Tolga Okuyay

Bağımsız Denetci-Mali Müşavir/
E.Hesap Uzmani

[Tolga Okuyay @zaggor]

@tepki_tr bu kamulastirmadan el atmadir. dava acilmasi ve guncel rayic bedelin idenmesi gerekir.

[Gökçe Zabunoğlu 🇹🇷 @zabunogluhg]

Fon krizi yüz binlerce yurttaşın birikimini vurdu. Ama onu bundan daha fazlası yapan şey, 2017 anayasal düzeninin ilk büyük hesap verebilirlik sınavına dönüşmesidir. Sınavın sonucu, sistemin kendi vaadiyle çelişmektedir. Yetki Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde tek bir makamda toplandı. Sorumluluk ise alt kademelere, bireysel ceza dosyalarına ve seçimler arasındaki sessizlik zamanına dağıtıldı.

"Kim yaptı?" sorusunun cevabını ve buna uygun cezasını yargı verecektir.Yargı kararına da saygı duyuyoruz. Fakat hukuk devletinin görevi suçluyu cezalandırmakla bitmez. Şu sorular da cevabını beklemektedir. Kim denetliyordu? Ne zamandan beri biliyordu? Hangi yetkiler kullanılmadı? Neden kullanılmadı? Denetleyicileri kim denetliyordu?

Pecora'dan Gloster'a, Northern Rock'tan Greensill'e kadar her örnekte krizi, hukuk devleti açısından anlamlı bir sonuca bağlayan, suçluların cezalandırılmasının yanında düzenleyicilerin ve yürütmenin de bağımsız bir merci önünde sorgulanabilmesiydi. Türkiye'nin bugünkü anayasal tasarımında bu husus, yapısal olarak eksik kalmaktadır.

"İktidara yakın olana bir şey olmaz" inancı, hukuk devletinde oluşmamalıdır. Hukuk devletinde kimseye yakınlığı yüzünden ayrıcalık tanınamayacağı gibi kimse de uzaklığı yüzünden cezalandırılamaz. Oluşan bu inancı birkaç istifa ortadan kaldırmaz. Kimin görevden çekileceğine, kimin soruşturulacağına ve kimin hesap vereceğine tek bir iradenin değil kurumların karar verdiği bir düzen, bu inancı yok edebilir.

Madison, insanlar melek olsaydı hükümete gerek kalmayacağını yazmıştı. Hukuk da yöneticilerin melek olmadığı varsayımıyla çalışır. Bir hukuk devletinde yöneticinin iyi niyetli olup olmadığını sorulmaz. Önemli olan, iyi niyetli olmayan bir yöneticinin bile hukukun ve kurumların dışına çıkamayacağı bir düzen kurup kurulamadığıdır. Kişilere güvenmeye ihtiyaç bırakmayan kurumlar, dürüst yöneticileri de korur.

Çözümü parlamenter sisteme dönüşe bağlamak mümkündür. Bizce de gereklidir. Ama parlamenter sistem tek başına yetmez. Türkiye'nin kendi parlamenter geçmişi de vesayet tartışmalarıyla, istikrarsız koalisyonlarla ve parti ile devletin iç içe geçmesiyle doludur. Eski düzeni olduğu gibi geri getirmek aynı sorunları yeniden üretir. Northern Rock ve LCF, bağımsız düzenleyiciler ve güçlü komite denetimiyle desteklenmeyen bir parlamenter düzenin de krizleri kaçırabildiğini gösterdi. Parlamenter sisteme dönüşü geçmişe nostaljik bir dönüş olarak değil, yürütmeyi yeniden Meclis'e karşı sorumlu kılacak bir anayasal tasarım olarak ele almak mecburidir. O yüzden asli önerimiz, rasyonelleştirilmiş parlamenter sistemdir.

Ancak bugünkü sistemde de hızlıca alınacak tedbirler vardır.

Derhal bir bağımsız inceleme kurulu oluşturumalıdır. Emekli bir yüksek yargı mensubunun başkanlığında oluşacak bu kurul, SPK'nın ve ilgili kamu makamlarının 2025–2026 dönemindeki denetim performansını incelemeli ve raporunu kamuoyuna açıklamalıdır.

Bu tek seferlik bir çözüm olarak da kalmamalıdır. Kanunla kurulacak kalıcı bir Finansal Düzenleme İnceleme Kurulu, günlük denetime karışmadan, yalnızca ciddi bir kriz ya da düzenleyici başarısızlık iddiası çıktığında harekete geçebilir. Hangi bilgi vardı, hangi kararlar alındı, hangi uyarılar dikkate alınmadı, kurumlar arasında nerede iletişim koptu vb. Kurul bu soruları araştırır ve raporunu kamuoyuna açık olarak yayımlar.

Derhal Partiler üstü bir Meclis araştırma komisyonu kurulmalıdır. Komisyon, Şubat 2025 müzekkeresinden Aralık 2025 Finansal İstikrar Komitesi toplantısına ve Eylül 2026 tasfiyesine uzanan karar zincirini adım adım incelemelidir. Komisyonun hazırlayacağı rapor, mutlaka Komite'nin tavsiyesi neden dokuz ay gibi uzun bir sürede düzenlemeye dönüştü ve bu sürede fonlara para yatırmaya devam eden küçük yatırımcıyı kim, nasıl uyardı sorularını yanıtlamalıdır.

TBMM bünyesinde sürekli çalışan bir Finansal Piyasalar ve Sistemik Risk Komisyonu kurulmalıdır. SPK, BDDK, TCMB ve MASAK bu komisyona düzenli olarak rapor sunmalıdır. Bu kurumların başkanları yılda en az bir kez açık oturumda soruları cevaplamalıdır. Bu teklifimizdeki amaç, Meclis'e karşı hesap verir hâle getirmektir.

Liyakate dayalı ve gerekçeli atama sistemi kabul edilmelidir. Düzenleyici kurum başkan ve üyeleri için finans, hukuk, iktisat ve risk yönetimi alanlarında nesnel mesleki ölçütler konmalıdır. Her atama kararı, gerekçesiyle yayımlanmalı.

SPK bünyesinde görevden alınması güçleştirilmiş ve raporlarını doğrudan TBMM'ye sunan bir iç denetim makamı, Stanford ve Madoff raporlarını yazan Amerikan örneğinin karşılığı olarak sistem içinde kurgulanabilir.

Siyasetçi işlemlerinde şeffaflık sağlanmalıdır. Milletvekilleri, bakanlar, parti yöneticileri, üst düzey bürokratlar ile eş ve çocuklarının menkul kıymet ve fon işlemleri kısa bir süre içinde kamuya açık bir sisteme bildirilmelidir. 3628 sayılı Kanun, STOCK Act çizgisinde güncellenmelidir

Yatırımcı Tazmin Merkezi'nin kapsamı, düzenleyici onaylı fonlarda düzenleyici hatasından doğan zararları kısmen karşılayacak biçimde genişletilmelidir. LCF örneğinde olduğu gibi istisnai bir kamu tazmin programı da uygulayıcıların masasında olmalıdır.

Fon kuralları ele alınmalıdır. Sığ hisselerde yoğunlaşma sınırları, bağlantılı taraf yatırım yasakları ve TEFAS'a girişten önceki kapalı dönem performansının bağımsız denetimi getirilmelidir.

Düzenleyici kurum yöneticilerinin kurumdan ayrıldıktan sonra belirli bir süre denetledikleri kuruluşlarda görev almaları ve onları temsil etmeleri yasaklanmalı. Özel sektörden gelen yöneticilerin önceki iş ilişkileri de atamadan önce açıklanmalıdır.

Bu tedbirler önerilerimizin bir işlevi daha var. Mevcut sistem bunları bile hayata geçiremiyorsa, sorunun bir yönetim tercihinden kaynaklanmadığı mevcut anayasal tasarımdan kaynaklı olduğu sonucu doğacaktır.

[Tolga Okuyay @zaggor]

@tcsavunma preveze deniz zaferi yeryuzundeki en buyuk deniz savasiydi.denizcilerin piri rahmetli barabaros hayrettin pasanin askeri tecrubesi,kahramanligi ve aldigi buyuk risk neticesinde zafere ulastirmistir.

[Tolga Okuyay @zaggor]

@turkdegs babaros hayrettin pasayive leventlerini rahmetle aniyoruz.bu savas yeryuzundeki en buyuk deniz savasiydi nasil 1538 yilinda adredoria haclii donanmasini perisan ettti isek o donemki teknolojik ustunluk ve risk alabilen komuta kademesi sayesindeydi.

[Tolga Okuyay @zaggor]

@bbcturkce asil soru paralar nerde

[Tolga Okuyay @zaggor]

@abakingurlek @RTErdogan sayin bakanim, sizlerin ve savci ve hakimlerin kaleminiz kilictan keskin olsun.

[Tolga Okuyay @zaggor]

@tuketicideney sirket yetkilisi hakli video baslangici belli degil adami cileden cikarmis belli.

[Tolga Okuyay @zaggor]

@bosunatiklama 😂 sulun osman kalk kalk buyugun geldi.

[Tolga Okuyay @zaggor]

@RusenPress yapisal degilde sermaye piyasasinda kararakter sorunu var onu nasil cozecegiz bilemedim.

[Tolga Okuyay @zaggor]

@HaberKartali parayi kurtar baskan ...

[Tolga Okuyay @zaggor]

@turc35 amarika giderken yaninda bizide cekmesin

[Tolga Okuyay @zaggor]

@ZamHaberAjans nasrettin hocanin dedigi gibi kazaninin dogduguna inaniyonda oldugune neden inanmiyon?

[Tolga Okuyay @zaggor]

@turc35 bunyamin yeteryahu

[Tolga Okuyay @zaggor]

@turc35 great reset bu galiba

[Tolga Okuyay @zaggor]

@ibrahimkaragul bu cocuk vitrin peki ya arkasindakiler.?

[Tolga Okuyay @zaggor]

@HaberReport fonlar tasdiye edilecek yani varliklar satilacak kalan para ne ise taksim edilecek ya su saatten sonra fonlardaki hisseleri kim alir sizce? satilmasi icin birinin almasi lazim. mesela sen alirmiydn?

[Tolga Okuyay @zaggor]

@RasimOzan_K bu olay turkiyenin finansal susurluk olayidir.

[Tolga Okuyay @zaggor]

@birincimucahit bu fonlardaki hisseleri kim bu saatten sonra alir varlik fonuna mi zarari yikalim yoksa spekulatorlerin sahsi mal varliklarindan mi karsilanmasi lazim.?

[Tolga Okuyay @zaggor]

@KurtogluRmzn ben artik kitlik,susuzluk,elektrik kesintisi, yildirim carpmasi, meteor dusmesi 3.dunya savasi mental olarak herseye hazirlikliyim. geleni indirecegim.

[Tolga Okuyay @zaggor]

@RasimOzan_K bu yasananlar finansal sistemin susurlugudur. bu islemleri yapanlarin vitrin onunde olanlar mi yoksa gizli patronlarimi cok degil 12 kisi bakalim bunlarmi buyuk yoksa devletmi