કર્મ છોડવો નથી. તેનો અર્થ છે—કર્મ કરતાં કરતાં પણ મનની અશાંતિથી મુક્ત રહેવું.

કર્મ કરવું જરૂરી છે, પરંતુ કર્મનું પરિણામ, અહંકાર અને આસક્તિ મન પર સવાર ન થાય—એ જ સાચી સાધના છે.

આ ચાર પંક્તિઓનો સાર

આ આખી વાણી સાધકને ચાર પગથિયાં બતાવે છે:

જાપ → શબ્દનું સ્મરણ → સ્થિર આસન → મનની શાંતિ

જ્યારે જાપ માત્ર ઉચ્ચારણ ન રહે અને સ્મરણ બની જાય, જ્યારે શબ્દ માત્ર અવાજ ન રહે અને અંતરની અનુભૂતિ બને, જ્યારે આસન માત્ર શરીરની સ્થિતિ ન રહે અને ચિત્તની સ્થિરતા બને—ત્યારે સાધના જીવનમાં પરિવર્તન લાવવાનું શરૂ કરે છે.

સાચી આધ્યાત્મિકતા બહાર કંઈક મેળવવાની દોડ નથી; પોતાની અંદર રહેલા સત્યને ઓળખવાની યાત્રા છે.

કમળની જેમ સંસારમાં રહીને નિર્મળ રહેવું, શ્વાસમાં રહેલા જાપને અનુભવવું, શબ્દનું સ્મરણ કરવું અને મનને શાંત રાખવું—આ જ આ વાણીનો આધ્યાત્મિક સંદેશ છે.

“સોહમ” આપણને યાદ અપાવે છે કે જેને આપણે બહાર શોધીએ છીએ, તેની ઝાંખી પોતાના અંતરમાં પણ મળી શકે છે.

[અલખદાસી 🚩 @JayDwarikadhish]

જ્ઞાની અને ગમાર

કબીર સાહેબના જીવનમાં ઘટેલી કહેવાતી એક વાત વાંચવામાં આવેલી. એકવાર કબીર સાહેબ કોઈ અજાણ્યા સ્થળેથી પસાર થઈ રહ્યા હશે, અને એ નિર્જન વાટે એમને એક અભણ ગમારનો ભેટો થઈ ગયો. આ મૂરખે કબીર વિશે સાંભળેલું કે તેઓ જ્ઞાની પુરુષ છે. તેને કબીરને દૂરથી ઓળખી લીધા અને મનોમન વિચારી લીધું કે આજે સરસ લાગ આવ્યો છે; આજે તો કબીરને હરાવુ, તો હું ખરો!

કબીર જ્યારે એની સન્મુખ આવ્યા, ત્યારે એણે રસ્તા વચ્ચે ઊભા રહીને કબીરને રોકતાં કહ્યું કે: તું બહુ જ્ઞાની હોય, તો હું પૂછું એનો જવાબ આપ!
કબીર સાહેબે નમ્રતાપૂર્વક કહ્યું: પૂછો, ભાઈ! મને સમજાશે, તે જવાબ આપીશ!

ગમારે એની મજબૂત લાઠી વડે જમીન ઉપર જલેબીના આકારે આડાં-અવળાં ઘણાં લીટાં તાણ્યાં, પછી કહ્યું: બોલ, મેં શું “લખ્યું”?
કબીર સાહેબ જ્ઞાની પુરુષ હતા. તેઓ તરત જ નીચે બેસી ગયા, એને બોલ્યા: ભાઈ! આ તો મને ન સમજાયું! અહીં હું અજ્ઞાની છું!

પેલો મૂરખ કબીરને હરાવ્યાનો આનંદ માણતો માણતો કબીર સાહેબનો રસ્તો મૂકીને એના રસ્તે પડ્યો, અને કબીર સાહેબ “હેમ-ખેમ” ઘરે આવ્યા.

આ ઘટના પછી કબીર સાહેબને એક સુંદર સાખી સ્ફૂરી, જે અમર થઈ ગઈ

“ज्ञानी के हम गुरु हैं, अज्ञानी के दास;
गँवार उठाई लाठी, कबीर जोड़ै हाथ!”

[અલખદાસી 🚩 @JayDwarikadhish]

મતવાલા જોગી શૂન પર બેઠા, ખેલ રમે ચોધારા,
ગગન મંડળમેં રમતા દેખ્યા, ભીતર જોઉં ત્યાં બારા..

[US @us_adl]

@JayDwarikadhish ખૂબ સુંદર 🙏

[અલખદાસી 🚩 @JayDwarikadhish]

અતિ અંગતતા થી અનાદર ઉપજે છે..
આદર જાળવવો હોય તો થોડું અંતર રાખવું...!

[અલખદાસી 🚩 @JayDwarikadhish]

ત્રિગુણ પૂતળી રમે સૂનમાં, અણઘટ ઘાટ જ ઘડે..
ગુરૂજીના શબ્દો એવા છે, ખોજે તેને ખબરૂ પડે...

[Krishnamurti @K__Quotes]

Why be afraid of insecurity? Is not insecurity the very nature of all things?

[Chad Infi𓄿 @chad_infi]

This man had a blueprint ready to remove article 370 twenty eight years ago

One of the main reason why i like modi

[BJP Andaman Nicobar @BJP4AnN]

This guy 🤡

[🦏 Payal M/પાયલ મેહતા/ पायल मेहता/ পাযেল মেহতা @payalmehta100]

Unseen footage of BRICS Summit …

[Aarav Pandey @AaravPandey_]

वायरल इसे होना चाहिए , वाकई तारीफ के काबिल है

[Narendra Modi @narendramodi]

Swagatam BRICS leaders for the 2026 Summit.

[Narendra Modi @narendramodi]

Sharing my concluding remarks during the BRICS Summit.

[Adivasiyat ॐ | (follow my account🥺) @TheAdivasiyat]

A cute Gujarati Family singing a Krishna bhajan🦚 titled 'ame mahiyara re gokul gamna'

This is so addictive !
Have re-watched this atleast 10 times.

[Krishnamurti @K__Quotes]

Do not condemn yourself or become resigned to what you see, but be watchful without interpreting the movement of ‘what is’.

[News Algebra @NewsAlgebraIND]

UKRAINE JOURNALIST : Will India purchase Russian oil if the US passes its 100% tariff bill?

EAM JAISHANKAR 🔥 : "It is important for all of you to understand the challenges of providing energy for 1.4 billion people. Ukraine has its perspective, which we respect. India has ours, which I expect you to respect"

[Narendra Modi @narendramodi]

Thank you Uzbekistan!

Gratitude to President Mirziyoyev for his warmth, attention to detail and personal commitment to the India-Uzbekistan friendship.

@president_uz

[ankit @Ind726127]

I never thought a movie could have hit them so hard..😁
Even Uzbek trolling them.

[Kreately.in @KreatelyMedia]

🔸This is freaking incredible

Uzbek govt is using Dhurandhar soundtrack to welcome PM Modi

Uzbekistan is land of Babur, it’s 97% Sunni Muslim country

यह सब क्या हो रहा है प्रभु

😂