Dr. M. Rıza Heyet محمدرضا هیئت

Ankara Ü. Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Öğretim Üyesi, TEBAREN Başkanı, Varlıq Dergisi Genel Yayın Yönetmeni

[Dr. M. Rıza Heyet محمدرضا هیئت @HeyetR]

Public statements on sensitive historical issues require balance, accuracy, and responsibility.
My response to Zohran Kwame Mamdani ⬇️

[Mayor Zohran Kwame Mamdani @NYCMayor]

Today marks the 111th anniversary of the Armenian Genocide. As we honor the 1.5 million Armenians murdered by the Ottoman Empire across modern-day Turkey, Syria, and Armenia, we must refuse to let history repeat itself.

In 2020, the military forces of Azerbaijan and Turkey attacked the Armenian population in Nagorno-Karabakh. In 2023, Azerbaijan expelled over 100,000 Armenians from Nagorno-Karabakh, continuing the genocidal campaign that had begun over 100 years prior.

On this day of remembrance, we reaffirm the right of the Armenian people — and all people — to freedom, safety, and self-determination.

[Araz News @ArazNews_org]

🚨 درگذشت اسماعیل هادی؛ چهره اثرگذار تورکولوژی

اسماعیل هادی، حقوق‌دان، زبان‌شناس و نویسنده شناخته‌شده تورک و از نویسندگان مجله «وارلیق»، در سن ۶۹ سالگی درگذشت؛ خبری که جامعه ادبی و فرهنگی آذربایجان را در اندوه فرو برد.

به گزارش آرازنیوز به نقل از صفحه اینستاگرام مجله وارلیق، این چهره برجسته که در سال ۱۹۵۷ متولد شده بود، در طول فعالیت حرفه‌ای خود به‌عنوان نویسنده، پژوهشگر و حقوقدان شناخته می‌شد و آثار متعددی در حوزه زبان و ادبیات تورکی از خود برجای گذاشت.

از جمله آثار او می‌توان به کتاب «تورکی هنر است، فارسی شکر»، فرهنگ ریشه‌شناسی «دیل دنیز»، سناریوی «بالاش» و چندین رمان و مجموعه داستان اشاره کرد. هادی در نوشته‌های طنز خود با تخلص «کند اوشاغی» قلم می‌زد و در این حوزه نیز آثار قابل توجهی ارائه داد. مدیر مسئول مجله «وارلیق» نیز با انتشار پیامی، درگذشت او را به خانواده، جامعه ادبی آذربایجان و علاقه‌مندان زبان تورکی تسلیت گفت.

متن پیام دکتر رضا هئیت:

وارلیق درگیسی‌نین یازارلاریندان، بؤیوک حقوقچو و دیلچی عالیم، رومان، حکایه و سناریو یازاری اسماعیل هادی‌نین (2026-1957) آنسیز اؤلوم خبری، درگیمیزین یازارلارینی و ادبیات‌سئورلریمیزی دریندن اوزموشدور. علمی و ادبی فعالیتلری ایله یاناشی، یاردیم‌سئورلیگی و یوکسک میلّی دوشونجه‌سی ایله ده تانینان اسماعیل هادی، «تورکجه هنردیر، فارسجا شکر» آدلی دیل‌بیلگیسی کیتابی‌نین، «دیل دنیز» آدلی اتیمولوژی سؤزلویونون، «بالاش» آدلی سناریونون و بیر نئچه رومان و حکایه‌نین ده یازاری‌دیر.
میزاح یازیلاریندا «کند اوشاغی» مخلصینی ایشله‌دن اسماعیل هادی‌نین تورک دیلی و ادبیاتی اوزرینده‌کی خیدمتلری تقدیره لایقدیر. اونون اؤلومو ایله آذربایجان، دگرلی بیر تورکولوق عالیمینی و یازارینی ایتیرمیشدیر.
بو بؤیوک ایتکینی باشدا عایله‌سی اولماق اوزره بوتون آذربایجان تورکلرینه، تورک دونیاسینا و تورکولوژی عالیمینه باش ساغلیغی، مرحوما دا اولو تانریدان رحمت دیله‌ییرم.

وارلیق درگیسی یایین قورولو آدینا
دوکتور محمدرضا هیئت

🌎 آرازنیوز؛ گرچک خبرلرین آدرسی

[Dr. M. Rıza Heyet محمدرضا هیئت @HeyetR]

@TandoganHazar İl bazında Güney Azerbaycan’ın sınırları bellidir. Urmiye Azerbaycan’ın ayrılmaz parçasıdır. Urmiye aynı zamanda Güney Azerbaycan toprak bütünlüğünün en önemli simgesidir.

[Sina Yousefi @SinaYousefilaw]

در کشوری که آزادی بیان وجود دارد، نفرت پراکنی و تشویق به کشتار مردم جرم است و شخصی که مرتکب چنین اعمالی شود، صرفاً با اخراج از شغل نه، بلکه با مجازات حبس از سوی یک دادگاه مستقل مواجه خواهد شد.
پیگیری قضایی ادامه خواهد داشت.

[Dr. M. Rıza Heyet محمدرضا هیئت @HeyetR]

Tarihsel gerçeklikler elbette önemlidir fakat daha önemlisi bugünkü gerçekliktir.İR coğrafyasında düne kadar Türklerle Farsları birbirine bağlayan unsurlar artık etkisini yitirmiştir.Demokratik ve federal yapı veya G. Azerbaycan’ın bağımsızlığı dışında başka seçenek kalmamıştır.

[Mike @Doranimated]

This is what “Iran” looked like around the year 1000.

For the next five centuries, the Iranian plateau existed in shifting, fragmented forms under competing dynasties.

What we now call modern Iran was unified only in the early 1500s—by the Safavids, an Azerbaijani Turkic dynasty.

Shah Ismail was from Ardabil. Azerbaijanis built the "Persian" state.

There is nothing ancient, natural, or inevitable about Iran’s current borders—which, like all borders, are a product of power, conquest, and historical contingency.

[Dr. M. Rıza Heyet محمدرضا هیئت @HeyetR]

Prof. Dr. Cevad Heyet’in doğumunun 100. yıl dönümü Azerbaycan Milli Kütüphanesi tarafından düzenlenen programda anıldı. Birçok akademisyen, milletvekili ve gazetecinin katılımıyla gerçekleşen anma törenine onursal konuk olarak katıldım.
#CevadHeyet

[baydaq @baydaqnews]

واهمه از همبستگی؛ توقف کارزار «استان قاشقایی» پس از عبور از ۴۲ هزار امضا

توقف ناگهانی کارزار مطالبه تشکیل «استان قاشقایی» پس از ثبت بیش از ۴۲ هزار امضا، بار دیگر نشان داد که رژیم ایران با همبستگی اجتماعی تورکان بیشترین مشکل را دارد.

این کارزار که قرار بود تا ماه‌ها بدون مانع در پلتفرم مطالبه‌گری مدنی «کارزار» فعال باشد و مطابق ضوابط داخلی این سامانه پیش می‌رفت، زمانی متوقف شد که به سطحی از حمایت عمومی رسید که دیگر نمی‌شد آن را نادیده گرفت.

عبور شمار امضاها از مرز ۴۲ هزار نفر، نقطه‌ای بود که یک مطالبه مدنی آرام، به صدای جمعی قابل‌اعتنا تبدیل شد؛ صدایی که ظاهراً برای نهادهای امنیتی و گروه‌های قومگرای تاجیک و پان‌ایرانیست نگران‌کننده بود.

درخواست تشکیل «استان قاشقایی» نه فراخوان به نافرمانی بود، نه دعوت به خشونت و نه خروج از چارچوب‌های اداری کشور؛ این مطالبه، بر مفاهیمی تأکید داشت که حتی در اسناد رسمی نیز بارها تکرار شده‌اند: توسعه متوازن، مدیریت منطقه‌ای، عدالت اداری و حفظ هویت فرهنگی، با این حال، واکنش حاکمیت نشان داد که مسئله نه محتوای درخواست، بلکه شکل‌گیری همبستگی تورکان قشقایی حول یک مطالبه مشخص است.

تجربه‌های مشابه در سال‌های گذشته نیز همین الگو را تأیید می‌کند: مطالبات پراکنده و فردی تحمل می‌شوند، اما زمانی که یک گروه اجتماعی با هویت مشترک، خواسته‌ای مشخص را به‌صورت جمعی و علنی مطرح می‌کند، خط قرمزها فعال می‌شوند.

توقف این کارزار، گواه هراس ساختاری از انسجام اجتماعی تورکان است؛ هراسی که نشان می‌دهد مسئله قاشقایی‌ها، تنها یک مطالبه اداری نیست، بلکه یادآور شکاف عمیق میان واقعیت‌های اجتماعی متکثر ایران و الگوی تمرکزگرای رژیم ایران است.

خاموش کردن یک لینک، حذف یک صفحه یا متوقف‌کردن یک کارزار، ممکن است موقتاً صورت مسئله را پاک کند؛ اما تجربه نشان داده است که مطالباتی که ریشه در هویت، تاریخ و جمعیت دارند، نه متوقف می‌شوند و نه فراموش.

در این میان، آنچه بیش از پیش عیان شده، این واقعیت است: رژیم ایران از کوچک‌ترین نشانه‌های همبستگی جمعی تورکان بیش از هر چیز دیگری واهمه دارد.

[Dr. M. Rıza Heyet محمدرضا هیئت @HeyetR]

وارلیق درگیسی‌نین بختیار واهابزاده اؤزل ساییسی یایینلاندی.

[Varlıq @varliq1979]

Varlıq dergisinin “Bextiyar Vahabzade” Özel Sayısı yayınlandı.

[Dr. M. Rıza Heyet محمدرضا هیئت @HeyetR]

خطاب به استانداران آذربایجان

[Dr. M. Rıza Heyet محمدرضا هیئت @HeyetR]

ارزیابی کوتاه جنگ 12 روزه ایران و اسرائیل

[Dr. M. Rıza Heyet محمدرضا هیئت @HeyetR]

5) Kısacası, olası can kayıplarını ve göç dalgalarını önlemek ve Güney Azerbaycan’ı güvenli bölge haline getirmek için acil önlemler alınmalıdır. Aksi takdirde telafisi zor felaket senaryosunun gerçekleşmesi söz konusu olacaktır.

[Dr. M. Rıza Heyet محمدرضا هیئت @HeyetR]

1) İsrail’in nokta vuruşu son saldırıları sonucunda İran istihbarat birimlerinde oluşan güvensizlik ve şüphe ortamı, bu birimlerin faaliyet kapasitesini iyice kısıtlamıştır. Üst düzey istihbarat yetkililerinin İsrail ve ABD’ye bilgi sızdırdığına dair iddialar, giderek artıyor.

[Dr. M. Rıza Heyet محمدرضا هیئت @HeyetR]

4) Türkiye ve Kuzey Azerbaycan göç dalgalarının yoğunlaşacağı ülkelerin başında gelir. Bu ise söz konusu ülkelere büyük yük ve toplumsal sorunlar oluşturacağı gibi Güney Azerbaycan’ın da nüfus kaybına neden olabilir.

[Dr. M. Rıza Heyet محمدرضا هیئت @HeyetR]

İran-İsrail Gerilimi Çerçevesinde İran’ın İç Siyasi ve Sosyo-Ekonomik Kırılganlıkları

https://t.co/1mIbmOputT

[TRT فارسی @trt_farsi]

میراث فرهنگی سمرقند و جهان اسلام

سمرقند، یکی از قدیمی‌ترین شهرهای جهان اسلام با قدمتی بیش از ۲۵۰۰ سال، در چهارراه تاریخی جاده ابریشم جای گرفته است؛ شهری که با شکوفایی فرهنگ، علم و هنر، نقشی ماندگار در تمدن اسلامی ایفا کرده است.

کدام ویژگی‌های تاریخی و فرهنگی وجه تمایز این شهر در جهان اسلام محسوب می‌شود؟

[TRT فارسی @trt_farsi]

فتح استانبول؛ مژده‌ای که به حقیقت پیوست

فتح استانبول؛ پایانی بر سلطه امپراتوری بیزانس و آغاز عصری نو به رهبری سلطان محمد فاتح. روایت این واقعه تاریخی را از خلال صحنه‌هایی بازسازی‌شده با بهره‌گیری از هوش مصنوعی به تصویر کشیده‌ایم.

[Varlıq @varliq1979]

Azerbaycan Cumhuriyeti’nin Bağımsızlık Günü kutlu olsun.

[Elyar Türker @ElyarMakuyi]

Mayıs 2006 Güney Azerbaycan Türk Milletinin Ayaklanması

İran’daki Fars rejiminin, 90 yılı aşkın süredir Güney Azerbaycan Türklerine yönelik aşağılayıcı politikaları, haklarını görmezden gelmesi ve sistematik hakaretleri, 30 milyondan fazla Güney Azerbaycan Türkünü 2006 yılının Mayıs ayında büyük bir ayaklanmaya sürükledi. Bu ayaklanma, halkın kimliğine, diline ve onuruna sahip çıkma çığlığıydı.

Paylaşın sesimiz olun

İkinci videoda konuşan Sayın Dr. AliRıza Abdullahi