@Umit_hoca_ Hiç çalışmadan kendimi görmek için girdim (sadece 1 tane çıkmış sınav çözdüm) 78.75 geldi. Beklediğimden iyi geldi. Biraz çalışıp 85 üstüne çıkarmak için yeniden girebilirim
Women do not owe the world an increase in birth rates. Every few months there’s a new headline: “Fertility crisis.” “Declining birth rates.” “Who will take care of the ageing population?”
And every time, the finger points at women. Have more children. Sacrifice more. Save the economy.
But let’s be clear: women are not incubators for GDP. We are not vessels for demographic policy. We are human beings with autonomy.
Bakın bu herkese örnek olmalı.
Dilimde tüy bitiyor küçük çocukları öpmeyin, çocuğunuzu öpmek isteyenlere kırılır diye tamam demeyin.
Herpes simpleks virüsü yetişkinlerde zararsız bir uçuk olarak yaşanıyor, bebeklerde ve küçük çocuklarda çok ciddi sonuçlar doğurabiliyor.
Olay şöyle gelişmiş burada.
Aktif uçuğu olan biri çocuğu gözünden veya göz çevresinden öpmüş.
Virüs korneaya yerleşmiş, dört milimetrelik bir delik oluşturmuş, enfeksiyon yayılmış.
Sonuçta beyin o gözü tanımayı bırakmış, sinyal göndermeyi kesmiş, göz kurumuş ve annenin ifadesiyle "erimiş" (1).
Şimdi bacağından alınacak sinir nakli ve ardından kornea nakli planlanıyor ama başarı garantisi yok.
Yetişkinlerin çoğu HSV-1 ile çocuklukta tanışmış ve antikor geliştirmiş, dünya nüfusunun tahminen yüzde altmış yedisi HSV-1 taşıyıcısı (2). Ülkemizde bu taşıyıcılık oranı daha da yüksek.
Ama bebekler, özellikle ilk altı ayda, bağışıklık sistemleri henüz olgunlaşmadığı için virüsle baş edemiyor. Anne daha önce HSV geçirmediyse bebeğe antikor aktaramıyor, bu da riski daha da artırıyor (3).
Yetişkinde dudakta birkaç günde kabuklanıp geçen uçuk bebekte üç farklı tabloya yol açabiliyor. Deri-göz-ağız hastalığı en hafifi. Merkezi sinir sistemi enfeksiyonu yani ensefalit orta şiddette. Yaygın hastalık ise karaciğer, akciğer ve beyin tutulumu demek. Tedavisiz yaygın hastalıkta ölüm oranı yüzde sekseni buluyor (4). Göz tutulumunda ise bu çocuğun yaşadığı gibi kalıcı körlük riski var.
Sorun "ama sadece bir öpücük" düşüncesinde yatıyor. Uçuğu olan kişi çoğu zaman bulaştırıcı olduğunun farkında değil.
Bazen görünür lezyon bile yok, virüs asemptomatik döküm yapabiliyor. Bazen lezyon iyileşiyor gibi görünüyor ama hala aktif. Ve çoğu kişi "benim uçuğum bebek için tehlikeli olabilir" diye düşünmüyor çünkü bu bilgi yaygın değil.
Altı aylıktan küçük bebekleri kimsenin, dede, babaanne, teyze, komşu, arkadaş fark etmez, yüzünden öpmesine izin vermeyin. Görünür uçuğu olmasa bile buna izin vermeyin çünkü virüs saçılımı için her zaman görünür olmak zorunda değil.
Bu kural anne-baba için de geçerli. Aktif uçuğunuz varsa bebeğinizi öpmeyin, ellerinizi sık yıkayın, mümkünse maske takın (5).
Uçuk geçirmiş biri son bir hafta içinde lezyon gördüyse bebek temasından kaçınmalı.
"Anneanne üzülür, dede kırılır" endişenizi anlıyorum. Ama o zaman da lütfen bu çocuğun annesinin sözlerini hatırlayın: "Öpücükler sevgiden geliyor, bunu yapan kişi kasıtlı yapmadı. Ama oğlumun gözü gitti."
Kimsenin niyeti kötü değil, sorun bilgi eksikliği. Bu bilgiyi paylaşmak, sınır koymak, kısa vadede birilerini küstürmek anlamına gelse bile uzun vadede bebeğinizi korumak anlamına geliyor.
Sevgi göstermenin başka yolları var.
Ama zarar gören bir göz, enfekte olan bir beyin geri gelmiyor.
Kaynaklar
1-Metro UK. Toddler may lose his eye after being kissed by someone with herpes virus. February 2025.
2-World Health Organization. Herpes simplex virus fact sheet. WHO; 2024. Available from: https://t.co/kuZHXrtlgi…
3-Pinninti SG, Kimberlin DW. Mother-to-child transmission of herpes simplex virus. JAMA Pediatr. 2014;168(10):946-947. doi:10.1001/jamapediatrics.2014.1184.
4-James SH, Kimberlin DW. Neonatal herpes simplex virus infection: epidemiology and treatment. Clin Perinatol. 2015;42(1):47-59. doi:10.1016/j.clp.2014.10.005. PMID: 25677996.
5-American Academy of Pediatrics. Prevention and management of neonatal herpes simplex virus infections. Pediatrics. 2020;145(5):e20200370. doi:10.1542/peds.2020-0370.
1922 yılında bir grup bilim insanı, diyabetli çocukların koğuşlarda — çoğu zaman 50 veya daha fazla çocuğun bir arada kaldığı — Toronto General Hastanesi’ne gitti. Çocukların çoğu diyabetik ketoasidoz nedeniyle komadaydı ve ölmek üzereydi. Diğerleri ise son derece katı bir diyete sokularak tedavi edilmeye çalışılıyordu; bu da kaçınılmaz olarak açlığa yol açıyordu.
Bu olay, tıp tarihinin en inanılmaz anlarından biri olarak bilinir. Çocuklarının kaçınılmaz ölümünü bekleyerek yatak başında oturan anne babalarla dolu bir odayı hayal edin.
Bilim insanları yatak yatak dolaşarak çocuklara yeni, saflaştırılmış bir özüt enjekte ettiler: buna insülin deniyordu.
Son komadaki çocuğa enjeksiyon yapılırken, ilk enjeksiyon yapılan çocuk uyanmaya başladı. Ardından çocuklar birer birer diyabetik komalarından çıktı. Ölüm ve kasvet dolu bir oda, sevinç ve umut dolu bir mekâna dönüştü.
1920’lerin başında Frederick Banting ve Charles Best, Toronto Üniversitesi’nde John Macleod’un yönetiminde insülini keşfettiler. James Collip’in yardımıyla insülin saflaştırıldı ve diyabetin başarılı bir şekilde tedavi edilmesini mümkün kıldı.
Aynı yıl Banting, Collip ve Best, insülin patentini Toronto Üniversitesi’ne 1 dolara satmaya karar verdiler.
Banting ve Macleod, bu çalışmalarıyla 1923 yılında Nobel Ödülü kazandı.
Fotoğraf Kaynağı: Library and Archives Canada
@imparisbey 6) Son olarak sanırım denek arıyorum demiş geliştiren kişi ve bu durum kesinlikle etik değil. Bu tarz şeylerde önce etik kuruldan onay alınıp ve bir takım prosedürler yerine getirilip öyle hareket edilmesi gerekiyor normal şartlarda.
@imparisbey 1)Karşı çıkan meslektaşlarım uzman bir kişinin görüşüne başvurulmadığı için protez geliştirilirken yapılabilecek anatomik, materyal, teknik hatalardan ötürü bu fikri savunmuşlardır. Bir hayvana yapılacak her uygulamadan önce fayda ve olası zararları gözden geçirdikten sonra karar
@imparisbey 5)hekimlerden destek alarak yapılırsa çok daha şahane işler ortaya çıkabilir. Gelecekte belki de daha fazla hayvanın ihtiyaç duyduğu protezlere ulaşabilmesinin yolunu açabilir diye düşünüyorum.
@imparisbey 4) protezlerin daha ulaşılabilir olmasına katkıda bulunacaksa direkt karşı çıkmak yerine geliştiren kişiye bu konuda yol göstermek bana daha mantıklı geliyor. Günümüzde protezler her hasta sahibinin karşılayabileceği şeyler değil ve bu tarz girişimler konuda uzman veteriner
@imparisbey 3)Uygunluk daha yaygın kullanım demek çünkü. Şahsen ben veteriner fakültesi öğrencisi olarak bu tarz girişimleri direkt kestirip atmıyorum fakat hayvanın anatomik duruşu vs. insandan daha farklı ve protez tasarlarken buna uygun yapılmak zorunda. Maliyetleri azaltacaksa ve
@imparisbey 2)almak zorundayız ve resmi olarak kullanılan protezler bir takım onaylardan geçiyor, hakkında makaleler yazılıyor, klinik olarak test ediliyor vs. Kısaca onaylanmış oluyor. Geliştiren her kimse konuda uzman birinden destek almalı. Yoksa hangi hekim uygun alternatif istemez.
#DİKKAT Bahçenizde çevrenizde ölmüş gibi yatan kirpi görürseniz ölmüş deyip alıp çöpe atmayın veya gömmeyin. Kasım'dan Mart'a kadar kış uykusuna yatan kirpi olabilir.
🦔 Güvende kalmak için genellikle çukur kazarlar, ancak yeşil bitki örtümüz, çalılarımız veya ormanlarımız giderek azalıyor ve kışın geceyi geçirmek için güvenli bir yer bulmak giderek zorlaşıyor.
Kimi gelir kış uykusuna sığınmak için güvenlik ve sıcaklık arar bahçenize, kimi aramadan o kadar yorulur ki yol kenarı, kaldırım gibi garip yerlerde uyur.
🦔 Kış uykusu sırasında, enerji tasarrufu için kalp atışları ve vücut genel çalışmaları biraz yavaşlar, bu da kirpi öldü diye insanın kafasını karıştırır.
Her halükarda sabit kirpi görürseniz güvenli ve sıcak bir yerde olduğundan emin olun 5 ay kalabilirsiniz.
🦔 Bahçenizde ya da sokakta bir yerde kirpi bulursanız karton kutuda ve kuru, güvenli ve sessiz bir yerde delik açın ki soğuk aylarını orada geçirebilsin.
🦔Kirpiler nesli tükenmekte olan, tamamen zararsız ve ekosistemimizde çok önemli bir türdür.
🦔 Soğuk aylarda kirpi gördüğünüzde dikkat edin. Ekosistemin korunması için hassas bir hayvana yardım etmenin size hiçbir maliyeti yoktur.
🦔 Unutmayınız kirpiler insan dostudur.
@narekim1704@41plus66point6 Ben bankayı aradım şu an ücreti preve aktarıldığı için onların iade etmeleri gerekiyormuş
provizyon kodu istedim bankadan. preve mail kendi sayfası insta ve tiktoktan mesaj attım çözülmesi için. İade edilmezse bankaya gideceğim.