HabtoMehari

Researcher & Analyst | #HornOfAfrica & #RedSea | #Eritrea #Ethiopia #Somalia #Djibouti #Sudan #Yemen | Tracking regional & global dynamics.

[HabtoMehari @GHabtom]

https://t.co/xpWkv1crU1

[HabtoMehari @GHabtom]

@Sharronyemane According to the U.S. State Department, the demographic breakdown of the population is as follows: Tigrinya 50%, Tigre 31.4%, Saho 5%, Afar 5%, Beja 2.5%, Bilen 2.1%, Kunama 2%, Nara 1.5%, and Rashaida 0.5%. Collectively, the Tigrinya and Tigre—who are the indigenous Ge’ez or Agazian nation—account for 81.4% of the population.

However, the accuracy of these figures is disputed. Using the average annual growth rate derived from six consecutive Italian censuses conducted between 1905 and 1939, our statistics team projected the growth rates for both the Tigrinya population and the various nomadic tribal and clan minorities.

The results of these projections up to the year 2005 indicate the following distribution: Tigrinya 77%, Tigre 6%, Beja 3%, Bilen 4%, Saho 3%, Nara 1%, Kunama 1%, and Afar 5%. Under these projections, the Ge’ez or Agazian demographic accounts for 83% of the population.

[HabtoMehari @GHabtom]

A new Agazian news poll finds 9 out of 10 members of the Tigrinya diaspora disapprove of the dictator's visit to Egypt. Their attention is fixed entirely on the airport scene and the absence of a national fleet, which they view as a source of collective humiliation.
https://t.co/ltO5c6k740

#Eritrea @UNDPEritrea @Egypt

[Ambassador Yechiel (Michael) Leiter @yechielleiter]

Iran fired 11 ballistic missiles at Israel today. Each one of those missiles can level an entire neighborhood and kill hundreds. No self-respecting country in the world would tolerate such an attack, and neither will Israel.

Israel is now targeting Iranian surface-to-surface missile launch sites, as well as infrastructure facilities unrelated to the energy sector.

The people of Lebanon have rejected Iran’s proxy, Hizballah, and have told Iran to get out of their country.

If Hizballah fires at Israel, its command centers in the Dahiya will be hit hard.

This has nothing to do with Iran.

Everyone has had enough of this maniacal Iranian regime.

[HabtoMehari @GHabtom]

ዩኔስኮ (UNESCO) ኣብ ልዕሊ ደቀባት ህዝቢ ትግርኛ ዝኣወጆ ኲናት!

​እቲ ዩኔስኮ ዝመርሖ፣ ቅርሲ ኣስመራ (Asmara heritage) ዝብል ትረኻ ውልቀ መላኺ ኢሰያስ ኣፈወርቂ፣ ስልጣኔ፣ ባህሊን ሃገራውነትን ትግርኛ ንምድምሳስ ዝዓለመ ወፍሪ እዩ።

​ዩኔስኮ ንሞራላዊ ስልጣኑ፣ ነቲ ጥንታውን ወደባታውን ዝኾነ ውርሻ ህዝቢ ትግርኛ ብስልታዊ መንገዲእንዳጥፈአ፣ ናይ መግዛእቲ ቅርስታ ከም ውርሻና ንምዕቃብን፣ ነቲ ብልሽዉ፣ ኣረሜናዊ ውልቀ-መላኺ ብምድናቅን፣ ሞራላዊ ስልጣኑ ተቋሚርዎ እዩ።

ዩኔስኮ መድረኹ ናብ ኣጽዋር ክቅይሮ ምርኣይ ኣዝዩ ዘሕዝን እዩ። ብዋጋ መበቆላዊ ውርሻና ንፋሽሽትነት የኽብር ጥራይ ዘይኮኑስ፣ ሕጂ ንሓደ ኣረሜናዊ ውልቀ መላኺ ብንጥፈት ክንእድዎ ይውዕሉ ኣለዉ። ከም’ኡውን፣ ሕሱር ዲፕሎማስያዊ መሳርሒ ንግብጽን ኢሰያስ ኣፈወርቅን ኮይኖም የገልግሉ ኣለዉ።

ዩኔስኮ ብናይ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ጣልያና ዝሰርሕዎ ፋሽሽታዊ ስነ-ህንጻታት - ንስልጣን፣ ምቁጽጻርን ሃጸያዊ ጥምሑነት ቤኒቶ ሙሶሊኒ ንምርግጋጽ፣ ነቲ ወደባት ትግርኛ ንምድሃል፣ ኣብሜን ኢሉ ንመግዛእቲ ንምንብርካኽ፣ ንምውራዱ ዝተሃንጸ ገዘፍቲ ናይ ሲሚንቶ ህንጻታት - ምጭናቁ ዘስደምም ጸርፊ እዩ።

እቲ ን‘ኣስመራ ከም ማእከል ውርሻ ኣፍሪቃ’ ዝብል ኣካል ናይቲ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ዝተኣለመ ንሃገራዊ ባህላዊ መንነት፡ ስልጣነን ሃገራውነትን ብሔረ ትግርኛ ንምድምሳስ ዝዓለመ ትረኻ እዩ። ነዞም ዘሕፉሩ ናይ መግዛእቲ ርስሓት ከም ቅርስታት ብምምጓስ፣ ዩኔስኮ፣ ምስ ውልቀ መላኺ ኢሰያስ ኣፈወሪቂ ብምትሕብባር፣ ነቲ ኣብ ዘበነ መግዛእቲ ጥልያን፣ ኣብ ልዕሊ’ቲ ህዝቢ ትግርኛ ዝቀንዐ ናይ ኣፓርታይድ ስርዓትን ኣረሜናዊ ዕብለላን ብምድናቅ፣ ብድፍረት የኽብር ኣሎ።

ሃገረ/ብሔረ ትግርኛ መዳርግቲ ዘይብሉ ስነ ህንጻውን ታሪኻውን ዕምቆት ዘለዎ ስልጣነ ዘለዎን ነዚ ስልጣነ ዘነጸባሩቁ ቅርስታት ዝተሰከመ ህዝቢ እዩ። ንሕና ካብቶም ኣብ ምድሪ ዘለዉ፣ ናይ ገዛእ ርእስና ጥንታዊ ጽሑፋዊ ቋንቋ ግእዝን፣ ዓሚቝን ህያውን ውርሻ ኦሪትን ዝውንኑ ኣዝዮም ውሑዳት ሃገራት ኢና።

​ኤርትራ፣ ከም መረበት እቲ ደቀባትን ፍጹም ኣብዛሓን ዝኾነ ህዝቢ ትግርኛ፣ ብታሪኽን ባህልን ዓበይቲ ዝኾኑ ቦታታት ኣለዉዋ፣ ንኣብነትሓደ ካብ’ኦም፣ እቲ ኣብ ኣስመራ ዝርከብ ቅድመ-ኣኽሱም ስነ-ጥንታዊ ቦታ ሰምበል እዩ። ካብ 800 ቀድሚ ልደተ ክርስቶስ ክሳብ ቅድሚ ልደተ ክርስቶር ዝነበረ ሰምበል፣ ነቲ ጥንታዊ ባህሊ ስነ-ህንጻ ዖና (Ona culture) ዝምልከት ኣገዳሲ ናይ ደቀባት ሕሉፍ ውርሻ ዞባናን ዓለምንህያው መርትዖ እዩ።

​ብባንጻር ናይ’ቲ ዝባሃለና መግዛእታዊ ትረኻ፣ ታሪኽ ኣስመራ ካብ መግዛእቲ ጥልያን ኣይጀመረን።ኣብ ሰምበል ዝተረኽበ ስነ-ጥንታዊ መርትዖታት ከም ዘነጽሮ፣ ኣብ ቀዳማይ ሽሕ ዓመት ቅድሚ ልደተ ክርስቶር ዝነበረ ብሉጽ ቅድመ-ከተማዊ (proto-urban) ባህሊ ዘርኢ እዩ። እቲ ብመግዛእታዊ ህንጻታት ተደምሲሱ ዝጠፈአ፣ ናይ6ይ-7ይ ክፍለ ዘመን ቤተ-መቕደስ ትግርኛ፣ እንዳ ማርያም፣ ኣስመራ ቅድሚ 19 ክፍለ ዘመን ኣዝያ ኣገዳሲት ሓይሊ ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቃ ከም ዝነበረትእዩ ዘረጋግጽ።

​ካብ ሰምበል ወጻኢ፣ እቲ ናይ ቅሓይቶ ባህላዊ ትሕተ=ቅርጺ፣ ካብ 700 ዓመት ቅድሚ ልደተ ክርስቶር ጀሚሩ ክሳብ ዘመነ ኣኽሱም ዝዘልቕ ሰፊሕ ስነ-ጥንታዊ ተረፍ-መረፍ ሒዙ ይርከብ።ከም’ኡውን፣ ካልኦት ፍሉጣት መንፈሳውያንን ስነ-ጥንታውያንን ቦታታት፣ ከም ገዳም ደብረ ቢዘን፣ ኣዱሊስ, መጠራ ወዘተ፣ ነዞም ናይ ደቀባት ትግርኛ ታሪኽ፣ ነቲ ናይ ዓለም ታሪኽ መሰረታውያን እዮም።

ዋላ’ኳ እዞም ናይ ቅርስታት ቦታታት፣ ዓሚቝ ታሪኻዊ ኣገዳስነት እንተሃለዎም፡ ዩኔስኮ ግን ንኣስመራ - ዘመናዊ መግዛእታዊ ስነ-ህንጻኣ፣ ካብ’ቲ ናይ ደቀባት ቅርሲ ንላዕሊ፣ ነቲ ፋሽሽታዊ መግዛእታዊ ተጽዕኖ ዘንጸባርቕ ህንጻታት ብምምራጽ፣ ነቲ ልቢ ታሪኽናን ታሪኽ ዓለም ዕሽሽ ብምባል ነጺግዎ።

​ግብጻዊ ኣቶ መሓመድ ኤል ፋራናዊ፣ ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ዩኔስኮ፣ ናብ ኣስመራ ብምምጻእ፣ ነቲ ናይ ደቀባት ትግርኛ ዕብየት ብምስትንዓቕ፣ ዓኽ ኢሉ ጡፍ ብምባልን፣ ነቶም ጨካናት ብስሚንቶ ዝተሰርሑ፣ ዝዓነዉ ተረፍ መረፍ ህንጻታት ፋሽሽታዊ ሙሶሊንን፣ ነቲ ኣሬመናዊ ውልቀ መላኺ ኢሰያስ ኣፈወርቂን ክንእድ መሪጹ። ነዚ "ቅርሲ ወይ ውርሻ" ምባል ዕብዳን፣ መግዛእታዊ ሓሶት እዩ።

​ኣቶ መሓመድ ኤል ፋራናዊ ምስ ሰበ-ስልጣን እቲ ውልቀ-መላኺ ተራኺቡ፣ ኣብታ እንኮ ወግዓዊት ጋዜጣ ቃለ-መሕትት ገይሩ። እዚ ዲፒሎማስያዊ ምብጻሕ እዚ፣ ነቲ ናይ‘ዩኔስኮ ውርሻ’ ሽፋን ተጠቒምካ ነቲ ኣብ መንጎ ግብጽን ኤርትራን ኣሎ ዝባሃል ናይ ሓሶት ‘ክልተኣዊ ርክብ’ ንምሕያል ዝተኣለመ ስጉምቲ እዩ። ኣብ ሞንጎ ኤርትራ ግብጽን ዝኾነ ክልተኣዊ ናይ ንግዲ ይኹን ካልእ ናይ ቁጠባ ዝምድና የለን። እቲ ዝምድና፣ ግዝያዊ፣ ኣንጻር ኢትዮጵያዝዓለም፣ ስልታዊ ዝምድና እዩ።

​እዝ ውድብ ሕቡራት ሃገራት እንታይ እዩ ጸገሙ? ዩኔስኮ ጥራይ ኣይኮነን ኣብ ልዕሊ ትግርኛ ኲናት ወሊዑ፤ እታ ኣብ ኤርትራ ዘላ ናይ UNDP ተወካሊት ወይዘሮ ናህላ ቫልጂ፣ ነቲ ኣረሜናዊ፣ ብቅዓት ዘይብሉ፣ ብልሹው ውልቀ-መላኺመጣቃዒት እያ ኮይና። ኣብ ባይታ ዘየለ፣ ናይሓሶት ናይ ምዕባለ ስእሊ ክትስእል ተዋሪዳ።

ነቲ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ዘውረዶ ሕሱም ድኽነት፣ ስደት፣ ውርደት፣ ብልሽውና፣ ሃገራዊ ውድቀትን ክትውድስ ትውዕል ትሓድር ኣላ። ሓንሳብ ዕዉት ባህላዊ ሕርሻ ናይ መንግስቲ፣ ሓንሳብ ካልእ እንዳበለት። እቲ ዝገርም ካኣ፣ 95% ናይ ኤርትራ ካብ ወጻኢ ተእትዎ ስርናይን ምሸላን እዮም። ኢሰያስ ካብ’ዛ ሕፍረት ዘይብላ ሰበይቲ ወግዓውነት ንህዝቢ ክዕፍን ክፍትን ሕፍረ የብሉን።

ኣብ ኤርትራ፣ ናይ ኢሰያስ ኣፈወርቂ እንኮ ምንጪ ኣታዊታት፣ ቅዳማይ ዕደና እዩ። እቲ ዕደና ካኣ፣ ብኣዝዮም ስሱዓት ኩባንያታት ናይ ቻይና፣ ኤርትራውያን ብስም ሃግራዊ ኣጎልጉሎት፣ ብባርነት፣ ብሕሱር ጉልበት ዝዕድናን ዝኣቱ እዩ። እቲ ዕደና፣ እቲ ባርነት ከይኣክል፣ እቲ ዘውርዶ ዘሎ ከባብያዊ ዕንወት ጠገለ የብሉን። ንሱ ካኣ፣ ዓድታትና ምድምሳስ፣ መተካእታ ዘይብሉ ታሪኻዊን ስነ-ጥንታዊን ቦታትና ምዕናውን የጠቃልል።

እቲ ካልኣይ ምንጪ ኣታዊ ካኣ፣ ካብ’ቲ ኣብ ወጻኢ ተሰዲዱ ዝነበር፣ ስድራቤቱ ብሓዋላ ገንዘብ እንዳሰደደ ስድርኡ ዝረድእ ህዝብና፣ ሸርፊ ብምዝንባዕ፣ ተመንጢሉ ዝእከብ ኣታዊ እዩ። ኢሰያስ ኣፈወርቂ፣ ሃገር ተቆጻጺሩ፣ ዝኾነ ስራሕ ከይፈጠረ፣ ዝኾነ ሃብቲ ከይፈጠረ፣ ካብ’ቲ ድኻ ህዝብና፣ ካብ ጸገታት መሬቱን፣ ካብ ጉልቦትን እንዳመንጠለ ዝነብር ጽግዕተኛ ውልቀ መላኺ እዩ።

​ኢሰያስ ኣፈወርቂ፣ ነዚ ዘደንቅ ጥንታዊ ኦሪታዊ ስልጣነ ዝሃነጸ፣ ዘሕብን ታሪኽን ቅርስታት ዘለዎ ህዝቢ፣ ኣብ መበል 21 ክፍለ ዘመን፣ ዋላ ኣብ’ታ ከም ማእከል ውርሻ ኣፍሪቃ ዝሕበነላ ኣስመራ፣ ግዳም ኣብ ደገ ዝወጽእ፣ ብእምኒ ዝሕበስ ሕብረተሰብ ቀይርዎ።

ኣስመራ መብራህቲ የለን፣ ጽሩይ ማይዝስተ የለን፣ ኣጎልጉሎት ክንክን ጥዕና የለን፣ ጽሬት የለን፣ ጽርግያታት የለን፣ ኢንተርኔት የለን፣ ዕለቱ ዝሓለፎ መግቢ፣ ዘይቲ፣ ወዘተ.. ኣስመራ፣ ኣብ ትሕቲ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኩሉ ንሂወት ዘድሊ መሰረታዊ ኣድላይነት ዝተሓረማ ከተማ እያ። ኣስመራ እቲ ሕሰም ጥራይ እዩ ፍሉይ ዝገብራ።

​ንውዱብ ሕቡራት ሃገራት ንባዕሉ፣ እቲ ናይ ገዛእ ርእሱ ‘ናይ ሕቡራት ሃገራት መርማሪ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ’፣ኢሰያስ ኣፈወርቂ ገበን ኣንጻር ወድሰብ ከም ዝፈጸመን፣ ሕጂ እውን ይፍጽም ከም ዘሎን፣ ብግልጺ ከም ዝደመደመ ምዝካር ኣገዳሲ እዩ።

​እዚ ናይ ትግርኛ ስልጣኔ፣ ሃገራዊ ባህላዊ መንንትን ሃገራውነት ምጥፋእ ብጌጋ ዝግበር ዘሎ ኣይኮነን፤ ብኢሰያስ ኣፈወርቂ ተሓሲቡሉ ደይ መድይ ኢልካ ዝግበር ዘሎ እዩ። ዩኔስኮ ካኣ፣ ካብ ቅርስታት ወይ ውርሻታት ናይ’ቲ ወደባት ትግርኛ ንላዕሊ፣ ናይ ፋሽሽታውያን ገዛእቲ መልክዕ ብምቕዳም፣ ኣብ ምጽናት ዓሌት ህዝቢ ትግርኛ ብቀጥታ ተሓባባሪ እዩ።

​እዚ ዝተወደበ መጥቃዕቲ እዩ—ኣብ መንጎ ዩኔስኮ፣ እቲ ጨካን ውልቀ-መላኺ ኢሰያስ ኣፈወርቂን፣ ሕጂ ካኣ ግብጽን ዝግበር ዘሎ፣ ዘሕፍር ምትሕብባር እዩ። እዚ ካኣ፣ ታሪኽና ንምቕባር፣ ህዝብና ስቕ ንምባልን ስቓይና ንምሕባእን ዝዓለመ እዩ። ውድብ ሕቡራት ሃገራት ምስቲ ውልቀ-መላኺ ዘለዎ ዘሕፍር ምትሕብባር ብቕጽበት ከቋርጾንጽውዕ።

@UNESCO #AsmaraMarathon2026 #Eritrea @UNDPEritrea @EritreanPress

[HabtoMehari @GHabtom]

In @CondoleezzaRice, Israel & the U.S. may have already achieved key strategic goals in Iran by degrading its military & regional capabilities. https://t.co/UkhAB7d8gO via @WSJopinion

[HabtoMehari @GHabtom]

The Eritrean dictator’s aggressive campaign to undermine Somaliland’s independence in the name of defending “sovereignty” and “territorial integrity” is a masterclass in hypocrisy.

The irony is staggering: this dictator is the last person on earth to defend “sovereignty,” “territorial integrity,” or “international law.”

He is the first dictator to have sent his foreign minister to Crimea after its annexation by Russia in 2014, and Eritrea is the only African country to have voted against the UN condemning Russia’s invasion of Ukraine in 2022.

The dictator’s UN representative had the audacity to claim:
“The 2024 Memorandum of Understanding b/n Ethiopia & Somaliland further heightened tensions, particularly as Somalia formally rejected the arrangement as an infringement upon its sovereignty and territorial integrity. These developments underscore precisely why questions of maritime access in the Horn cannot be divorced from wider legal and security considerations.”

@SomalilandStand @ifa_ethiopia @IsraeliPM @IsraelMFA @SLNTV

[David Yeh @Yehdavid]

#Eritrea responds clarifying its stance on international law, sovereignty, and national security, shaped by its liberation struggle & tensions with #Ethiopia, while emphasizing the need for respect of sovereignty & int'l law for regional stability.
👇👇👉
https://t.co/Fn3OBTxFMa

[Somalilandcurrent.com @Somalilandcurr2]

From Iran to the Houthis to Eritrea: The ‘Axis of Chaos’ https://t.co/Iqzm2uN1iV via @Somalilandcurr2

[HabtoMehari @GHabtom]

Tsimdo is an assault on Ethiopia’s sovereignty—a brazen, destabilizing campaign orchestrated by the Eritrean dictator to arm, fund, & weaponize rogue factions like the TPLF dissidents, the Amhara Fano militia & others, all with the singular, ruthless objective of toppling Abiy Ahmed. Tsimdo is no longer contained within Ethiopia’s borders; it is metastasizing across the Horn of Africa, shamelessly weaponizing radical proxies—from the Muslim Brotherhood in Sudan to Al-Shabaab in Somalia—while actively threatening Somaliland. https://t.co/FP8SpnYODK