Vorige donderdag schreef Elon Musk geschiedenis. SpaceX ging naar de beurs en haalde in één klap 75 miljard dollar op — de grootste beursgang ooit in de geschiedenis van de financiële markten. Wie intekende op de SpaceX-IPO, kocht geen aandeel in een winstgevende onderneming. Hij of zij kocht een geloof. In menselijk vernuft, in technologische vooruitgang, in de kracht van ambitie en talent. Je koopt geen aandeel. Je belijdt je geloof uit in de kracht van het individu.
In Europa zijn we dat helaas verleerd. MIT professor Andrew McAfee maakte daarover recent een scherp punt. Volgens hem waren Europese regelgevers de beste bondgenoten van de Amerikaanse techgiganten. Dankzij GDPR, de AI Act, de Digital Markets Act en een eindeloze stroom regels konden Europese concurrenten namelijk nooit de schaalgrootte bereiken om te concurreren. Google, Meta en Apple hoefden niemand te sturen om Europese rivalen klein te houden — Brussel deed het gratis. Europese regelgeving leidt dus wél voor economisch succes: alleen niet in Europa.
Dat brengt ons bij de filosofische keuze die hierachter zit. Europa hanteert het voorzorgsprincipe. Het idee dat een technologie of product bewezen veilig moet zijn vóór het de markt mag betreden. Het zegt: mensen zijn onbetrouwbaar en ze nemen slechte beslissingen. Het is dan ook aan een klasse van experts - onverkozen, niet ondernemend en zonder skin in the game - om te bepalen wat goed is voor de samenleving.
Neem de ondertussen beruchte plastic dop op een fles water. In de VS staat daarop gedrukt: please recycle me with the bottle. Een vriendelijke oproep tot individuele verantwoordelijkheid. In Europa dwingen we fabrikanten om de dop vast te maken aan de fles. Mensen zijn namelijk onbetrouwbaar en ze moeten gestuurd worden. Zoals de communistische leider Lenin ooit zei: vertrouwen is goed, controle is beter.
De kosten van die Europese visie worden zelden eerlijk benoemd. Door alle risico's uit te willen bannen, bannen we ook de welvaart uit. Elke innovatie draagt risico. De stoommachine was gevaarlijk. Het vliegtuig was gevaarlijk. Het internet was gevaarlijk. Met de huidige regulering was geen enkele van die innovaties ooit in Europa ontwikkeld of uitgerold.
Regelgevers zullen dit nooit toegeven. Dat Europese AI-bedrijven niet bestaan. Dat er geen Europese zoekmachine is, geen Europees sociaal platform, geen Europese cloudreus. Niet omdat Europeanen minder slim zijn, maar omdat het systeem hen klein houdt.
De beleggers die vorige week intekenden op SpaceX, stemden voor een wereld waar iemand met een grote droom de kans krijgt om die droom waar te maken. Ze stemden voor de kracht van het individu, voor vooruitgang, voor ambitie.
Europa heeft die droom niet afgeschaft. Maar we hebben hem diep begraven onder formulieren, richtlijnen en impact assessments. Hoog tijd om hem terug op te graven.
Uit een slecht afgenomen steekproef kan je geen enkele juiste conclusie trekken.
Geen enkele.
Dus: wegwerpen en opnieuw beginnen, in plaats van te blijven proberen het te vergoelijken.
Dit is geen ‘Foto van Vlaanderen’, maar een karikatuur van Vlaanderen.
Als cartoonist kijk ik wel op naar wat helden van het vrije woord/beeld. Maar ik moet zeggen dat de moed en de liefde voor de waarheid van Maarten Boudry in onze contreien nog maar zelden vertoond is.
Hoe deze man de moed blijft vertonen terwijl al de rest plooit is zeer bewonderenswaardig.
Geachte voorzitters Rousseau (Vooruit), Mahdi (CD&V), Verougstraete (Les Engagés), Bouchez (MR), Van Peel (N-VA), en premier De Wever (N-VA),
Uw federale regering-De Wever erfde een tijdbom: een structureel begrotingstekort van meer dan 5% van het bbp, dat zonder ingrijpen kan oplopen tot 45 miljard euro, met exploderende kosten voor pensioenen, gezondheidszorg en defensie. In plaats van die tijdbom daadkrachtig te ontmantelen, vervalt de coalitie stilaan zelf in het klassieke Belgische ‘too little, too late’. Sommige partijen staan op de rem bij de nodige hervormingen en besparingen, terwijl anderen telkens weer met nieuwe voorstellen komen om “cadeautjes” uit te delen aan “de mensen”. Dat is geen verantwoordelijkheid, dat is collectieve sabotage van de toekomst van dit land.
Even aan de voorzitters persoonlijk:
Conner Rousseau (Vooruit) @conner_rousseau : Jullie partij duwt consequent mee op bijkomende sociale uitgaven en energiesteun, ook wanneer het geld er gewoon niet is. In plaats van mee te werken aan structurele besparingen op werkloosheid en pensioenen, kiest Vooruit voor het makkelijke pad van korte-termijnsteun dat het gat alleen maar groter maakt.
Sammy Mahdi (CD&V) @SammyMahdi : CD&V profileert zich als verantwoordelijk, maar staat in de praktijk mee op de rem bij diepgaande besparingen. Jullie blokkeren of vertragen maatregelen die nodig zijn om de vergrijzingskosten en defensie-uitgaven te dekken, terwijl jullie tegelijk oog hebben voor electoraal populaire “sociale” ingrepen.
Yvan Verougstraete (Les Engagés) @YVerougstraete : Als centrumpartij met een sociaal profiel blijven jullie hameren op bijkomende uitgaven in plaats van mee te kiezen voor de onvermijdelijke hervormingen. Dat is geen evenwicht, dat is het probleem verergeren.
Georges-Louis Bouchez (MR) @GLBouchez : U bent de meest expliciete in het recente gebikkel. U blijft maar “beuken” op energiesteun waar geen cent voor is, terwijl de begroting al het grootste tekort van de eurozone kent. Wekenlang onderhandelen over cadeautjes in plaats van over sanering, dat is precies het soort gedrag dat de regering kredietwaardigheidsdowngrades en hogere rentevoeten bezorgt.
Valerie Van Peel (N-VA) @valerievanpeel : N-VA won de verkiezingen met de belofte van verantwoordelijkheid, sanering en structurele hervormingen. Als partijvoorzitter draagt u de verantwoordelijkheid om die lijn streng te bewaken binnen de coalitie. In de praktijk slaagt N-VA er echter onvoldoende in om de remmende krachten binnen de regering te counteren. Het resultaat is een begroting die nog altijd ontspoort, met te trage en te zachte maatregelen. Dat ondermijnt het geloofwaardige profiel dat uw partij altijd heeft willen uitdragen.
Premier Bart De Wever @Bart_DeWever : U beloofde als formateur en premier “orde op zaken te stellen” en het “betonrot” in de Belgische begroting aan te pakken. U waarschuwt voor een vleugellamme regering en dreigt met politieke consequenties als er geen beslissingen vallen. Toch leidt uw regering een tekort dat volgens het Monitoringcomité en de Nationale Bank nog altijd te groot is en te traag daalt (dreigend richting 4,9% van het bbp tegen 2029). Te veel uitstel, technische “correcties” en compromissen met coalitiepartners die nieuwe uitgaven eisen, in plaats van de nodige pijnlijke sanering en hervormingen die écht doorbijten. Als premier bent u uiteindelijk verantwoordelijk voor het tempo en de ambitie van deze regering. Tot nu toe is dat “too little, too late”.
Stop de collectieve sabotage.
De verlaagde kredietbeoordeling van Moody's van AA3 naar A1 is de zoveelste kanarie in de koolmijn.
Jullie hebben een historische verantwoordelijkheid. Dit is geen moment voor electorale cadeautjes, partijpolitieke remmen of halfslachtige compromissen. Dit is het moment waarop België moet kiezen: óf een geloofwaardige, pijnlijke maar noodzakelijke sanering en hervorming, óf een verloren decennium.
Met ernstige groeten,
Een bezorgde burger.
Op sociale media blijkt België plots een land vol Midden-Oostenexperten.
De oorlog in Iran wordt er in een paar zinnen geopolitiek uitgelegd, juridisch beoordeeld en moreel beslecht.
Ik kan dat niet. Ik heb te weinig kennis. Misschien onvoldoende opgeleid. Ik lees er elke dag zo veel mogelijk over maar mijn inzicht is en blijft beperkt.