🔵🔴 Nowe wydanie @MagazynObiektyw „Poza Systemem” już jest!
➡️ Z niedawnego badania przeprowadzonego przez CBOS wynika, że w ciągu ostatnich dwóch lat zaufanie Polaków do większości instytucji spadło. Jest to istotny kontekst dezinformacji, czym zajmujemy się w Obiektywie, opisując zjawiska i zwracając uwagę na ich uwarunkowania.
🔍 Motywem przewodnim naszych najnowszych artykułów jest hasło „Poza systemem”. Z bliska przyjrzeliśmy się temu, jak Chiny i Rosja proponują groźne rozwiązania alternatywne wobec demokracji, a internetowi sprzedawcy i prywatne laboratoria odciągają ludzi od medycyny opartej na dowodach. Opowiedzieliśmy też o możliwym remedium na brak zaufania do tego, co widzimy w świecie cyfrowym.
👁️ Sprawdźcie nowe wydanie „Poza Systemem”:
👉 https://t.co/vUopOQmXNe
🔵🔴 Już jest! Nowe wydanie Magazynu Obiektyw „Poza Systemem”. Sprawdź, co dzieje się, gdy ludzie przestają ufać oficjalnym instytucjom: nauce, medycynie, mediom czy państwu.
Czytaj teraz: 👉 https://t.co/aCajGlwoaU
❗️ Badania kału bez skierowania, próbki wysyłane zwykłą paczką i „diagnozy”, po których pojawiają się kolejne płatne rekomendacje.
🔍 W nowym wydaniu @MagazynObiektyw przyglądamy się komercyjnym podmiotom analizującym ludzki kał poza systemem opieki zdrowotnej.
👉 Sprawdzamy, jak działa ten rynek, kto ponosi odpowiedzialność za wysyłkę materiału biologicznego i dlaczego dodatni wynik może być dopiero początkiem kolejnych wydatków.
Czytaj: https://t.co/hdGVPalQpN
#PozaSystemem
🔵🔴 Już jest! Nowe wydanie Magazynu Obiektyw „Poza Systemem”. Sprawdź, co dzieje się, gdy ludzie przestają ufać oficjalnym instytucjom: nauce, medycynie, mediom czy państwu.
Czytaj teraz: 👉 https://t.co/aCajGlwoaU
💰 Czy Polska staje się emerytalnym eldorado dla Ukraińców? Tak twierdzi @PUsiadek z @KONFEDERACJA_. Ale co to tak naprawdę oznacza? I czy to prawda?
📈 Polityk poinformował, że w grudniu 2025 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych (@zus_pl) wypłacił cudzoziemcom ponad 27 tysięcy emerytur i rent. Jak stwierdził, to liczba o 36% większa niż w 2024 roku.
➡️ Te dane są prawdziwe i pochodzą z raportu opublikowanego przez ZUS. Rzeczywiście, w stosunku do roku poprzedzającego odnotowano wzrost liczby udzielanych świadczeń. Ale czy to znaczy, że Polska stała się eldorado dla cudzoziemców?
☝️ W skali roku na świadczenia dla cudzoziemców ZUS wydał ok. 376 milionów zł, co stanowi 0,094% ogólnej kwoty świadczeń emerytalnych i rentowych. Wydatki na wypłaty wszystkich emerytur i rent w 2025 roku wyniosły 404 miliardów zł.
🤔 A ile wyniosły wpływy do Zakładu?
👀 W tym samym czasie blisko 1,3 mln cudzoziemców, w tym ponad 857 tysięcy obywateli Ukrainy, odprowadza w Polsce składki, z których w 2025 roku wpłynęło do ZUS 21,5 miliardów zł. „Ubezpieczeni cudzoziemcy niewątpliwie poprawiają sytuację finansową ubezpieczeń społecznych w Polsce” – czytamy w raporcie ZUS.
🔎 Czy ZUS dopłaca imigrantom do emerytur? I jaka jest skala tych wydatków? Przeczytaj w analizie: https://t.co/kJg3iuKKi4
🗣️ Wypowiedź @MorawieckiM to ⚠️ #manipulacja. Wniosek przedstawiony przez polityka oparty jest na wybiórczej analizie danych. Zarówno w danych @GUS_STAT i @EU_Eurostat w czasach każdego z wymienionych rządów odnotowano momenty, kiedy stopa bezrobocia z miesiąca na miesiąc rosła.
📈 Wyniki przedstawione na rolce @MorawieckiM powstały poprzez zestawienie stopy bezrobocia według GUS w pierwszym i ostatnim miesiącu urzędowania każdego z premierów Polski po 2004 roku. Aktualną kadencję @donaldtusk zestawiono z najświeższymi dostępnymi danymi z marca tego roku.
👉 Porównywanie stopy bezrobocia w pojedynczych miesiącach jest podatne na czynniki sezonowe niezależne od premiera, takie jak pora roku. W obrębie kadencji każdy z premierów mierzył się z miesiącami, gdy bezrobocie rosło.
💡 Dane na temat bezrobocia publikuje też @EU_Eurostat, który bierze poprawkę na czynniki sezonowe oraz, inaczej niż @GUS_STAT, uwzględnia odsetek osób aktywnie poszukujących pracy, a nie zarejestrowanych w urzędzie. Wedle tych danych między 2004 i 2023 rokiem każdy premier zostawił Polskę z niższą stopą bezrobocia, niż ją zastał.
🔎 Przeczytaj analizę: https://t.co/d5sGZJd82J
⚽ W sieci pojawiła się grafika przedstawiająca ukraińskich piłkarzy, którzy podczas meczu towarzyskiego z Polską rzekomo mieli wyjść na murawę w czerwono-czarnych barwach OUN-UPA. To ❌ #fakenews.
☝️ Kadr z meczu jest przerobiony, a do manipulacji przyznał się jeden z użytkowników. Znaleźliśmy także oryginalną wersję grafiki, na której ukraińscy piłkarze Eduard Sarapij i Witalij Mykołenko występują w barwach swojego kraju, a nie organizacji OUN-UPA.
🔎 Więcej w analizie: https://t.co/33c9EvMROt
👉 W mediach społecznościowych pojawiła się grafika, zgodnie z którą 45% badanych chce polexitu, 42% jest za pozostaniem Polski w UE, a 13% ankietowanych miało odpowiedzieć „nie wiem”.
❗ Żadne nowe badanie sondażowe nie pokazało takiego wyniku. W artykule podlinkowanym pod wpisami przeczytamy, że za pozostaniem w Unii Europejskiej opowiada się 71% ankietowanych.
🇪🇺 Sondaż z 27 maja przeprowadzony przez @united_surveys wykazał, że za pozostaniem Polski w europejskiej wspólnocie zagłosowałoby 57,7% badanych, a 24% byłoby za opuszczeniem Unii. Ponad 13% Polaków nie poszłoby głosować.
🔎 Więcej w analizie: https://t.co/rvftqQFNk9
🥊 W mediach społecznościowych opublikowano wpisy, zgodnie z którymi w programie telewizyjnym doszło do konfliktu między @D_Tarczynski a @donaldtusk. Dominik Tarczyński miał powiedzieć, że „Przyszłość Polski nie będzie budowana na podziałach i niekończących się oskarżeniach”. To ❌ #fakenews.
➡️ W rzeczywistości do takiego spotkania nie doszło – w sieci nie znajdziemy żadnych doniesień na ten temat. Dodatkowo dotarliśmy do oryginalnego tekstu o rzekomej sprzeczce, do którego odsyłały wpisy – niektóre litery są zapisane niewłaściwymi symbolami, pochodzącymi z innego alfabetu. To jeden ze wskaźników halucynacji AI.
🔎 Więcej w analizie: https://t.co/zBDFXqXJVg
Coraz częściej docierają do @DemagogPL informacje o różnych szarych strefach w kontekście zdrowia. Szarlatani wykorzystują trudną sytuację pacjentów do zwykłych oszustw i dezinformacji. Niezwykle ważny materiał, który warto nagłośnić. @SzymkiewiczA_ 👏
https://t.co/0dwv42osU5
👁️ Na przestrzeni tylko tego tygodnia zweryfikowaliśmy kolejne wypowiedzi polityków, które oceniliśmy jako manipulację lub fałsz.
Rzeczniczka @MSWiA_GOV_PL@K_Galecka opublikowała grafikę z wykresem, z którego wynika, że w okresie rządów PiS odsetek fałszywych zgłoszeń był znacznie wyższy niż obecnie. To manipulacja – chociaż posłużyła się prawidłowymi danymi, nie dotyczyły one konkretnie fałszywych zawiadomień, które wywołały reakcję służb.
Mateusz Rutkowski @KoronyPolskiej udostępnił z kolei nagranie rzekomo przedstawiające ukraińskich żołnierzy dewastujących polski cmentarz w Ukrainie. To fałsz – jedno z nagrań powstało w 2020 roku i przedstawia żołnierzy azerskich niszczących pochówki Ormian, drugie natomiast stanowi dowód na zniszczenie cmentarza w Libanie przez izraelskich żołnierzy.
🫵 Każdy taki wpis to tysiące natychmiastowych reakcji, udostępnień, komentarzy i silnych emocji. Wspierając niezależny fact-checking, przyczyniasz się do polepszenia poziomu polskiej debaty publicznej i uwolnienia jej od nadmiaru fake newsów i dezinformacji.
Wesprzyj nas na Patronite, abyśmy dalej mogli weryfikować wypowiedzi polityków! https://t.co/MaYS9YN8Bj
Nagłośnienie sprawy wspomaga wyeliminowanie patologii vide przewlekła antybiotykoterapia po serialu „Podziemie”. Jak słusznie zauważył @MagazynObiektyw: „mechanizmy kontroli nie uruchomią się same”.
📱 2 czerwca Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy zakazującej używania smartfonów w szkołach podstawowych. Nowe przepisy mają obowiązywać już od 1 września 2026 roku, a do 31 października szkoły będą miały czas na dostosowanie swoich statutów do zmienionych przepisów.
❓ O tym, czy aby na pewno zakazy są najlepszym rozwiązaniem, pisaliśmy już kilka miesięcy temu.
✍️ Raport Diagnoza Młodzieży 2026 przygotowany z inicjatywy @barbaraanowacka wskazuje, że 71% młodych deklaruje uzależnienie od telefonów komórkowych, 73% dzieci w wieku 12-14 lat wie, gdzie znaleźć pornografię, a 44% osób w wieku 13-16 lat nie wie, jak odróżnić w internecie prawdę od fałszu. Ministra pomija jednak, że w tym samym raporcie wybrzmiewa, że zakazy nie są remedium na problemy młodych.
❓ Rządzący powołują się https://t.co/bjlsc6TSop. także na raport OECD z 2024 roku. I ta publikacja wskazuje, że skuteczność zakazów nie jest jednoznaczna.
❗ Jednocześnie istnieją także badania wskazujące na zalety korzystania z telefonów w szkołach. W @krytyka Piotr Wójcik przywołał badania dr Aarona Chenga z London School of Economics, który w przeprowadzonym przez siebie eksperymencie wskazał, że uczniowie osiągają lepsze wyniki, gdy korzystają z telefonów, tyle że pod nadzorem nauczyciela.
🗣️ Zdaniem dr hab. Eweliny Smoktunowicz od zakazów ważniejsza jest realna pomoc. Według badaczki, zamiast skupiać się na czasie spędzonym przed ekranem, warto pytać: „Co dziecko robi w telefonie?”, „Czy sięga po niego z powodu braku wsparcia lub samotności?”, „Czy ma zapewnione inne ważne potrzeby – sen, ruch, relacje offline, naukę?”.
🔎 Przeczytaj analizę: https://t.co/wRGoGZF2E3
👉 W sieci pojawiły się wpisy przekonujące, że osoby, które zwracają butelki w ramach systemu kaucyjnego, będą musiały odprowadzić od tego podatek lub założyć działalność gospodarczą. Według niektórych przekazów ma być to rzekomo pomysł obecnego rządu. To ❌ #fakenews.
💸 Osoby, które uzyskują zwrot kaucji za butelkę, którą same wcześniej kupiły, nie osiągają przychodu – nie muszą więc odprowadzać podatku. Ministerstwo Finansów (@MF_GOV_PL) nie pracuje też nad nałożeniem specjalnego podatku na osoby zbierające i oddające nie swoje butelki.
➡️ Jednocześnie, jak wyjaśnia resort, zgodnie z zasadami obowiązującymi od dawna w ustawie o podatku dochodowym (PIT), podatek trzeba zapłacić od wszelkiego rodzaju dochodów. To, czy uzyskane świadczenie podlega opodatkowaniu, zależy od konkretnej sytuacji.
💡 Jak tłumaczy Marcin Łoboda, szef Krajowej Administracji Skarbowej (@KAS_GOV_PL), opodatkowaną działalnością gospodarczą związaną ze zbieraniem butelek byłaby taka, w której przedsiębiorca zatrudnia osoby do tego rodzaju pracy, a nie sam zbiera butelki.
🔎 Więcej w analizie: https://t.co/zFIKNW4UyQ
📸 Kacper Ignasiak, przewodniczący Korony Młodych Częstochowa, opublikował zdjęcie domofonu budynku w Krakowie, w którym mieściła się siedziba Krakowskiego Centrum Integracji (KCI). Zdjęcie pochodzi z 2023 roku, a samo KCI zawiesiło swoją działalność rok później z końcem maja i do tej pory jej nie wznowiło.
🤝 KCI było inicjatywą dedykowaną osobom przyjeżdżającym z Ukrainy do Polski. W jej ramach organizowane były kursy języka polskiego czy doradztwo np. dotyczące podjęcia studiów lub pracy. Centrum organizowało także różne wydarzenia integracyjne.
🔗 Wpis wpisuje się w szerszą narrację o tym, że Ukraińcy prowadzą biura, w których legalizują pobyt cudzoziemców z Afryki i Azji, np. załatwiając im polskie paszporty. Same działania związane z legalizacją nie są niezgodne z prawem, chociaż zdarzają się w tym zakresie naruszenia. W proceder fałszowania dokumentów zamieszane są jednak osoby różnych narodowości, nie tylko Ukraińcy, ale też Polacy. Niejednokrotnie sprawdzaliśmy różne fake newsy wokół centrów integracji.
🗣️ @1gnasiak z @KM_Czestochowa wykorzystał niefunkcjonujące centrum pomocy dla uchodźców z Ukrainy w Krakowie, aby wzmocnić budowaną przez siebie narrację. W tym celu użył zdjęcia prawdziwego domofonu i osadził je w fałszywym kontekście. Dlatego jego wypowiedź oceniamy jako ⚠️ #manipulację.
🔎 Więcej w analizie: https://t.co/5PEWTsNNzY
Sprawa jest w prokuraturze. Bada ją ABW.
Dziś byliśmy także obecni (@MarcelKieltyka) na komisji Senackiej w związku z nową ustawą dot. finansowania reklam politycznych i podkreśliliśmy kwestie dot. również tej sprawy.
Minął już ponad rok od tego głośnego tekstu, na pewno osoby odpowiedzialne za nielegalne finansowanie kampanii wyborczej Trzaskowskiego poniosły już konsekwencje, prawda? Prawda?
👁️ W nowym wydaniu @MagazynObiektyw „Poza Systemem” pokazujemy, dlaczego walka z dezinformacją nie kończy się na sprawdzaniu faktów. Potrzebne są też sygnały od odbiorców, zgłoszenia nadużyć i wspólna reakcja instytucji, platform, mediów oraz użytkowników.
🗣️ @MarcelKieltyka: „Liczymy na to, że mimo luk w systemie, mechanizmy kontroli zadziałają. Ale to nie stanie się samo. Potrzebne są wasze sygnały o nadużyciach, wasze zgłoszenia do urzędów i instytucji państwowych oraz wasza niezgoda na pseudonaukę.”.
Czytaj nowe wydanie 👉 https://t.co/vUopOQmXNe
„Te dwie historie są dla nas znakiem, że dezinformacja nie jest abstrakcyjnym zagrożeniem. To system naczyń połączonych, braki w prawie, luki w nadzorze, algorytmy podpowiadające treści podszyte fałszem, marketing bez granic” – @MarcelKieltyka, redaktor naczelny Obiektywu.
🧵1/5
🎖️ @prezydentpl Karol Nawrocki ogłosił, że zawnioskuje o odebranie Orderu Orła Białego prezydentowi @ZelenskyyUa. Prezydent RP zaproponował Kapitule Orderu, aby było to jednym z punktów jej następnego posiedzenia. Wyróżnienie zostało przyznane przez prezydenta @AndrzejDuda w 2023 roku https://t.co/bjlsc6TSop. za „niezłomność w obronie niezbywalnych praw człowieka”.
📣 @NawrockiKn uzasadniał swoją propozycję decyzją prezydenta Ukrainy o nadaniu jednej z ukraińskich jednostek wojskowych imienia „Bohaterów UPA”. Przypomnijmy, że w latach 1943–1945 ukraińscy nacjonaliści z Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA) przeprowadzili czystkę etniczną, której ofiarami padło około 100 tysięcy Polaków.
🤔 Ale jak wygląda procedura pozbawienia orderu? Czy prezydent może podjąć taką decyzję?
➡️ Zgodnie z przepisami, prezydent może pozbawić kogoś orderu lub odznaczenia na wniosek https://t.co/bjlsc6TSop. Kapituły Orderu, premiera czy prezesa @ipngovpl. Decyzję może też podjąć samodzielnie, lecz po zasięgnięciu opinii wnioskodawcy nadania takiego wyróżnienia, a w przypadku orderu – odpowiedniej Kapituły. Odebranie orderu może nastąpić tylko w sytuacji nadania go w wyniku wprowadzenia w błąd lub gdy odznaczony dopuścił się czynu, wskutek którego stał się niegodny.
🖋️ Jednak czy prezydent może podjąć taką decyzję samodzielnie? Przepisy w tej materii nie są jednoznaczne – choć nadawanie orderów i odznaczeń jest samodzielną prerogatywą prezydenta, ustawa o orderach i odznaczeniach milczy na temat ich odbierania. Prawnicy wskazują, że zgodnie z Konstytucją RP decyzja o odebraniu odznaczenia bądź orderu musi być kontrasygnowana przez premiera, jak co do zasady wszystkie akty urzędowe prezydenta RP.
🔎 Dotychczas tylko jedna osoba straciła Order Orła Białego. Kto? Przeczytaj w analizie: https://t.co/ypQl9pHPcG
💲 W sieci pojawiły się posty mówiące o tym, że Bank Gospodarstwa Krajowego (@BGK_pl) „da pieniądze na odbudowę Ukrainy” z programu SAFE. Dowodem tego mają być artykuły opublikowane przez portale @Money_pl oraz @bankier_pl. To ❌ #fakenews.
👀 Z artykułów przywoływanych we wpisach wynika co innego – portale opisują dwa różne programy unijne. Pieniądze z pierwszego przelewu z SAFE, które trafią do BGK, w 90% trafią do polskich podmiotów związanych z sektorem obronnym.
➡️ Z kolei pieniądze, które za pośrednictwem Banku Gospodarstwa Krajowego trafią do ukraińskich samorządów, to fundusze z innego unijnego programu – Ukraine Facility. BGK będzie operatorem unijnych gwarancji w ramach tego instrumentu.
🔎 Więcej w analizie: https://t.co/nBlyWpGRwF
🎥 W mediach społecznościowych opublikowano nagranie przedstawiające tłum ludzi biegnących w stronę morza. Jak przeczytamy w podpisach załączonych do kopii filmu, ma on przedstawiać „obecną sytuację z migrantami na południu Europy”.
❗ Nagranie jest prawdziwe, jednak pojawia się w sieci od kilku lat. Najwcześniejsza kopia, do której dotarliśmy, pochodzi z 2023 roku.
➡️ Filmowi towarzyszył wtedy podpis podobny do tego powielanego obecnie, jednak nie oznacza to, że przedstawiony kontekst jest autentyczny. Włoscy analitycy @FactaNews zauważyli, że konto, na którym udostępniono tę kopię filmu, jest częścią międzynarodowej sieci dezinformacyjnej.
🤔 Niektórzy komentujący, w tym były premier @LeszekMiller, łączą to nagranie z dekretem wydanym 14 kwietnia przez rząd Pedro Sáncheza (@sanchezcastejon). Przepisy te w rzeczywistości otwarły drogę do legalnego pobytu w Hiszpanii jedynie osobom, które już przebywały w kraju przed ich wydaniem, lub w momencie składania wniosku mieszkały w nim od ponad pięciu miesięcy.
🔎 Więcej w analizie: https://t.co/zZVXj11KkO
Kto i po co próbuje wpływać na to, jak postrzegamy świat?
🗣️ @malgo_kilian, prezeska naszego stowarzyszenia, rozmawiała na antenie radia @TOKFM_NEWS z Anną Wacławik w programie „Wywiad Pogłębiony”.
🔎 Tematem rozmowy była dezinformacja – nie jako pojedyncze fałszywe informacje, ale jako narzędzie wpływu na nasze emocje, decyzje i zaufanie do instytucji.
🧠 „Tak naprawdę nie chodzi tu już tylko o to, co do nas dociera, ale jak to wpływa na nasze postrzeganie świata, jakie decyzje podejmujemy”.
📌 W Demagogu przyglądamy się tym mechanizmom każdego dnia. Regularnie analizujemy przekazy zbieżne z interesem Rosji, sprawdzamy fałszywe informacje pojawiające się przy okazji konfliktów zbrojnych, kryzysów społecznych czy debat publicznych, a także weryfikujemy wypowiedzi polityków i osób publicznych.
🎧 Całej rozmowy posłuchasz na antenie TOK FM: https://t.co/YoT5Gea0VP
Rozpoczynamy współpracę z @RadioKrakow!
🎙️ Już dzisiaj na antenie @RadioKrakow o godzinie 18:05 usłyszcie analityków Demagoga – @mj_fic i @LitwinPiotrek.
🗣️ Nasi eksperci przeanalizują najpopularniejsze fake newsy z ostatniego tygodnia, pokażą ich mechanizmy, a także podpowiedzą, jak skutecznie bronić się przed manipulacją w sieci.
#RadarNaDezinformację