Javkhlan Sainaa

Хууль сонирхогч. Partner at Nomadix Business Law Firm

[Javkhlan Sainaa @JavkhlanS]

Өөрчлөлт хийх прлцесс ингэж явагддаг бйах нь

[Oyungerel Цэдэвдамба @oyunlt]

Сошл энтерпрайз...

2018 онд их гэнэн байжээ. Ганц сайн ном бичээд, дэлхийн энд тэндээс олж мэдсэн олон сайхан технологийг танилцуулаад, улсаа тойроод, хүн бүхэнд "жорлонгоо ингэж өөрчилж болно" гэж хичээл заагаад л болоо гэж бодож байж. Надаар заалгангуутаа монголчууд маань хөгжлийн дараагийн шатандаа гарчихна, бүгд л тал талдаа жорлонгоо өөрчилчихнө гэж их гэнэн мөрөөдөж явжээ. Зүгээр л ухуулга хийгээд нийгмийг өөрчилчихнө гэж боддог нь улс төрчийн инстикт.

"Үгүй шүү хө, бодит өөрчлөлт гэдэг чинь тийм ч амархан эд биш" гэдгийг амьдрал надад таниулж байна даа. Чи тийм сүрхий юм бол өөрөө өөрчлөөд үзүүлчих. Чиний наадах чинь яг зөв шийдэл гэдгийг яаж батлах юм... гэж намайг шалгасан жилүүд эхэллээ. Өвөл, хавар, зун, намар гээд өөр өөр цаг агаарт, элс, шавар, намаг, хайрга гээд өөр өөр хөрсөн дээр бодит асуудалтай нүүр тулж, бодит асуулт асуудаг иргэдээ сонсож, тэдний тавьж байгаа бодит шаардлагыг анзаарч, түүнд нь яаж нийцэх талаар бодит хариулт хайсаар нэг л мэдэхэд 9 жил өнгөрчээ..

Ноднингоос эхлээд Улаанбаатарчууд ирж үздэг газартай боллоо. Дамбад хоёр зун зуслаа. Яах аргагүй нүдээр үзэж, гараар барьж, хамраараа үнэрлэсэн хүмүүсийн ойлголт эрс дээшилдэг нь харагдана. Борлуулалт ч өссөн нь мэдээж. Харин орон нутгаас залгах хүмүүс "наадахыг чинь ойр байвал нэг харчих юмсан" гэнэ. Танай нутгийн тэднийх хэрэглэж байгаа гэж айлыг шууд зааж өгөх эвгүй тул олон нийтийн дунд нээлттэй орон нутгийн жорлон бидэнд үгүйлэгдэнэ.

Уул нь би бизнесийн ямар ч төлөвлөгөөгүй, зүгээр л ганц ном бичиж сургалт хийснээр төслөө амжилттай дуусгана гэж төсөөлж байсан юм. Гэвч сургалт маань өөрчлөлт авчраагүй. Өөрчлөлт хийлгүйгээр "өөрчилье" гэж хашгираад төслөө дуусгах нь арай л харамсалтай. Ингээд нэг л мэдэхэд өөрсдөө өөрчлөлтийн хүрдийг эргүүлэх шаардлагатай болов. Хамгийн сонин нь хамгийн сайн өөрчлөлтийг бизнесийн замаар л хийдэг юм байна. Учир нь эхний хүний төлсөн мөнгө дараагийн өөрчлөлтийг ивээн тэтгэдэг учраас бизнесийн эргэлтэнд орж буй тэр төлбөр л өөрчлөлтийг тасралтгүй авчирч байдаг хүрд ажээ.

Монголд Дэлхийн банк, Азийн хөгжлийн банк, Германы GIZ, Францын тусламжийн агентлагууд, Улаан загалмайн нийгэмлэг, Мобиком корпораци, Норвеги, Америкийн жижиг төслүүд, Эрдэнэт үйлдвэр ивээн тэтгэсэн ЗГ-ын төслүүд, аймаг бүрт гэр хорооллыг дэд бүтцэд холбох улсын төсвийн хөрөнгө оруулалт гээд олон жилийн турш асар их хөрөнгө мөнгийг жорлонд зарцуулсан байдаг. Гэвч эдгээр хөрөнгө мөнгө бүгдээрээ л зүгээр өгсөн мөнгө! Зүгээр л хандив. Зүгээр л буяны үйлс байв.

Нэг нь ч тогтвортой бизнес үүсгээгүй учраас ус руу хаясан чулуу шиг эргээд ямар ч өөрчлөлтийг үргэлжлүүлдэггүй, ямар ч хүнийг сургаж дадлагажуулдаггүй, тэр ч байтугай тэр их мөнгөөр барьж байгуулсан зүйлсээс ашиглалтын зардлаа дийлж ажилладаг нь өнөөдөр тун цөөхөн.

Харин анх ухуулгаар эхлэхдээ манай "Жорлонгоо өөрчилье" төсөл ганц л зөв зүйл хийжээ гэж би одоо баярладаг юм. Тэр нь "бид нэг ч жорлонг үнэгүй өгөхгүй" гэж зарласан бөгөөд айлуудад жорлонгоо өөрөө сонгож, өөрөө худалдан авч, өөрөө цэвэрлэ гэсэн гурван хариуцлагыг үүрүүлсэн юм. Хариуцлагатай иргэнтэй байхад өөрчлөлт удаан боловч яг үнэн бодитойгоор ирнэ гэж бид итгэсэн. Энэ зарчимдаа одоо ч үнэнч байдаг.

"Улсыг мөхөөе гэвэл иргэдийг хариуцлагаас холдуулж, халамжаар тэжээ" гэж уншиж байсан юм байна. Жорлонгийн төсөл дээр бид улсын оршин тогтнол гэж том яриад яахав, зүгээр л айлын амьдралыг өөд татах уу, уруу дорой хэвээр байлгах уу гэдэг талаар бодоод үзэхэд иргэн анхнаасаа хариуцлагатай байх нь цаашдаа жорлонгоо зөв ашиглаад явахад хэрэгтэй, нүхэн жорлонг жинхэнээс нь устгаж өгөх үр дүнтэй гэж бид үздэг юм. Дээр дурдсан төслүүдээс хандиваар жорлон авсан айлууд ихэвчлэн нүхэн жорлонгоо нураадаггүйг бид олонтаа хардаг.

Харин "Жорлонгоо өөрчилье" төслийн гүйцэтгэгч Мини шийдэл хоршоо маань иргэдийг хариуцлагатай сонголтоо хийхэд нь туслангаа, бас маш их зүйл зааж сургаж байна. Сошл энтерпрайзын жишгийг ч бүтээж бн даа. Бидний туршлагыг сүүлийн үед гадаадын бизнесийнхэн сонирхож асуудаг болсон байна лээ. 7272-6000.

[Javkhlan Sainaa @JavkhlanS]

@Aanxaa @narankhuuj Уламжлал, логик 2с гадна хуулиараа хүртэл даян болох ёсгүй. Ерөнхийдөгч хууль зөрчсөн.

[Javkhlan Sainaa @JavkhlanS]

@TuguldurGR @Bazuulaa Ene havi dajguishde. Hiisen songoltondoo bayartai l baidag.

[Javkhlan Sainaa @JavkhlanS]

Iloft bar. Ingeed hogoo gudmand hayah ni zugeer uu?

[Uyanga Tsoggerel @Uyanga_ts]

Битүү ногоон улс бол дундуур нь ёстой сонгож шилж бгаад хэдэн ч хурдны зам барьж болно. Үнсэн саарал хотынхоо ганцхан ногоон үргэлжилсэн судлаа бетондоно гэдэг эргүү бодол хэнд төрөх вэ?

[Javkhlan Sainaa @JavkhlanS]

@manduuln Where is the principle of the legal expectation?

[Chinzilla🇲🇳🇺🇦 @ChinzillaMon]

Чандмань сумынхаа 100 жилд оролцохоор Холын цэнхэр Ховдыг зориод ирэв. Жолоо барих зуур бодогдсон зүйлээ бичиж үлдээе.
Үнэндээ бол 2 жилийн өмнөх бичвэрээ дахиад л бичих нь.

1. УБ хотоос баруун чиглэл рүү Элсэн тасархай хүртэл урсгал бүр 2 буюу нийт 4 эгнээтэй зам тавих зайлшгүй шаардлага бий болжээ.

Зуны улиралд баруун зүг рүү амрагчдын заавал дайран өнгөрдөг зам нь УБ хотоос 130 км Лүн хүртэл юм. Лүнгээс зарим машинууд Дашинчилэнгийн замаар сална. Түүнээс цааш Элсэн тасархай хүртэл 150 км (УБ хотоос 280 км) явсаны эцэст Архангай, Завхан, Увс рүү явж буй машинууд сална. Өвөрхангай, Баянхонгор, Говь-Алтай, Ховд, Баян-Өлгий рүү явж буй машинууд чигээрээ явна.

Чухамдаа УБ хотоос 280 км Элсэн тасархай хүртэл баруун аймгууд руу явдаг бараг бүх машин түүгээр дайрч явдгаас урсгалдаа 1 эгнээтэй зам дээр түгжрэл үүсэх нь элбэг болжээ. Энэ жилийн наадмын амралтын түгжрэл бэлэн жишээ. Урдхан талд хурд багатай том машин ороход л үндсэндээ уртаас урт эгнээ үүснэ. Элсэн тасархайгаас УБ хот хүртэл мөн ялгаагүй.

Энэ дунд гүйцэж түрүүлэх оролдлогоо буруу хийснээс осол гарах, жолооч болон зорчигчийн эрүүл мэнд, эд хөрөнгөөрөө хохирох, амь насаа алдах тохиолдол цөөн биш байгааг та бүхэн мэдэж байгаа.

Магадгүй 10, 20 жилийн өмнө тээврийн хэрэгслийн тоо цөөн, орон нутаг руу явах урсгал бага байсан болохоор болоод байсан байж болно. Гэвч одоо цаг өөр болжээ. Амралтаараа уудам сайхан Монгол орноороо аялах иргэдийн тоо ихэссэнээр баруун чиглэл рүү Элсэн тасархай хүртэл 280 км замыг 4 эгнээтэй болгох шаардага нэгэнт үүсчээ.

Бодит шаардлага үүссээр байтал түүнийг тоохгүй харж сууснаар хэдэн хүн амь нас, эрүүл мэндээрээ хохирохыг таашгүй. Цагдаа нар нь амьхандаа баахан самбартай анхааруулга тавьсан л байна. Гэхдээ уг нь Засгийн газраас шийдвэр гаргаад Элсэн тасархай хүртэл 4 эгнээтэй болгочихвол, аюулгүй байдлаар зогсохгүй, аялал жуулчлалын салбарт ч бодитой хувь нэмэр болох гээд байдаг. ТЭЗҮ-гүй ч бараг цээжээр төсөөлөхөд л олон талын ашигтай санагдаад байх юм.

2. Намаршаад айраг, цагааны улирал эхэлсэнтэй холбогдуулан малчид зам дагуу бууж айргаа зарах нь элбэгшжээ. Түүнийг дагаад адуу, үхэр, хонь, ямаа зам дээр бэлчиж байхтай олон таарлаа. Баянхонгор, Говь-Алтай, Ховд хавиар ч намаршаад айлууд өндөрлөгөөс бууж нам дор газар бууж ирсэнтэй холбоотойгоор адуу, тэмээ, үхэртэй мөн л зам дагуу олонтой таарлаа. Замын ус зайлуулах хоолой орчимд тогтсон усан дээр ч шавсан мал байна.

Бэлчиж буй мал хараад машин барих сайхан ч, зам дээр мөргүүлсэн малын сэгтэй хэд хэд таарлаа. Энэ тохиолдолд иргэдийн дунд мөргүүлсэн малын эзний буруу юу, мөргөсөн жолоочийн буруу юу гэдэг асуулт яригдсаар ирсэн.

Үүнд Улсын дээд шүүхээс хариултыг өгсөн байдаг. Замын хөдөлгөөний дүрэмд хатуу хучилттай замд 50 м дотор хариулагагүй мал оруулж болохгүй гэдэг заалтыг баримтлан малчны буруу гэж шийдсэн. Гэхдээ жолооч хангалттай анхаарал болгоомжтой байгаагүй гэж үзээд малчны төлбөл зохих хохирлын хэмжээг 50 хувь бууруулсан шийдвэр гаргасан.

Замын хөдөлгөөний дүрэмд хатуу хучилттай замд 50 м дотор хариулагагүй мал оруулж болохгүй гэдэг заалт осол болохоос бусад тохиолдолд огт хэрэгждэггүй. Хэрэгжих ч боломжгүй заалт.

Яг энэ сэдвээр миний бие гэм хорын эрх зүй болон үндсэн хуулийн эрх зүйн үүднээс хэд хэдэн судалгаа хийж өөрийн байр сууриа илэрхийлсэн учраас дэлгэрүүлэлгүй орхиё.

Ямартай ч дээрх 2 асуудлыг харсаар байж шийдэхгүй орхимооргүй л байна. Шийдвэр гаргагч нар нь анхааралдаа авна биз.

[Zolbayar Enkhbaatar @ZolooTeddy]

Монгол гадны хөрөнгө оруулагчдыг хэрхэн татах талаар Уоррен Баффет зөвлөгөө өглөө.

Tim Cook тэргүүтэй дэлхийн томчууд, хөрөнгө оруулалтын луугарууд гээд 40,000 хүн цугласан, хэдэн сая хүн онлайнаар үзсэн энэхүү эвентэд асуулт асуух эрхийг Dash Buyandelger найз маань сугалж бид ярилцсаар асуултаа тавьсан юм.

Гол зорилго нь Монголыг сурталчлах, Баффетээр Монголын талаар яриулах байсан.

Асуулт: Монголчууд дөнгөж сая Нью-Йорк хотноо 2 дахь удаагаа тань шиг хөрөнгө оруулагчдыг татахаар хөрөнгө оруулалтын форум зохион байгууллаа. Ер нь гадны хөрөнгө оруулагчдыг татахын тулд Монголын засгийн газар юу хийх ёстой вэ?

Уоррэн Баффет-г хариултыг товчилбол:

🔳 Үнэндээ 20 орчим жилийн өмнө манай эвент дээр ирж байсан миний танил Монголд амжилттай хөрөнгө оруулж байсан шүү. Тэр Монголд бүр нэг хэсэг амьдарч ч байсан.
🔳 Монголын засгийн газарт зөвлөгөө гэвэл урт хугацаанд валютын ханшаа тогтвортой хадгалах л чухал.
🔳 Өндөр инфляцтай улсад бид хөрөнгө оруулахгүй. Миний хувьд тохирохгүй.
🔳 Бизнест ээлтэй, валютын ханшиндаа анхаардаг байх чухал. Энэ нь иргэдэд нь ч ач тустай.
🔳 Заавал төгс байх албагүй. Бусдаас илүү байхад л болно. Америк ч тийм төгс улс орон байгаагүй юм шүү.

Эцэст нь танай улсад амжилт хүсье гэснээр тэрээр яриагаа дуусгасан юм.

Дэлхийн өнцөг булан бүрээс ирсэн 40,000 хөрөнгө оруулагчдын дунд Монголын талаар 4 минут 26 секунд яригдах үнэхээр итгэмээргүй мэдрэмж байлаа.
Яриаг бүтнээр доорх линкээр сонсоно уу.

https://t.co/5dCwJsXprp

[Tsogt Tsend @TsogtTsend]

Дүн гуйдаг хуулийн оюутан=Хэрэг ярьдаг шүүгч (болох байх даа)

[liveTV.mn @livetvmn]

Нарантуул захын байхгүй юмгүй “Эрдэнэсийн арал”-ын худалдаачин Ч.Энх-Дэлхий: Анд нөхөд минь байхгүй болчихоор араас нь явчихмаар санагдаж, гутрах үе олон байсан

-Хуучнаар “Мангасын ам” хэмээн нэрлэгддэг байсан Нарантуул захын хойд хэсэг одоо цэгцэрчээ. Тухайн хэсэгт ховор хуучин эд зүйлс зардаг “Эрдэнэсийн арал”-ынханд лангуу гаргаж өгснөөр өдрийн таван мянган төгрөгийн түрээс төлөн наймаагаа эрхэлж байна.
“Эрдэнэсийн арал”-ын худалдаачин Ч.Энх-Дэлхий бүх төрлийн төмөр эд зүйлс цуглуулж зардаг. Хажуугийн лангуунд эхнэр нь хуучин эд зүйлс борлуулж зогсдог. 25 жил тус газар наймаа эрхэлж буй түүний тун сонирхолтой лангуугаар зочилж, хэдхэн хором ярилцсанаа хүргэе

[Reuters Legal @ReutersLegal]

The SEC charged crypto market maker Cumberland DRW with acting as an unregistered dealer for more than $2 billion in crypto assets. The SEC said that Cumberland acted as an unregistered dealer since March 2018 https://t.co/wVKWO5qOmR

[Javkhlan Sainaa @JavkhlanS]

@2mg8lsu8mi0y2a @Tsogtbaatar_D @shijir_ok @erdenebold @EnkhtsetsegPhD @ParliamentMN @AmaraaDshzvg @m_narantuya @Tsogtgerel_O @_tsotsooo @ADelgersaikhan @badama_a @batka_4448 @BatMunkh_BM8 @BattsetsegBatm2 @TsogtbaatarD @Daimka07 @KhGankhuyagMN @bayarmaaju Tsogtbaatar giishuunii barag brand bolson uildel ni bhaa

[UN Mongolia @unmongolia]

НҮБ-ын Суурин зохицуулагч Тапан Мишра үер усны аюулаас урьдчилан сэргийлэхийг уриалж байна.

Зуны дэлгэр цагт баяр наадам тэмдэглэж, аялал зугаалгаар явахдаа аюулгүй байдлаа сайтар хангахад анхаараарай!

Та бүхэн сайхан наадаарай!
@UNRCMongolia

[Tsogt Tsend @TsogtTsend]

Үндсэн хуулийн цэц үндэслэлээ дэлгэрэнгүй, тодорхой тайлбарласан цоо шинэ форматаар шийдвэрээ боловсруулдаг болжээ. https://t.co/hJ2JRBVUYd

[Javkhlan Sainaa @JavkhlanS]

Эрх чөлөөнөөс үнэтэй зүйл нэгээхэн ч үгүй ээ

[Javkhlan Sainaa @JavkhlanS]

@puujee_lawyer Good. Gehdee huuhduudiin zurgiig sociald ingej tavihgui ee nzaa

[Javkhlan Sainaa @JavkhlanS]

@RobertERitz @ganhuyag @AltaiKh @LEMONPRESSinc There are enough rules in Mongolia on reporting duties and penalties for the companies failing to comply with those. Unfortunately, FRC and MSE are not willing to get the rules followed. Only good legal action against the noncompliant listed companies may save the market

[Боннын Т.Алтангэрэл @bonnie_altai]

Иргэд, өмгөөлөгч, хуульч, шүүгч, шинжээч, хуулийн фирм нарыг нэг дор уулзуулах, хайсан мэргэжилтнээ (монгол, англи хэлээр) олох, холбогдох, үнэлгээ өгөх, хуульчдын чансааг тогтоох шинэ үйлчилгээ https://t.co/SjqmJJGtDI софт нээлтээ хийж байна. m.

[Todkoo @todrol2]

ТӨР минь эээ Бизнесээс савраа татчих тэх үү
Гуйж байна 🙏
Зүгээр татвараа л аваад л хуулийн орчныг нь сайжруулаал сууж байлдаа

[Javkhlan Sainaa @JavkhlanS]

@Demberel_S Комиссийн гишүүн өөрт ирсэн өргөдлтйн асуудлаар шүүхэд хандаж боломжтой. Гэхдээ хохирсон иргэд нь өөрсдөө шууд шүүхрүү хандаж тохиолдол бүр дээр шүүхээр дүгнэлт хийлгүүлж, жишиг тогтоовол зүгээр гэж боддогдоо

[Javkhlan Sainaa @JavkhlanS]

1/12. Жагсаал цуглааны асуудлаар хууль зүйн хувьд жижиг тайлбар хийхийг оролцдое. Гудманд ганцаараа лоозон барьж зогсох нь Үндсэн Хууль, Хүний эрхийн түгээмэл тунхаглалд заасан үзэл бодлоо чөлөөтэй илэрхийлэх эрх мөн. Энэ эрх бол цагдаагийн ярьж байгаа Жагсаал, цуглааны хуульд