Xoser Tv

Neteweperwerîye ma re rawa ya. Neteweperwerîye ji bo me rawa ye.

[Xoser Tv @xosertv]

JI BO RAYA GIŞTÎ YA KURDİSTANÊ
JI BO BÎRANÎNA MÂMÊ ME MEHDÎ ZANA
Bi nûçeya dilşewat ku ji Kurdistanê hat, em bi xemgîniyeke kûr agahdar bûn ku mamosteyê me, welatparêzê hêja, mirovê gel û yek ji kesayetên kedkar ên têkoşîna neteweyî ya Kurd Mehdi Zana/Bîlîcî me ji dest da. Mehdi Zana mirovekî têkoşer bû ku jiyana xwe di rêya gelê Kurd, Kurdistan, ziman, kultûr û nasnameya neteweyî ya Kurd de terxan kiribû; bi gelê xwe re peywendiyên xurt ava kiribûn, berdêlên giran dabûn û di mercên herî dijwar de jî ji rûmet û doza xwe tawîz nedabû.
Bi destxistina Serokatiya Şaredariya Diyarbakırê di sala 1977an de wek berendamê serbixwe û bi piştgiriya hêzên Kurdistanî, ne tenê serkeftineke hilbijartinê bû; di heman demê de geşedaneke dîrokî bû ku kontrola mutlaq a rejîma mêtinger a wê demê ya li ser rêveberiyên herêmî şikand û bû sedem ku îradeya neteweyî ya gel xuyayî bibe. Ev serkeftin di dîrokê de wek yek ji sembolên girîng ên peywendiya xurt a Mehdi Zana ya bi gelê xwe re û biryardariya gelê Kurd a ji bo derxistina holê ya îradeya xwe cih girt. Berxwedana ku wî di zindanan de piştî 12ê Îlonê nîşan da jî, bû yek ji nîşanên nayên jibîrkirin ên dilsoziya wî ya bi gelê xwe re û îradeya wî ya sarsilmaz.
Mîrasa Mehdi Zana ne tenê bi têkoşîna wî ya siyasî; di heman demê de bi wêrekiya wî, hezkirina wî ya ji bo gel, kesayetiya wî ya xurt û helwesta wî ya ku di mercên herî giran de jî hêvî û moral dida derdora xwe dê bijî. Gotina wî ya "Bijî Kurd û Kurdistan!" ku di bin zextên giran ên zindanan de qêriyabû, dê wek îfadeyeke nayê jibîrkirin a dilsoziya wî ya ji bo gelê Kurd û Kurdistanê di bîra me de bimîne. Jiyana wî şahideke xurt a welatparêzî, dilsoziya bi gel re, xwedîderketina li nasnameya neteweyî û îdeala paşerojeke azad û bi rûmet e.
Îro bi koçkirina wî re, em ne tenê mirovekî hêja, lê yek ji şahidên zindî yên dîroka Kurdistanê û emektarên têkoşîna neteweyî ya Kurd ji dest didin. Nav û bîranîna Mehdi Zana dê di bîra gelê Kurd de bijî. Em, wek dûvçûnên wî, dê mîrasa ku wî hiştiye biparêzin û ji bo azadiya gelê Kurd, rûmeta Kurdistanê û îradeya neteweyî li ser rêya wî berdewam bikin.
Em di serî de ji malbata Zana/Bîlîcî re, ji hemû xizm, dost, hevalên têkoşînê û hezkiriyên wî re sersaxiyê dixwazin. Xwedê rehmê lê bike, cihê wî bihişt, ruhê wî şad be. Bîranîn û têkoşîna wî dê her bimîne.
ÎNÎSÎYATÎVA NETEWEYÎ YA KURDISTANÊ

[Xoser Tv @xosertv]

KÜRDİSTAN KAMUOYUNA

ÜSTADIMIZ MEHDİ ZANA’NIN ANISINA

Kürdistan’dan gelen acı haberle, üstadımız, değerli yurtsever, halk adamı ve Kürt ulusal mücadelesinin emektar şahsiyetlerinden Mehdi Zana/Bîlîcî’yi kaybetmenin derin üzüntüsünü yaşıyoruz. Mehdi Zana; hayatını Kürt milletine, Kürdistan’a, Kürt diline, kültürüne ve ulusal kimliğine adamış, halkıyla güçlü bağlar kurmuş, ağır bedeller ödemiş ve en zor koşullarda dahi onurundan ve davasından taviz vermemiş bir mücadele insanıydı.

1977’de Diyarbakır Belediye Başkanlığını Kürdistanî güçlerin desteğiyle bağımsız olarak kazanması, yalnızca bir seçim başarısı değil, aynı zamanda dönemin sömürgeci rejiminin yerel yönetimler üzerindeki mutlak kontrolünü kıran ve halkın ulusal iradesinin görünür hâle gelmesini sağlayan tarihi bir gelişmeydi. Bu başarısı, Mehdi Zana’nın halkıyla kurduğu güçlü bağın ve Kürt milletinin kendi iradesini ortaya koyma kararlılığının önemli sembollerinden biri olarak tarihteki yerini aldı. 12 Eylül sonrasında cezaevlerinde gösterdiği direniş ise onun milletine bağlılığının ve sarsılmaz iradesinin unutulmaz göstergelerinden biri oldu.

Mehdi Zana’nın mirası yalnızca siyasi mücadelesiyle değil; cesareti, halk sevgisi, güçlü karakteri ve en ağır koşullarda dahi çevresine umut ve moral veren duruşuyla da yaşayacaktır. Zindanlarda ağır baskılar altında dahi haykırdığı “Bijî Kurd û Kurdistan!” sözü, onun Kürt milletine ve Kürdistan’a bağlılığının unutulmaz bir ifadesi olarak hafızalarımızda kalacaktır. Onun hayatı; yurtseverliğin, halkına bağlılığın, ulusal kimliğe sahip çıkmanın ve özgür, onurlu bir gelecek idealinin güçlü bir tanıklığıdır.

Bugün aramızdan ayrılmasıyla yalnızca değerli bir insanı değil, Kürdistan tarihinin canlı tanıklarından ve Kürt ulusal mücadelesinin emektarlarından birini kaybettik. Mehdi Zana’nın adı ve hatırası Kürt milletinin hafızasında yaşamaya devam edecektir. Bizler, onun ardılları olarak bıraktığı mirası yaşatacak; Kürt milletinin özgürlüğü, Kürdistan’ın onuru ve ulusal iradesi için onun izinden yürümeye devam edeceğiz.

Başta Zana/Bîlîcî ailesi olmak üzere tüm yakınlarına, dostlarına, mücadele arkadaşlarına ve sevenlerine başsağlığı diliyoruz. Allah rahmet eylesin, mekânı cennet, ruhu şad olsun. Anısı ve mücadelesi daim olsun.

KÜRDİSTAN MİLLİ İNİSİYATİFİ

[Kamal Soleimani @KamalKajiw]

"Öcalanizm 4.0: Devlet Aynı Devlet, Kavram Artık Doçent"

Öcalanizmin en büyük teorik başarısı fikir değiştirmek değil, hiç fikir değiştirmediğine herkesi ikna etmeye çalışarak sürekli fikir değiştirmektir. Yaklaşık ilk yirmi dört yılın hakikati Kürt devleti ve ulusal kurtuluştu. 1999’dan sonra ikinci vahiy geldi: Meğer devlet Kürdün kurtuluşu değil, hastalığıymış; gerçek özgürlük devletsizlikmiş. Şimdi üçüncü tefsir dönemindeyiz: Devletsizlik de yetmiyor; özgürlüğün en ileri aşaması, dün sömürgeci ve asimilasyoncu denilen egemen devlet düzenine “demokratik entegrasyon”muş. İyi tarikatların farkı budur: doktrinlerini değiştirmezler, sürüm çıkarırlar. Öcalanizm 1.0: devlet. Öcalanizm 2.0: devletsizlik. Öcalanizm 3.0: başkasının devletine entegrasyon. Her yeni sürüm, bir öncekinin tam tersini söyler; fakat kullanım kılavuzunda bunun “diyalektik süreklilik” olduğu yazar.

İkinci dönemin keşfi özellikle büyüktü. Dünyanın Fransızı, Türkü, Arabı, Farsı devlet, anayasa, egemenlik ve uluslararası temsil gibi eski moda şeylerle uğraşırken Kürde çok daha değerli bir şey verilmişti: devletsizliğin özgürleştirici potansiyeli. Fransızın devleti var; sizin ontolojik avantajınız var. Kıyaslanır mı? Yaklaşık çeyrek yüzyıl boyunca konferanslar, kitaplar ve televizyon programları aracılığıyla bu metafizik imtiyaz anlatıldı. Başkalarının sahip olduğu şey egemenlikti; sizin sahip olmadığınız şey ise teorik olarak çok daha ilericiydi.

Şimdi aynı akademik mucize “entegrasyon” üzerinde gerçekleştiriliyor. Sıradan insan kelimeye bakıp “Mevcut egemenlik düzenine dahil edilmekten söz ediyorlar” diye düşünebilir. İşte tam burada Öcalancı âlim devreye girer. Çünkü sıradan faninin zahiri gördüğü yerde o bâtını görür. Bâtınîler metnin gizli manasını, Hurûfîler harflerin kozmik sırrını, Noktavîler varlığın esrarını noktada arıyordu; çağdaş Öcalancı hermenötik ise Türk devletinin “entegrasyon” kelimesinin içinde sakladığı Kürt özgürlüğünü keşfediyor. “Cumhuriyetçi entegrasyon”, “liberal entegrasyon”, “sosyalist entegrasyon”, “demokratik entegrasyon” derken üç saat sonra Kürt hâlâ aynı devlete entegre edilmektedir, fakat artık bunu fark edecek kavramsal enerjisi kalmamıştır. Devlet aynı devlettir; kavram YÖK’ten doçentlik almıştır.

Bunun daha da güzel tarafı, dün “asimilasyon” denilen şeyin bugün yeterli teorik sosla servis edildiğinde özgürleşmeye dönüşebilmesidir. Tarif basit: iki kaşık “tarihsel zorunluluk”, bir tutam “konjonktür”, bol miktarda “demokratik modernite”, üzerine bağlamından çıkarılmış bir Öcalan cümlesi. İyice karıştırıp herhangi bir siyasi geri adımın üzerine dökün. Sos bu düşüncenin gerçek diyalektik motorudur: yenilgi zafer, geri çekilme hamle, egemen devlete eklemlenme demokratik entegrasyon olur. Kürt özgürleşmemiş olabilir; terminoloji kesinlikle özgürleşmiştir.

Fakat dördüncü vahiy döneminin daha ilginç olacağını düşünüyorum: demokratik koruculuk. Çünkü ilk sürümde devletle çalışan Kürt “işbirlikçi”, devlet adına silah taşıyan “korucu”, egemen iktidarın mekanizmalarına eklemlenen ise neredeyse ulusal ihanetin sembolüydü. Şimdi devlet yapılarıyla müzakere etmek, onların siyasal düzeninde mevki ve güvence aramak “demokratik entegrasyon” üzerinden tarihsel başarı olarak sunulabiliyorsa, teorik istikamet bellidir. Yakında “korucu” gibi kaba ve fazlasıyla anlaşılır bir kelimenin yerine “demokratik entegrasyonun yerel güvenlik öznesi”, hatta daha akademik bir ihtiyaç doğarsa “çoğulcu-katılımcı güvenlik paydaşı” bulunabilir. Elli yıllık yolculuk böylece olağanüstü bir noktaya varacaktır: bir zamanlar mücadele gerekçesi sayılan ilişkinin kendisi, mücadelenin nihai kazanımı ilan edilecektir.

Asıl mucize ise bütün bunların hiçbir zaman fikir değişikliği sayılmamasıdır. Öcalancı hermenötik geleneğe göre Öcalan kırk yıl önce söylediği bir cümlenin on yedinci kelimesinin üçüncü hecesinde hem Kürt devletini, hem devletsizliği, hem demokratik entegrasyonu, hem de henüz icat edilmemiş demokratik koruculuğu zaten haber vermiştir. Siz bunu göremiyorsanız sorun teoride değil, sizin metni yeterince “derin” okuyamamanızdadır. Hurûfîler hiç değilse harflerden kozmik sır çıkarıyordu; burada her siyasi yenilgiden yeni bir zafer teorisi, her geri adımdan yeni bir diyalektik sıçrama, her teslimiyetten yeni bir doktora programı çıkarılıyor.

Böylece büyük tarihsel çevrim tamamlanır: Önce kendi devletini kur. Sonra devlet istemenin gericilik olduğunu keşfet. Sonra egemen devlete entegre ol. Sonra o devletle çalışmayı özgürleşmenin en ileri aşaması ilan et. Beşinci sürümün ne getireceğini bilmiyorum. Fakat yarım asırlık tecrübe bir konuda güven veriyor: siyasi sonuç ne olursa olsun, ertesi sabah onu başından beri hedeflenen tarihsel zafer olarak açıklayacak bir kavram mutlaka bulunacaktır. Öcalanizmin en dayanıklı kurumu belki de örgütü değil, yenilgiye isim verme akademisidir.

[Xoser Tv @xosertv]

https://t.co/LGRnA12VLF

[Xoser Tv @xosertv]

KÜRDiSTAN KAMUOYUNA

Zonguldak ve Düzce’de Kürdistan emekçilerine yapılan ırkçı saldırıları şiddetle kınıyoruz.

Irkçılık; geçiştirilecek, basitleştirilecek ya da psikolojik bir rahatsızlık kisvesi altında hafifletilecek bir durum değildir. Irkçılık iradi bir tercihtir; doğrudan fiile dökülen, sistemli ve can alıcı siyasi bir seçimdir. Bu kavramı hasta, hastalık ilişkisi üzerinden ele almak, faillerin sorumluluğunu gizleme ve suçun üstünü örtme çabasından başka bir anlam taşımamaktadır. Irkçı eylemler; suç, suçlu ve mağdur dengesi üzerinden kriminal ve sosyolojik olarak net bir şekilde tanımlanmalıdır.

Gerekli tepkiyi göstermeyip süreci "kınıyoruz" veya "incitici buluyoruz" gibi yüzeysel, pasif ve yumuşatılmış ifadelerle geçiştirmek, ne vicdanidir ne de toplumun vicdanını rahatlatır. Mevsimlik işçi olarak kendi coğrafyasının dışına çıkmak zorunda bırakılan Kürt emekçilerine yönelik her türlü ırkçı saldırıyı net bir dille reddediyoruz. Yaşanan bu ırkçı saldırılar, Kürt ulusuna duyulan derin nefretin ve tahammülsüzlüğün açık bir göstergesidir. Kürt milleti kendi topraklarında, kendi özgür iradesiyle yönetilmediği sürece bu saldırıların, baskıların ve mağduriyetlerin sonu gelmeyecektir. Kürt milletinin kendi kaderini özgürce belirleyebilmesinin ve bu saldırıların tamamen önüne geçilmesinin yegane yolu; bağımsız ve özgür bir Kürt devletinin kurulmasıdır.

Kürdistan Milli İnisiyatifi olarak; tüm Kürt halkını bu gerçeklikle yüzleşmeye, silkelenip kendine gelmeye ve geleceğine sahip çıkmaya çağırıyoruz.

Kürdistan Milli İnisiyatifi

[Xoser Tv @xosertv]

@BedrettinCanim1 Hoca senden cesaret bekliyoruz.
Her şeyi biliyorsun. Her şeyin idrakindesin.
Cesurca konuş; milletinin haklarından vazgeçenlerle artık arana net bir mesafe koy lütfen.

[Xoser Tv @xosertv]

Basına ve Kamuoyuna

İran rejiminin, uluslararası hukuku ve devletlerin egemenlik haklarını hiçe sayarak, savaşta hiçbir dahili olmayan Kürdistan Bölgesi’ne yönelik gerçekleştirdiği saldırıları en güçlü şekilde kınıyoruz.

Kürdistan Bölgesi Hükümeti’nin resmi açıklamasına göre İran rejimi, önceki gece saat 00.28’de Hadid-110 tipi iki drone ile Kürdistan Bölgesi Hükümeti Başbakanlığı binasına ve Güvenlik ve İstihbarat Ajansı (Parastin) Başkanı’nın konutuna saldırı düzenlemiştir.

İsrail, ABD ve İran arasındaki çatışmada Kürdistan Bölgesi topraklarından İran’a yönelik herhangi bir saldırı gerçekleşmemiş olmasına rağmen İran rejiminin defalarca insanlık dışı saldırılar düzenleyerek Kürdistan Bölgesi’nin huzur ve güvenliğini hedef almasını kabul etmiyoruz.
Bu saldırıların, mevcut çatışmayı daha geniş bir coğrafyaya yayma amacı taşıdığı kanaatindeyiz. İran rejiminin çatışmayı Kürdistan Bölgesi’ne yaymaya yönelik bu yaklaşımı, Kürdistan Bölgesi’nin güvenliğini ve bölgesel istikrarı ciddi biçimde tehdit etmektedir.

Aynı zamanda bu saldırıların, İran rejiminin Doğu Kürdistan halkının özgürlük taleplerinden ve demokratik mücadelesinden duyduğu endişenin bir yansıması olduğuna inanıyoruz. Doğu Kürdistan halkının demokratik ve meşru hak arayışını selamlıyor, bu haklı mücadelenin yanında olduğumuzu ifade ediyoruz.

Hiçbir siyasi veya güvenlik gerekçesi, sivilleri ve sivil kurumları hedef alan saldırıları meşru kılamaz. Bu saldırıların uluslararası hukukun temel ilkeleriyle ve insan haklarına saygı yükümlülüğüyle bağdaşmadığını hatırlatıyoruz.

Kürdistan Bölgesi Yönetimi, yalnızca bölge halkı için değil, Kürdistan’ın dört parçasında yaşayan tüm Kürtler açısından güvenli bir sığınak, ortak bir kazanım ve önemli bir ulusal değerdir. Bu nedenle Kürdistan Bölgesi yöneticilerine ve kurumlarına yönelik her türlü saldırıyı, bütün Kürt halkına yönelik bir saldırı olarak değerlendiriyoruz.
Kürdistan’ın dört parçasında yaşayan halkımızın birlik ve dayanışma ruhuyla bu saldırılar karşısında Kürdistan Bölgesi’nin yanında yer alacağına olan inancımız tamdır.

Bu vesileyle Sayın Mesrur Barzani’ye, Kürdistan Bölgesi Yönetimi’ne ve tüm Kürdistan halkına geçmiş olsun dileklerimizi iletiyoruz.
İran rejimi başta olmak üzere tüm saldırgan güçleri, gerilimi tırmandıracak adımlardan kaçınmaya, sivillerin güvenliğini korumaya ve uluslararası hukuka uygun davranmaya çağırıyoruz. Doğu ve Güney Kürdistan’dan ellerini çekmeye; diyalog, itidal ve bölgesel barışı önceleyen bir yaklaşım benimsemeye davet ediyoruz.

Bir kez daha ifade ediyoruz: Bir parçanın acısı hepimizin acısıdır; birimize yönelik saldırı hepimize yöneliktir. Biz Güney Kürdistan halkımızın yanında olmaya, onun meşru haklarını ve kazanımlarını savunmaya devam edeceğiz.

Kahrolsun işgalci saldırganlık!

Yaşasın Kürdistan’ın özgürlük mücadelesi!

Kürdistan Milli İnisiyatifi
18.08.2026

[Xoser Tv @xosertv]

Dewleta dagerker Îranê, wekî navenda fesadî û neqencîyê şeva çûyî careke din êrîş anî ser sazîyên Hikumeta Herêma Kurdistanê. Li gorî daxuyanîya fermî ya HHKê şeva çûyî saet di 00:28an da dewleta Îranê bi du dronên bi tîpa Hadîd-110 êrîş bir ser nivîsgeha serokwezîrîya HHKê û mala serokê Ajansa Ewlekarî û Îstîxbaratê (Parastinê).
Digel ku di şerê Îsraîl û DYAyê û Îranê da ji Herêma Kurdistanê tu êrîşek li dijî dewleta Îranê rûnedaye jî Îranê bi sedan caran bi êrîşên dijmirovane û nemerdane qesta jinavbirina aramî û ewlekarîya Herêma Kurdistanê kir. Li gor me sedema vê stratejîya dewleta xwînxwar tirsa ji azadîya miletê Kurd li her parçeyeke Kurdistanê ye. Îran bi van êrîşan wê nîyeta xwe ya dijminane ya li dijî miletê Kurd îlan dike ku çiqas di mercên dijwar da be jî dê tim li ser neyartîya miletê Kurd sor be. Ev aqil wekî nêzîkatîya hevpar a dagirkerên Kurdistanê tim karîger e. Dewleta Îranê jî, mîna dewletên din ên dagerker wekî neyareke sondxwarî tevdigere.
Em jî bi wan didin zanîn ku ev milet vê dijminatîya we dibîne û dê li gor vê helwesta xwe dayîne.

Bimre êrîşkarîya dagerkeran!
Bijî têkoşîna azadîya Kurdistanê!

Înîsîyatîva Neteweyî Ya Kurdistanê
17.08.2026

[Behrooz Shojai @BehroozShojai]

Kim Kıro: Kürtlüğünü Koruyan mı, Kürtlüğünün Hükmünü Devreden mi?

Sayın Maaruf Ataoğlu'na ve Sayın Ayşe Hür'e cevap
Öncelikle her ikinize de teşekkür ederim. Bir kavramın düşünmeye değer olup olmadığının en sağlam göstergelerinden biri, itiraz üretmesidir. Sayın Ataoğlu'nun itirazını hem ciddi hem de üzerinde durulması gereken bir itiraz olarak görüyorum; Sayın Hür'ün katkısı ise tartışmayı zenginleştiren cömert bir öneridir. Ne var ki vardığım sonuç farklıdır. Dahası, Sayın Ataoğlu'nun "kıro" kelimesinin Kuzey Kürdistan'daki tarihsel kullanımına dair verdiği örneklerin, önerdiğimiz kavramsallaştırmayı çürütmekten çok onun tarihsel zeminini görünür kıldığını düşünüyorum.

Sayın Ataoğlu haklı olarak hatırlatıyor: "Kıro" geçmişte çoğunlukla Türkçeyi hiç bilmeyen ya da belirgin bir Kürt aksanıyla konuşan, şal û şepik giyen, leçik ve kofi kullanan insanları, yani Kürtlüğü diliyle, kıyafetiyle ve yaşam biçimiyle apaçık görünür olanları aşağılamak için kullanılmıştır. Tam burada sorulması gereken soru şudur: Bu insanlara neden "kıro" dendi de "bölücü", "ayrılıkçı", "hain" ya da "eşkıya" denmedi?

Çünkü egemen Türk söyleminin Kürde dair iki ayrı kelime dağarcığı vardır ve bunlar birbirinin yerine geçmez. Siyasal talep, kolektif hak ya da egemenlik iddiası üreten Kürt bir repertuvarla kodlanır: bölücü, terörist, eşkıya, Kürtçü, hain. Diliyle, aksanıyla ve kıyafetiyle son derece Kürt olduğu hâlde egemenlik düzenine meydan okumayan Kürt ise başka bir repertuvara yerleştirilir: kıro, dağlı, köylü, cahil, görgüsüz. Belirleyici olan Kürtlüğün ne kadar görünür olduğu değildir; şal û şepik giyen köylünün Kürtlüğü, dağdaki gerillanınkinden az değil, çoğu zaman daha görünürdür. Belirleyici olan, o Kürtlüğün egemenlik ilişkisi karşısında hangi siyasal konumda durduğudur. Aynı köylü ertesi gün siyasal statü, toprak, resmî dil veya egemenlik talep etmeye başladığında, egemen söylemin ona verdiği ad da değişir. Kelime değişir, çünkü konum değişmiştir. Buradan çıkan sonuç önemlidir: Bu aşağılamanın kendisi aynı zamanda bir zararsızlık belgesidir. Kıro hor görülür, çünkü Kürttür; ama korkulmaz, çünkü Kürtlüğü siyasal bir hüküm üretmemektedir.

Bu nedenle Sayın Ataoğlu'nun işaret ettiği paradoksun gerçek bir paradoks olduğunu düşünmüyorum; burada iki farklı eksen birbirine karışmaktadır. Tarihsel anlamdaki "kıro" ile bugün kırolaşmış özne dediğimiz kişi, kültürel görünürlük ekseninde birbirinden farklı olabilir. Fakat egemenlik ilişkisi ekseninde aralarında güçlü bir süreklilik vardır. Kırolaşmış özne Kürtlüğünü inkâr etmek zorunda değildir. Kürt olduğunu söyleyebilir, Kürtçe konuşabilir, Kürt müziğini sevebilir, Newroz kutlayabilir, Kürtçenin korunmasını savunabilir, hatta bütün ömrünü Kürt meselesine adadığına samimiyetle inanabilir. Kırolaşma, Kürt kimliğinin ortadan kalkması değildir. Kırolaşma, Kürtlüğün bağımsız siyasal ölçü üretme kapasitesinin ortadan kalkmasıdır.

Başka bir deyişle mesele "Kürt müsün, değil misin?" sorusu değildir. Mesele şudur: Kürtlerin ne istemeye hakkı olduğuna karar verirken ölçüyü nereden alıyorsun? Kürtlerin siyasal geleceğini değerlendirirken Türk devletinin sınırlarını, üniter yapısını, bekasını ve stratejik çıkarlarını değişmez başlangıç noktaları olarak alıyor; buna karşılık egemenlik, federasyon, resmî dil ve siyasal statü taleplerini ancak bu çerçevenin izin verdiği ölçüde meşru sayıyorsan, Kürtlüğünü kaybetmiş değilsindir. Fakat Kürtlüğün siyasal hüküm verme yetisini başka bir egemenliğe devretmişsindir. Kırolaşma dediğimiz şey tam olarak budur.

Bu yüzden tarihsel olarak "kıro" diye aşağılanan Kürt köylüsü ile bugün eleştirdiğimiz modern siyasal özneyi özdeşleştirmiyoruz; aralarında belirleyici bir ayrım yapıyoruz. Birincisi o konuma yoksulluk, sömürgecilik, dışlanma ve zor yoluyla itilmiştir. İkincisi ise aynı konumu "gerçekçilik", "olgunluk", "yeni paradigma" ve "çağın gereği" gibi gerekçelerle kendi iradesiyle yeniden üretmektedir. Biz Kürt köylüsüne kıro demiyoruz; ona kıro diyen egemen bakışın ürettiği siyasal konumu kavramsallaştırıyoruz. Sorguladığımız şey, o konumun bugün eğitimli, teorik ve gönüllü biçimde yeniden doldurulmasıdır. Kıro bir kıyafet değil, bir konumdur.

Sayın Ataoğlu'nun "kelimelerin toplumsal hafızası vardır" uyarısına bu nedenle itiraz etmiyorum; tam tersine, kavramın gücünün büyük bölümünün tam da bu hafızadan geldiğini düşünüyorum. Burada izlediğimiz yöntem yeni ve nötr bir kelime icat etmek değil, egemenin kendi sınıflandırmasını alıp onu egemenlik ilişkisini gösteren bir aynaya çevirmektir. Malcolm X 1963'te siyahların konumunu çözümlerken tam olarak bunu yapmıştı. Yeni bir kelime uydurmadı; beyazın kelimesini aldı. Beyaz açısından siyah siyahtır, ev kölesi de "negro"dur tarla kölesi de. Malcolm X bu kelimeyi reddetmedi, ikiye böldü ve bölme eksenini efendiyle kurulan ilişki üzerine kurdu. Kavramın bütün açıklayıcı gücü buradan doğdu. Eğer "bu kelimenin tarihsel yükü ağır, yenisini bulalım" deseydi, elimizde bugün "ev zencisi" kavramı olmazdı; olsa olsa kimseyi rahatsız etmeyen nazik bir terim olurdu.

Buna bağlı ikinci bir nokta daha var ve bence kavram tartışmasında çoğu zaman gözden kaçıyor. "Kıro" kelimesinin içinde etnik bir madde vardır; bu kelime herhangi bir tabi özneyi değil, doğrudan Kürdü işaret eder. İşbirlikçi, yağcı, yanaşma, çanak yalayıcı gibi kavramlar ise etnik olarak nötrdür; her toplumda, her ilişkide kullanılabilir. Oysa burada tarif ettiğimiz şey genel bir dalkavukluk sosyolojisi değil, sömürgeci bir ilişki içinde üretilmiş özgül bir özne biçimidir. "Ev zencisi" kavramının gücü de tam olarak buydu: İçinde "zenci" kelimesi vardı ve o kelime ilişkinin ırksal-sömürgeci karakterini silmiyordu. Etnik olarak nötr bir kavram seçtiğimiz anda, ilişkinin sömürgeci boyutunu görünmez kılmış oluruz.

Kaldı ki kavramların ilk anlamlarında kalması gibi bir kural sosyal düşünce tarihinde zaten yoktur. "Burjuva" başlangıçta yalnızca kentli demekti. "Proleter" Roma hukukunda çocuğundan başka malı olmayan kişiyi tarif ediyordu. "Queer" uzun süre bir hakaretti; sonra bilinçli biçimde sahiplenilip teorik bir kategoriye dönüştürüldü. Bir kavramın meşruiyetini belirleyen şey ilk anlamı değil, gerçekliği doğru yerinden kesip kesmediğidir.

Sayın Hür'ün önerdiği "mankurt" kavramına da bu açıdan bakmak gerekir. Mankurt çarpıcı ve güçlü bir metafordur, fakat bizim tarif ettiğimiz olguyu karşılamaz ve bunun nedeni kültürel değil, yapısaldır. Aytmatov'un anlatısındaki mankurtun kurucu özelliği hafızasının ortadan kaldırılmış olmasıdır: geçmişini, ailesini, kimliğini hatırlamaz; efendisine bağlılığı bu silinmenin sonucudur. Kırolaşmış öznenin durumu ise bunun neredeyse tersidir. O kim olduğunu unutmamıştır; Kürt tarihini okur, Kürtçe konuşur, Kürt kültürünü savunur ve halkına hizmet ettiğine içtenlikle inanır. Sorun hafızanın yokluğu değil, normatif hiyerarşidir. Mankurt kimliğini yitirmiştir; kırolaşmış özne kimliğini korur fakat o kimliğin siyasal iradesini başka bir egemenliğe tabi kılar. Bunlar aynı sosyolojik olgu değildir. Buna bağlı olarak ikisi arasında bir sorumluluk farkı da vardır: Mankurt işkenceyle o hâle getirilmiştir, iradesi yoktur, dolayısıyla eleştirilecek bir tercihi de yoktur. Kırolaşmış özne ise seçer, gerekçelendirir, teorileştirir ve karşılığında tanınma alır.

"Mankurt" demek farkında olmadan bir mazeret sunmaktır; oysa kırolaşma bir mazeret değil, bir teşhistir. Buna ikincil bir kayıt olarak şunu da eklemek isterim: Bir toplumun tabi kılınma biçimini adlandıran kavramın, mümkün olduğunca o toplumun kendi anlam dünyasından çıkması yöntemsel olarak tercih edilir. Sayın Hür'ün kendisi de "Kürt kültüründe eşdeğeri yok" diyerek bu mesafeyi zaten teslim ediyor.
Benzer bir durum "cehş", "işbirlikçi", "gulam", "wenda" ve "müsteşar" için de geçerlidir. Bunların her biri gerçek bir ilişkiyi adlandırır, fakat hiçbiri bizim üzerinde durduğumuz olgunun ayırt edici özelliğini yakalamaz.

"İşbirlikçi" bilinçli bir çıkar ilişkisini varsayar. "Yağcı", "yanaşma" ve "çanak yalayıcı" kişisel menfaati, dalkavukluğu ya da karakter zaafını ima eder; yapıyı değil kişiliği anlatırlar. "Gulam" resmî ve satın alınmış bir statüdür. "Müsteşar", Başûr'da devletten maaş alan, kurumsal ve ücretli bir konumu tarif eder. "Cehş" ise en açık olanıdır: Silahını doğrudan kendi halkına çeviren kişi. Cehş ne yaptığını bilir ve halkı da bilir. Kıronun cehşten ayrıldığı yer tam burasıdır: Kıro kendisini halkının karşısında değil, yanında görür ve bunu samimiyetle söyler. İkisini aynı kelimeyle anarsak, siyasal olarak en çok ihtiyaç duyduğumuz ayrımı kaybederiz.

Kavramın çekirdeği de zaten budur. Kırolaşmış kişi çıkar peşinde olmayabilir, para almamış olabilir, hapis yatmış, ağır bedeller ödemiş, cesaret göstermiş olabilir. Halkını gerçekten seviyor olabilir. Onu kıro yapan şey karakteri ya da niyeti değil, ölçüsünü nereden aldığıdır. Bu yüzden ahlaki kategoriler burada analitik olarak yetersiz kalır: Hepsi kötü niyet varsayar, oysa kırolaşmanın en etkili biçimi iyi niyetle işler. Kişi kendi toplumuna hizmet ettiğine inanırken, o toplumun siyasal ufkunu egemen devletin kabul edilebilirlik sınırlarına göre yeniden çizer. Devletin bütünlüğü "gerçeklik", Kürtlerin egemenlik talebi "aşırılık"; devletin sınırları "verili", Kürtlerin sınır itirazı "milliyetçilik"; Türkçenin resmîliği doğal, Kürtçenin resmîliği ise "tehlike" hâline gelir. Böylece egemenliğin kendisi hiç tartışılmaz; yalnızca Kürtlerin o egemenlik içinde ne kadar kültürel alan elde edebileceği tartışılır. Kırolaşma dediğimiz dönüşüm budur ve bu nedenle bir ahlak suçlamasından önce bir yapı teşhisidir.

Bu noktayı soyut biçimde tartışmak yerine somut bir örnek üzerinden sınamayı öneriyorum, çünkü bir kavramın gerekli olup olmadığı ancak gerçek bir vakada anlaşılır. Selahattin Demirtaş 2016'dan bu yana cezaevindedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin tahliye kararları uygulanmamıştır; tutukluluğu hukuken savunulabilir değildir ve bunu baştan açıkça belirtmek isterim. Söz konusu olan bir siyasal tutsaktır ve ödediği bedel gerçektir. 17 Haziran 2025'te, İsrail–İran gerilimi sırasında cezaevinden yaptığı açıklamada, iktidarın "Adımız kardeşlik, soyadımız Türkiye" sloganına atıfla şunu yazdı: "Madem soyadımız Türkiye, o halde herkesi soyadımız etrafında birleşmeye ve ona sahip çıkmaya davet ediyorum." Aynı açıklamada "iç cephe"nin güçlendirilmesi gerektiğini söyledi ve ekledi: "Türkiye toplumu olarak bu dönemde bir olacağız; gerektiğinde Edirne'den Hakkari'ye 86 milyonluk bir orduya dönüşeceğiz, ortak vatanımızı canımız pahasına savunacağız."

Şimdi bu vakayı önerilen kavramlarla sınayalım. İşbirlikçi midir? Hayır; işbirliğinin tanımı gereği bir karşılığı olması gerekir, oysa bu insan dokuz yıldır hücrededir ve kazandığı hiçbir şey yoktur. Cehş midir? Hayır; silahını hiçbir zaman kendi halkına çevirmemiştir ve kendisini Kürtlerin yanında görür. Mankurt mudur? Kesinlikle hayır; hafızası yerindedir, Kürt olduğunu bilir ve söyler, Kürtçe yazar, Kürt kimliğini savunur. Yağcı, yanaşma ya da çanak yalayıcı mıdır? Hangi dalkavukluk insana Edirne'de dokuz yıl kazandırır? Müsteşar mıdır? Ne bir maaş vardır, ne resmî bir statü. Önerilen kelimelerin altısı da bu vakada boşa düşmektedir.

Fakat tarif edilmesi gereken bir şey olduğu da ortadadır. Bir Kürt önderi, kendisini hapiste tutan devletin iktidar partisinin sloganını benimsemekte ve halkını o sloganın etrafında birleşmeye çağırmaktadır. Soyadını — yani en derin aidiyet ve miras işaretini — Türkiye olarak tanımlamaktadır. Devletin güvenlik diliyle "iç cephe"yi düşünmekte, gerektiğinde seksen altı milyonluk bir ordunun parçası olmayı önermektedir. Ve bütün bunları yaparken Kürtlerin yararına hareket ettiğine içtenlikle inanmakta, muhtemelen doğru siyaseti yaptığından da hiç kuşku duymamaktadır. Kürt siyasal sözlüğündeki boşluk tam olarak burasıdır: Kürtlüğünü inkâr etmeyen, halkına ihanet niyeti taşımayan, çıkar gütmeyen, ağır bedel ödemiş, fakat siyasal ufkunu bütünüyle egemenin çerçevesinden alan özne. Bu figürün adı yoktur; adsız kaldığı sürece de tartışılamaz.

Sayın Ataoğlu'nun itirazında haklı bulduğum bir noktanın altını özellikle çizmek isterim. Kelimenin tarihsel aşağılayıcı kullanımı nedeniyle kavram, yoksul, kırsal ya da Türkçeyi aksanla konuşan Kürtlere yönelik bir küçümseme olarak yanlış anlaşılabilir. Bu risk gerçektir ve küçümsenmemelidir. Fakat çözümü kavramdan vazgeçmek değil, kavramın sınırlarını disiplinli biçimde çizmektir. Kıro yoksul demek değildir, köylü demek değildir, eğitimsiz demek değildir, aksanlı konuşan ya da geleneksel kıyafet giyen demek hiç değildir. Buradaki kıro, Kürtlüğünü korurken Kürtlüğünün siyasal hüküm verme yetisini egemen devletin çerçevesine devreden öznedir. Kavramın asıl muhatabı da tarihsel olarak aşağılanmış Kürt köylüsü değil, modern siyasal aktör, entelektüel ve önderdir. Köylü o zararsızlık konumuna itilmişti; modern özne aynı konumu teoriye çevirip başkalarına özgürleşme modeli olarak sunmaktadır. Kavramın eleştirel gücü de buradan gelir; nitekim yanlış anlaşılmasından endişe edilen kesim, kavramın esasen savunduğu kesimdir.

Bütün bunlardan sonra şunu söyleyebilirim: Sayın Ataoğlu'nun tarihsel hatırlatması kavramı zayıflatmadı, aksine neden özellikle bu kelimenin gerektiğini daha net gösterdi. Çünkü bu kelimenin hafızasında egemen bakış açısından görünür ama siyasal olarak zararsız Kürt vardır. Bugün dikkat çektiğimiz şey ise Kürtlüğün kültürel görünürlüğünü koruyup siyasal zararsızlığını yeniden üreten modern özneleşme biçimidir.

Kastettiğimiz kişi Kürtlüğünü unutmuş kişi değildir; Kürtlüğünü gayet iyi hatırladığı hâlde onun siyasal sınırlarını egemenin ölçüsüyle çizen kişidir. Mankurt değildir, çünkü hafızası yerindedir. Cehş değildir, çünkü kendisini halkının yanında görür. İşbirlikçi değildir, çünkü çıkarı olmayabilir. Yağcı ya da yanaşma değildir, çünkü dalkavukluk ettiğini düşünmez; tam tersine mücadele ettiğine, özgürleştirdiğine ve doğru siyaseti yaptığına bütün samimiyetiyle inanabilir.

Kavramın gerekli olduğu yer tam olarak burasıdır: Kendi halkına hizmet ettiğine inanırken, o halkın siyasal ufkunu egemenliğin sınırları içinde yeniden üreten özneyi adlandırmak. Ben buna kıro, bu özneleşme sürecine kırolaşma, bunun başkalarına siyasal ve ideolojik olarak aktarılmasına ise kırolaştırma diyorum.

Sayın Maaruf Ataoğlu'nun itirazı ve Sayın Ayşe Hür'ün katkısı bu nedenle benim açımdan değerlidir. Bazen bir kavrama yönelik en ciddi itiraz, o kavramdan vazgeçmek için değil, onu daha kesin tanımlamak için fırsat yaratır. Burada olanın da bu olduğunu düşünüyorum.

Selam, sevgi ve saygılarımla.

@HurAyse @KamalKajiw @hdpdemirtas

[Xoser Tv @xosertv]

Ahmet Zeki Okçuğlu

Zihinsel İstiklalin İdeolojik Temeli Olarak Kürt Milliyetçiliği

Kürtlerin devletsizlik meselesi üzerine düşünen herkes, er ya da geç aynı noktaya varır: bu halkın asıl mahrumiyeti silah, para veya insan değildir; bunların hepsi dönem dönem mevcut olmuştur. Asıl mahrumiyet, bu unsurları kalıcı bir siyasi kapasiteye dönüştürecek zihinsel alt yapının yokluğudur. Kurtuluşun dışarıdan (Washington’dan, AB’den, Moskova’dan) geleceği inancı terk edilmedikçe, kurulan her yapı yeniden aynı çarka kapılmaktadır. Buna zihinsel istiklal diyorum: kendi gücüne yaslanma kararının, her türlü hamilik arayışından önce zihinde verilmesi.

Peki bu zihinsel istiklalin ideolojik temeli nedir?
Kendi tarihini kendi yazan, kendi menfaatini kendi tarif eden, kendi kararını kendi veren bir milli şuurdan söz ediyoruz. Bu şuurun ilim dilinde adı milliyetçiliktir: Kürtlerin dört devlete bölünmüş varlıklarını tek bir siyasi irade etrafında toplama.

Fakat bu kelimenin etrafında, özellikle Kürt bahsinde, kasıtlı olarak inşa edilmiş bir sis perdesi yaratılmıştır.
Bu sis perdesinin yaratılmasında birinci problem, kavramın çifte standartlı kullanımıdır. Devleti olan milletlerin milliyetçiliği "vatanseverlik," "milli menfaat," "devlet aklı" gibi meşru isimlerle anılırken, devleti olmayanların milliyetçiliği "bölücülük," "etnik fitne," "mikro-milliyetçilik" diye damgalanır. Türk milliyetçiliği devletin resmi ideolojisi olarak okul kitaplarına girerken, Kürt milliyetçiliği aynı devletin ceza kanununa suç olarak girmiştir. Bu asimetri tesadüf değildir. Hakim milletin milliyetçiliği görünmez hale gelir; mahkum milletinki ise hastalık olarak ilan edilir.

Batılı literatürde bir kısmı da, farkında olarak veya olmayarak, bu asimetriyi yeniden üretmiştir. Kurulu devletlerin milliyetçiliğini "sivil" ve makbul, henüz devletleşememiş milletlerinkini "etnik" ve tehlikeli sayan bu tasnif, ilmi değil, statükonun ideolojik tahkimatıdır. Eric Hobsbawm gibi büyük tarihçilerde bile bu eğilimin izleri görülür: mevcut sınırlar veri kabul edilir, o sınırları sorgulayan her milli talep ise düzen bozucu sayılır. Oysa bugün "meşru" sayılan her devlet milliyetçiliği, dün birilerinin düzenini bozarak doğmuştur.

İkinci mesele daha vahimdir; çünkü kaynağı dışarıda değil içeridedir: “Kürt siyasi hareketleri”nin bizzat kendileri bu kelimeden kaçmıştır. İthal ideolojilerin etkisiyle "milliyetçilik" Kürt solunda dahi bir suçlama haline gelmiş; bu hareketler kendilerini "yurtsever," "halkçı," "demokratik" gibi sıfatlarla takdim ederek milliyetçi sıfatından uzak durmuşlardır.

Halbuki bu kaçış, zihinsel bağımlılığın bir başka tezahürüdür. Kendi davasının adını, başkasının lügatındaki manasından dolayı telaffuz edememek, zihinsel esaretin en bariz halidir. Marksizmin enternasyonalist yorumları Kürdistan davasını "devrim sonrasına" ertelemiş; İslamcılık "ümmet" adına statükoya rıza üretmiş; liberalizm ise davayı "insan hakları" diline tercüme ederek milli muhtevasını buharlaştırmıştır. Her üç durumda da işleyen mekanizma aynıdır: Kürdistan davası, başka bir davanın tali faslı haline getirilmiştir. Oysa temel kaide şudur: her nazariye Kürdistan meselesine tatbik edilebilir; fakat hiçbir nazariye onun yerine ikame edilemez. Bir başka ifadeyle Fikir ithal edilebilir, kıble ithal edilemez.

Dünyada devletleşen her millet milliyetçilik güzergahından geçmiştir. Kürtlere bu güzergahın adını anmak bile çok görülmüş: daha acısı, Kürtler adına siyaset yapanlar ve aydınları bunu büyük ölçüde kabullenmiştir.

Burada bir inceliğin altını çizmek gerekir: milliyetçilik kelimesini sahiplenmek, hamaset milliyetçiliğine ruhsat vermez. Tarihi gerçeğe ve soğukkanlı gerçekçiliğe oturmayan milliyetçilik, kof bir romantizme veya intihar siyasetine döner; ki Kürt tarihinde bunun örnekleri az değildir.

Sağlam milliyetçiliğin iki ayağı vardır:
Birincisi, kendine güvenin tarihi ve ilmi temele oturtulmasıdır. Doğru tarih yazımı, zihinsel istiklalin ilk şartıdır.

İkincisi, realitedir: devletler dünyasının merhametle değil menfaatle, hakla değil kudretle işlediğinin kabul edilmesi. Bir koruyucuya yaslanma siyaseti, temelde, dünyanın adaletle işlediği ve güçlünün günün birinde hakkı teslim edeceği vehmine dayanır. Mahabad'dan 1975'e, oradan bugüne tekrarlanan tecrübenin bize öğretmesi gereken ders şu olmalıdır: büyük güçlerin dostluğu bir adalet duygusu değil, menfaatten ibarettir; menfaat bittiğinde dostluk da biter.

Bu dersi bir hayal kırıklığı olarak değil, dünyanın tabiat kanunu olarak kavranması, zihinsel istiklalin en çetin fakat en zaruri şartıdır.

Ve nihayet: ayakları yere sağlam basan milliyetçilik, milletini öven değil, milletinin muhasebesini yapabilendir. Milli davanın tarihini yazarken milli hareketin zaaflarını teşhir etmekten geri durmayan bir muhasebe, hamasetten bin kat daha milliyetçidir. Çünkü övgü teselli verir, muhasebe ise kuvvet.

Milletin esareti de istiklali de önce zihinde inşa edilir. Dört devlet Kürdistan'ın zorla toprağını taksim etmiştir; fakat zihin ancak Kürtlerin rızasıyla esir alınır ve ancak onların kararıyla istiklale kavuşur.

Kürtlerin ihtiyacı milliyetçilikten arınmak değil, milliyetçiliğini hamasetten arındırıp kuruma, ilme ve stratejiye bağlamaktır. Adını doğru koyamadığınız bir davayı doğru şekilde savunamazsınız. Zihinsel istiklalin ilk imtihanı belki de şudur: kendi davasının adını, başkasının verdiği hükümden korkmadan telaffuz edebilmek.
12 Ağustos 2026
Ahmet Zeki Okçuoğlu

[Xoser Tv @xosertv]

@AeroOnni 👏🙏

[Xoser Tv @xosertv]

KÖK YASA VE TİYATRO SEVERLER
Totaliter örgütlerin üst yönetiminde herkes şefin yalan söylediğini bilir. Ama şef kaybederse hepsi kaybedeceğinden susarlar...
(HANNAH ARENDT)

Öcalan’ın TC ile birlikte ‘’Kök Yasa’’ olarak tasarladığı 12 maddelik kanun teklifi meclise sunulmuş bulunuyor.

Biliyorum; Apocular, ‘’bu daha kök yasa değil, kök yasa ileride çıkacak’’ diye oynadıkları tiyatroya bir perde daha ekleyecekler.

Nitekim, bu yasayı ‘’çerçeve yasa’’ adıyla kodlayarak Apocular bir yıldır oynadıkları perdeyi kapatıp önümüzdeki perde için ‘’antrakta’’ geçmiş bulunuyorlar.

Ne yapacaklar şimdi?

Gelecek perde için kostüm ve makyajlarını tazeleyecek, repliklerini kontrol edecek yarından itibaren yeni bir dekorla sahnede yerlerini alacaklar...

Peki bu son perde mi olacak?

Tiyatro severler kaygılanmasın; bu 5 ile 10 yıl için hazırlanmış bir oyun. Daha kaç perde oynanacağını Allah bilir..

******
Ne diyordu bir yıldır Apocu propagandistler; ‘’önderlik bir kök yasa hazırlıyor.

Burada: 1- Kürtlerin temel hakları tanınacak,
2- Özgürlük hareketi yani Apocu hareket yasal olarak tanınacak ve o da Kürtlerin haklarına dair mücadeleyi yasal zeminde sürdürmeye devam edecektir.’’

Peki yasa ne diyor?
1- Kürtlerden tek kelime söz etmiyor,

2- PKK/KCK’yi terör örgütü olarak kodluyor,

3- PKK/KCK üyelerinin tek tek gelip teslim olmasını, silahlarını teslim etmesini, devlete ve topluma katılmasını dayatıyor.

Denilebilir ki, ‘’bu zaten sömürgecilerin bilinen diskuru..’’

Fakat burada yeni olan bu diskura Öcalan ve ve onun Apocu yasal kolunun da katılmış olmasıdır.

Bilindiği üzere bu taslak bizzat Öcalan tarafından onaylandı ve bugün DEM parti de bu kanun teklifini imzaladı.

Dolayısıyla, geçen elli yılın mücadelesini, Kürtler için verilmiş mücadele, kayıplarını Kürtler için verilmiş bedeller olarak pazarlayanlar şimdi bizzat kendi ağızlarından olan biteni terör olarak kodlamış oluyorlar.

Bazıları bunu sadece PKK’nin kendi sorunu olduğunu sanabilir. Fakat öyle değil.

Bu yeni kodlamanın sebebi ve sonuçları vardır;

Sebebi; Öcalan artık zihniyet olarak da dönüşmüş Türk milliyetçisi olmuştur. Her Türk milliyetçisi gibi Kürtlerin TC sömürgeciliğine karşı her türden direnişini, lüzumsuz bir eşkiyalık ve terör olarak faaliyeti olarak görmektedir.

Sonucu ise; Öcalan için artık önemli olan TC’nin bekasıdır. TC’nin bekası için Kürtlerin hak ve mücadeleye dair her türden meşru zeminin ortadan kaldırılması gerekiyor. Bu bizzat kendisinin yürüttüğü faaliyeti terör olarak kodlamayı gerektirse bile...

******
Evet, bu yasa gerçekte Ocalan’ın da murad ettiği kök yasadır.

Ne demişti Öcalana 27 Şunbat’ta?

1- Kürtlerin kültürel haklar da dahil her türden talebi tarih ve toplum dışıdır.

2- PKK gelip devlete ve topluma katılmalıdır.

Apocular buna ‘’çağın manifestosu’’ dediler.

Yasa da çağın manifestosunun kanuna dökülmüş halidir.

Dahası, Öcalan bu yasayı ‘’Cumhuriyetin kuruluşu’’ kadar önemli ve heyecan verici olarak nitelendirdi.

Öcalan’ın refere ettiği cumhuriyet Kürt milletinin inkarı üzerine kuruldu ve tarih boyunca Kürtleri kültürel ve fiziksel soykırıma tabi tutan faşist rejimlerle yürütüldü.

Referans yeni biçim ve metotlarla da olsa Kürtler üzerindeki inkar ve soykırım politikalarını meşrulaştırmayı amaçlıyor.

******
Evet bu tiyatroyu Apocu hareket on yıllardır sömürgeci görevlilerle birlikte sergiliyor. Apocu hareketin üst kadroları da bu oyunda rollerini layıkıyla oynuyorlar.

Olan biteni tersten anlayan, oyundaki kurban taraf ise Apocu hareketin sıradan taraftarlarıdır.

Bu tiyatronun bir de sadık izleyicileri var: Bunlar Kürt milliyetçileri...

Bunlar da on yıllardır bu oyunu ilgiyle izliyorlar.

Tiyatro ‘’öğretici olur’’ deniliyor. Fakat bizim milliyetçiler bir şey öğrenmiş, bir ders çıkarmış görünmüyorlar.

Zira orta yerde ne bir organize tepki var ne de bir çağrı..

Yazık Apocuların performansına!..

[Kamal Soleimani @KamalKajiw]

Tanrı beni neden kendi evimde bir dışlanmışa ve yabancıya dönüştürdü? (W. E. B. Du Bois)

W. E. B. Du Bois’nın Siyahların Ruhları (The Souls of Black Folk) adlı eserini okurken, kendi Kürtlüğümün özünün aniden çırılçıplak gözler önüne serildiğini hissettim. Du Bois, tıpkı Kürtler gibi, varoluşunu mutlak bir hiçliğe dönüştürmeye ant içmiş ırksal bir mimariye maruz bırakılanlara dair bugüne dek sorulmuş en sarsıcı sorulardan birini sorar: “Bir problem olmak nasıl bir histir?” (1993, s. 7). Sorunun dehası, perspektifi tersyüz etmesinde yatar. Siyah insanlarda neyin yanlış olduğunu sormaz; bizzat varoluşunuzu bir sapma, bir anomali olarak çoktan mahkûm etmiş bir dünyada yaşamanın ne anlama geldiğini sorar. “Problem” Siyahlık değil, Siyah hayatını tehditkâr kılan ve onu sürekli olarak düşmanca, tahakküm edici bir bakışa hesap vermek zorunda bırakan o ırksal mimarinin ta kendisidir.

Siyahların ve Kürtlerin maruz kaldığı acıların tarihleri birbirinden farklı olsa da Du Bois’nın bu tespiti, özellikle Kuzey Kürdistan'daki Kürt yaşamının belirleyici ritmini kusursuzca yakalar. Yüzyılı aşkın bir süredir Türk devleti ile onun baskın ırkçı kültürü ve asimilasyoncu yapısı, Kürd'e eşit bir insanlığın ve devredilemez hakların taşıyıcısı olarak değil; tenkil ve zincir edilmesi, asimile edilmesi, potansiyel bir güvenlik tehlikesi sayılması veya silinip atılması gereken bir patoloji olarak yaklaşmıştır. Ezenlerimiz tarafından durmaksızın tasnif ediliyoruz: eşkıya, bölücü, terörist, aşiret kalıntısı, asimilasyonu unutmuş “dağ Türkü”, demografik bir tehdit veya milli birliğin önündeki engel. Onurla yaşamak gibi en temel insani arzu bile—Kürt olarak, anadilinde ve anayasal olarak var olmadığı iddia edilen kendi yurdunda var olmak—sözde medeniyetsiz, itaatkâr olmayan ve doğası gereği ayrılıkçı bir karakterin kanıtı olarak bize karşı silahlaştırılır. Kürt, sırf var olduğu için bizzat kendi kriminalizasyonunun kanıtını sunmak zorunda bırakılır.

Du Bois, diğer insanların dünyasından "kocaman bir peçe ile" dışlandığını anladığı o çocukluk anını anlatır (1993, s. 8). Kürt çocuğu için bu peçenin inmesi, ürkütücü bir başlangıçtır. Evde konuşulan dilin, anayasal olarak anadil eğitiminden men edildiğini öğrendiğinde o peçe iner. Memleketinin adının bir vatana ihanet veya güvenlik tehdidi sayıldığını öğrendiğinde iner. Köylerinin, dağlarının, nehirlerinin, hatta bitki ve hayvanlarının bile saldırganca yeniden adlandırıldığını; sanki devletin, Kürd'ün bir zamanlar orada olduğuna dair doğanın bile şahitlik etmesini yasaklamaya kararlı olduğunu keşfettiğinde iner. Çocuk, bizzat varoluşunun gayrimeşru kılındığını çok erken yaşta öğrenir. Köklerini sahiplenmenin kendi can güvenliğine mal olabileceğini idrak eder: Kürtlük, onun bu dünyadaki tek yuvası olmakla birlikte, aynı zamanda dünyanın onu cezalandırmakla tehdit ettiği yegâne kimliğidir.

Du Bois, bu parçalanmış gerçekliğe o klasik adını verdi: “çifte bilinç (Double Consciousness).” Bu, “kendine daima başkalarının gözünden bakmanın; ruhunu, sana eğlenerek, küçümseyerek ve acıyarak bakan bir dünyanın mezurasıyla ölçmenin” getirdiği ağır bir yüktür. Kürt bağlamına uyarlandığında bu çifte bilinç, peşini bırakmayan bir tür içsel gözetim haline gelir: Kendini sürekli olarak Türk ulusal ırkçı düzeninin düşmanca, polisvari bakış açısıyla ve Türkiyelileştirmenin asimilasyonist baskılarıyla değerlendirme hali. Bu durum, ezenin ölçütlerini içselleştirmenin o sessiz trajedisini doğurur; anadilinin güzelliğini devletin kurumsal aşağılamasıyla yargılamak, kendi tarihini Kürdistan'ın mutlak inkarıyla tartmak ve en temel özgürlük arzusunun sistematik olarak terörizm diliyle çarpıtılışını izlemek.

Dayatılan bu bakış sadece dışarıda kalmaz. Yavaş yavaş içselleştirilir ve Kürt öznenin içinde disiplin edici bir mevcudiyete dönüşür. Türkiyelileşmek için Türk polisinin artık Kürd'ün başında sürekli beklemesine gerek yoktur, çünkü egemen düzen Kürt zihnine, elinde batonuyla bir "Türk polisi" yerleştirmiştir. Bu polis, Kürd'ün konuşmasını denetler, arzusunu terbiye eder, kolektif özlemlerini sorgular ve bireyi—varoluşunun en yalnız anlarında bile—yüz ifadesine yansıyacak kadar "fazla Kürt" olmaması, sonra dışa vurur diye, konusunda uyarır. Burada çifte bilinç, yalnızca bölünmüş bir algı değil, sömürgeci oto-sansürün mahrem bir aygıtı haline gelir.

Du Bois, Siyah öznenin "bir peçeyle doğduğunu ve bu Amerikan dünyasında ona ikinci bir görü (basiret) bahşedildiğini" yazar. Gerekli tarihsel şerhler düşüldüğünde, Kürt de Türk dünyasında benzer bir ikinci görü geliştirir: Hem kendi Kürt gerçekliğini hem de Türk egemenliğinin onu yanlış tanıyan düşmanca bakışını idrak etme yeteneği. Ancak bu ikinci görü tehlikeli bir armağandır. İnkarın mimarisini ifşa ederek eleştirel bir direniş örebileceği gibi, içselleştirilmiş bir tahakküme dönüşerek Kürd'ü, devletin şiddetini kendi derisine, kendi Kürtlüğüne yöneltmeye de zorlayabilir.

İşte tam bu noktada, Abdullah Öcalan’ın söylemi en trajik ve rahatsız edici anlamını kazanır. Giderek kendi kendini Türkleştiren ve politik olarak silahsızlandırılmış bir kitle üzerinde kültvari bir otorite kullanan Öcalan, Türk devletinin eskiden tek başına, zor kullanarak giremediği Kürt öz-yıkım ve kendini silme alanlarına girer. O, devletin teşhisini yalnızca yankılamakla kalmaz; onu radikalleştirir ve içselleştirir. Bir zamanlar Mahmut Esat Bozkurt gibi, Hitler'in Yahudilere duyduğu nefreti aratmayan, anti-Kürt bir Türk ırkçı düzeninin en zehirli ideologlarıyla özdeşleşen bir dilden konuşarak, Kürt ulusal haklarının temellerini sistematik olarak yıkar. Onun doktrininde Kürt varoluşu, ancak Türk devletinin demokratikleşmesi, bekası veya bölgesel gücü için araçsallaştırılabildiği ölçüde bir değer taşır.

Öcalan, Türk ırkçı arşivinin en insanlıktan çıkarıcı formülasyonlarını tereddütsüzce yeniden üretir. Çeteciliğe Karşı Mücadele adlı eserinde “eski Kürt belası”ndan söz eder (Öcalan, 2002, s.?); Bir Halkı Savunmak’ta ise “Kürt denen bireyler” hakkında, “ne insan yasaları ne de hayvan yasaları”nın işlediğini ve Kürdün “adeta üçüncü bir varlık türünü” oynadığını yazar (Öcalan, 2004, s. 364). Bu retorik aracılığıyla “problem”in kaynağı, ırkçı devletten alınarak o devletin tahakkümü altında boğulan halkın bizzat kendisine şiddetle aktarılır. Kürtlük artık kuşatma altında nefes almaya çalışan bir varoluş olarak görünmez; Kürt, yegâne kurtuluşu efendisinin çağrısına cevap vermekte ve kendisini Cumhuriyet’in ebedî hizmetine sunmakta yatan kusurlu bir varlık olarak yeniden kurgulanır.

Öcalan, bu Türk ırkçılığını yeniden üretirken, bunu "Kürtsüz Türk, Türksüz Kürt olmaz" formülünde özetlenen bir karşılıklılık illüzyonunun arkasına gizler. Öcalan, Türk ırkçı altyapısını bütünüyle dokunulmaz bırakıp meşrulaştırarak ve bu düzen içinde Kürd'ün en temel kültürel varoluş arzusunu bile men ederek (gayrimeşru kılarak), Türk ırkçılığına bizzat iştirak eder, hatta onun en güçlü elemanına dönüşür. Ancak bu yüzeysel simetrinin altında vahşi bir eşitsizlik yatar. Bir taraf orduya, mahkemelere, okullara, resmi dile ve varoluşun şartlarını dikte edecek egemen güce sahiptir; diğer taraf ise kriminalize edilmiş, uluslaşması engellenmiş ve kendi adını andığında avlanan bir konumdadır. Türk devleti Kürtlere demografik, bölgesel, askeri ve siyasi bir kaynak olarak ihtiyaç duyarken; Kürtlere, onları yok eden anayasal düzeni sevmeleri ve ona hizmet etmeleri emredilir. Bu karşılıklı bir bağımlılık değildir; tek taraflı boyun eğdirmenin ideolojik olarak yeniden ambalajlanmasıdır. Kürd'e, kendi köleliğini bir "birlikte yaşam" (ortak yaşam) olarak tecrübe etmesi öğretilir.

Du Bois, Siyah Amerika’nın tarihini, öznenin “ikili benliğini, bunlardan hiçbirini yok etmeden daha iyi ve daha gerçek bir benlikte birleştirme” mücadelesi olarak tanımlar. Kürt gerçekliğine uyarlandığında kurtuluşun temel sorusu, Kürdün kabul edilebilir olmak uğruna Kürtlüğünü Türkiye’nin devlet eliyle dayattığı asimilasyon düzeni içinde nasıl ağartıp sileceği değildir. Asıl soru, lanetlenmeden, kriminalize edilmeden veya ölüme mahkûm edilmeden diliyle, vatanıyla ve siyasi iradesiyle nasıl eksiksiz biçimde var olabileceğidir.

Elbette bu analojinin kesin tarihsel sınırları vardır. Transatlantik köle ticareti, ırksal kölelik ve Siyahlığın küresel inşası, Kürt milletinin maruz kaldığı tahakkümle özdeşleştirilemez. Kürt tarihinin kendine özgü yaraları vardır: Kürdistan’ın parçalanması, devletsizlik, soykırım, dilkırımı, zorunlu göç ve birbiriyle kesişen ulus-devletlerin demografik mühendisliği. Yine de Du Bois, ortak bir tahakküm mekanizmasını kavramamız için hayati bir dil sunar: Bir milletin “problem”e dönüştürülmesi ve kendisini ezen düzenin korkuları ile nevrozlarının biçimini almaya zorlanması.

Siyah kurtuluşunun etkili gelenekleri, bu ruhsal şiddet karşısında Siyahlığı bir problem olarak kabul etmedi. Négritude hareketi, sömürgeci ırkçılığın aşağıladığı kimliği sahiplenerek Siyah insanı ilkel ve eksik gösteren bir dünyaya karşı Siyah tarihini, kültürünü ve öznelliğini olumladı. Kurucu jesti radikal bir reddiyeydi: Siyah özne ne sömürgecinin kimliği içinde eriyecek ne de kendi varoluşunu tanımlama yetkisini ona teslim edecekti.

Öcalan’ın Türkiye’nin ırkçı devlet düzeniyle işbirliği içindeki doktrini ise ters yönde hareket eder. Çifte bilincin sömürgeleştirilmiş kutbunu kurumsallaştırarak devletin bakışını Kürt siyasetinin merkezine yerleştirir ve Kürdü, içi boşaltılmış bir kurtuluş adına, Kürt milleti adına konuştuğunu iddia eden bir liderin ağzından terbiye eder. Böylece Türkiye’deki devlet ırkçılığının Kürt siyaseti içindeki teorik, siyasal ve örgütsel aracına dönüşür; Cumhuriyet’in bir asırdır zor yoluyla ortadan kaldıramadığı “Kürtlük problemi”ni içeriden tasfiye etmenin yolunu açarken, Kürdistan’ı Kürt siyasi iradesinden arındırmayı kurtuluş olarak sunar. Tahakküm en kusursuz zaferine, devletin artık Kürde “sorun sensin” demesine gerek kalmadığında ulaşır; çünkü Öcalan bu görevi onun adına üstlenmiştir. Bu nedenle Du Bois’nın sorusu kahredici bir özgüllükle yeniden sorulmalıdır: Kendi yurdunda bir probleme dönüştürülmek ve ardından kendi adına konuştuğunu iddia eden bir lider tarafından problemin sen olduğunun söylenmesi nasıl bir histir? Cevap, egemen düzenin bakışına daha derin bir teslimiyet değil, radikal bir reddiye olmalıdır. Problem Kürtlük değildir; problem, Kürt milletinin hayatta kalabilmek için ortadan kalkmasını talep eden siyasi düzen ve bu yok oluşu kurtuluş olarak pazarlayan işbirlikçi doktrindir.

[Xoser Tv @xosertv]

DAXUYANÎYA ÇAPEMENÎYÊ

Di 18ê Tîrmeha 2026an da li Xerfelîya ser bi bajarê Îdirê/Reşqeleyê di dema konsêrta Koma Amed da destwerdana bi devkî û fîzîkî li dijî alaya neteweyî ya Kurdistanê rûda.

Di 18ê Tîrmeha 2026’an da, di dema konsêrta Koma Amed ya li bajaroka Xerfelîyê (ser bi Aralikê) komek ciwanên Kurd, wekî nîşana nasnameya neteweyî, dîrok û bîra hevpar a neteweya Kurd Alaya Rengîn bilind kir. Lê pêşkêşvanê li ser sehneyê yê ji alîyê DEM Partîyê va berpirs bû li ber girseyê ciwan wek hedef nîşan dan û bi îdîhayên nerast ên wekî “propagandaya siyasî tê kirin” axaftinên provokatîv kirin. Di wê demê da ji alîyê berpirsên DEM Partiyê va zexteke tund hate kirin da ku ala were daxistin û ciwanên Kurd rastî destwerdanên bi devkî û fîzîkî hatin. Berpirsên DEM Partîyê bi hinceta “ewlehîya qada konsertê û rêzikên bernameyê” daxistina alayê daxwaz kir.

Gava ev daxwaz nehat qebûlkirin û ciwanan ala danexist bi vê yekê jî neman û serî li destwerdana fîzîkî dan.

Alaya neteweyî ya Kurdistanê ne milkê tu partîyeke sîyasî ye. Ev ala sembola dîrok, çand, nasnameya neteweyî û bîra hevpar a neteweya Kurd e.

Ev nakokîyeke çawa ye ku berpirsên partîyeke xwe wekî parêzvanê mafên miletê Kurd dide xuyakirin dixwaze alaya miletê Kurd asteng bike, bike hedef û wekî “propagandaya sîyasî” bi nav bike û krîmînalîze bike.

Ev bêrêzî û sivikatîya li hember sembolên neteweyî yên miletê Kurd, her wisa bi azadîya derbirînê, pirengîya demokratîk va jî li hev nayê. Hewldana zordestî, bêhurmetî û kriminalîzekirina nirxên hevpar ên neteweyî bîra hevpar, nasnameya neteweyî û yekîtîya neteweya me dixe bin metirsîyê.

Ev destwerdana li dijî Ala Neteweyî ya Kurdistanê ne tenê li dijî me hatiye kirin. Ev helwest bêhurmetîyek e li hember hemû Kurdên vê alayê wekî sembola hevpar a neteweya xwe dibînin.

Ev bûyer nîşan dide ka li hember sembolên neteweyî destdirêjîyên çawa çêdibin û divê ji alîyê raya giştî va bi baldarî were nirxandin.

Bi vê derfetê em bang li raya giştî ya Kurd, aktorên sîyasî û hemû kes û alîyên xwedî berpirsyarî dikin:

Em her cure helwestên zordest û dijminane li hember nirx û sembolên hevpar ên miletê Kurd şermezar dikin. Em ji hemû kesên di vê bûyerê da berpirs dixwazin ku rêzê ji nirxên hevpar ên miletê me ra bigrin û li gorî prensîbên heqnasî, azadî û demokratîk tevbigerin.

Înîsîyatîva Neteweyî Ya Kurdistanê

[Xoser Tv @xosertv]

@SahidinSimsek @dr_muhsinelci Derbasî be mamoste. Homa şîfa bido

[Tora Çandên Zindî @KomaZindi51395]

Endamekî TÇZê ku bi armanca dayîna dersa Kurdî çûbû hevdîtinekê, ji aliyê komek 7 kesan ve ku xwe wek “Apocî” dane nasîn, bi awayekî komî rastî êrîşê hatiye.

Em vê bûyerê pêşkêşî raya giştî ya Kurd dikin...

[Kamal Soleimani @KamalKajiw]

Mediaponaroma TV Özel Yayını: "Kürt Akademisyenlerle 'Süreç' Tartışması"

Joşen Abi: Ekranları başındaki kıymetli Mediaponaroma TV izleyicileri, ben Joşen Abiniz. Bu akşam yine çok özel bir konuğumuz var. Devletin bekasını Kürt siyasal varlığının tasfiyesiyle eşitleyen; buna da "ileri demokrasi", "barış" ve "paradigma değişimi" demeyi başaran çok değerli bir "Kürt kökenli" akademisyen bizimle. Hocam hoş geldiniz. Buyurun, bugün bize hangi teslimiyeti özgürlük diye anlatacaksınız?

Kürt Kökenli Akademisyen: Hoş bulduk Joşen Abi. Öncelikle böyle güzide bir platformda milletimize... pardon... devletimize hizmet etme fırsatı verdiğiniz için şükranlarımı sunuyorum.

Biliyorsunuz, biz son yıllarda akademide gerçekten çığır açtık. Eskiden insanlar hak talep ederdi; biz talepsizliği teoriye dönüştürdük. Eskiden insanlar sömürgeciliğe karşı mücadele ederdi; biz sömürgeciyle bütünleşmeyi "dekolonizasyon" diye literatüre soktuk. Vallahi bu teoriye Nobel verilirse şaşırmam. Tabii Abdullah Bahçeli'den sonra...

Artık yeni paradigmamız çok net: Ne kadar az Kürt kalırsa, o kadar çok barış gelir. Kürtçe istemezseniz barış. Statü istemezseniz barış. Kolektif hak istemezseniz barış. Sonunda Kürt diye bir siyasal özne kalmazsa... işte gerçek barış o zaman geliyor. Hani derler ya: "Ölüye kavga düşmez." Biz de bunu bilimsel dile çevirdik.

Öncelikle Sayın Abdullah Bahçeli'ye büyük bir haksızlık yapıldığını düşünüyorum. Kendisine acilen ulusal, uluslararası, hatta galaktik ölçekte bir Nobel Barış Ödülü verilmelidir. Kürtlerin en temel hak taleplerini yıllarca "terör" ve "aşırı milliyetçilik" diye mahkûm eden Sayın Bahçeli, aslında bizim teorimizin gizli kurucu babasıdır. Allah var, adam yıllardır bizim yüz sayfalık makalelerle anlatmaya çalıştığımız şeyi tek cümlede özetliyormuş.

Biz de bunun üzerine düşündük taşındık ve dedik ki: Madem devlet bizi eritmek istiyor, biz niye işi yokuşa sürelim? Hazır eriyelim; hem devlete zahmet olmasın hem de CV'mize "barış araştırmacısı" yazalım. Hem kurda "dayı" diyelim hem kuzuyu teslim edelim. Ne şiş yansın ne kebap; yalnız kebabın Kürt olduğunu kimse fark etmesin.

Frantz Fanon yıllar önce "Siyah adam beyaz olmak ister" demişti. Biz onu biraz güncelledik: "Kürt kökenli akademisyen de ATV ekranına çıkmak ister." Artık mesele özgürleşmek değil; makbul olmaktır. Judentrat'ın hedefi neyse bizim de hedefimiz odur: devlette yerleşmek, devletin taşeronu olabilmek. Kendini ne kadar az Kürt hissedersen, o kadar çok uzman sayılıyorsun. Hele bir de çıkıp "Pratik olarak Türküm" dedin mi, akademik terfiler adeta kendiliğinden geliyor.

Biz buna "epistemik entegrasyon" diyoruz. Halk arasındaki adı ise daha kısadır: yağcılık.

En sevdiğim bölüm ise Demokratik Konfederalizm kısmı. Adı konfederalizm ama üniter devlete dokunmak yasak. Federalizm konuşmak yasak. Bağımsızlık zaten yasak. Kürtçenin resmî dil olması tehlikeli. Mevcut anayasa meşru. Mevcut sınırlar meşru. Devlet meşru. Hukuk meşru.

Peki geriye ne kaldı?

İsmi.

Biz zaten isim mühendisliği yapıyoruz.

Minimalist pragmatizmimiz gereği KCK'yi kurduk ama aynı anda Kürt milletini yok sayan sömürgeci hukuk düzenini de kabul ettik. MİT'i korumayı gururla anti-kolonyal mücadele diye anlattık. Kürtlerin hak talep etme iradesini tasfiye edip devletin "Kürdistan ayağını" inşa etmeyi özgürlük diye pazarladık.

Vallahi pes dedirten bir teori. Tam burada Marks'ı bile geçiyoruz. Hani "hem nalına hem mıhına vurmak" derler ya; biz doğrudan nal da olduk, mıh da olduk, çekiç de olduk. Ben buna zaten yıllardır Abavi felsefesi diyorum.

Allah aşkına Joşen Abi, MİT'i ayakta tutmayı dekolonizasyon diye anlatabilmek, üstelik milyonlarca Kürdü buna ikna etmeye çalışmak, her babayiğidin harcı değildir. Bu öyle büyük bir teorik başarıdır ki, yakında sömürge valisine "Fahri Anti-Emperyalist" unvanı verirsek kimse şaşırmasın.

Bir de şu "barış süreci" meselesi var.

Bazı saf Kürt milliyetçileri buna "Caşetî Süreci" diyor. Oysa onlar meseleyi hiç anlamamışlar. Biz devletin ayağı olmayı da, ayakkabısı olmayı da, kapı eşiği olmayı da tarihsel bir görev görüyoruz. Yalnız Türkiye'de değil; Sayın Öcalan'ın sorguda söylediği gibi, İran'da da, Kafkasya'da da devletin taşeronu olmaya hazırız.

Çünkü önemli olan Kürtlerin özgürleşmesi değildir.

Önemli olan devlette yerleşmek, devletle bütünleşmek.

Ortada Kürt siyasal taleplerinin cenazesi duruyor; biz ise fonda keman çalıp "Ne güzel barış oldu" diyoruz. "Kürt kökenli akademisyenler" ise adeta imam olup bu cenazenin namazını kıldırabilmek için birbirleriyle yarışıyorlar. Hani "ölüyü diriden saymak" derler ya; biz onu biraz geliştirdik:

Cesedi barış diye pazarlıyoruz.

Çünkü bizim akademik ilkemiz çok nettir:

Teslimiyet yeterince uzun anlatılırsa stratejiye dönüşür.

Vazgeçiş yeterince süslü kavramlarla yazılırsa paradigma olur.

Ve bir halkın siyasal tasfiyesi yeterince panel, konferans ve televizyon programıyla anlatılırsa adına "barış süreci" denebilir.

Joşen Abi: Hocam vallahi yine ufkumuzu açtınız.

Demek ki yıllardır boşuna mücadele etmişiz.

Asıl anti-kolonyalizm, sömürgecinin bütün taleplerini kabul edip buna "yeni paradigma" demekmiş.

Helal olsun.

Haftaya yine bekliyoruz. O zamana kadar belki bağımsızlığın aslında emperyalist, teslimiyetin ise özgürlük olduğunu da bilimsel olarak ispat edersiniz.

Kürt Kökenli Akademisyen: İnşallah Joşen Abi.

Zaten yeni makalemizin başlığı hazır:

"Kürt Olmadan Kürt Çalışmaları: Devlete Rağmen Değil, Devlet Sayesinde."

Alt başlığı da hazır:

"Caşetî'den Kariyere: Teslimiyetin Akademik İmkânları."

[Kamal Soleimani @KamalKajiw]

Şeyhin Ne Halt Yediğinin Önemi Yok: Kürt Akademisyenlerin Müritlik ve Öz-Kırolaştırma Çabaları

Bülent Küçük ve Ceren Özselçuk'un Beyond rupture and integration: decolonial recognition in the Kurdish struggle (Kopuş ve Bütünleşmenin Ötesinde: Kürt Mücadelesinde Dekolonyal Tanınma) başlıklı makalesi, dekolonizasyon, tanınma ve "Kürt siyaseti" üzerine yürütülen güncel tartışmalara teorik bir müdahale olarak sunuluyor. Ancak, sofistike kelime dağarcığına rağmen, makale derin bir aldatmacaya dayanıyor. Abdullah Öcalan'ın siyasi projesini defalarca "entegrasyonun ötesine" geçen bir proje olarak tanımlarken, bizzat Öcalan'ın bu projeyi istikrarlı bir şekilde Türkiye devletine entegrasyon olarak tanımladığı gerçeğini sistematik olarak görmezden geliyor. 27 Şubat 2024'teki en net hükmünde "devletle bütünleşin" demişti. Ve o zamandan beri bu ajandayı, Türk sömürge yönetim alanının (yani o 'devletle bütünleşme' sahasının) dışındakiler de dahil olmak üzere, Kürdistan'ın tüm parçalarında hatta "Ahmet Şar ile bütünleşin" seviyesine vardırarak dayatıyor.

Ortaya çıkan sonuç bir dekolonizasyon teorisi değil, akademik jargonun yüz kızartıcı bir istismarı ve daha doğru bir ifadeyle öz-sömürgeleşme veya başka bir kavramla öz-kırolaşma —yani, sömürge düzeninin, "Kürt kökenlilerin" Türkleşme arzularına öykünen (yani kıroluğa devam eden), kendi kendini Türkleştiren bir siyasi söylem aracılığıyla içselleştirilmesi ve yeniden üretilmesi— olarak tanımlanabilecek bir durumun rasyonalize edilmesidir.

Makalenin en enteresan yönü metodolojiktir. Gerçekten Öcalan ne zaman Kürt milletinin kolektif haklarını açıkça reddetse, yazarlar okuyucuları onun sözlerinin apaçık anlamını göz ardı etmeye ve bunun yerine "ikinci okuma" adını verdikleri şeyi benimsemeye davet ediyor. Bu bana Rojhilat Kürdistanı'ndaki bir şeyhin müritlerini hatırlatıyor: Şeyh keramet sahibi olmadığını söylediğinde, müritleri "Şeyhin ne halt yediğini dinlemeyin, kerameti var, yalan söylüyor" diyerek başkalarına ikazda bulunuyorlar.

Bu mürit akademisyenler de öyle; "Öcalan'ın sözlerinin daha derinlerine bakın" diyorlar. Bağımsız devlet, federalizm, idari özerklik ve hatta kültürelciliği reddettiğini alıntıladıktan sonra, metnin entegrasyonist göründüğünü (özellikle 27 Şubat 2025 beyanlarında) kabul ediyorlar, ancak bunun yerine dekolonyal dönüşümün gizli bir stratejisi olarak yorumlanması gerektiğini savunuyorlar. Bu hamle, belgesel niteliğindeki kanıtları spekülatif hermenötikle veya Donald Trump'ın danışmanı Kellyanne Conway'in "alternatif gerçekleriyle" değiştirmekle eşdeğerdir.

Yazarlar, Öcalan'ın siyasi dilinin kendi teorik sonuçlarını şekillendirmesine izin vermek yerine, okuyucudan Öcalan'ın kendi beyanlarını görmezden gelmesini ve metnin açık içeriğini, metnin hiçbir zaman dile getirmediği anlamlar uğruna askıya almasını istiyor. Birincil kanıtlarını sürekli olarak tevil etmek (başka yönlere çekerek açıklamak) zorunda kalan bir teori, bir açıklama işlevi görmekten çıkar ve apolojetizm (savunmacılık) işlevi görmeye başlar.

Makale, temel çelişkisini daha başlığında ele veriyor. Kopuş ve Entegrasyonun Ötesinde başlığı, Öcalan'ın projesinin asimilasyon ile ulusal kendi kaderini tayin arasındaki klasik ikiliği aştığını varsayar. Oysa Öcalan'ın kısa süre önce sarf ettiği "Türklerin devletsiz yapamayacağını, buna karşılık Kürtlerin bir devlete ihtiyaç duymadığını" şeklindeki sözleri bu varsayımı yerle bir etmektedir. Bu yaklaşım sadece Kürtlerin devlet talebini reddetmekle kalmaz; devlet kurmayı ve egemenliği Türklerin "doğal" vasfı sayıp Kürtleri aşiret formuna mahkûm eden o köklü sömürgeci aklı da yeniden üretir. Sömürgeci tahayyülün Kürtleri siyasal bir özne olmaktan çıkarıp aşiretleştiren bu mantığının bizzat Kürt siyasal söylemi eliyle yeniden dolaşıma sokulması, benim kırolaşma dediğim olgunun ta kendisidir. Dolayısıyla Öcalan'ın bu söylemi istisnai bir sapma değil, yirmi yılı aşkın süredir istikrarlı biçimde savunduğu entegrasyon siyasetinin mantıksal bir sonucudur. Nitekim Demokratik Kurtuluş'ta bunu açıkça ilan eder:
"Kürtleri Türk devletinde yerleştiriyorum. Bu sahte Kürt devletinden daha iyi bir şeydir." (s.135)

Bu ifade taktiksel bir muğlaklık değildir; işbirlikçi paradigmanın onaylayıcı bir siyasi hedefidir. Entegrasyonu ertelemiyor, aksine onu kutluyor ve Kürtler için bir özgürlük yolu olarak bilakis başkalarına entegre olmayı sunuyor. Adeta "Kurmanclıktan kurtulup devlette siz de yer alacaksınız" diyerek Kürdü buna ikna etmeye çalışıyor. Aynı eserden, Öcalan'ın kendi siyasi projesini ve hareketini Kürt toplumu içinde sömürgeci güçlerin adeta beşinci kolu olarak sunan bir başka pasaj daha da çarpıcıdır:

"Biz burada devletin Kürdistan ayağını inşa ediyoruz. Kürdistan ayağı olmayan bir devlet bir ayağı eksiktir." (s.147-148).

Burada proje, bizzat Kürdistan içinde Türk devletini tamamlamak olarak açıkça tanımlanıyor. Çok az ifade, mevcut devlet düzenine dahil olmayı bundan daha net bir şekilde ifade edebilirdi.

Bunlar münferit açıklamalar da değildir. Öcalan, 2009 tarihli Türkiye'de Demokratikleşme Sorunları adlı kitabında, KCK ve "demokratik çözüm" adına inşa ettiği modeli şu sözlerle ilan ediyor:

"Demokratik çözümü ad düzeyinde de somutlaştırmak mümkündür. Türkiye Cumhuriyeti'nin kurumları ve mevcut sınırları meşru kabul edilmektedir. Üniterliği, federal veya konfederal olması gibi biçimlenme sorunları tartışılmamakta, gündeme getirilmesi bile önerilmemektedir." (s. 78)

Keza Demokratik Konfederalizm'de devletsiz demokrasiyi savunanları "maskara" olarak nitelendirip kestirip atarken, eşzamanlı olarak "Türkiye üniter yapısını korumalı" diye diretir. Kürtçenin resmi statüsü bile federalizme giden tehlikeli bir yol olarak reddedilir (s.39). Öcalan, bizzat bu metinde Kürtlerin bir ulus olup olmadığının tartışmalı olduğunu ilan eder ve bu nedenle bunu, devletin güç kullanmak yerine doğal yollarla asimile etmesinin kendi çıkarına olduğu sosyolojik bir fenomen olarak adlandırır.

Birlikte ele alındığında bu metinler, en az 2005'ten itibaren Kürdü silmeye yönelik dikkate değer ve tutarlı bir entegrasyon stratejisini ortaya koymaktadır. Öcalan, entegrasyonu aşmak şöyle dursun, onu defalarca teorize etmekte ve meşrulaştırmaktadır. Küçük ve Özselçuk'un makalesini bu kadar sorunlu kılan da tam olarak budur. Teorik iddiaları ile Öcalan'ın yayınlanmış siyasi pozisyonları arasındaki çelişki marjinal değil; kurucudur (temeldir).

Aynı örüntü, 2024-2025 Öcalan görüşmelerine ilişkin tartışmalarda da ortaya çıkıyor. Yazarlar makale boyunca, bütün Öcalancılar gibi süreci bir "barış süreci" olarak adlandırıyorlar; ancak daha sonra Türk devletinin bu süreci resmi olarak "Terörsüz Türkiye" girişimi olarak çerçevelediğini kabul etmelerine rağmen, sanki "Türk devletinin süreçle ilgili ne dediği kimin umurunda, Öcalancılar buna barış süreci diyor ve önemli olan da bu" der gibiler. Bu ayrım siyasi açıdan son derece önemlidir. Süreç, Kürdün herhangi bir hakkı üzerinden yapılan bir müzakereyle başlamadı. Devlet Bahçeli'nin, "terör elebaşı" olarak adlandırdığı Öcalan'dan "kayıtsız şartsız terörü bitirdiğini" haykırmasını istemesiyle başladı. Bu silsile, bizzat Öcalan'ın ayrı bir devlet, konfederalizm, federalizm, idari özerklik ve hatta Kürdün "kültüralist taleplerini" bile "aşırı milliyetçiliğin" ürünleri olarak açıkça reddettiği ve Kürt siyasal varoluşunu kategorik olarak yok saydığı 27 Şubat 2025 tarihli deklarasyonuyla zirveye ulaştı.

Küçük ve Özselçuk'un makalesi bu deklarasyonu alıntılıyor ancak Kur'an tefsirlerinde geçen "Allahu a'lem" misali "Apo a'lem" (Apo en iyisini bilir) bile demeden, okuyucuları daha derin, gizli bir yorumun sihrini benimsemeye teşvik ederek çıkarımlarını derhal etkisiz hale getiriyor.

Bu durum temel bir akademik soruyu gündeme getiriyor. Yirmi yılı aşkın bir süreyi kapsayan ve tekrarlanan açık siyasi beyanlar, neden kendi kelime anlamlarıyla çelişen spekülatif yorumlara tabi kılınsın? Bir akademisyenin biraz standardı ve gülünç duruma düşme korkusu olmaz mı? Öcalan hayatta ve neredeyse sürekli konuşuyor. Daha 28 Nisan'da Öcalan, Kürtlerin devlete entegre olmaları dışındaki her türlü Kürt talebini, emperyalizmin bölgedeki bir projesi olarak değerlendiriyor ve şöyle diyor:

"Barzani’yi kontrol altına almazsan Makedonya çıkar altından." ve ABD-İsrail etkisine yaptığı göndermeler, alternatif Kürt siyasal yönelimlerini dış müdahalenin uzantısı olarak çerçeveler. Buna karşılık önerdiği çözüm yine Türkiye merkezlidir: “Biz bununla Cumhuriyete entegre olmaya çalışıyoruz” (İmralı görüşmeleri, 28 Nisan).

Eğer siyasi sonuç doğuran her açıklama teoriyi korumak adına yeniden yorumlanmak zorundaysa, o zaman teori artık kanıtları açıklamıyor, kendini onlardan yalıtıyor demektir.

Makale defalarca dekolonizasyon diline başvurduğunda ironi daha da keskinleşiyor. Tarihsel olarak, sömürgecilik karşıtı mücadeleler kolektif siyasi failliğin kurumsal bir formunu talep etmişlerdir: bağımsızlık, federalizm, bölgesel özerklik, anayasal çoğulculuk veya yasal olarak tanınan özyönetim. Oysa Öcalan bu olasılıkların her birini açıkça reddediyor. Dekolonizasyonun kurumsal içeriği ortadan kayboluyor, geriye sadece kelime dağarcığı kalıyor. Böylece dekolonizasyon, kendi kaderini tayin hakkından kopartılıyor ve mevcut anayasal düzene daha derin bir eklemlenme olarak yeniden tanımlanıyor.

İşte bu noktada öz-sömürgeleşme veya öz-kırolaşma olarak da adlandırılabilecek kavram analitik olarak aydınlatıcı hale geliyor. Sömürge tahakkümü sadece direnişi zorla bastırdığında değil, sömürgeleştirilenlerin bizzat kendileri sömürgeci gücün kategorilerini, önceliklerini ve anayasal sınırlarını yeniden üretmeye ve bunları kurtuluş olarak sunmaya başladıklarında en yüksek derecesine ulaşır. Dolayısıyla buradaki trajedi sadece siyasi bir teslimiyet değildir; teslimiyetin özgürleştirici bir söyleme dönüştürülmesidir.

Bu perspektiften bakıldığında, Küçük ve Özselçuk'un makalesi sömürgeci bilgi üretimi içinde tanıdık bir işlevi yerine getirmektedir. Öcalan'ın projesinin entegrasyonist öncüllerini eleştirel bir şekilde sorgulamak yerine, bunları dekolonyal teorinin prestijli kelime dağarcığına tercüme etmektedir. Entegrasyon "tanınma" haline gelir, anayasal yapıya dahil olma "demokratik özerklik" adını alır ve Kürtlerin egemenlik iddialarından vazgeçmeleri, kurtuluşun daha yüksek bir aşaması olarak yeniden tahayyül edilir. Belki de makalenin en derin ironisi budur: Dekolonizasyon diliyle yazılmış bu metin, nihayetinde sömürgeci entegrasyonun normalleştirilmesine en sofistike akademik kılıflardan birini sunmaktadır. Makale, sömürge tahakkümünün kendini yeniden üretme mekanizmalarını ifşa etmek yerine, onun en etkili biçimlerinden birini bizzat icra eder: Sömürgeleştirilmiş öznelerin, kendi kolektif siyasi haklarının tasfiyesini bizzat dekolonizasyonun gerçekleşmesi olarak kutlamalarını sağlayan entelektüel çerçeveyi üretmek.

[Rûpela Nû @RupelaNu01]

DAXUYANÎYA  ÎNÎSÎYATÎVA NETEWEYÎ YA KURDISTANÊ YA JI BO RAYA GIŞTΠ https://t.co/UxbZOFvGkU