Dayani Sirak🇪🇷

#Eritrea Unity in diversity
#iStandWithEritrea

[The Nation @TheNation1993]

It is happening — 6 + 5 = 11
Warnings Ethiopia Ignored

🔴 6 generals gone last round.
➕ 5 more just resigned.
= 11 top military leaders removed in a matter of weeks.

This isn’t a coincidence — it’s collapse in slow motion.

🔻 Calculated Purge:
Non-Oromo officers, especially from the Amhara ethnic group, are being systematically sidelined. Loyalty to Ethiopia? Replaced by loyalty to one man’s grip on power.

🔻 Coup Paranoia Rising:
Even the regime’s inner circle fears its own shadow. Generals aren’t retiring — they’re being pushed out before they push back.

🔻 Nationwide Uprising Brewing:
Doctors, teachers, soldiers — all fed up. Inflation is choking families, and now the army itself is cracking under the weight of betrayal.

⚠️ 6 + 5 = 11 signs. But when the regime can’t count the cost, the people will.

#ItIsHappening #11Warnings #MilitaryCollapse #AbiyAhmed #EthiopiaCrisis #AmharaPurge #HornOfAfrica #CoupWatch #PowerVacuum

[Oliver Liu 中国记者在非洲 @YoloOliver1]

It's a great honor to visit the Eritrean News Agency and talk to Director Paulos Netabay @PNetabay on a number of issues. We @XHNews look forward to strengthening our cooperation with the esteemed organization. @hawelti @ChinaEmbEritrea 🇨🇳🇪🇷

[Ancient Eritrea @ancient_eritrea]

‘Shabia's top fighters and our defeat was undeniable. It's important that we honestly assess why we lost and move beyond superficial bravado. True strength comes from understanding and learning, not just empty bravados’ if anyone knows his name and the name of his book please share.
#Eritrea
#ShabiaForLife
#AwetNhafash 🇪🇷✊🏽

[Ministry of Information, Eritrea @shabait]

ተጋዳላይ፡ ካብ ጕስነት ክሳብ ማስተርነት
4ይ ክፋል

ኣብ ዝሓለፈ ዓንቀጽ ናይዚ ኣርእስቲ’ዚ፡ ተጋዳላይ ኣፈወርቂ በርሀ ወዲ 10 ዓመት እንከሎ ብናቱ ልዑል ድሌት ናብ ተኾምብያ ብምኻድ ብሓገዝ ወደኮኡ መምህር ኣብርሃ ትምህርቲ ከም ዝጀመረ፣ ኣብ ውሽጢ ሓጺር ኣዋርሕ ምንባብን ምጽሓፍን መሊኹ ጥራይ ዘይኮነ ኣብ ክፍሉ ልዑል ነጥቢ ከመዝግብ ከም ዝጀመረ፣ ብፍላይ ኣብ 2ይ ክፍሊ ኸኣ ሳላ ዝነፍዐ ካብ ፍርቂ ዓመት ናብ ሳልሳይ ክፍሊ ከም ዘንጠሩዎ፣ ኣብኡ’ውን ብዘይካ ሓደ ኣዝዩ ንፉዕ ተማሃራይ ‘ተኽልዝጊ’ ዝወዳደሮ ሰብ ከምዘይነረ፣ ድሕሪ ኣርባዕተ ዓመት 7ይ ክፍሊ ኣብ ዝመሃረሉ ዝነበረ ሓወቦኡ ኣስገዶም ሓምቢር ካብ ምቓዕ ነጋሪት መጺኡ፡ “ኣቦኻ በርሀ ሞይቱ፡ ካልኣይ ቀብሪ” ኢሉ ንኣፈወርቂ ካብ ተኾምብያ ከም ዝወሰዶ። ኣፈወርቂ ዓዲ ምስ ኣተወ ግን ኣቦኡ ኣብ ልዕሊ ምድሪ ስለ ዝጸንሖ በቲ ኵነታት ምእማን ከም ዝሰኣነ፣ ኣብ መወዳእታ ኵላቶም ወለዱን ኣሕዋቱን ብህይወት ጸኒሖም ሓጎስ ከም ዝኾነ ተሪኹልና ነይሩ። መቐጸልታ ናቱ እንሆ

ኣብ መንጎ ዕላልና ሓንሳብ ኣደይ ሓንሳብ ኣቦይ ደጋጊሞም ዝትንክፉዋ ዛዕባ ነይራ፥ “እንዳ ሓሙኻ ድማ ጽቡቕ ኣለዉ፣ እንተኾነ ሎሚ ጽቡቕ ጽባሕ ዘይጽቡቕ፡ ሞት ኣሎ ሕማም ኣሎ። ስለ’ዚ ዋላ’ኳ ንኣሽቱ እንተሃለኹም ምምሳል’ዩ ጽቡቕ። መዛኑኻ ንመርዓ ተቛጺሮም ኣለዉ፣ ወዘተ” እናበሉ ኣብ ዕላልና ሕውስ የብሉ’ሞ፡ ጎረባብትና ድማ ንዓይ ንምርዓም የራጕዱሎም ነበሩ። ኣነ ኸኣ ትምህርተይ ክገብር ከም ዝመርጽ ሓጺር ሓጺር ዘረባ እናደርበኹ ይከላኸሎም ነበርኩ። በቲ ዝህቡኒ ዝነበሩ መልሲ ኸኣ ክግረም ጀመርኩ። እቶም ጎረባብትና፡ “ንዮው በሎ! ትምህርቲ ናይ ሰይጣን!” ብዝብላ ቃላት፡ ጕዳይ ትምህርቲ ፍጹም ክጥንጥኖ ይደፍኡ ነበሩ።

ንጽባሒቱ ንግሆ ሓሞይ ምምጸአይ ኣረጋጊጹ ንገዛና መጺኡ። ድሕሪ ምስዕዓምን ቡን ምስታይን ኣቦይ ሃይለ (ሓሞይ) “በል ወደይ፣ እንቋዕ ገጽ ወለድኻ ክትርኢ ኣብቅዓካ’ሞ፡ ሕጂ እንታይ መኸርካ? ክርእየካ፣ ብቐንዱ ኸኣ ብዛዕባ መርዓ ክሓትት’የ መምጽእየይ። ግዜ ከም’ዚ ትርእዮ ወለዲ ጠርበስበስ ኢና ንብል ዘሎና። ሕማምን ሞትን መኻይድና እየን። ስለ’ዚ ወለድኹም ኣብ ልዕሊ ምድሪ ከለና ጽግዕ እንተልኩም እዩ ግርም፡” በለኒ። ኣቦይን ኣደይን’ውን በብተራ ንሓሳብ ሓሞይ ደርዑዎ።

ኣነ ግን ኣስደሚሙኒ ስቕ በልኩ። ኣቦይን ኣደይን ከመርዕዉኒ ዓቕሚ ሃልዩዎም ዘይኮኑስ፡ ተመርዕየ፡ ኣብ ጎድኖም ብምዃን ናብራይ እናጣየሽኩ ክድግፎም ልዑል ድሌት ነይሩዎም። እተን ዝኣተዋ ኣርባዕተ ሓሙሽተ ገዝሚ ከብቲ ካብ ደንበና ከይከዳ - ናብ እንዳሕማና ከይምለሳ - እውን ተወሳኺ ድፍኢት ዝፈጥረሎም ዝነበረ ኮይኑ ይስማዓኒ። በቲ ኻልእ ገጽ ድማ፡ ሓሞይ፡ “ሕጹይ ጓልካ ደጊም ትምህርቲ ካብ ጀመረ ኣይምለሰካን’ዩ፣ ጠፊኡ እዩ፣ ጓልካ ሃበና” እናበሉ ናብ ገዛኡ እናተመላለሱ ኣራግጽ ስለ ዘንጠቕጠቑዎ፡ ኣቦይ ሃይለ ካባይ ቍርጽ ዝበለ መልሲ ይደሊ ነበረ። ዘረባ ምስ በዝሓኒ፡ ብወገነይ’ውን ኣፈይ ክኸፍት ግድን ኮነኒ፣ “ኣነ ኣቦይ ሃይለ ንጓልኩም ኣይፈልጣን’የ፣ ንሳ’ውን ኣይትፈልጠንን’ያ።”

ኣቦይ ሃይለ፡ “እወ ኣይትፋለጡን ኢኹም ዝወደይ፣ እዚ ደኣ’ሞ ከማና ከም ወለድኹም። ንሕናስ ንኣንስትና ከነምጽአን ከለና ወለድና ዘምጽኡልና እንዳኣልና ዘሚድናን ወሊድናን ዘለና። በዝስ ሽግር የብልካን፣ ካልእ ሽግር እንተለካ ደኣ ተዛረብ?”

ካብኡ ዝሓይሽ ምኽንያት ንምቕራብ ጕዳይ ትምህርቲ እንተበልኩ፡ ‘ኣስኳላ ስራሕ ሰይጣን’ ኢሎሞ። ስለ’ዚ ካልእ ዝብሎ ምኽኒት ስለ ዘይነበረኒ፡ “እሞ ኣነ መደበይ ንኽመሃር ስለ ዝዀነ፡ ጓልኩም ምሳይ ትምህርቲ ትጀምር’ሞ ትምህርትና ምስ ጨረስና ንምርዖ፣” በልኩዎም።

ሓሞይ፡ ስቕ በለ፣ ነታ ዘረባይ ሓሰበላ’ሞ፡ “በል ዝወደይ፡ ጓልና ናብ ትምህርቲ ኢልና ፈቐዶ ከተማ ክንልእኽ’ኳ ኣጸጋሚ እንተኾነ፡ ዝቕበሉዋን ዘምህሩዋን እንተኾይኖም ንመምህራንካ ሓቲትካ መልሲ ልኣኸልና፡” ብምባል ዘረባ ዓጸዉ። ኣነን ወለደይን ንዘረባ ሓሙና ተቐበልናዮ። ንጽባሒቱ ወለደይ ካብ መደቀሲኦም ከይተንስኡ ኣንጊሀ ምሉቕ ኢለ ንተኾምብያ ተበገስኩ።

ድሕሪ ናይ ክልተ መዓልቲ ጕዕዞ እግሪ፡ ተኾምብያ ኣተኹ’ሞ፡ ንኹሎም መምህራነይን ሓላፊት ናይቲ ምስዮንን (ንMiss Boyer) ነገርኩዎም። ኩሉ እቲ ዛንታ ንሚስ ቦየር ብተርጓሚ ገይረ ኣረዳእኩዋ። ኣቦይ ምስ ህይወቱ ከም ዘሎ፣ ዕላማ ናይቲ መርድእ ነጊሮም ንዓዲ ዝወሰዱኒ ንኸመርዕዉኒ ዝገበሩዎ ሜላ ምንባሩ ሓበርክዋ።

ሚስ ቦየር፡ ነታ ቖልዓ ኣመልኪታ፡ “ትምጻእ ኣብ ተኾምብያ ወይ ደቀምሓረ ከነምህራ ኢና። ሕጂ ግን እቲ ዓመት ካብ ፍርቂ ስለ ዝሓለፈ ‘መስቀል ብራቕ ኣምጽኡዋ’ ኢልካ ጽሓፈሎም በለትኒ።

ሓሞይ ግን ኣብቲ ዝተረዳዳእናሉ ኣይጸንዐን። ንገዛኡ ምስ ከደ እንተስ ስድራኡ፡ እንተስ እቶም ጓል ዝደልዩ ጸቕጢ ፈጢሮም ሓሳቡ ከም ዝቕይር ገይሮሞ ይመስለኒ። ልክዕ በታ ኣነ ንተኾምብያ ዝተበገስኩላ መዓልቲ፡ ንገዛና ተመሊሱ ነተን ኣትየን ዝነበራ ገዝሚ ከብኪቡ ካብ ደንበና ወሰደን። ስድራይ ድማ ንውላዶም (ንዓይ) ሕራይ ኢለ ንመርዓ ብዘይ ምውሳነይ ኣብ ምርጋም ኣተዉ። ምስ እንዳቦይ ሃይለ ግን ፈጺሞም ኣይተባተኹን። ምንኣስ ምንኣሰይ ሰረቐ ሓወይ፡ ንንእሽቶይ ጓሎም ንኣቦይ ሃይለ ስለ ዝወሰደ ሕሙነቶም ቀጺሉ እዩ።

ብወገነይ ኣብ ተኾምብያ ትምህርቲ ቀጸልኩ። ሻድሻይ ክፍሊ ወዲአ ኣብ ጀነራልን ናይ ምስዮን መርመራን ተፈቲነ ናብ ደቀምሓረ ኣሕዳሪ ቤት-ትምህርቲ ምስዮን ዘሕልፍ ነጥቢ ረኸብኩ። ኣብኡ’ውን ካብ ሻብዓይ ክሳብ ታሽዓይ ክፍሊ ተመሃርኩ። ታሽዓይ ወዲአ ንዓስራይ ምስ ሓለፍኩ፡ ትምህርተይ ንክቕጽል ሓደ ዓመት ኣብ ምምህርና ክዋፈር ነይሩኒ። ሕጊ ናይቲ ቤት- ትምህርቲ ስለ ዝኾነ፡ ድሕሪ ሓደ ዓመት ትምህርትኻ ንኽትቅጽል ፓሊሲ ናይቲ ቤት-ትምህርቲ ከተማልእ ኣለካ። በዚ መሰረት፡ ብ 1967 ዓ/ም (ንሓደ ዓመት) ናብ ተኾምብያ ተመዲበ መሃርኩ።

ሓደ ዓመት ዝመሃረ፡ ብናጻ ትምህርቱ ክቕጽል፣ ናይ ሰለስተ ዓመታት ካብቲ ወርሓዊ ደሞዝ 90.00 ብር እተን 72.00 ብር ንወርሒ ከም ደሞዝ ይወሃበካ። 18.00 ብር ድማ ናይ ዝመጽእ መምሃሪኻ። በዚ ኣገባብ’ዚ፡ ቅድመይ ዝነበሩ ድሕሪ ሓደ ዓመት ኣገልግሎት ምምህርና፡ ትምህርቶም ቀጺሎም እዮም። ኣባይ ምስ በጽሐ ግን እንተስ ብፍላጥ እንተስ ካልእ ምኽንያት ነይሩዎ ኣይፈልጥን፡ ፖሊሲ ተቐየረ። ሕጊ ናይቲ ቤት-ትምህርቲ ኣፍሪሶም፡ “ቀጻሊ ኣብ ተኾምብያ መምህር ኩን፡ ወይ 30.00 ብር ንወርሒ እናኸፈልካ ተማሃር” ብምባል ኣበዩኒ።

እዚ ድማ ንዓይ ኣዝዩ ሸገረኒ። “ታሽዓይ ክፍሊ ወዲአ ምምሃር፣ ጽባሕ ንግሆ 12 ክፍሊ ዘይወድአ ክምህር ኣይክእልን እዩ ክብሉኒ ይኽእሉ እዮም። በዚ ምኽንያት ኣጎላጉል ክተርፍ’የ” ብዝብል ሓሳብ ኣዝየ ተሸገርኩ። እታ ሓንቲ ኣማራጺት ዝነበረትኒ፡ ኣብ ምሸታዊ ትምህርተይ ክቕጽለሉ ዝኸእል ቦታ ክምድቡኒ ጽሑፈይ ኣቕረብኩ። ብተወሳኺ፡ ኣብ ደቀምሓረ (ከተማ) ክምድቡኒ ሓተትኩ።

ኣብ ደቀምሓረ ካብ ቀዳማይ ክሳብ ሻድሻይ ክፍሊ ስለ ዝነበረ፡ እናመሃርኩ ምሸታዊ ትምህርቲ ክቕጽል ሓተትኩ። ድሕሪ ክንደይ ምምልላስ ጥርዓነይ ብኮሚተ ቤት-ትምህርቲ ተቐባልነት ስለ ዝረኸበ፡ “ኣብ ደቀምሓረ ኦርፋነጅ ተመዲብካ ኣለኻ፣ ካብዚ ዕለት’ዚ ክሳብ’ዚ ዕለት’ዚ ኣብ ምድብ ቦታኻ ተረኸብ” ዝብል ደብዳበ መጽኣኒ። ብወገነይ፡ ካልእ ዕድል ስለ ዘይነበረኒ ተቐበልኩዎ። በቲ ክስራሓሉ ዝጸንሐ ኣገባብ ዕድል ስለ ዝተነፍገኒ ግን ጭንቀተይ ልዕሊ ዓቕመይ ኮነ። ዘካፍሎም ሰባት ንምርካብ ሃሰስ በልኩ።

ኣብ መወዳእታ ንሓደ ተስፋይ ምስግና ዝበሃል ወዲ ተኾምብያ ረኸብኩዎ። ንሱ፡ ናይ እምነት ምስዮን ወዲኡ ኣብ ማሕበር ሃዋርያ ዕዳጋ ሓሙስ እንዳ ስላሰ ዝምህር ዝነበረ ኾይኑ፡ ንፋለጥ ስለ ዝነበርና ረኺበ ኣዘራረብኩዎ። ኣብያተ ትምህርቲ ክጅምር ቀሪቡ ስለ ዝነበረ፡ ካብ መታሕት መጺአ ቅድሚ ንደቀምሓረ ምሕላፈይ ናብ ተስፋይ ኣልጊሰ ምስኡ ሓደርኩ።

ተስፋይ ንውልቁ (በይኑ ይነብር) ስለ ዝነበረ፡ ኩሉ መነባብሮኡ ኣብ ቤት-ብልዒ እዩ ዝምገብ። መደቀሲኡ ግን ኣብ ክራይ ገዛ ነበረ። ስለ’ዚ ምስ ተራኸብና ተተሓሒዝና ንቤት-ብልዒ ኬድና ተደረርና። ካብኡ ተመሊስና ኣብ ገዛኡ ደቀስና። ምስ ተስፋይ ዓቢ ናይ ደረጃ ፍልልይ ነበረና፣ ብዕድመ ዓቢ ብትምህርቲ’ውን ናይ ሓምሽተ ክፍሊ ፍልልይ ነይሩና። ብዝኾነ፡ ኣብታ ምሸት’ትኣ ኩሉ’ቲ ምስዮን ዝበደሉንን ሕጂ ዘሎ ዕድለይን (መደበይን) ኣዘንተኹሉ።

ተስፋይ ከም ሰብ ለዋህ፣ ርህሩህን ቦቕባቕን ስለ ዝነብረ፡ ኩነታተይ ኣዚዩ ኣተሓሳሰቦ። ካብ ሃገረሰብ ዝመጻእኩ ምዃነይ ይፈልጥ ስለ ዝነበረ፡ ብጸገማተይ ኣዝዩ ተሰመዖ። ብፍላይ ብዛዕባ’ቲ “ክትመሃር እንተደሊኻ 30.00 ብር ንወርሒ ክፈል” ዝበሉኒ ገረሞ። ምኽንያቱ፡ ኣነ ካብቶም ድኻታት ክኸፍሉ ዘይክእሉ ኣብ ትሕቲ ምስዮን ዝዓበኹ ስለ ዝነበርኩ። 30.00 ብር ኣብቲ እዋን’ቲ ሓንቲ ዶላር 2.50 ብር ዝሽረፈሉ ዝነበረ እዋን እዩ። መምህር ተስፋይ፡ ምልእቲ ለይቲ ብኣይ ክሓስብ ድቃስ ኣብዩዎ ሓደረ።

ንግሆ ተንሲእና ሻሂ ክንሰቲ እናኸድና ከለና፡ “ስማዕ ኣፈወርቂ፡ ሰርቲፊኬትካ ከተውጽእ ትኽእል እንተ ዄንካ ኣምጻኣያ ኣብዚኣ ንሓደ ዓመት ከምህረካ፣ መብጽዓ ኣትየልካ ኣለኹ! እተን ዕሽር ንቤት- ክርስትያን ዝኸፍለን ዘለኹ ኣብኻ ከውዕለን እየ፡” በለኒ። ቀጺሉ መምህር ተስፋይ፡ “እወ፡ ኣነ ከም ኣማኒ ነቲ ቤተክርስትያን ወርሓዊ 10% እኸፍል እየ። እዚ ማለት ድማ ደሞዘይ 250.00 ብር እንተኾይኑ 25.00 ብር ወርሓዊ እኸፍል። ስለ’ዚ፡ ንመምሃሪኻ ከውዕሎ እየ። ኩሉ ዘድልየካ ዘበለ ተጻጊመ ንሓደ ዓመት ክሽፍነልካ እየ፣ ኣምላኽ ይፈልጥ! ሕጂ ግን ኪድ ዝገበርካ ጌርካ ሰርቲፍኬትካ እንተ ሂቦምኻ ኣምጽኣዮ” ብምባል ኣረጋገጸለይ።

ድሕሪ’ዚ ብስራት’ዚ ወረቐተይ ዝረኽበሉ ጥበብ ክምህዝ ነይሩኒ። ንኸተማ ደቀምሓረ ከይደ፣ እንተኾነ ቀዳም ስለ ዝነበረ ሓላፊ ቤት- ትምህርቲ ሚስተር ኣድማስ ንኣስመራ ስለ ዝገሸ ኣብ ከባቢ ገዛኡ ተጸበኹዎ። ንሰበይቱ ረኺበ’ውን ደልየዮ ከም ዘለኹ ሓቢረያ ጸናሕኩ። ክሳብ መምህር ዝመጽእ፡ ኣብቲ በይና ትዅስኩሶ ዝነበረት ጀርዲን ኢደይ ሓወስኩ። ከምኡ’ውን ካብ ሹቕ እንቋቝሖ ዘምጻኣላ ትደሊ ስለ ዝነበረት ከይደ ኣምጻእኩላ። ጕዳየይ ድማ ኣቐዲመ ከምታ ዝደልያ ዝነበርኩ ገይረ ኣረዲአ ክትሕግዘኒ ተላበኹዋ።

ሚስተር ኣድማስ ምጽእ ምስ በለ፡ ኣብ መኪናኡ ንዝነበረ ኣስቤዛ ናብ ገዛ ንምእታው ሓገዝኩዎ። ኣጸቢቑ እዩ ዝፈልጠኒ፣ ምኽንያቱ ሙዚቃ ይምህረኒ ነይሩ እዩ። ግን ቀዲመ ብዛዕባ ጕዳየይ ኣይተዛረብኩዎን፣ ሰበይቱ ጕዳየይ ክሳብ ተረድኣለይ ንቝሩብ ግዜ ዕድል ሃብኩዋ።

ድሕሪ ቝሩብ ደቓይቕ ሚስተር ኣድማስ ብስመይ ጸዊዑ፡ “እንታይ ክሕግዘካ” ኢሉ ሓተተኒ። ብወገነይ፡ “ሚስተር ኣድማስ፡ ኣብዚ ደቀምሓረ ክምህር ተመዲበ፣ ጽባሕ ሰኑይ ክጅምር መጺአ ኣለኹ። ሕጂ ግን ሓወይ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ስለ ዘሎኒ፡ ‘ሰርቲፍኬትካ ምስ’ዚ ዝመጽኣካ ዘሎ ቤተ- ሰብና ስደደለይ’ሞ ንኣመሪካ ሰዲደ ስኮላር ሺፕ ክደልየልካ፣ ነዚ ዓመት’ዚ ግን መሃር፣’ ስለ ዝበለኒ፡ ሕጂ ሰርቲፊኬተይን መሰነይታ ወረቐትን ጌርኩም ክትህቡኒ፣ ምኽንያቱ እቲ ሰብ ጽባሕ ሰንበት ንግሆ ንኣዲስ ኣበባ ብኣውተቡስ ክብገስ ስለ ዝኾነ። ዝኽፈል እንተ ሃልዩኒ ካብቲ ወርሓዊ ደሞዘይ ተቖሪጹ ክኸፍል እየ። ስለ’ዚ ሓግዙኒ፡” በልኩዎ።

ከምዚ ኢለ ክልምኖ ከለኹ ንሚስተር ኣድማስ፡ ልክዕ ሰዓት 6.00 ናይ ምሸት ነይሩ። ሰበይቱ ድሮ ሓቢራቶ ስለ ዝጸንሐት፡ ከይተደናጎየ ተንሲኡ ሰርቲፊኬተይ መሊኡ፣ መሰነይታ ብማኪና ጽሒፉ፣ ማሕተም ሃሪሙ ፈሪሙ ጽቡቕ መሰነይታ ወረቐት ገይሩ፡ “ጽቡቕ ዕድል!” ኢሉ ኣብ ኢደይ ሃበኒ።

ሚስተር ኣድማስ ከይጠዓስ ስለ ዝሰጋእኩ፡ ተቐላጢፈ ካብ ቅድመኡ ንክኽወል ንኸተማ ከይደ ኣብ ኣልቤርጎ ሓደርኩ። ንግሆ ተንሲአ ብኣውቶቡስ ናብ ኣስመራ ተመለስኩ። ሰርቲፊኬተይን መሰነይታ ወረቐትን ድማ ንተስፋይ ሃብኩዎ። ሰሉስ መዓልቲ entrance exam (መእተዊ መርመራ) ገይረ ሓሊፈ ኣብ ቤት-ትምህርቲ እንዳስላሴ ዕዳጋ ሓሙስ ዓስራይ ክፍሊ ክመሃር ተመዝገብኩ።

ኣብ ኣስመራ ምስ ሰብ ተጸጊዕካ ምንባር ጀመርኩዎ። መነባብሮ መምህር ተስፋይ፥ መግቡ ኣብ ሓደ ቤት-ብልዒ ወርሓዊ እናኸፈለ፣ ቍርሱ፡ ምስሑን ድራሩን ኣብ ወርሒ ዝኽፈል እናመዝገበ ይምገብ ነበረ። ጋሻ እንተመጺኡዎ’ውን ኣብታ ቤት- ብልዒ ኣመዝጊቡ እዩ ዘአንግዶ። ክዳውንቱ ክሓጽብ፣ ወይ’ውን ጸጕሩ ክቕምቀም እንተኾይኑ’ውን ኣብ ወርሒ ዝኸፍሎም ኣብ ኩለን እናመዝገበ’ዩ ዝግልገል ነይሩ። ምናልባት እታ ከይመዝገበ ካብ ጁባኡ ኣውጺኡ ዝኸፍላ ዝነበረ፡ ብዙሕ’ኳ ናይ መስተ ሰብ እንተ ዘይነበረ፡ ከድልዮ ኸሎ ጁባኡ ርእዩ ዝኣትዋን ዝኸፍላን መስተ እያ ነይራ።

ኣብ ልዕሊ ከም’ዚ ዝመስል መነባብሮኡ እምበኣር’የ ተደራቢ ኮይነ ምስኡ ክቕመጥ ዝጀመርኩ። መምህር፡ ዕድመኡ ኣብ ከባቢ 30-35 ዓመት ኣቢሉ’ዩ ዝነበረ። ኣከዳድናኡ ጽፉፍ፣ ክራባታ ዘይፈሊ፣ ነብሱ መሊኹ ዝኸይድ ናይ ፕሮቶኮል ሰብ እዩ ነይሩ። ንመርዓ ኣብ ሓንጎሉ ሓሲቡዎ ኣይፈልጥን። ወርሓዊ እናመዝገብና ንምገብ። ኣብታ 25.00 ብር ዝኸፍለላ ክልተ ብኽልተ ሜትሮ ስፍሓት ዝነበራ ገዛኡ ንነብር። ሓንቲ ዓራት ጥራይ እተእቱ ክፍሊ ስለ ዝነበረት ካልኣይቲ ዓራት ንምእታውሲ ይትረፍ፡ ነታ ናይ 120 ሰንቲ ሜተር ዓራት’ኳ ኣጸጋሚት። ንሳ ምስ ኣተወታ ዳርጋ መሕለፊ እግሪ ዘይብላ እያ ነይራ። ኣብዛ ሓንቲ ዓራት ኣጣምራ ሰራው፣ ማለት፡ - ኣራእስና ሓደና ንትርኣስ ሓደና ንእግሪ - ገይርና ንድቅስ ነበርና።

ይቕጽል
ተጋ/ይ ኣፈወርቂ በርሀ ምም/ርን ፋይናንስን ሚ/ሪ ጥዕና ዞ/ጋሽ ባርካ

[Ministry of Information, Eritrea @shabait]

ስልጠና ‘ስርዓተ ጽሕፈት ትግርኛ’
“ናብ ስሙር ስርዓተ ጽሕፈት ዝወስድ ተበግሶ”
ዮሴፍ ሃይለማርያም

ቋንቋ፡ ተሰካሚ ታሪኽ፡ ባህልን መንነትን ተዛረብቱ’ዩ። ቋንቋ ይንኣስ ይዕበ ውርሻ፡ ትውፊትን ጸጋን ደቂ ሰብ ድማ እዩ። ቋንቋ፡ መግለጺ ሰብኣውነት እውን እዩ። ደረጃ ምዕባለ’ውን ብቛንቋ’ዩ ዝልካዕ። ምዕቡል ሃገር፡ ምዕቡል ቋንቋ ይውንን። ስለዚ፡ ቋንቋ ንምምዕባል፡ ብዕቱብነት ክስራሓሉ ዘሎዎ’ዩ። ገዛእቲ ሓይልታት፡ ፈለማ ቋንቋ ናይቲ ዝገዝኡዎ ሕብረተሰብ ከጥፍኡ’ዮም ዝጽዕቱ። ብድሕሪኡ፡ ባህሉን መንነቱን ይብርዙሉ። እዚ ፈተነ’ዚ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ተሰሪሑሉ’ዩ። የግዳስ፡ ህዝቢ ኤርትራ፡ ቋንቋኡ ሳላ ዝዓቀበ፡ ኣይተዓወቱን።

ኣብ ዝሓለፈ ግዜ፡ ቋንቋ ትግርኛ ክምእከልን ስርዓቱ ሓልዩ ክኸይድን ዝሕግዝ ስልጠና “ስርዓተ ጽሕፈት ትግርኛ” ብሚኒስትሪ ዜና፡ ሚኒስትሪ ትምህርትን ኣሕተምቲ ሕድሪን፡ ተወዲቡ፡ ንልዕሊ 40 ጸሓፍትን ጋዜጠኛታትን ተዋሂቡ ነይሩ። ሰልጠንቲ ድማ፡ ካብ ኢድ ሚኒስተር ዜና ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ወረቐት ምስክርነት ተዓዲሎም። እቲ ብዛዕባ “ቅጥዒ ምእኩል ኣጸሓሕፋ ትግርኛ” ዝምልከት ስልጠና፡ ብኽኢላ ሴማዊ ቋንቋታት ፕሮፌሰር ተስፋይ ተወልደ፡ ምስ ወከልቲ ናይ ሰለስቲአን ትካላት ብምትሕብባር ተኻይዱ።

እቲ ስልጠና፡ ካብ 6 መጋቢት ክሳብ 15 ግንቦት’ዩ ኣብ ቀጽሪ ሚኒስትሪ ዜና ተዋሂቡ። ካብ ሚኒስትሪ ዜና፡ ሚኒስትሪ ትምህርቲ፡ ኣሕተምቲ ሕድሪ፡ ክፍሊ ስነዳን ምርምርን ህግደፍ፡ ማእከላይ ቤት ጽሕፈት ህግደፍ፡ ሚኒስትሪ ምክልኻል፡ ሚኒስትሪ ሕርሻ፡ ሚኒስትሪ መጐዓዝያን መራኸቢታትን፡ ሚኒስትሪ ዕዮን ሰብኣዊ ድሕነትን፡ ኮርፖረሽን ዘራእትን ጥሪትን፡ ምምሕዳር ዞባ ማእከል፡ ፖሊስ ኤርትራ፡ ኣገልግሎት ማእሰርትን ተሃድሶን ኤርትራ፡ ሃማመተኤ፡ ሃማደኤ፡ ሃኮሰኤ፡ ኤሪተል፡ ኢሚግረሽንን ዜግነትን፡ ባቡር ምድሪ ኤርትራ፡ ካብ ብሕታዊ ትካላት ሚድያ ዝተወከሉ፡ ከምኡ’ውን ሓደ ውልቀ- ደራሲ ድማ ተሳቲፎም ነይሮም።

እቲ ስልጠና ቅድሚ ምክያዱ፡ ብፕሮፌሰር ተስፋይ ዝተመርሐት ኮሚቴ፡ ኣብ ቋንቋ ትግርኛ ብብዝሒ ኣብ ዝርኣዩ ፍልልያት ኣጸሓሕፋ ብዕምቈት ምስ ዘተየት፡ ነዘን ትካላት ኣብ ኣጸሓሕፋ ቃላት ክሰምራ ዘኽእለን መበገሲ ዝኸውን መምርሒ’ያ ኣዳልያ። ነቲ ዝወጽአ መምርሒ ብዕምቈት ንምብርሁን ኣብ ግብሪ ንምውዓሉን ንኽሕግዝ ከኣ፡ እቲ ስልጠና ስነ ፍልጠታዊ ብዝኾነ መንገዲ ብፕሮፌሰር ተስፋይ ተወልደ ቀሪቡ። ምስኡ ተኣሳሲሩ ክኸይድ ዝግባእ ኣገደስቲ ኣርእስትታት ስለ ዝነበረ ከኣ፡ ንሰልጠንቲ ብዛዕባ “ስርዓተ ነጥቢ” ብኤፍረም ሃብተጽዮን፡ “ኣተሃናንጻ ሰዋስው ዝሓለወ ምሉእ ሓሳባትን ሕጡበ ጽሑፍን” ብመም/ ሰረበ እስቲፋኖስ፡ “ኣነዳድቓ ቃላትን ሜላታት ፈጠራ ሓደስቲ ቃላትን” ብመም/ ደስበለ መሓሪ፡ “ዝውቱር ጌጋታት ኣብ ኣጸሓሕፋ ትግርኛ” ብሰለሙን በርሀ፡ ከም ዝወሃብ ተገይሩ።

ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ጋዜጣ ኣቶ ሰለሙን በርሀ፡ ብዛዕባ’ቲ ስልጠና ጽማቚ ጸብጻብ ኣብ ዘቕረበሉ፡ ስርዓትን ደረጃን ዝሓለወ ጽሑፍ፡ ሕግን መጐትን ስነ ቋንቋ መሰረት ብዝገበረ ልዝብ ዝምዕብል ምዃኑ ጠቒሱ፡ ብውሑዱ ሰለስቲአን ትካላት ኣብ ስርዓተ ኣጸሓሕፋ ክሰምራ ዝወሰድኦ ተበግሶ ጽቡቕ ኣንቅዶ ምዃኑ ኣገንዚቡ።

“ቋንቋ ትግርኛ ብቓላት ሃብታምን ኣዝዩ ገላጺን ክነሱ፡ ኣብ ስርዓተ ጽሕፈት ግን ኣይወርጸጸን። ሓደ ካብ ጉሉሕ ጸገማት ስርዓተ ጽሕፈት ትግርኛ ድማ፡ ኣብ ኣጸሓሕፋ ገለ ገለ ቃላት ሓደ ዓይነት ወይ ምዱብ (standardized) ዘይምዃን ኮይኑ፡ ጸሓፍቲ ንሓደ ቃል ብዝተፈላለየ ፊደላት ክጽሕፉዎ ይረኣዩ፡” ዝበለ ኣቶ ሰለሙን፡ ከምዚ ዓይነት ፍኑው (ዘይተገርሐ) ኣጸሓሕፋ፡ ቋንቋ ትግርኛ ምስ ዘመናዊ ቴክኖሎጂ ከይስጉም ዓንቂጹዎ ስለ ዘሎ፡ (ንኣብነት ዘይምምዕባል ኣራሚ ፊደል - spelling checker)፡ ኣብ ስነ ጽሑፍ ቅጥዒ እናሓዘን እናተማእከለን ኣብ ምዱብ ደረጃ (standard) ንኽበጽሕ ኣብ መስርሕ ምምዕባል ስለ ዝርከብ፡ ገና ስራሕ ከም ዘድልዮ ኣረዲኡ።

ሰልጠንቲ፡ ነቲ ተዳልዩ ዘሎ “መምርሒ ስርዓተ ጽሕፈት ትግርኛ”፡ ብዝግባእ’ዮም ተማሂሮምዎን ተኻቲዖምሉን። ተሓቲሙ ምስ ወጽአ ድማ፡ ናብ ኵለን ትካላት ክዝርጋሕን ነቲ ኣብ ኣጸሓሕፋ ዝጸንሐ ፍልልያት ኣብ ምፍዋስ ክጥቀማሉን ትጽቢት ይግበር። ይኹን እምበር፡ እቲ ተዳልዩ ዘሎ መምርሒ፡ ንግዜኡ ኣብቶም ጉሉሓት ጸገማት ዘድሃበ ኮይኑ፡ በብግዜኡ እናተወሰኾ ዝኸይድን ዝመሓይሽን እዩ።

ምዱብ ኣጸሓሕፋ ቃላት፡ ሕግታትን መጎትን ስነ ቋንቋ፡ ብሓባራዊ ምርድዳእ’ዩ ዝምዕብል። ንነፍሲ ወከፍ ቃል ኣጸሓሕፋኡ ብምውሳን ከኣ፡ ኩሉ ብዕቱብ ዝኽተሎ መምርሒታት ምውጻእ የድሊ። ኣብቲ ዝግበር ሓባራዊ ምርድዳእ፡ “ናተይ ጥራይ’ዩ ቅኑዕ” ከይበልካ፡ ንጸሓፍትን ኣንበብትን ዘይምቹእ፡ ኣብ ስነ-ጽሑፍ ክብሪ ዘይውስኽ፡ ዘየድሊ ምትሕልላኽን ምድንጋርን ዝፈጥር ኣጸሓሕፋ ምግላፍ ከኣ፡ ቋንቋ ንኽምዕብል ይሕግዝ።

ካብ ማእከል ትምህርትን ዳህሳስን ተመሃሮ መም/ ደስበለ መሓሪ፡ ሓደ ካብቶም ነቲ ስልጠና ዝሃቡ መምህራን’ዩ። እቲ ስልጠና፡ ኣብ ሰዋስው (grammar)ን ስርዓተ ጽሕፈት (orthography)ን ቋንቋ ትግርኛ ዘተኮረን ክልሰ ሓሳባውን ግብራውን መዳያት ዘዛመደን ምንባሩ ጠቒሱ ከኣ፡ ተሳተፍቲ ብንቕሓትን ኣፍልጦን ዝተዋስኡሉ፡ ኣብ ዝሰፍሐ መዳዩ ድማ ናብ ሓባራዊ ርድኢት ዝተበጽሓሉ ስለ ዝነበረ፡ ኣገዳስን ንመጻኢ መንገዲ ዝጸርግን ከም ዝነበረ ገሊጹ።

ጸሓፍቲ፡ ቋንቋ ምስ ፍልስፍናን ስነ ኣእምሮን ዘሎዎ ዝምድና ፈሊጦም፡ ማለትነቶም ብዘየሻሙ መንገዲ ዝተቐመጡ፡ ነቲ ዝድለ ዘሎ ትሕዝቶ ዝገልጹን ኣብ ልክዕ ሕቚፊ ዝተሰዅዑን ቃላት፡ ሓረጋት፡ ኣበሃህላታት ወዘተ ክጥቀሙ፣ ፍልስፍናዊ መዳይ ትንታነታቶምን መርትዖታቱን ብግቡእ ክግንዘቡ፣ ትሕዝቶን ኣቀራርባን ጽሑፎም፡ ንስነ-ኣእምሮኣዊ ኣቃውማ፡ ዕድመ፡ ጾታ፡ ማሕበራዊ ቦታ ወዘተ ኣብ ግምት ዘእተዉ ምዃኖም ከረጋግጹ፣ ከምኡ’ውን ኣብ ዝውታረ ላህጃ ልዑል ጥንቃቐ ክገብሩ ዝሕግዞም ትምህርቲ ብኣብነት ተሰንዩ ስለ ዝቐረበ ከኣ፡ ሓሳብ ንሓሳብ ክለዋወጡሉ ዕድል ከም ዝፈጠረ መም/ ደስበለ ሓቢሩ።

ኣብ ክፍሊ ሓፈሻዊ ትምህርቲ፡ ኣብ ፓነል ቋንቋ እንግሊዝ ከም ኣወሃሃዲ ዝሰርሕ መም/ ሰረበ እስቲፋኖስ’ውን፡ ሓደ ካብቶም መምህራን ኮይኑ፡ እቲ ስርዓተ ጽሕፈት ትግርኛ ንምምዕባል ዝተዋህበ ስልጠና፡ ካብ ዝተፈላለያ ኣብ ጽሕፈት ዝነጥፋ ትካላት ዝመጽኡ ጸሓፍቲ ብሓያል ድሌትን ምብህሃልን ዝተሳተፉዎ ስለ ዝነበረ፡ ብዅሉ መዳዩ ዕዉትን ንመጻኢ መሰረት ዘንጸፈን ምንባሩ ገሊጹ።

መም/ ሰረበ ኣስዒቡ፡ “ቋንቋ ትግርኛ፡ ሕጊ ዘሎዎ ስርዓተ ጽሕፈት ዝኽተል’ዩ። ከም መጽሓፍ ቅዱስ ተተርጕምሉ፡ ዓበይቲ ጽሑፋት ናይ ፖለቲካ፡ ማሕበራዊ፡ መጽናዕታዊ፡ ትምህርታዊ ወዘተ ዝተጻሕፈሉ ስለ ዝኾነ፡ ኣብ ስነ ጽሑፍ ምእኩል’ዩ። እንተ ኮነ፡ ከም ዝኾነ ቋንቋ፡ ክፍተት ወይ ግድፈት ስለ ዘሎዎ፡ እዚ ስልጠና፡ ኣብ መንጎ ጸሓፍቲ ዝነበረ ዘይምንባብ ኣብ ሓደ ኣምጺእካ፡ ጸሓፍትን ደረስትን ተናቢቦም ዝኸዱሉ ባይታ ኣብ ምፍጣር ዝሕግዝ’ዩ። ስለዚ፡ ነቲ መምርሒ፡ ሰልጠንትን ኣሰልጠንትን ኴንና ኣሃብቲምናዮ ስለ ዘለና፡ ነቲ ዝርአ ሓላፍ ዘላፍ ኣጸሓሕፋና ብብዙሕ መልክዓቱ ዝፍውስ ክኸውን ተስፋና’ዩ፡” ክብል ኣብሪሁ።

ጋዜጠኛ ኤፍረም ሃብተጽዮን’ውን፡ ሓደ ካብቶም ኣሰልጠንቲ’ዩ። ንሱ፡ ካብ ማእከላይ ቤት ጽሕፈት ህግደፍ ዝመጽአ ኮይኑ፡ ነቲ ስልጠና ኣመልኪቱ ክገልጽ ከሎ፡ “ኣብ ጽሕፈት ቋንቋ ትግርኛ ርኡይ ጸገማት ኣሎና። እቲ ዝዓበየ ጸገምና፡ ‘ምእኩል ስርዓተ ጽሕፈት’ ስለ ዘይጸንሓና እዩ። ብተናጸልን ከም ዘዝለመድናዮን ክንከይድ ስለ ዘየዋጽኣና ከኣ፡ እዚ ስልጠና’ዚ ሓደ ስጉምቲ ናብ ስሙር ጽሕፈት ዝወስድ’ዩ ክበሃል ይከኣል። ብምሁር ስነ ቋንቋ፡ ፕሮፌሰር ተስፋይ ተወልደ፡ እናተመርሐ፡ ኣብ ስነ ፍልጠት ተመርኲሱ ዝተኻየደ ብምዃኑ ድማ ብልጫ ኣሎዎ። ‘ኣነ ከምዚ እየ ዝጽሕፍ’ ገዲፍና፡ ‘እቲ ቅኑዕ ከምዚ እዩ’ ናብ ምባል ክንስጉም ድማ ክሕግዘና’ዩ። ናይ ብዙሓት ሰሃሮ ወይ ስክፍታ ዝፍውስ ብምዃኑ ከኣ ዝያዳ ኣገዳሲ ይገብሮ” ድሕሪ ምባል፡ እዚ ስልጠና ከም መበገሲ ተወሲዱ፡ እቲ መምርሒ ጽሕፈት ምስ ተሓትመ፡ ንኹሉ ክጥቀመሉ ዝደሊ ከም ዝዝርጋሕ ኣፍሊጡ።

“ሚኒስትሪ ዜና፡ ሚኒስትሪ ትምህርትን ኣሕተምቲ ሕድሪን፡ ኣብ ስርዓተ ጽሕፈት እንተ ደኣ ሰሚሮም፡ ዝፈላሊ’ውን የብሎምን፣ እዚ መምርሒ ጽሕፈት’ዚ፡ ኣብ ቀረባ መጻኢ ዝህሉዎ ጽልዋ ቀሊል ኣይክኸውንን’ዩ። እንተ ወሓደ ኣብ መምሃሪ መጻሕፍትና፡ ኣብ መጻሕፍትና፡ ኣብ ዜናዊ ሸፈነና ሓደ ዓይነት ስርዓተ ጽሕፈት ክንክተል ኢና። እቲ መምርሒ ጽሕፈት ኣብ ስራሕ ምስ ወዓለ ከኣ በብግዚኡን ከም ኣድላዪነቱን ቀጻሊ ምሕዳስ እናተገብረሉ ኣብ መስርሕ ዝውርጽጽ ስለ ዝኾነ፡ ንብዙሓት ጸሓፍቲ ቋንቋ ትግርኛ ጽቡቕ ዜና’ዩ፡” ዝበለ ጋዜጠኛ ኤፍረም፡ እቲ ስልጠና ብተወሳኺ ናብ ዝተፈላለያ ትካላት ወሪዱ ብዝሰፍሐ ኣገባብ ክወሃብ መደብ ከም ዘሎ፡ ድሮ’ውን በብውልቀን እዚ ስልጠና ከም ዘድልየን ዝገለጻ ትካላት ምህላወን ሓቢሩ።

ወኪል ሰልጠንቲ፡ ኣቶ ኣሮን ተስፋኣለም፡ ካብ ባቡር ምድሪ ኤርትራ ብግደኡ፡ ብሰንኪ ዘይምፍላጥ፡ ዘይምግዳስን፡ መግዛእትን ባህላዊ ወራርን፡ ኣብ ሰዋስው ቋንቋ ትግርኛ፡ ፍልልያት ክረአን ነቲ ቋንቋ ንኸይስጉም ክዕንቅጾን ከም ዝጸንሐ ጠቒሱ፡ እቲ መበቆላውነትን ላዛን ቋንቋ ትግርኛ ሓልዩ ዝተዋህበ ስልጠና ግና፡ ንዝጸንሐ ጸገማት ዘቃልልን፡ ቋንቋ ትግርኛ ስርዓቱ ሓልዩ ክጸሓፍን ክጸፍፍን ዝሕግዝን ምንባሩ ሓቢሩ። ንሱ ወሲኹ፡ ባህላዊ ንጥፈታት ምክያድ፡ ዋዕላታት ምውዳብ፡ ስነ ጽሑፍ ምትብባዕን መጻሕፍቲ ሰዋስውን መዝገበ ቃላትን ምፍራይን ወዘተ፡ ዝብሉ ቀዲሞም ዝተወስዱ ተበግሶታት፡ ኣብ ምዕቃብን ምምዕባልን ስርዓተ ጽሕፈት ትግርኛን ካልኦት ሃገራውያን ቋንቋታትናን ልዑል እጃም ከም ዝነበሮም ገሊጹ።

ካብ ኣሕተምቲ ሕድሪ ዝመጽአ መንእሰይ ዮሴፍ ኣስመላሽ፡ ነቲ ስልጠና ካብ ዝተኸታተሉ’ዩ። ንሱ፡ ብኤርትራዊ ቋንቋታትን ስነ ጽሑፍን ካብ ኮለጅ ዓዲ ቀይሕ ብቐዳማይ ዲግሪ ዝተመረቐ ኮይኑ፡ እቲ ዝቐሰሞ ትምህርቲ፡ ምስ ሞያኡ ዝኸይድን ኣብ ቋንቋ ዝነበሮ ፍልጠት ዝድርዕን ኮይኑ ከም ዝረኸቦ ጠቒሱ፡ ኣብ ቋንቋ ትግርኛ ልዑል ምልከት ብዘሎዎም መማህራን ስለ ዝተዋህበ፡ ኣብ ስርዓተ ጽሕፈት ቋንቋ ንዘጋጥሙ ዝውቱራት ጌጋታትን ብድሆታትን ክምሃሩዎም ብምኽኣሎም፡ ምእኩልን ስርዓቱ ዝሓለወን ጽሕፈት ክጽሕፉ ዝሕግዞም ፍልጠት ቀሲሞም ከም ዘለዉ ገሊጹ።

“ቋንቋ፡ ባህልን መንነትን ታሪኽን ሕብረተሰብ ሓቚፉ’ዩ ዝጐዓዝ። መዐቀኒ ምዕባለ ብምዃኑ ድማ፡ ኣብ ክንዲ ብፍኑውን ቅጥዒ ዘይብሉን ዝጸሓፍ፡ ብስነ ፍልጠታዊ መንገዲ ተፈሊጡ ክጸሓፍን ንወለዶ ክሰጋገርን ይግባእ። ንኣሽቱ ወለዶ’ውን፡ ፍልጠት ንምኽዕባት ዝያዳ ናብ ናይ ባዕዲ ቋንቋታት ኣብ ክንዲ ዘድህቡ፡ ብቋንቋ ኣደኦም ክምዕብሉን ክመራመሩን ከም ዝኽእሉ ኣቓልቦ ክገብሩ፣ ኣብ ኣዘራርባ ምድብላቕ ኣወጊዶም፡ ቋንቋኦም ከማዕብሉ አዘኻኽር” ድማ ኢሉ።

[Chimama ❤️ Obi @Chima_Obi1234]

This tweet should go viral more than anyone else. Just listen to President Ibrahim Traore.

[Ruby Sandhu @RSCollaboration]

President Trump marks a turning point, - after years of a divisive US foreign policy toward Eritrea. Finally, a mature approach recognising the importance of peace and strong bilateral ties in the Horn of Africa necessary for regional stability. Well done! #Peace #HornOfAfrica”

[Mendelay - WuladSawa 🇪🇷 @SolomonSiu53479]

@GhideonMusa 🇪🇷🙏❤️

[Ghideon Musa @GhideonMusa]

Eritrean cyclists asserted their supremacy at the Tour of Iran (Azarbaijan), with Milkiyas Maekel delivering a stellar performance to win Stage 1 🥇(153.8km), securing 20 UCI points, the General Classification (GC), and the Young Rider Classification (YC) jerseys, while Youel Habteab's commendable third-place 🥉 finish further highlighted their strength, paving the way for an exciting continuation in the upcoming stages.

[Winta/ዊንታ @Winta_eri]

San Francisco City Hall Lights of Eritrean Flag for Eritrea Independence Day May 24, 2025 🇪🇷❤️🎉
📸 Abdela Sifaf fb
#Eritrea
#መስመርና_ድርዕና
#Our_Cohesion_Our_Armour
#خطنا_درعنا_المنيـع
#EritreaShinesAt34

[Futurical @Futurical]

Happy 34th Independence Day, Eritreans. For the last 3 decades, Eritrea, has been Africa's only independent Nation. For decades, you have thwarted the world's darkest forces to not only survive but thrive. This days' monumental. Celebrate. You deserve it. I wish I was in Asmara!

[Ravi Batra @RaviBatra]

@RanjuBatra & I🇺🇸, along with many others, warmly congratulated dear @AmbStesfamariam, the Princess of the Horn, and to help Eritrea🇪🇷 (“Our Cohesion: Our Armour”) celebrate her 34th Independence Day at UN!

@RepBrianMast @RepGregoryMeeks @SenatorRisch @SenatorShaheen @DicarloRosemary @USUN

[AJ+ @ajplus]

Pro-Palestine protesters rallied in Tokyo as Israel's foreign minister lied about Israeli war crimes in Gaza.

[Hotel Asmara Palace @AsmaraPalace]

Hotel Asmara Palace wish you a Happy 34th Anniversary of the Eritrean independence Day
" Our Cohesion : Our Armour ! ". 🍾💐 🍾
#🇪🇷 #Independenceday #Hotel #Tourism

[Jo🌎 @ForAdelaide]

#JulianAssange and @Stella_Assange lit up the Cannes red carpet at The Six Billion Dollar Man premiere. Stella carried a photo of the late Vivienne Westwood that read “Stop Killing.”

Vivienne, one of Julian’s fiercest supporters, passed away while he was locked in Belmarsh. He was not granted leave to attend her funeral. #VivienneWestwood #StopKilling
#FreeSpeechMatters

[Dayani Sirak🇪🇷 @DenDen12121]

@dwnews USA has no moral ground to speak about land appropriation. Refer to history

[Yemane G. Meskel 🇪🇷 @hawelti]

#Eritrean Delegation Statement at 78th World Health Assembly; 19 - 27 May 2025, Genève

*"...Today, healthcare services—preventive, promotive, and curative—are universally accessible to Eritreans, regardless of their social or economic status. These services are heavily subsidized, with only nominal payments required from patients, and additional financial support provided to those in need".

"...Finally, in the spirit of 'One World for Health', let us strive together for a world where health is protected, promoted, and preserved for all—without discrimination, without exclusion, and without undue political interference, so that no one would be left behind.

https://t.co/t1eHV6pAtU

[Ghideon Musa @GhideonMusa]

Statement delivered by the Eritrean delegation during the 78th World Health Assembly, 19 May- 27 May 2025 Genève

Mr. Vice President,
Distinguished delegates
ሰላማት (Selamat)

The theme, “One World for Health,” resonates deeply with Eritrea’s health policy and our enduring commitment to health equity. Since gaining independence three decades ago, Eritrea has remained unwavering in its efforts to expand access to quality healthcare for all its citizens.

Today, healthcare services—preventive, promotive, and curative—are universally accessible to Eritreans, regardless of their social or economic status. These services are heavily subsidized, with only nominal payments required from patients, and additional financial support provided to those in need.

Eritrea has made significant strides in expanding its health infrastructure, with 70% of our population now living within five kilometres of a functioning health facility. Our emphasis on disease prevention and treatment has yielded notable results. We acknowledge ongoing challenges in several health areas and Eritrea remains committed to addressing them.

Mr. Vice President,
While we celebrate these health achievements, we must also confront the prevailing grave challenges to global health justice. The ongoing suffering of civilians, especially women and children, in conflict zones is a humanitarian catastrophe. It is deeply concerning that the international response often reflects selective outrage and double standards.

We cannot address health comprehensively without acknowledging the impact of unlawful measures imposed by certain countries, which disrupt healthcare systems in affected states. These actions that constitute a silent assault on public health and a clear violation of international law and the principles enshrined in the UN Charter must be unequivocally condemned and urgently stopped.

Finally, in the spirit of “One World for Health,” let us strive together for a world where health is protected, promoted, and preserved for all—without discrimination, without exclusion, and without undue political interference, so that no one would be left behind.
Thank you.

https://t.co/u64xbY3WpT

[African Hub @AfricanHub_]

A Somali student, Mariam Noor has developed a medical device that helps prevent leaking heart valves, which could eliminate the need for heart surgery.

The Somali fròm Aarhus University, Denmark spent three years designing and developing a ring that may cure patients with a leaking heart valve, also known as aortic insufficiency.

Mariam invention has been hailed by cardiologists as revolutionary and could have a major impact on the world of surgery.