Waris Wahdat

‏‏‏انسان باید دومره
ستر وي چې خپلې تېروتنې ومني،
دومره هوښیار وي چې ترې ګټه واخلي
او دومره ځواکمن وي چي اصلاح یې کړي

[Waris Wahdat @wariswahdat]

@10mirbeyxx 80

[میوند افغان @Maiwand70]

د چټک غبرګون قطعې أتلان د بدخشان د خواهان ولسوالۍ په هسکو غرونو کې.
د افغانستان لوېشت لوېشت خاوره ددوئ تر څار لاندې ده.

[Hurriyat Radio Pashto @HurriyatPa]

د «منونکي ماشوم» ستاينه بس کړئ… پوهان د عناد مثبت اړخ څرګندوي

ډېری ميندې او پلرونه هغه کوچنيان ستايي، چې منونکي وي او له لومړۍ وينا سره اطاعت کوي؛ خو برعکس هغه کوچني ته سزا ورکوي چې سرغړونه کوي، بحث کوي او نامنونکي وي. دا مورګانې او پلرونه غواړي داسې بچيان ولري چې روزنه يې اسانه او په چلن کې فرمانبردار وي، خو دوی دا نه درک کوي چې کوم شی چې نن يې دوی له خپلو کوچنيانو خوښوي، د هغوی د سبا لپاره تر ټولو ښه نه دی.

موږ ولې منونکی ماشوم خوښوو او له ياغي سره ستونزه لرو؟

د ۲۰۱۵ کال یوه څېړنه چې په «ساينس ډايرېکټ» کې خپره شوې؛ ښيي چې کارګره طبقه او بې‌وزله خلک تر نورو ډېر د خپلو کوچنيانو اطاعت ته اهمیت ورکوي، حتی که دا اطاعت د سختو سزاوو لکه وهلو له لارې ترلاسه شي. ځکه دودیزې ټولنې اطاعت د اخلاقو، د مشرانو درناوي او د واک د حدودو له پېژندلو سره تړي.

په مقابل کې ضدي او عنادي ماشوم ځان «عنادي» نه ګڼي، بلکې داسې احساس کوي چې د خپلې خپلواکۍ دفاع کوي او غواړي خپله پرېکړه په خپله وکړي. هغه د خپل واک حدود ازمايي او له ځانه پوښتي: «که ما ونه منله، څه به وشي؟»

خو مور او پلار له ګډو احساساتو تېرېږي؛ د کنټرول له لاسه ورکولو نه تر دې احساس پورې چې ماشوم یې خبره نه مني، او بیا تر ټولنیز فشار پورې چې ماشوم یې باید «ادبناک او منونکی» وي.

منونکی کوچنی کوم دی او عنادي کوم؟

په پرمختیايي ارواپوهنه کې –چې د انسان د ژوند له زېږون نه تر زړښت پورې بدلونونه څېړي– د منونکي او قوي ارادې لرونکي (عنادي) کوچني ترمنځ توپير د مزاج توپير بلل کېږي:

منونکی ماشوم ژر لارښوونو ته غبرګون ښيي، قواعد مني، له شخړو ځان ساتي او چلن یې منظم وي، خو تکه يې ډېر وخت په بهرني لارښود وي او کېدای شي وروسته د ځان مطرح کولو او څرګندولو يا ميدان ته راوتلو کې ستونزې، له تېروتنو وېره او زیات اضطراب ولري.

عنادي او د پياوړې ارادې لرونکې کوچنی بحث کوي اوامرونه نه مني چې قانع نه شي، په خپل نظر کلک ولاړ وي، ظاهراً لږ منظم ښکاري؛ خو له پوهې سره خپله د ځان کنټرول ته وده ورکوي، خپلواکي یې لوړه وي، د پرېکړې کولو او ستونزو حلولو وړتیا یې ښه وي او که سمه لارښونه او روزنه يې و نه شي؛ له مور او پلار سره به يې ټکر ډېر رامنځته کېږي.

دلته عناد يا ضد «بد خوی» نه دی، او اطاعت هم «مطلقه ښه ځانګړنه» نه ده؛ دا دواړه په خپل خپل ځای ښه يا بد بلل کېدی شي، دلته دا دواړه د مزاج ځانګړتیاوې دي چې سمې روزنې ته اړتیا لري.

عـناد او اطاعت له کومه راځي؟

ارواپوهنه ماشومان په ثابت ډول «اطاعت کوونکي» او «نه اطاعت کوونکي» نه وېشي، بلکې چلن د یو بدلېدونکي خيال يا طيف په توګه ګوري چې له عمر او چاپېریال سره بدلېږي. مثلاً د ۲ تر ۴ کلونو ترمنځ د عناد پړاو د خپلواکۍ د ودې طبیعي برخه ده. همدارنګه ځینې کوچنيان له پیدایښته ارام او منونکي وي، او ځینې نور ډېر خپلواک او چيلنجي وي.

د ماشوم چلن -که عنادي برېښي او که منونکی– د رواني، تربیوي او چاپېریالي عواملو د تعامل پایله ده. د ۲۰۱۸ کال یوه څېړنه ښيي چې د روزنې طریقه د ماشوم په اطاعت مستقیم اغېز لري. واضحې لارې لکه «لنډمهاله بې‌توجهي» یا «منظمه سزا» د ماشوم اطاعت زیاتوي، چې دا مانا لري اطاعت یوازې فطري نه دی، بلکې د روزنې له لارې هم جوړېږي.

نورې څېړنې هم ښيي چې سخته او بې‌مباحثې روزنه کېدی شي ظاهراً اطاعت کوونکی ماشوم جوړ کړي، خو وروسته له تعاملاتي ستونزو او سرغړونو سره تړاو لري.

د «توماس او چېس» (۱۹۹۶) کلاسیکه څېړنه ښيي: شاوخوا ۱۰٪ ماشومان سخت مزاجي او څرګند عنادي وي، ۴۰٪ نرم او انعطاف منونکي، ۱۵٪ ورو عادت کېدونکي یا شرم کوونکي او ۳۵٪ په واضح ډول په یوې ډلې کې نه راځي.

د نن عناد… د سبا ځواک؟

د ارواپوهنې له نظره عناد ښايي د راتلونکو مهارتونو نښه وي؛ دا نه چې یو عیب وي. د «سايکالوژي ټوډې» له مخې، عنادي م��شومان په ستونزو ډېر وخت لګوي، حل لارې پیدا کوي، په خپل باور ټینګ ولاړ وي، د ملګرو له فشاره کم اغېزمن کېږي او د ځان دفاع ښه کولی شي.

ځینې اوږدمهاله څېړنې ښيي چې هغه ماشومان چې ډېر ټینګ عزم او اراده لري، د هغو په پرتله چې منونکي وي؛ وروسته په زده‌کړو کې ډېر بریالي کېږي او په مسلکي ژوند کې لوړ عاید ته رسېږي.
په دې مانا�� چې هغه ځانګړنه چې نن مور او پلار ستړي کوي، که سمه لارښوونه ورته وشي؛ کېدی شي سبا د ماشوم لپاره یوه لویه سرمایه شي. ځکه دغه ماشومان کولی شي خپله اراده د تمرکز، زده‌کړې او بریا لپاره وکاروي.

اطاعت کلهپه پټ خطر بدلېږي؟

له بلې خوا اطاعت تل يا په هر شي کې ښه نه دی. ځینې ماشومان یوازې د وېرې، کمزورې خپلواکۍ یا د قواعدو د نه پوهېدو له امله اطاعت کوي.

د ۲۰۲۱ کال یوه څېړنه ښيي چې اطاعت ډېر وخت او په ځانګړي ډول په سختو روزنیزو چاپېریالونو کې واک ته له تسلیمېدو سره تړاو لري؛ له خپلواک فکر او داخلي قناعت سره نه.

سخته روزنه او درنې سزاوې ښايي ژر نظم راولي، خو په ځان باور کمېدو، رواني ستونزو او د فکر او نقد د وړتیاو کمېدو سره تړاو لري. همدارنګه دا ډول روزنه ماشوم د انتخاب، تېروتنې او زده‌کړې له تجربې محروموي، چې په اوږدمهاله توګه د هغه خپلواکي او نوښت کموي.

کارپوهان خبرداری ورکوي چې هغه ماشومان چې د سخت‌ګيرو ميندو او پلرونو تر روزنې لاندې لویېږي؛معمولاً د ټولنیز او مسلکي بریالیتوب هغه کچه نه ترلاسه کوي چې د متوازنو کورنیو ماشومان یې ترلاسه کوي، که څه هم په کوچنیوالي کې ډېر «منونکی يا اطاعت کوونکي» ښکاري.

مور او پلار څه کولی شي؟

اوسنۍ روزنیزې لارې لکه «مثبته روزنه» سپارښتنه کوي چې ضدي يا عناديماشوم نه بايد «مات» شي او نه اطاعت کوونکی او منونکی ماشوم له حده ډېروستایل شي، بلکې دواړه باید داسې وروزل شي چې هم قواعد ومني او هم خپلواک فکر ولري.

اطاعت کوونکی شخصیت د نظم او ثبات ګټې لري او قوي اراده لرونکی شخصیت د مشرتابه او خپلواکۍ وړتیاوې لري او که سالمه لارښونه او روزنه يې وشي؛ دواړه بریالي کېدای شي.

یوه څېړنه ښيي چې ماشوم کولی شي د سزا له وېرې پرته په خپله خوښه هم همکار واوسي. هغه ماشومان چې «په خوښه اطاعت» کوي (له قناعت سره قواعد مني)، اخلاقي چلند یې ښه وي، ستونزې یې کمې او له مور او پلار سره یې اړیکه مثبته وي.

اصلي توپير دا دی چې د وېرې له مخې اطاعت د کیفیت له نظره د هغه اطاعت په شان نه دی چې د پوهې، واضحو حدودو او پرانستو خبرو اترو له لارې رامنځته کېږي.

په پای کې، اصلي پوښتنه دا نه ده چې: «زما ماشوم عنادي دی که منونکی؟».

بلکې دا ده: «زه څنګه مرسته وکړم چې زما ماشوم هم خپلواک وي او هم قواعدو ته درناوی ولري؟».
#حریت_راډیو

[Seyed Abbas Araghchi @araghchi]

��ر این ماه پُربرکت رمضان، با جانِ دل از حکومت و مردم افغانستان متشکرم. آنها تجاوز آمریکا و رژیم اسرائیل را محکوم، و با مردم و دولت ایران همدلی و حمایت کردند.
ما با توکل بر خداوند، با استواری و پایداری در برابر تجاوز ایستاده‌ایم. امیدوارم صلح و آرامش در افغانستان نیز پایدار ماند.

[Waris Wahdat @wariswahdat]

@Mishi_2210 500/250+50=52

[Dr. S. Jaishankar @DrSJaishankar]

Opening remarks at my meeting with Afghan FM Muttaqi, in New Delhi.
https://t.co/incgPxvRnH

[Waris Wahdat @wariswahdat]

@stats_feed 9 is correct

[Waris Wahdat @wariswahdat]

@CadioArena 12

[Waris Wahdat @wariswahdat]

@Mujahid_1415 لوګر مرکز

[Baryal Kunduzai/بریال ڪندزی @kunduzaiBaryal1]

د یوه داستان پای
د ربيع الثاني ۱۳ مه د چهارشنبې ورځ ده. د غزې جنوب، د رفح د تل السلطان په ويجاړيو کې د ډزو غږونه اورېدل کيږي. يوه ۶۲ کلن سپين ږيري کرۍ ورځ له صهيوني ټانګونو او پياده عسکرو سره په خرپ او ترپ تېره کړې. سپين ږیري ته دوه ملګري ورپاته دي. هغه که څه هم عمرخوړلی دی، خو د ۱۸ کلن ځوان غوندې چست او هوډمن دی.
خو بالاخره داسې ښکاري لکه د داستان پای چې رانږدې وي. هغه دواړه ملګري له لاسه ورکوي. خپله هم ټپي او له غورځنګه لويږي. د یوې نيمه ویجاړې ودانۍ دننه پر یوه کوچ دمه کوي. هغه ستړی دی، نه یوازې د۶۲ کلن ژوند ستړیا، بلکې د یو کلن خونړي جنګ او یوې ستومانه ورځې ستړیا یې ��ه عمر خوړلي بدن سنګيني کوي.
هو، بدن یې ستړی دی، اندامونه يې ټپي او بې سيکه دي، خو روحيه او مورال يې لا هم هماغسې غورځنګي دی. په داسې حال کې چې تک تنها، ټپي او تشه چانټه د اسرائيلي ټانګونو په محاصره کې راګير دی. اما پرتمين عزم یې لا هم د حال په ژبه چيغې وهي چې:
لا خو ژوندی یم، لا خو اخلم ستړې ساه د ژوندون
ترهغو نه مرم،چې مې حق نه وي اداء د ژوندون
خو کله چې عزم پرتمين وي. کله چې ارادې بلندې وي او کله چې روح له آسمان سره خبرې کوي. بيا يې نو دا غوښن بدن تر پايه د وړلو تاب هم نه لري. بیا نو د غوښو او هډوکو پر بدن درنيږي. تردې چې بدن یې ترې لاندې ونړيږي.
و اذا کانت النفوس کبارا
ت��بت في مرادها الاجسام
داسې ښکاري لکه دا له غوښو جوړ څو فټه بدن چې هغه اسمانڅک روح ته د تل لپاره ځواب ورکوي چې ۶۲ کاله یې په ستړې ساه ګرځولی دی.
سپين ږیری محاصره دی، ټپي او بې مرميو هم دی، خو لا یې هم خوا ته ټانګونه نه شي وربېرته کېدای. صهيوني عسکر یو کوچني ډرون وراستوي، تر څو یې مرګ ژوند یا موقعيت معلوم کړي. مول وهلی، په دوړو پټ، بې سېکه غازي یو ډرون ویني چې ودانۍ ته ورننوځي. په خپل قهرجن نظر ورګوري. خو ښی لاس يې یاري نه کوي. له خپل چپ لاسه کار اخلي او په ډرون وار کوي. خو ډرون یې د عکاسۍکیمرې له لارې ټانګونو ته موقعيت ور په نښه کړی دی. په ودانۍ د ټانګ د درنو مرميو باړ چلیږي. او دلته ده چې یو له آسمانڅکو ارادو ډک زړه حرکت پریږدي، یو خوځنده قامت له غورځنګه لويږي او لکه د غزې د مساجدو د دنګو مینارو په شان په ځمکه رانړيږي.(انا لله و انا الیه راجعون)
صهيوني لښکر چې د مول وهلي غازي له وژلو مطمئن کیږي، د جسد پلټلو لپاره ورځي،خو کله يې چې له مخ څخه دوسمال لرې کوي. له ویرې یې ګبڼۍ نیسي. ځکه د سړي څېره شناخته معلوميږي. لښکر او ټانګونه له بې روحه جسد څخه ��ښتي. دا سړی يحيی السنوار ته ورته دی. ضرور به یې پر ځان منفجره واسکټ راګرځولی وي، تر څو له شهادت وروسته هم خپل انتقام واخلي.
صهيوني لښکر په ډېر احتياط یوازې د هغه یوه ګوته غوڅوي تر څو د بایوميټريک معاينې لپاره يې اسرائیلو ته ولیږي. نور له جسد نه لرې ګرځي.
وروسته معلوميږي، دا شهيد چې د ژوند په شان یې بې روحه جسد هم نړیوال کفر ته ویروونکی کابوس دی، هماغه د غزې زمری يحيی السنوار دی. په دې سره د یو نيم میليارديز امت یوازې د یوه اتل داستان پای ته ورسېد.
شېبه وروسته د اتل شهيد انځورونه رسنۍ پر سر اخلي. هغه زخم زخم دی، بدن یې ټوک ټوک دی، دخپل نړیدلي سنګر په خاورو او ډبرو کې دفن دی، خو په وينو لړلی تصوير یې دې بې ضمیره نړۍ ته یو کتاب خبرې لري.
دا معنادار تصوير به پریږدوچې هرچا ته خپل پیغام ورسوي. او موږ به یوازې ورته دا ووایو چې:
يار مې ټوک ټوک خاورو کې پروت دی
له خپلو روغو اندامو کرکه راځينه
تقبله الله
( یادونه: لیکنه په رسنيوکې د تازه راغلیو معلوماتو په اساس لیکل شوې)

[Waris Wahdat @wariswahdat]

مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عٰهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ ۖ فَمِنْهُم مَّن قَضٰى نَحْبَهُۥ وَمِنْهُم مَّن يَنتَظِرُ ۖ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِيلًا.

حسبنا الله و نعم الوکیل ،نعم المولا و نعم النصیر.

[Waris Wahdat @wariswahdat]

6 هغه دعاګانې چې ستاسو رزق به ورسره زيات شي 🤲🤎
6 Duas that will make rizq pour upon you 🤲🤎

[Waris Wahdat @wariswahdat]

@TheGlobal_Index Freedom & peacefull Afghanistan!