ben dünyaya dava için mi gelmiştim yunus
kanadı kırık kuşların ürkütülmüş çocukların
hesabı bende toplandı terekesi de bende
(Tanışmak İnsanı Yorar'dan)
Birkaç gündür iki kişi sitede linç ediliyor: “Aileyi kurtarmak istiyorsak, hanımefendileri evlere çekeceğiz” dediği için Saliha Erdim; “Otuz yaşına geldiğin halde neden bir hikâyen yok aslanım?” dediği için Muhammed Yazıcı.
Gördüğüm kadarıyla, tartışma bu iki isim ve konuşmaların detayı üzerinden ele alınıyor ve derinine çok da inilemiyor.
Aslında her iki ismin konuşmaları da toplumda tahribatı her geçen gün artan ortak bir arızaya parmak basıyor. Bu arıza, küresel politikaların sözde eşit kadın-erkek rollerinin bir ürünü olarak bütün Batı’da baş gösterdiği gibi bizde de “çok amaçlı kadınların ve amaçsız erkeklerin” zuhur etmesidir. Ve bu durum tesadüf değildir.
Yakın zamana kadar bu politikaları destekleme sadedinde dillendirilen, kadın-erkek rollerinin kültürel normlar tarafından oluştuğu iddiası; bugün nörobilim çevrelerince de apartman hayatında büyütülmeye çalışılan erkek çocuklarından edinilen tecrübelerce de fiyasko çıkmıştır. Erkeklik ve kadınlık rolleri fıtrî olarak birbirinden ayrı kodlanmıştır; erkekler savunma, koruma ve sahiplenme refleksiyle saldırgan ve nüfuz edinmeye yönelik tavırlarını daha küçük yaşlardan itibaren sergilemeye başlarlar. Çözüm üretme ve inşa etme becerilerini deneyimlemek isterler. Bu, zannedildiği gibi ataerkil toplumun biçtiği bir rol değil; aksine ataerkil toplumları biçimlendiren bir yaratılış misyonudur. Erkeği kadından ayıran şey yalnızca fiziksel gücü değildir; nörobiyolojik olarak da birbirinden uzaktırlar.
Ataerkil toplumlar bu yaratılış kodlarına uygun bir biçimde yapılanmışken modern toplumlar tam aksine yapılanmış, bu yaratılış kodlarını bastırmıştır. Erkekler erkek olma refleksini kaybettiği gibi kadınlar da kadın olma hususiyetlerini kaybetmiştir. Onca savaşlara, veba salgınlarına ve kitlesel ölümlere rağmen nüfusunu koruyagelen insanlık, belki bugün ilk defa kendi neslini devam ettirmekte acze düşmüştür.
Toplum erkekleri bir şey olarak görürse erkekler bir şey olur; aksi hâlde bir şey olmazlar. Eskiden toplum erkeğe bir paye biçiyor, bir misyon ve bir sorumluluk yüklüyordu. Küçük yaşlardan itibaren erkekler de o ağırlığı taşımanın bilinciyle bir şey olmaya çabalıyordu. Bugün artık o paye ellerinden alındı. Aile reisliği apoletleri söküldü; “evin direği erkek değil kolondur” denildi. Bu da erkeklerde bir amaç boşluğu doğurdu. Erkek, ne için ve kim için çabalayacaktı? Bugün Batı’da “redpill” hareketi gibi akımlar bu boşluğu doldurmak üzere erkeğin kendi yarışına ve gelişimine odaklanmasını telkin ediyor. Bizde de muhtemelen hızla yayılacak bu.
Erkeklerin gerek toplumda gerek aile içinde bir hiyerarşi gözetmesi ve bir paye olmadan kendisini feda etmemesi, ego tatminine indirgenecek basit bir mesele değildir. Yemeyip yedirmek, giymeyip giydirmek, tehlike anında öne atılmak, her türlü ağır işi üstlenmek, gölgesinde yaşayanları korumak için kendisini yetiştirmek; işte bugün “ego tatmini” diye küçümsenen o toplumsal rolün eseriydi. O apolet sökülünce bütün bunlar için çabalamayı bıraktı. Bir kısmı aradığı hiyerarşik gücü çetelerde arıyor, bir kısmı pasifize olup eve kapandı, bir kısmı da “redpill” hareketlerine yönelerek şahsi gelişimine odaklandı. Dolayısıyla Muhammed Yazıcı’nın bahsettiği erkek profili artık yalnızca mahalle kültürünün ve ataerkil kodların hüküm sürdüğü nadir bölgelerde var olabiliyor.
Bakınız, kendimden bir misal vereyim: Gençliğimde okulla aram pek yoktu. Liseyi zar zor bitirip kendi isteğimle bir marangozhanede çırak olarak işe başlamıştım. Bir yerden sonra çalışmak çok ağır gelmeye başlamıştı; yaz sabahları yorgunluktan yataktan kalkamaz hâle gelirdim. Annem her sabah kahvaltımı hazırlar, işe gitmem için beni uyandırmaya gelirdi. Ben kalkmak istemediğimde şöyle derdi: “Kalk paşam! Bak yakında askere gideceksin, evleneceksin, evine ekmek götüreceksin…” Bu sözler beni motive eder ve ayağa kaldırırdı. Çünkü bu bana bir “paye” veriyor ve beraberinde yükleneceğim misyonu, alacağım sorumluluğu hatırlatıyordu. Bugün erkeklere o paye verilmeyince, apoletleri sökülüp saygınlığı bitirilince aile kurmaktan sarfınazar ettiler. Ve maalesef bu da büyük bir amaçsızlık boşluğu doğurdu.
Kadınlara gelecek olursak, onlara da kapitalist düzeni mamur etmek için “tüketmek” misyonu düştü. Bunun için de para kazanmaları lazımdı; kazanıyorlar da. Neden erkekler saf dışı edilip kadınlar tercih edildi? Çünkü erkekler, bir şey çalıştığı müddetçe ona dokunmazlar; ama kadınlar için çalışması yetmez, estetik de olması lazım. Mesela bir perde, güneşten yanıp dökülene kadar pencerede asılı durur; erkeklerin onu değiştirmek gibi bir gündemi olmaz. Ama kadınlar için her bir desenin, motifin ve detayın önemi vardır. Sadece fonksiyonunu yerine getirmesi yetmez; estetik olması, eşyalara uyum sağlaması ve güzel görünmesi de önemlidir. Bu sebeple belli aralıklarla yenisini ürettiğin perdeyi kadınlara satabilirsin, erkeklere değil. Kapitalist düzen bunu biliyor. İşte bu sebeple kadınlar çalışmalı, erkekler evde oturup “PlayStation” oynamalıdır.
İşte Muhammed Yazıcı ve Saliha Erdim’in şikâyet ettiği durumun anatomisi budur. Onun için kadınları ve erkekleri suçlamanın çok da bir gereği yok. Toplum buna zorlanıyor; korkunç bir yıkım getireceği de ortadadır. Ne var ki kadınları evden çıkarıp itfaiyeci yapma, erkeklerin elinden kalemi, mührü, tüfeği alıp tencereyi, tavayı, viledanın sapını verme kararlılığımız bütün hızıyla sürüyor. Bakın, Ukrayna’da altmış yaşında kaldırımda yürüyen adamı bile derdest edip savaşa götürüyorlar. Biraz etrafımızda yaşananlardan ibret alalım; geleneksel cinsiyet rollerine bu kadar hasım olmayalım. Şahsi bir tercih olarak kim ne yapıyorsa yapsın, konumuz o değil; ancak toplumsal düzeyde genele hitap ediyorsak bu rolleri müdafaa etmek zorundayız. Bugün kendi ayakları üstünde durmanın hevesine kapılıp erkeğe ve erkekliğe hasım olanlar, yarın kendi hâlinde kaldırımda yürürken bir ergen hayatlarının içinden geçtiğinde hayatın o kadar tozpembe olmadığını anlayacaklar ama iş işten geçmiş olacak. Bu yapılanlarla erkeklerden gücü almış olmuyorsunuz; baba, koca, öğretmen gibi toplumu ıslah edecek erkeklerden gücü alıyorsunuz. Toplumu ifsat eden erkekler hâlâ güçlü ve hâlâ bu gücünü evde, okulda, işte, sokakta kötüye kullanıyor ve kullanmaya devam edecek. Bunu görmüyor ve görmek istemiyorsunuz. Basra harap olmadan önce görmek temennisiyle...
Uygur Türk'ü Erşidin Erkin:
“Biz size savaşa gelin demiyoruz. Sizden tek istediğimiz sahip çıkmanız, bu zulme karşı sesimize ses vermeniz, sessiz kalmamanızdır.”
LATİFE HANIM İLE GURUBU SEYREDERKEN
Suriye Cumhurbaşkanı Ahmet Şara’nın İklim Zirvesi için geldiği Antalya’da deniz kıyısında eşi Latife Hanım’la birlikte güneşin batışını seyrederken kaydedilen görüntüsü çok konuşuldu.
Sosyal medya kullanıcıları arkasına romantik şarkılar ve duygusal enstrümantal parçalar ekledikleri görselin binlerce versiyonunu paylaştılar. Günümüz ifadesiyle viral oldu.
Ahmet Şara ve eşi arasındaki ilişkinin bu kadar popüler olmasının bir sebebi var elbette. Çünkü Şara, biraz da zorlamayla zihinlere yerleşmiş olan Ortadoğulu erkek profiline hiç uymuyor. Hele İslamcı bir örgütün liderliğinden gelip halk devrimiyle cumhurbaşkanı olmuş birisi için alışılmışın dışında bir figür.
Eşinin sandalyesini düzeltiyor, kendisinden sonra oturuyor. Binlerce kişi kendisini ayakta beklerken salona önce eşini buyur ediyor, ardından yürüyor. Bir lokantada baş başa oturup sohbet ederken fotoğraf vermekten çekinmiyor. İkisinin de yüzlerinden tebessüm hiç eksik olmuyor.
Savaş boyunca onlarca kez ev değiştirmelerine, kimi zaman izbe yerlerde dahi yaşamak zorunda kalmalarına rağmen Latife Hanım eşinin yanından hiç ayrılmamış. Milyonlarca Suriyelinin yaşadığı acılara ve zorluklara onlarla birlikte katlanmış. Bu esnada dahi eğitim hayatından vazgeçmemiş. Yüksek lisansını tamamlamış. Diplomasını ise geçtiğimiz yıl, “ilim yoldaşım” dediği eşinin elinden almıştı.
Acaba Ahmet Şara, Akdeniz’de gurubu seyrederken neler düşünmüştü?
Irak’ta ABD işgaline karşı savaşmaya gittiğinde henüz 20 yaşında bir gençti. Suriye halkının üzerine bir karabasan gibi çöken diktatörlükten kurtulmak için verdiği uzun mücadeleye önderlik etti. Zafer günü ise etrafa emirler yağdıran birisi yoktu karşımızda. Emevi Camii’nin mihrabında şükür secdesine kapanan sade bir insan gördük.
44 yaşındaki birisi için çok büyük bir hayat tecrübesi bu. Halkıyla birlikte çektiği acılar onu öfkeli ve sert bir karaktere dönüştürmek yerine mutedil ve munis kimliğini daha da belirginleştirmişti.
BM kürsüsüne ilk çıktığında herkes onun heyecanlı ve meydan okuyan bir üslupla konuşmasını bekliyordu. Oysa kürsüdeki kişi görkemli sözleri büyük bir tevazu ve dingin bir sesle ifade ediyordu.
O gün dünya, erdemleri nefretine galebe çalan bir liderle tanıştı.
Elbette Şara’nın Suriye’de 60 yıl süren karanlık çağı kapatmış olmasından herkes memnun değil. İklim Zirvesi’nde Meryem Uzerli gibi sanatçıların kendisiyle fotoğraf çektirmesi bile bazı çevreleri çok rahatsız etti.
Esat rejimine toz kondurmayan bu sözde anti-emperyalist ulusalcı çevrelere göre Şara “emperyal bir maşa”. Hatta Banu Avar gibilere göre “katil ve terörist”. Bu kişiler sanatçılara parmak sallamaktan da geri durmuyor.
Öyle ya Şara, Suriye topraklarından hem İran’ı hem de Rusya’yı kovmayı başardı. Bu çevrelere göre dünyada sadece ABD emperyalist. Yüz binlerce insanı sürgünlerle, katliamlarla yok eden Sovyet Rusya ya da Kafkasya ve Kırım’ı işgal eden Putin’in Rusya’sı emperyalist değil. Elbette Irak’ı ABD ile birlikte ateşe veren İran rejimi de.
Eğer yeni Suriye yönetimi öfke ve intikam duygusuyla hareket etseydi, bu çevreler çok mutlu olurlardı. Çünkü her türlü erdemden yoksun kendi küçük dünyalarına göre bu işler böyle yapılır.
Ahmet Şara ve Latife Hanım, zulüm son bulduğunda kalan tortunun kanla temizlenemeyeceği ilahi hakikatini idrak etmiş temiz birer kalple gurubun kızıllığına bakıyorlardı.
Müflis ideolojileri ve karanlık yüzleri bundan daha çok ne öfkelendirebilir?
Murat Özer, Akşam Gazetesi, 17 Kasım 2026 Salı.
•Biri sizden bir bardak su isterse bu suyu götürmek hizmet'tir. Su bardağının altına ilave bir tabak koyup götürmek misâfire hürmet'tir.
Tabağın altına ayrıca örtü koyup suyu ikram etmek ise zerâfet'tir.."
Musa Topbaş Efendi
Farklı düşündüğümüz meseleler olabilir. Ancak farklılıklarımızı öne çıkarırken, bizi bir arada tutan en büyük hakikati unutmamalıyız:
Tevhidi ve birliği, Cenab-ı Hakk’ın gözetilmesi gereken bir emri olarak görmedikçe gerçek birlik mümkün olmayacaktır.
https://t.co/4p62845tCN
@ayselivra@Firdevsmelda Akşam, ancak modernler için ızdıraptır.
"Yeni saat, müslüman akşamının mahzun ve muşaşa dakikasını dağıttığı gibi, yirmi dört saatlik yabancı “gün”ün getirdiği maîşet şekli de bizi fecr âleminden mehcûr bıraktı." diyor Ahmet Haşim.