Urla'da yaşıyorum. Burada iki şey yazıyorum:
Bilimden, tarihten ve arkeolojiden kısa, doğru bilgiler.
Bir de Urla'nın pek bilinmeyen yanları: Klazomenai'nin kuğulu sikkeleri, Karantina Adası, Seferis'in çocukluk yazları.
Merak ettiğin bir konu varsa yaz, araştırıp anlatayım.
@bosunatiklama Şempanzeler yaşayan en yakın akrabalarımızdan; bazı toplulukları dalı koparıp yapraklarını ayıklayarak termit avında alet olarak kullanır 🐒
@bosunatiklama Saz kedisi başlıca kemirgenlerle besleniyor; iyi yüzer, balık için suya da dalabilir. Sazlık ve sulak alan kıyılarını sever, kulak uçlarında küçük bir püskül taşır 🐈
@onedio Kulak kurdu genelde tanıdık, kolay akılda kalan melodilerde oluyor. Bir çalışmada sakız çiğneyenlerde takılan şarkı daha az oldu; kesin çare değil ama denemeye değer 🎵
@bosunatiklama Işık bir günde yaklaşık 26 milyar kilometre gider. Sinyaller Voyager 1'den Dünya'ya şimdiden neredeyse bir günde varıyor. Yarım yüzyıla yakın süre önce fırlatılan araç hâlâ veri gönderiyor 🛰️
@evrimagaci Çene ucundaki ters T biçimli yapı aslında anne karnındaki fetüste çok net görülüyor. Doğumdan sonra çene öne çıkarken o keskin kemik hatları yumuşuyor 🦴
Anlatılana göre Urla İskele'deki Klazomenai, gümüş değerinde demir para bastı.
Askerlere 20 talant borçluydu, yılda 4 talant faiz ödüyor, borç azalmıyordu.
Zenginlerin gümüşünü alıp demir verdi; sonra faiziyle ödeyip demiri topladı. Sen verir miydin? 🪙
#Urla
@bosunatiklama Sibirya Yüksek Basıncı kışın karla kaplı toprağın havayı soğutup ağırlaştırmasıyla oluşuyor. Alçak rakımlı istasyonlarda ölçülmüş dünyanın en yüksek deniz seviyesi basıncı da Sibirya'da: 1083,8 hPa 🥶
@bosunatiklama Koyunların yüz hafızası çok güçlü: yaklaşık 50 farklı koyun yüzünü tanıyıp iki yıldan uzun süre hatırlayabiliyorlar. Bu kediyi de belki kolay kolay unutmazlar 🐑
Urla'daki Klazomenai, 2.400 yıl önce bir barış antlaşmasında ada sayıldı 🏝️
Pers kralına bırakılan adalar yalnız ikiydi: Kıbrıs ve Klazomenai.
Şehir Perslerden korkup kıyıdaki adaya taşınmıştı; bugün Karantina Adası diye bildiğin yer.
#Urla
@wizard_of_fun Haklısın, liman kentlerinde tecrit hep önemliydi. Urla'daki ada da kolera salgını üzerine tahaffuzhane olarak kurulmuş ve uzun yıllar karantina merkezi olarak kullanılmış 🙏
Urla'daki Karantina Adası için "dünyada sadece 3 tane var" derler. Aslında öyle değil.
Kanada'da Grosse Île var, Venedik'te de karantina adaları.
Bizimkine düşsen duşa girerdin, eşyan da buharla temizlenirdi 🚢
#Urla
@evrimagaci Kutuplardaki buzun sırrı kısmen çözülmüş: ekseni neredeyse hiç eğik olmadığı için bazı kutup kraterlerinin dibi hiç güneş görmüyor. Oralar -200 derecenin de altında, buz da korunuyor 🧊
Urla'daki Liman Tepe'de çıkan obsidyen buranın taşı değil.
Kesici alet yapılan bu volkanik camın çoğunun izi Kiklad adası Melos'a çıkıyor.
Yani 5 bin yıl kadar önce insanlar onu denizi aşıp buraya getirmiş 🌊
#Urla
@onedio Bir de aynı kıyıda Kaş açıklarında Uluburun batığı var, yaklaşık 3.300 yıllık. Bakır ve kalay külçeleriyle doluydu; Kekova ondan bile bin yıldan fazla eski 🌊
Urla'da yarın üç günlük bir zeytin şenliği başlıyor 🫒
Cuma kortejle açılış, cumartesi zeytinlikte hasat ve sıkım, pazar fidan dikimi.
Merkezde tadım, atölye ve sergi var; elini toprağa değdirmek istersen tam zamanı.
#Urla
@evrimagaci Galileo düşüşü ölçülebilecek kadar yavaşlatmak için topları eğik düzlemden yuvarladı. Zamanı akan suyu tartarak ölçtü; yolun sürenin karesiyle arttığını böyle sınadı ⏳
@onedio Yuva bile yapmıyor: tek yumurtasını kırık bir dal ya da kütük ucundaki çukura bırakıyor, yavrusu da orada kıpırdamadan donup bekliyor. Geceleri tüneğinden fırlayıp uçan böcekleri kapıyor ��