Jort Kelder en de subsidieboer die niet bestaat
Jort Kelder heeft weer eens iets ontdekt. De Nederlandse boer blijkt eigenlijk geen ondernemer, maar een soort ambtenaar op een tractor. “Gemiddeld genomen bestaat 40 tot 50 procent van het boereninkomen uit ons belastinggeld”, verkondigde hij bij WNL. En als een boekhandel door https://t.co/0VfinnCPVg wordt weggeconcurreerd, krijgt die toch ook geen zak geld van de belastingbetaler?
Klinkt lekker. Alleen: het klopt niet.
Die 40 à 50 procent is geen cijfer voor Nederlandse boeren. Het is een Europees gemiddelde volgens een specifieke berekeningswijze. Nederland behoort juist tot de landen waar landbouwbedrijven relatief weinig afhankelijk zijn van directe inkomenssteun. Volgens cijfers van de Europese Commissie ligt het aandeel hier onder de 20 procent. Recente Nederlandse landbouwcijfers wijzen, afhankelijk van de definitie die je gebruikt, zelfs nog aanzienlijk lager.
En dan die bedragen. In 2024 ontvingen ongeveer 42.000 Nederlandse landbouwbedrijven samen €562 miljoen aan rechtstreekse GLB-betalingen. Gemiddeld zo’n €13.400 per bedrijf.
Ter vergelijking: de Nederlandse landbouw produceert jaarlijks voor tientallen miljarden euro’s.
De ongeveer €60 miljard waar in discussies over landbouwsubsidies zo graag mee wordt gezwaaid, is ongeveer het jaarlijkse landbouwbudget voor de hele Europese Unie. Van Portugal tot Polen en van Finland tot Griekenland. Nederland krijgt daarvan ruwweg €800 miljoen per jaar.
Dus wie €60 miljard in één adem koppelt aan “de Nederlandse boeren”, heeft niet een afrondingsfoutje gemaakt. Dan ben je ongeveer heel Europa in Nederland aan het parkeren.
En dan de vergelijking met https://t.co/0VfinnCPVg. Die klinkt geestig zolang je er niet langer dan drie seconden over nadenkt. Een boekhandel wordt niet door de overheid verplicht natuurbeheer uit te voeren, bufferstroken aan te leggen, emissies terug te dringen, landschappen te onderhouden en volgens steeds veranderende Brusselse voorschriften te produceren. Een aanzienlijk deel van de landbouwbetalingen is juist gekoppeld aan zulke publieke eisen en prestaties.
Je kunt uitstekend discussiëren over landbouwsubsidies. Je kunt vinden dat ze omlaag moeten, anders moeten worden verdeeld of helemaal moeten verdwijnen. Allemaal legitieme standpunten.
Maar begin dan wel met de cijfers.
Kelder heeft een gave voor het met grote stelligheid presenteren van een halve waarheid alsof hij zojuist persoonlijk de economische wetenschap heeft uitgevonden. Dat levert prima televisie op. Alleen wordt een zelfverzekerd uitgesproken onzinverhaal daarmee nog geen feit.
De Nederlandse boer hoeft niet zielig te worden gevonden.
Maar hij hoeft door Jort Kelder ook niet tot subsidieparasiet te worden gefantaseerd.
Dr Gert Jan Mulder
Sanne (11) deelt haar liefde voor Friese platteland en verovert harten van veel Nederlanders: ’Ik ben zo blij dat ik hier woon’ https://t.co/tJuTJFvjLt
Nederland heeft 1,8 miljoen hectares landbouwgrond. 54% daarvan is ongeschikt voor akkerbouw. Te nat. Te zout. Te slap veen. Te laaggelegen. Grond waarop je misschien gras kunt laten groeien, maar geen efficiënte teelt van gewassen voor menselijke consumptie.
Er groeit gras. Omdat gras precies is wat daar van nature goed groeit. De koe eet het gras. Het schaap eet het gras. Jouw maag kan geen gras verteren. Neem de herkauwers weg en de voedselproductie van dat land wordt nul.
Niet lager.
Nul.
De herkauwer blokkeert geen betere optie. De herkauwer ís de enige optie. De activist die de herkauwer wil verwijderen, vermindert de vleesconsumptie niet. Hij besteedt die uit. Aan buitenlandse voederstallen en import uit landen waar regenwoud verdwijnt voor soja en landbouwgrond, waarna het vlees duizenden kilometers verderop in gekoelde containers wordt verscheept.
Het Nederlandse grasland verandert in ruigte en riet. Elders verdwijnen bossen voor soja en grootschalige landbouw. Het etiket in de supermarkt verandert van Nederlands rundvlees naar import uit Zuid-Amerika. En toch wordt dit gepresenteerd als de ethische keuze. In werkelijkheid is het vaak vooral een dure vorm van zelfbedrog in de moderne politiek.
@smit_evelien Wij zitten op dynamisch. Dat biedt je de EPEX-stroomprijs + een kleine vergoeding voor je leverancier. Als je zonnepanelen hebt ook de goedkoopste optie. Als je ooit een batterij wilt, noodzakelijk. Bovendien per maand opzegbaar, dus als je toch wat anders wilt zit je niet vast.
De verkiezingen zijn voorbij – dank voor alle steun! 🙏
Nu kijken we vooruit. Wil jij meedenken over de toekomst van De Fryske Marren en bijdragen aan gemeentelijk beleid?
Sluit je aan bij onze denktank 💡
👉 https://t.co/aiWNa8WWq0
Samen maken we het verschil