Hangi dergiler başvuruya açık?
Kolayca gör, indeksine ÜAK puanına göre dergi bul, makaleni gönder!
TURAN İndeks - Türk Dünyası Akademik İndeksi
🔗 https://t.co/ZxjWnbY4Yn
Tarih, iktidar ve güç uğruna öz kardeşine sırt çevirenlerin akıbetini acı tecrübelerle yazar. Endülüs’ün gümüş kubbeli şehirleri düşerken; taht uğruna Hristiyan krallıklarla geçici ittifaklar kuranlar, sonunda aynı güçler tarafından haritadan silinmişti. Heyhat!..
🚨 “Hadisler Hz. Peygamber’den 200 yıl sonra yazıldı.”
İnternette en sık tekrarlanan iddialardan biri.
Fakat küçük bir problem var:
Tarihî veriler bunu söylemiyor.
Hadislerin yazımı Buhârî’den yaklaşık iki asır önce, HZ. PEYGAMBER HAYATTAYKEN başlamıştı.
Belgelerle bakalım. 🧵👇
1️⃣ Önce temel yanılgı:
Buhârî’nin 256/870’te vefat etmiş olması, hadislerin ilk kez hicrî 256 yılında yazıldığı anlamına GELMEZ.
Burada üç ayrı aşama birbirine karıştırılıyor:
📌 Kitâbet: Hadislerin yazıya geçirilmesi/not edilmesi
📌 Tedvin: Dağınık rivayet malzemesinin derlenmesi
📌 Tasnif: Hadislerin konulara veya râvilere göre sistematik eserlerde düzenlenmesi
Buhârî ilk aşamanın başlangıcı değil, uzun bir sürecin ileri safhalarından biridir.
2️⃣ Peki “Hadisleri yazmayın!” rivayeti yok mu?
Evet, var.
Ebû Saîd el-Hudrî’den nakledilen rivayette Hz. Peygamber’in kendisinden Kur’an dışında bir şey yazılmamasını söylediği aktarılır. (Müslim, Zühd, 72)
Fakat hadis kaynaklarında yazmaya izin veren, hatta bizzat yazılmasını emreden sahih rivayetler de vardır.
Âlimler bu rivayetleri farklı şekillerde uzlaştırmışlardır: Nehyin Kur’an’la karışma endişesine bağlı olduğu, belirli şart veya kişilere yönelik bulunduğu yahut daha sonra izin verildiği açıklamaları bunlar arasındadır.
Dolayısıyla “Hadis yazımı mutlak biçimde yasaktı” demek de tarihî tabloyu yansıtmaz.
3️⃣ Sahâbî Abdullah b. Amr b. Âs anlatıyor:
“Resûlullah’tan işittiğim her şeyi ezberlemek amacıyla YAZIYORDUM.”
Bazıları itiraz edince durumu Hz. Peygamber’e soruyor.
Hz. Peygamber ağzını işaret ederek:
✍️ “YAZ! Canım elinde olana yemin ederim ki buradan haktan başka bir şey çıkmaz.”
buyuruyor.
📚 Ebû Dâvûd, Sünen, İlim, 3 (no. 3646); Ahmed b. Hanbel, Müsned.
Yani hadis yazımı bizzat Asr-ı Saâdet’te.
4️⃣ Üstelik Abdullah b. Amr’ın yazdıkları gelişigüzel birkaç nottan ibaret değildi.
Onun hadis mecmuası kaynaklarda:
📜 es-Sahîfetü’s-Sâdıka
adıyla bilinir.
Daha da önemlisi, Buhârî’de Ebû Hüreyre şöyle der:
“Resûlullah’ın ashabından Abdullah b. Amr dışında benden daha çok hadis rivayet eden kimse yoktu. Çünkü o YAZARDI, ben yazmazdım.”
📚 Buhârî, İlim, 39.
Buhârî burada kendi devrindeki hadis yazıcılığından değil, SAHÂBE DEVRİNDEKİ yazılı faaliyetten söz eden bir rivayeti naklediyor.
5️⃣ Daha da doğrudan bir örnek:
📍 Mekke’nin fethi
📅 8/630
Hz. Peygamber bir konuşma yapıyor.
Yemenli Ebû Şâh:
“Yâ Resûlallah, bunu benim için yazdırın.”
deyince Hz. Peygamber emrediyor:
✍️ “EBÛ ŞÂH İÇİN YAZIN.”
📚 Buhârî, İlim, 39; Lukata, 7; Müslim, Hac.
Burada sadece hadis yazımına izin verilmiyor:
Hz. Peygamber BİZZAT YAZILMASINI EMREDİYOR.
6️⃣ Abdullah b. Amr münferit bir örnek de değildi.
Erken hadis literatürü araştırmalarında yaklaşık 50 sahâbînin hadis içeren yazılı malzemeye sahip olduğuna dair kayıtlar tespit edilmiştir.
Kaynaklarda sahîfe, risâle veya başka türden yazılı malzemesi zikredilenler arasında:
• Ali b. Ebû Tâlib
• Abdullah b. Amr b. Âs
• Enes b. Mâlik
• Câbir b. Abdullah
• Semüre b. Cündeb
• Sa‘d b. Ubâde
• Abdullah b. Abbas
• Abdullah b. Ebû Evfâ
• Amr b. Hazm
gibi isimler vardır.
Yani yazılı hadis faaliyeti tek bir sahâbîye mahsus istisnaî bir hadise değildi.
7️⃣ Şimdi ikinci nesle, Tâbiîn’e geçelim:
📜 HEMMÂM b. MÜNEBBİH’İN SAHÎFESİ
Hemmâm, Ebû Hüreyre’nin talebesidir.
Ebû Hüreyre’den aldığı yaklaşık 138-139 rivayeti ihtiva eden bir sahîfesi vardır.
Aktarım hattı:
Hz. Peygamber
⬇️
Ebû Hüreyre
⬇️
Hemmâm b. Münebbih
Buhârî henüz doğmamıştı.
8️⃣ Peki bu erken hadis malzemesi sonraki literatüre aktarılmış mı?
Evet.
Hemmâm
⬇️
Ma‘mer b. Râşid
⬇️
Abdürrezzâk es-San‘ânî
hattıyla aktarılıyor.
Hemmâm Sahîfesi’ndeki rivayetler Abdürrezzâk’ın Musannef’inde ve Ahmed b. Hanbel’in Müsned’inde de büyük ölçüde takip edilebiliyor.
Bu son derece önemli:
Erken yazılı hadis malzemesi ile sonraki büyük külliyatlar arasında karşılaştırılabilir ve izlenebilir bir metin aktarımı bulunuyor.
Devamı 👇
Ruhi Çenet’in, Doğu Türkistan’daki Uygur Soykırımını anlattığı bütün dünyada büyük yankı uyandıran videosu YouTube tarafından silindi.
Ruhi Çenet, Çin’in Doğu Türkistanlı Müslümanlara yaptığı ama gizlemeye çalıştığı işkenceleri, mankurtlaştırma gerçeklerini bütün dünyaya ulaştırmıştı. Böylece Çin’in gazetecileri, politikacıları götürerek yaptığı propagandanın yalanlarını da boşa çıkarmıştı.
Şer şirret şebekeler inanılmaz çalışıyorlar, biz ise işkence altındaki mazlum kardeşlerimize destek vermekten, seslerini duyurmaktan bile âciziz!
4 Sünnî mezhep sonradan uydurulmuş yapılar değildir; Sahâbe-i Kirâm’a uzanan farklı fıkıh anlayışlarının zamanla sistemleşmiş hâlidir.
Şema, imamlarımızın ilmî zincirlerinin Tâbiîn ve Sahâbe nesillerine uzandığını açıkça gösteriyor.
Boykot sebebiyle tepkilerden çekinen Bim mağazalarına Algida'ya ait Oando isimli markaların dolapları yerleştirilmeye başladı.
Oando'nun Türkiye'ye özel bir marka olarak ilk etapta Bim, CarrefourSA ve Çağrı marketlerde yer alacağı belirtiliyor.
https://t.co/gq4KSJpE3g
bu zemin üzerinde tartmak gerekir. Aksi halde, bağlamından koparılmış fikirlerin doğrudan “kurtuluş reçetesi” olarak sunulması ciddi hatalara yol açabilir. Sağlıklı olan; yerli birikimi esas alarak, farklı kaynaklardan dengeli ve eleştirel biçimde istifade etmektir.
Elbette her düşünceden ve farklı inanışlardan yazarlar okunabilir; farklı kaynaklardan istifade etmek mümkündür. Ancak bu, o yazarların tüm fikirlerini ve inançlarını benimsediğimiz anlamına gelmez. Burada önemli olan, okunan metni eleştirel bir süzgeçten geçirmek ve faydalı+++
büyük ölçüde üretildiği tarihî, kültürel ve ilmî bağlam dikkate alınarak değerlendirilmelidir. Özellikle Anadolu gibi köklü bir ilmî geleneğe sahip bir coğrafyada konuşuluyorsa, kendi âlimlerimizi ve yerli referanslarımızı merkeze almak, dışarıdan gelen fikirleri ise+++