با سلام و احترام،
در بررسی هزینههای تولید یک لیوان شیشهای ساده، مشاهده میشود که درصد قابلتوجهی از این هزینهها، بهطور مستقیم یا غیرمستقیم، ماهیت دلاری دارند. برای روشنتر شدن موضوع، به چند نمونه اشاره میکنم:
طراحی لیوان در محیطی انجام میشود که کولر گازی با قطعات وارداتی (دلاری) کار میکند، روی رایانه و نرمافزارهای طراحی(فرضی خوشبینانه) که عمدتاً با ارز خارجی تهیه شدهاند. کارشناس داخلی با حقوق ریالی، در تعامل با متخصصان خارجی که دستمزد دلاری دریافت میکنند، این طراحی را تکمیل میکند.
خط تولید و دستگاههای اصلی آن با ارز خارجی خریداری شدهاند. قالب لیوان از فولادی ساخته میشود که یا مستقیماً وارداتی است یا با فرآیندهایی تولید شده که به تجهیزات دلاری وابسته است. ماشینکاری، پولیش و سختکاری این قالب نیز با ابزارهای برشی و ماشینآلاتی انجام میگیرد که قطعات حیاتی آنها دلاری هستند.
مواد اولیه شیشه هرچند در داخل کشور استخراج میشود، اما استخراج، فرآوری و پالایش آن با تجهیزات سنگین معدنی و صنعتی صورت میگیرد که بخش عمدهشان وارداتی و دلاریاند. حمل این مواد نیز با کامیونهایی انجام میشود که موتور، گیربکس، سیستمهای کنترل و قطعات اصلیشان وابسته به ارز خارجی است.
به این موارد میتوان افزود: انرژی مصرفی (برق و گاز) که بجز اینکه فرصت صادراتی دلاری دارد، خود با تجهیزاتی که دلاری هستند تولید میشود. بستهبندی با مواد و ماشینآلات وارداتی، تجهیزات کنترل کیفیت و آزمایشگاهی که عمدتاً خارجی هستند، قطعات یدکی و خدمات نگهداری دستگاهها که بهصورت مداوم نیازمند ارز هستند و حتی دانش فنی و نرمافزارهای تخصصی که بعضا با هزینههای دلاری بهدست آمدهاند.
خلاصه آنکه یک لیوان، هرچند ساده به نظر برسد، زنجیرهای از هزینههای دلاری را در خود جای داده است.
افزون بر این، ارزش نهایی کالاها در بازار جهانی به قیمت تعادلی بینالمللی گرایش دارد. بحث هزینه فرصت نیز در اینجا اهمیت دارد. فرض کنید یک تولیدکننده برای ساخت قالب از دستگاه ایرانی استفاده کرده و دیگری از دستگاه آلمانی. آیا باید آنکه با دستگاه داخلی کار کرده، بهاجبار و با مداخله قیمتی ارزانتر بفروشد؟ چنین رویکردی نه تنها منطق اقتصادی را نادیده میگیرد، بلکه انگیزه سرمایهگذاری و ارتقای فناوری را نیز تضعیف میکند.
با احترام
آرتور هوسپیان
@AminAmiry6@HoseinOmg آقا امیری سلام
سوالم کلی هست، این بحران انرژی، برای بعضی شرکتها ممکنه خیلی ناثیر نذاره، مثلا نیروگاهی، یا حتی شرکتهای پالایشی که خودشون یوتیلیتی دارند.
نظر شما چیه؟
@aliamani41@MehdiAsadi63071 عجب، یعنی الان میتونیم شرایط قبل برجام رو با الان مقایسه کنیم؟ با این حجم از بدهی و کسر بودجه و ویرانی هایی که باید ساخته بشه و هزاران مصائب دیگه؟