Önümüzdeki dönem vereceğim AI & Cognition dersinin syllabusunu sonunda oluşturdum. Ne yalan söyleyeyim zorladı, ama tarihsel olarak bilişsel psikolojiyle yapay zekanın ne kadar yakın olduğunu tekrar hatırladım. İlgilenen varsa diye paylaşıyorum:
Geçen ay MIT bir rapor yayınladı: Report of MIT’s Ad Hoc Committee on AI Use in Teaching, Learning, and Research Training…
Bence bu önemli bir rapor. Üniversitelerin YZ çağında neler yapması gerektiğini anlatıyor. Her akademik yöneticinin önce okuması gerek, sonra bir komisyon kurup “biz neredeyiz, neler yapmalıyız?” demesi gerek.
https://t.co/Dlp0tyyvhm
İnsan beyninin doğumdan 100 yaşına kadar olan yolculuğunu gösteren devasa ve harika bir makale var.
Makale, bugüne kadar toplanan en büyük nörogörüntüleme veri setine dayanıyor. 100'den fazla çalışmadan elde edilen 101.457 katılımcıyla yapıldı. Detayları aşağıya yazıyorum:
🧠 MIT recently completed the first brain-scan study on ChatGPT users—and the results are deeply revealing.
Rather than boosting brain function, prolonged AI use may be dulling it.
Over four months of cognitive data suggest we might be measuring productivity all wrong ⤵️
In MIT’s study, participants had their brains scanned while using ChatGPT.
→ 83.3% of users couldn’t recall a single sentence they’d written just minutes earlier.
→ In contrast, those writing without AI had no trouble remembering.
Brain connectivity dropped sharply—from 79 to 42 points.
→ That’s a 47% drop in neural engagement.
→ The lowest cognitive performance among all user groups.
Even after stopping ChatGPT use in later sessions, these users showed continued under-engagement.
→ Their performance remained lower than those who never used AI.
→ This suggests more than dependency—it’s cognitive weakening.
Beyond the scans, educators flagged the writing itself.
→ Essays were technically solid, but often called “robotic,” “soulless,” and “lacking depth.”
Here’s the paradox:
→ ChatGPT makes you 60% faster at completing tasks…
→ But it reduces the mental effort required for learning by 32%.
The top-performing group?
→ Those who began without AI and added it later.
→ They retained the best memory, brain activity, and overall scores.
Using ChatGPT can feel empowering—but it may quietly offload your thinking.
→ You gain speed, but lose engagement.
→ You get answers, but stop learning how to think.
The takeaway isn’t to avoid AI—but to use it intentionally.
→ Use it to assist, not replace your mind.
→ Build cognitive strength—not dependency.
MIT’s early study on AI and the brain lays out the stakes. The way we use these tools matters more than ever.
Smartphone addiction has negative impacts on student learning and overall academic performance. The greater the use of a phone while studying, the greater the negative impact on learning. The skills and cognitive abilities students needed for academic success are negatively affected by excessive phone use. The results of this meta-analysis implied that addicted users show a diminished level in learning.
Doç. Dr. Serkan Acar'ın paylaştığı bu örnek, yapay zekânın (özellikle büyük dil modellerinin) akademide yarattığı en somut ve ürkütücü risklerden biri: Halüsinasyonla uydurulmuş referanslar.👇
I'm obsessed with cognitive biases.
A "cognitive bias" is a systematic error in thinking that destroys decision-making.
11 most powerful (and dangerous) cognitive biases I've found: 🧵
1. Survivorship Bias:
Yayın yapmaya çalışırken en çok neyden yoruluyorsunuz? Hakem değerlendirmesini beklemekten mi? 🐢
Bir öğrencinin 3 yıl süren ve 6 kez ret ile sonuçlanan kabus gibi sürecinden doğan yeni bir araç var: Agentic Reviewer.
Biliyorum, "Yapay zeka akademik makaleyi değerlendirebilir mi?" diyorsunuz. Cevap verilerde gizli: ICLR 2025 testlerinde bu yapay zekanın insan hakemle uyumu, iki insanın birbiriyle uyumundan daha yüksek çıktı (0.42 vs 0.41)! 🤯
Bu araç, arXiv taraması yaparak size kaynaklı, mantıklı ve sert geri bildirimler veriyor. Dergiye göndermeden önce makalenizi bu süzgeçten geçirmek, size aylar kazandırabilir.
Akademik kariyerinizde hızlanmak istiyorsanız bu fırsatı denemeden geçmeyin.
Link burada: https://t.co/bmkVSPRhpI
@ErhanErkut Skinner'in ogretme makinesi da cok iddialiydi hocam. Davranisci ve tam ogrenme modeliyle calisiyordu ve ise gercekten yariyordu. Sugata Mitra da farkli bir medya ve yapilandirmaci bir yol izleyerek Duvardaki Delik projesi ile milyonlarca GBP odenek aldi. Yenilik etkisine dikkat!
Bilimsel Keşifler İçin Yeni Bir "İş Arkadaşı" Geldi: Yapay Zeka Yardımcı Bilim İnsanı
Bilimsel ilerleme genellikle yavaş ve emek yoğundur.
Peki ya yapay zeka bu süreci hızlandırabilirse?
Google ve çeşitli üniversitelerden araştırmacıların yayınladığı yeni bir makale, tam da bunu amaçlayan "Yapay Zeka Yardımcı Bilim İnsanı" (AI co-scientist) adlı bir sistemi tanıtıyor.
Bu sistem, bilim insanlarının yerini almak için değil, onlarla omuz omuza çalışan bir "iş arkadaşı" veya asistan olarak tasarlandı.
Peki, Bu Sistem Tam Olarak Ne Yapıyor?
Gemini üzerine inşa edilen bu sistem, sadece mevcut bilgileri aramakla kalmıyor.
Özel yapay zeka ajanlarından (üretme, yansıtma, sıralama, geliştirme gibi) oluşan bir ekip kullanarak yeni ve orijinal araştırma hipotezleri geliştiriyor.
Sistemin çalışma prensibi, "Üret, Tartış ve Geliştir".
En iyi fikri bulmak için kendi içinde bilimsel bir tartışma ve turnuva yürüterek hipotezleri sürekli olarak iyileştiriyor.
İşe Yarıyor mu? Yapay zeka, sadece 2 gün içinde , bağımsız olarak bilim insanlarının 10 yılda ulaştığı aynı doğru hipotezi üretti.
Bu makalenin bilim dünyası için mesajı net:
Sistem, insan sezgisinin veya yaratıcılığının yerini almıyor.
Aksine, "bilim insanı-döngüde" (scientist-in-the-loop) bir yaklaşımla , araştırmacının entelektüel kontrolünü koruyarak onu güçlendiriyor.
Yapay zeka, insanların tamamını okumasının imkansız olduğu devasa bilimsel literatürü sentezleyerek, insanlar tarafından gözden kaçırılabilecek gizli bağlantıları bulabiliyor.
Bilim insanları artık karmaşık sorunları çözerken, verileri analiz edebilen, tartışabilen ve yeni fikirler önerebilen güçlü bir "iş arkadaşına" sahip olabilirler.