zamorskae @zaamorska - Twitter Profile

over 2 years ago

Stefan Kisielewski – „Sprzysiężenie” [1946] „(…) W młodości człowiek czuje, że ma jeszcze przed sobą dużo czasu i dużo do wyboru – ta świadomość daje mu swobodę i szerokość oddechu – żyje nieniepokojony – ma czas być sobą. Lecz nieuchronnie, prędzej czy później, przychodzi ów moment, od którego poczynając, wszystko zaczyna wyglądać nieco inaczej: pojawia się paniczna myśl, że czasu jest właściwie nie tak wiele, i podejrzenie, że prawo wyboru również nie jest wcale tak nieograniczone, jak to się wydawało na początku. Ten punkt jest słupem granicznym: oznacza on koniec młodości duszy – to coś jak Conradowska „smuga cienia”. Od tego momentu popadamy pod władzę czasu, który zaczyna unosić nas w nieznanym dotąd i stale rosnącym pośpiechu: sprawdza się przysłowie, że dzień jest długi, lecz rok krótki; tygodnie, miesiące i lata przelatują obok nas w oszałamiającym tempie, oszałamiającym w dosłownym tego znaczeniu, żyjemy bowiem teraz w stanie jakiegoś narkotycznego oszołomienia czy odrętwienia, z automatyczną biernością poddając się prądowi, który nas niesie coraz szybciej i coraz bardziej bezpowrotnie. Opanowuje nas pełna znamionującej dojrzałość, lecz niemniej przykrej rezygnacji myśl, że prawo wyboru, którego byliśmy tak pewni w młodości – wcale w gruncie rzeczy nie istnieje, to tylko złudzenie – żadnego wyboru nie ma i nigdy w ogóle nie było – nasze miejsce z góry już zostało przewidziane i określone, bez naszego w tym udziału. Odtąd bierne poddawanie się prądowi zaczyna mieć w sobie nawet coś kojącego; odruchy buntu uspokoiły się, wygasły i jak we śnie, gładko i łatwo, płyniemy naprzód, upajając się samym faktem jazdy – jak dzieci. W ten sposób życie uśpiło naszą świadomość trującym narkotykiem ruchu; oszukała nas zdradliwa płynność i gładkość przemijających tygodni, nawet – naiwni – zasmakowaliśmy w niej, nie rozumiejąc, jak zgubna i straszna jest ona w istocie. To stary okrutny podstęp życia, który jednak zawsze osiąga swój cel; odwieczna, paradoksalna, niewiarygodnie prosta, lecz zawsze skuteczna zdrada, złudzenie, które pozwala nam spać spokojnie w obliczu klęski, choćby z utajoną świadomością tej klęski. Nawet oddalony o kilka kroków od chwili ostatecznej, człowiek czepia się jeszcze dotychczasowego życia, chce jeszcze płynąć – nie wiadomo po co i dokąd. Lecz już za późno: w oddali pojawiają się rosnące z każdą chwilą czarne słupy żelaznej śluzy, o którą rozbije się niosący nas coraz szybciej prąd. W ostatniej chwili szarpnie nami skurcz świadomości i buntu, grozy, że już tak dawno, tak nieopatrznie wypuściliśmy z ręki ster; lecz już jest za późno: tego, kto marnował lata i dziesiątki lat, nie ocalą dni i tygodnie. Następuje teraz chwila, nieznana nikomu z nas, lecz tylekroć przewidywana, chwila, której refleks, której przeczucie nosimy z sobą we krwi przez całe życie, chwila rzucająca cień na całą przeszłość – bo przyszłości już po niej nie ma; po prostu – chwila konania. I potem już koniec i bezruch – nie ma nas – przynajmniej tu nas nie ma – ale to na jedno wychodzi. Opróżniliśmy miejsce dla innych – inni płyną teraz tak samo bezwolni, jak my byliśmy przedtem, musi stać się zadość prawu życia, prawu w istocie niwelującemu jednostkę: ważny jest bowiem ogólny, niezmienny obraz heraklitowej rzeki – nie poszczególne, przemijające i zmieniające się wciąż fale. Życie uznaje i proteguje tylko masę, tylko seryjny, powszechnie obowiązujący schemat – natomiast niweluje i ściera jednostkę chcącą się z tego schematu wyłamać. I dlatego jednostka, która czuje się na siłach, jednostka twórcza, powinna podjąć z życiem i jego prawami walkę – najtrudniejszą z walk, jakie staczane są tu na ziemi.”

17

249

73

84

15K

zamorskae

@zaamorska

Who to follow

Last Seen Users on Sotwe

Trends for you

Most Popular Users