Mahmood Feiz

Proudly programmer & writer. Co-Founder at

[Mahmood Feiz @MahmoodFeiz]

@aahonarmand @milaad خواهش می‌کنم این کار رو نکنید. به صورت عادی اکانت‌ها بن میشن. اینم انجام بدین فکر می‌کنه اطلاعات اشتباه می‌دیم سفارشی بن می‌کنه

[Mahmood Feiz @MahmoodFeiz]

از ابتدای اردیبهشت یک بار ۳۰ لیتر بنزین زدم (بیشتر از این هم نمی دهند).
امروز مجدد رفتم پمپ بنزین که دیدم به جای ۳۰ لیتر سهمیه باقی‌مانده، ۲۷ لیتر دارم.
از متصدی پرسیدم گفت این ۳ لیتر به خاطر این است که قبل از خارج کردن کارت یک دکمه را نزدید.
در مقیاس کشور: علی برکت الله‌

[Mahmood Feiz @MahmoodFeiz]

اینترنت آزاد مثل اکسیژن حق همه است.

[Mahmood Feiz @MahmoodFeiz]

تا این لحظه این پیامک رو ۶ بار دریافت کردم

[Mahmood Feiz @MahmoodFeiz]

تا این لحظه این پیامک رو ۶ بار دریافت کردم

[NooshDaroo | نوشدارو @NooshDaroo_web]

۸ مثال از اطلاعاتی که هیچوقت نباید در اختیار هوش مصنوعی بگذارید!

یک‌بار برای همیشه باید این واقعیت را پذیرفت: مکالمات ما با هوش مصنوعی به‌هیچ‌وجه خصوصی نمی‌مانند!

هرچیزی که در پلتفرم‌هایی مانند جمنای، چت‌جی‌پی‌تی، کلود و هر مدل هوش مصنوعی دیگری تایپ و آپلود می‌کنیم، نه‌تنها ممکن است خوانده شود، بلکه ممکن است مورد سوءاستفاده هم قرار بگیرد. پس قاعده کلی این است: اگر حاضر نیستیم سند یا اطلاعاتی را با یک آدم کاملاً غریبه به اشتراک بگذاریم، نباید آن را برای هوش مصنوعی هم بفرستیم!

پژوهشگران دانشگاه استنفورد اخیراً سیاست‌هایِ حریمِ خصوصیِ شش شرکتِ بزرگ آمریکایی (که برخی از محبوب‌ترین مدل‌ها مثل کلود و چت‌جی‌پی‌تی را ساخته‌اند) را بررسی کردند.

نتیجه چه بود؟ اینکه همه آن‌ها به صورت پیش‌فرض از داده‌های کاربران برای تعلیم دادن مدل‌های هوش مصنوعی خود استفاده می‌کنند. برخی از آن‌ها داده‌های شما را برای همیشه نگه می‌دارند و بیشترشان هم اطلاعات را با سایر داده‌های جمع‌آوری شده از کاربر (مثل تاریخچه جستجوها و خریدهای اینترنتی) ترکیب می‌کنند.

این یعنی نه‌تنها اطلاعات خصوصی شما از چشم شرکت‌های سازنده پنهان نیست، بلکه خطر نشت اطلاعات هم وجود دارد و شاید آنچه امروز برای هوش مصنوعی می‌نویسید، فردا به دست هکرها و مهاجمان بیفتد.

🔸 چه اطلاعاتی را در اختیار هوش مصنوعی نگذاریم؟
اگر از چت‌بات‌های هوش مصنوعی استفاده می‌کنید، در اینجا به مواردی اشاره می‌کنیم که باید از اشتراک‌گذاری آن‌ها جداً خودداری کرد:

اطلاعات ورود به حساب‌های کاربری
کاملاً بدیهی است که هرگز نباید نام کاربری و رمز عبور خود را در اختیار یک چت‌بات بگذارید؛ همین موضوع شامل آپلود فایل‌هایی که حاوی این اطلاعات هستند نیز می‌شود.

این را هم فراموش نکنید که هوش مصنوعی عملکرد ضعیفی در تولید رمزهای عبور امن دارد. به‌جای آنکه تولید رمز را به هوش مصنوعی بسپارید، از ابزارهای مدیریت رمز عبور (Password Manager) مثل بیت‌واردن استفاده کنید یا اینکه سراغ تکنولوژی Passkey بروید.

اطلاعات مالی
چت‌بات‌ها کارشناس امور مالی نیستند. هرگز نباید اسناد مالی یا داده‌های مربوط به وضعیت اقتصادی شخصی خود را در این پلتفرم‌ها وارد کنید. از جمله اطلاعات حساس می‌شود به صورت‌حساب‌های بانکی، شماره کارت اعتباری، اطلاعات سرمایه‌گذاری، شماره حساب و موجودی حساب‌ها اشاره کرد. اشتراک‌گذاری جزئیات مالی در محیط‌های ناامن، خطر سرقت، کلاهبرداری و فیشینگ را به‌شدت بالا می‌برد.

پرونده‌های پزشکی
هوش مصنوعی پزشک نیست و نباید برای توصیه‌های درمانی به آن اتکا کنید. اطلاعات پزشکی خود را فقط در اختیار پزشک حاذق بگذارید و فقط از انسان‌ها راهنمایی درمانی بگیرید! در صورت آپلود اسناد پزشکی، نه‌تنها سوابق درمانی شما تبدیل به خوراکِ تعلیمِ هوش مصنوعی می‌شوند، بلکه اطلاعات‌تان در معرض خطر نشت قرار می‌گیرد.

اطلاعات هویتی
پیام‌های شما به هوش مصنوعی هرگز نباید شامل اطلاعاتی مانند نام و نام خانوادگی، آدرس، ایمیل، شماره تلفن، تاریخ تولد، شماره ملی، شماره پاسپورت یا هر داده دیگری باشد که بتوان از آن برای سرقت هویت استفاده کرد.

اطلاعات عمومی سلامت
علاوه بر مخفی نگه داشتن سوابق حساس پزشکی، باید از ارائه اطلاعاتِ ظاهراً بی‌خطر راجع به سلامتی خود که می‌توانند برای «پروفایل‌سازی» استفاده شوند هم خودداری کنید.

گزارش استنفورد اشاره می‌کند که چت‌بات می‌تواند از دلِ درخواست شما برای «دستور غذای مناسب بیمار قلبی»، وضعیت سلامت شما را استنتاج کند؛ اطلاعاتی که ممکن است روزی در دسترس شرکت‌های بیمه یا مهاجمان قرار بگیرد. همین محافظه‌کاری را باید نسبت به اطلاعات مربوط به سلامت جنسی و داروهای مصرفی هم داشته باشید.

مشکلات سلامت روان
چت‌بات شما روان‌درمانگر هم نیست! عملکرد هوش مصنوعی در زمینه سلامت روان، در بهترین حالت «بی‌فایده» و در بدترین حالت «آسیب‌زا» بوده است. حتی با وجود به‌روزرسانی‌هایی که برای محافظت از کاربران در شرایط بحرانی انجام شده، چت‌بات‌ها هنوز هم جایگزینی برای حمایت انسانی واقعی نیستند.

عکس‌های شخصی
این روزها خیلی ویرایش تصاویرشان را به هوش مصنوعی می‌سپارند، اما این کار ریسک‌های متعدد دارد. قبل از هر چیز احتمالاً دلتان نخواهد که از عکس‌های شخصی‌تان برای تعلیم هوش مصنوعی استفاده شود. علاوه بر این نباید فراموش کنیم که تصاویر معمولاً حاوی متادیتا (فراداده) و اطلاعاتی مانند موقعیت جغرافیایی و زمان دقیق تصویربرداری هستند.

حداقلی‌ترین کاری که باید انجام دهید این است که تصاویر خودتان یا دیگران (و به‌ویژه کودکان) را در اختیار هوش مصنوعی نگذارید و حواس‌تان به پاک کردن داده‌های پنهان تصاویر هم باشد.

اسناد و مدارک شرکتی
هوش مصنوعی ابزار فوق‌العاده‌ای برای خلاصه‌سازی اسناد، ساخت فایل ارائه، پیش‌نویس کردن ایمیل‌ها و خلاصه انجام سریع‌تر اکثر کارهای اداری است؛ اما هنگام آپلود فایل‌های حاویِ اطلاعاتِ حساسِ شرکت باید بسیار محتاط باشید. حتی ممکن است کارفرمای شما سیاست‌های سخت‌گیرانه‌ای داشته باشد و آپلود فایل‌ها برای هوش مصنوعی را خط قرمز به حساب بیاورد!

🔸 در آخر: کم‌ گوی و گزیده گوی!
همیشه مراقب آنچه با چت‌بات‌های هوش مصنوعی به اشتراک می‌گذارید باشید. در واقع فرض را بر این بگذارید که تک‌تک کلمات‌تان ذخیره و توسط شخصی دیگر خوانده می‌شوند! اگر این نکته مهم را فراموش نکنید، ناخودآگاه احتیاط بیشتری به خرج می‌دهید و از اشتراک‌گذاری اطلاعات شخصی و هویتی پرهیز می‌کنید. ضمناً اکثر مدل‌های فعلی، «تنظیمات حریم خصوصی» هم دارند و برای مثال می‌توان از اشتراک‌گذاری داده‌ها برای تعلیم هوش مصنوعی انصراف داد؛ از این گزینه‌ها استفاده کنید.

✍️ شایان ضیایی

#حریم_خصوصی

[Mahmood Feiz @MahmoodFeiz]

صبح زیبای همه عزیزان بخیر

[Mahmood Feiz @MahmoodFeiz]

https://t.co/G3T5cgu4bx

[Mahmood Feiz @MahmoodFeiz]

به پیروزی امید که نه، باور داشته باشید.

[Mahmood Feiz @MahmoodFeiz]

@SsSJJames یا الان یا دقیقا بعد از فینال جام جهانی

[Mahmood Feiz @MahmoodFeiz]

@AkhoundiAbbas خوب است.
پیشنهاد می‌کنم احسان علیخانی میزبان باشه. یهو پزشکیان بیاد از پشت سر چشمای ترامپ رو بگیره بگه: من کیم؟

[Mahmood Feiz @MahmoodFeiz]

@sadeghZibakalam استااااد!
میشه ۷۲ سال

[Aliasghar Honarmand | علی اصغر هنرمند @aahonarmand]

مهم:

طی چند وقت اخیر، مطالب آموزشی مفید و متنوعی (در قالب مقاله، ویدیو و پی‌دی‌اف) درباره «بحران و شرایط اضطراری» توسط تیم نوشدارو تهیه شده است.

شاید بتوان گفت این جامع‌ترین محتوای در دسترس به زبان فارسی است که به رایگان در اختیار شما قرار دارد.

۱/۴

[NooshDaroo | نوشدارو @NooshDaroo_web]

در زمان قطع برق و آب، برای تامین نیازهای ضروری چه کنیم؟

#بحران_و_شرایط_اضطراری

[Bahman Babazadeh|بهمن بابازاده @Bahman_Babazade]

روزبه نعمت الهی با همخوانی مادرش "فرشته جواهری"، قطعه "رقص شعله ها" را منتشر کرده و نوشته: "وای از آهِ مادران داغدیده، بلند شو ایرانِ باشکوه من، بلند شو...".

بسیار زیبا و احساسی

[Mahmood Feiz @MahmoodFeiz]

آسنترا نایاب شده. لطفا قبل از پیدا کردن جایگزین از chatgpt با پزشک صحبت کنید.

[Mahmood Feiz @MahmoodFeiz]

به پیروزی امید که نه، باور داشته باشید.

[Mahmood Feiz @MahmoodFeiz]

https://t.co/46030o8JYz

[Bahman Babazadeh|بهمن بابازاده @Bahman_Babazade]

رضا بهرام با بازخوانی و انتشار #روزای_روشن از #هایده، نوشته: این روزها، نه توان خواندنی بود برای ابراز همدردی و نه کلامی به زبانم می آمد که غم درون سینه ام را بیان کند…
بدون عزیزانمان، دیگر هیچ چیز شبیه سابق نخواهد شد.

(این ویدئو در بیست ساعت ۲۰ میلیون بازدید گرفته).

[NooshDaroo | نوشدارو @NooshDaroo_web]

چگونه روی یک کامپیوتر معمولی، هوش مصنوعی آفلاین داشته باشیم؟

تا همین اواخر، تصور بر این بود که استفاده از چت بات‌ های هوش مصنوعی نیازمند اتصال دائمی به اینترنت و سیستم‌های گران‌قیمت است. خوشبختانه، امروزه ابزارهایی توسعه یافته‌اند که به شما اجازه می‌دهند قدرت هوش مصنوعی را مستقیماً روی کامپیوتر شخصی خودتان داشته باشید. مهم‌ترین ویژگی این روش آن است که حتی روی سیستم‌های معمولی و بدون نیاز به اینترنت نیز کار می‌کند و حریم خصوصی شما را به طور کامل حفظ می‌نماید. در این میان، Ollama به عنوان یکی از ساده‌ترین و کارآمدترین ابزارها شناخته می‌شود و ما در این راهنما، شما را قدم‌به‌قدم با نصب و استفاده از آن آشنا خواهیم کرد.

🔸 اولاما (Ollama) چیست؟
اولاما یک ابزار رایگان و بسیار کارآمد است که به شما اجازه می‌دهد مدل‌های هوش مصنوعی را به‌سادگی روی کامپیوتر شخصی خود نصب و اجرا کنید. در واقع، اولاما مانند یک مدیر برنامه در پس‌زمینه سیستم شما کار می‌کند و تمام کارهای فنی مانند دانلود، راه‌اندازی و مدیریت مدل‌ها را برایتان انجام می‌دهد. به‌این‌ترتیب، شما می‌توانید بدون نیاز به دانش فنی پیچیده، از قدرت هوش مصنوعی به‌صورت آفلاین و با حفظ کامل حریم خصوصی لذت ببرید.

آموزش نصب اولاما
برای شروع، ابتدا باید برنامه اصلی اولاما را دانلود و نصب کنیم. این فرایند کاملاً سرراست و ساده طراحی شده است.

۱. به وب‌سایت رسمی www.ollama‌.‌com بروید؛

۲. در بخش Download، گزینه‌ مناسب سیستم‌عامل خود (ویندوز یا مک) را برای دانلود انتخاب کنید؛

۳. فایل دانلود شده را اجرا و مراحل نصب را که تنها شامل یک کلیک است، دنبال کنید؛

۴. پس از اتمام، برنامه اولاما به‌صورت خودکار برای شما باز خواهد شد.

نکته: نسخه‌های جدید اولاما دارای یک محیط گرافیکی کامل هستند. این یعنی دیگر نیازی به نصب یک رابط کاربری جداگانه (مانند Open WebUI) ندارید و خود برنامه اولاما به‌تنهایی برای دانلود مدل‌ها و چت کردن کافی است.

توصیه: پیش از شروع نصب اطمینان حاصل کنید که سیستم‌عامل شما ویندوز ۱۰ (بالاتر) یا macOS 14 Sonoma (بالاتر) باشد. همچنین، پیشنهاد می‌کنیم حداقل ۱۰ گیگابایت فضای خالی روی دیسک خود داشته باشید.

توجه: در حال حاضر، دسترسی به وب‌سایت رسمی اولاما ممکن است نیازمند ابزارهای تغییر IP باشد. اولویت همیشه با دانلود مستقیم از سایت اصلی است، اما اگر با محدودیت مواجه شدید، برخی از وب‌سایت‌های معتبر ایرانی نیز فایل نصبی آن را برای دانلود قرار داده‌اند که می‌توانید با جستجو، آن‌ها را پیدا کنید.

🔸 آموزش اضافه کردن مدل‌های هوش مصنوعی به اولاما
نرم‌افزار اولاما به‌خودی‌خود تنها یک بستر اجرایی است و برای شروع گفتگو، نیاز دارید تا مدل‌های هوش مصنوعی مورد‌نظر خود را به آن اضافه کنید. در ادامه، نحوه دانلود و فعال‌سازی این مدل‌ها را به دو روش ساده (از طریق محیط برنامه و خط فرمان) بررسی می‌کنیم تا بتوانید بلافاصله استفاده از هوش مصنوعی را آغاز کنید.

روش اول: از طریق محیط گرافیکی اولاما (ساده‌ترین راه)
برای افزودن یک مدل جدید به کتابخانه خود، می‌توانید از طریق محیط اصلی برنامه اقدام کنید. این روش به شما اجازه می‌دهد تا مدل‌ها را مستقیماً از داخل رابط کاربری دانلود و فعال نمایید.

۱. ابتدا وارد برنامه اولاما شوید؛

۲. در باکس چت، از منوی کشویی، مدل موردنظر خود را انتخاب کنید؛

۳. پس از انتخاب مدل، یک پیام تستی ارسال کنید؛

۴. در این لحظه، اولاما شروع به دانلود مدل موردنظر می‌کند؛

۵. پس از تکمیل دانلود، علامت دانلود از کنار اسم مدل حذف می‌شود؛

۶. ازاین‌پس می‌توانید با مدل انتخابی خود کار کنید.

به‌این‌ترتیب، مدل جدید با موفقیت به کتابخانه شما اضافه شده و آماده استفاده است.

روش دوم: استفاده از ترمینال (سریع و حرفه‌ای)
این روش در تمام سیستم‌عامل‌ها (ویندوز، مک و لینوکس) یکسان عمل می‌کند و مدل دانلود شده بلافاصله به محیط گرافیکی شما اضافه می‌شود.

۱. باز کردن ترمینال
• در ویندوز: کلید Win را بزنید، در باکس سرچ، cmd را تایپ کنید و اینتر را بزنید.

• در مک (macOS): کلیدهای Command + Space را بزنید، تایپ کنید Terminal و اینتر را بزنید.

• در لینوکس: معمولاً با کلیدهای Ctrl + Alt + T ترمینال باز می‌شود.

۲. وارد کردن دستور دانلود
کافی‌ست دستور زیر را تایپ کرده و کلید Enter را بزنید:

ollama run [model-name]

مثال برای دانلود مدل سبک Phi-3

ollama run phi3

به همین سادگی! اولاما شروع به دانلود می‌کند و به‌محض تمام‌شدن، آن مدل در فهرست برنامه گرافیکی شما ظاهر می‌شود و می‌توانید با آن چت کنید.

🔸 کدام مدل را برای شروع دانلود کنم؟
انتخاب مدل هوش مصنوعی، دقیقاً مانند تنظیمات گرافیکی در بازی‌های کامپیوتری است؛ شما باید گزینه‌ای را انتخاب کنید که با قدرت سخت‌افزارتان هماهنگ باشد. اصلی‌ترین فاکتور در این انتخاب، اندازه پارامتر مدل است. پارامتر را به زبان ساده، مانند حجمِ مغزِ هوش مصنوعی در نظر بگیرید. هرچه این عدد (که با B به معنی میلیارد مشخص می‌شود) بزرگتر باشد، مدل دانش بیشتر و توانایی استدلال بالاتری دارد، اما در مقابل، سنگین‌تر شده و به منابع بیشتری (به خصوص رم) نیاز پیدا می‌کند.

• اگر یک سیستم خانگی یا لپ‌تاپ معمولی با رم حدود ۴ تا ۸ گیگابایت دارید، سراغ مدل‌های 1B تا 4B بروید؛ این مدل‌ها سبک هستند و برای چت، خلاصه‌سازی و کارهای ساده کاملاً کافی‌اند.

• اگر سیستم‌تان متوسط است، یعنی ۱۶ تا ۳۲ گیگابایت رم یا یک GPU معمولی دارید، بهترین انتخاب مدل‌های 7B تا 12B هستند؛ این بازه بهترین تعادل بین کیفیت پاسخ و مصرف منابع را دارد و برای اکثر کاربران منطقی‌ترین گزینه است.

• در صورتی که سیستم قوی با GPU قدرتمند، VRAM بالا و حداقل ۶۴ گیگابایت رم دارید، می‌توانید سراغ مدل‌های 27B بروید که پاسخ‌های دقیق‌تر و پایدارتر تولید می‌کنند.

• مدل‌های خیلی بزرگ مثل 70B یا 120B معمولاً برای اجرای لوکال طراحی نشده‌اند و بیشتر مناسب سرورها و دیتاسنترها هستند، نه استفاده‌ی خانگی.

🔸 انتخاب طلایی برای شروع؛ Gemma 3 (نسخه 4B)
اگر می‌خواهید فقط یک مدل دانلود کنید و خیال خودتان را راحت کنید، بدون هیچ شکی Gemma 3:4B را انتخاب کنید. این مدل برای کسانی که سیستم‌های قدیمی، لپ‌تاپ‌های اداری یا حتی سیستم‌هایی با ۴ گیگابایت رم دارند، حکم نجات‌بخش را دارد.

نام مدل:
Gemma 3 4B (نسخه ۴ میلیارد پارامتری)

توسعه‌دهنده:
گوگل

عملکرد:
مشابه GPT-4o mini

فضای رم مورد نیاز:
حداقل ۳.۴ گیگابایت (اجرای عالی روی سیستم‌های ۸ گیگ و قابل قبول روی ۴ گیگ)

فضای موردنیاز:
۳.۳ گیگابایت (سبک و کم‌حجم)

تخصص‌ها و قابلیت‌ها:
• پشتیبانی بسیار خوب از زبان فارسی
پاسخگویی به سؤالات عمومی و دانش‌محور
• خلاصه‌سازی متون طولانی
• کدنویسی سبک و کمک به برنامه‌نویسی
• قابلیت OCR (تشخیص و استخراج متن از تصاویر و اسناد)

مناسب برای:
سیستم‌های خانگی ضعیف، لپ‌تاپ‌های اداری قدیمی، و کاربرانی که سرعت پاسخگویی بالا برایشان اولویت دارد.

برای نصب این مدل، کافی‌ست در کادر دانلود مدل در محیط برنامه، در باکس مربوط به مدل‌ها gemma3:4b را پیدا کنید یا ترمینال را باز کرده و دستور زیر را اجرا نمایید.

ollama run gemma3:4b

خوب است بدانید: Gemma 3 نام یک خانواده از مدل‌های هوش مصنوعی ساخت گوگل است که در اندازه‌های مختلفی (از 1B تا 27B) عرضه شده‌اند. این تنوع به کاربران اجازه می‌دهد تا بسته به قدرت سخت‌افزار خود، بهترین مدل را انتخاب کنند. نسخه 4B، متعادل‌ترین و محبوب‌ترین عضو این خانواده برای اجرا روی کامپیوترهای شخصی است.

🔸 نگاهی به سایر مدل‌های محبوب
در حالی که Gemma 3 یک نقطه شروع فوق‌العاده است، دنیای هوش مصنوعی پر از مدل‌های متنوع با تخصص‌های مختلف است. ممکن است شما به مدلی برای کدنویسی نیاز داشته باشید یا سیستمی قوی‌تر در اختیار دارید و به دنبال هوش بیشتری هستید. در جدول زیر، چند مدل محبوب دیگر را به صورت خلاصه معرفی کرده‌ایم تا بتوانید بهترین ابزار را برای نیاز خود پیدا کنید.

🔸 جمع‌بندی
در نهایت، Ollama این امکان را فراهم می‌کند که حتی روی سیستم‌های ضعیف و متوسط نیز بتوان از مدل‌های هوش مصنوعی محلی استفاده کرد. با انتخاب مدل‌های سبک و تنظیم درست منابع، بدون نیاز به سخت‌افزار قدرتمند می‌توان به تجربه‌ای کاربردی و قابل‌قبول دست یافت.

توصیه ما این است که همیشه یک نسخه از اولاما را به همراه یکی از مدل‌های سبک و کارآمد روی سیستم خود آماده داشته باشید. در شرایطی که دسترسی به شبکه محدود است یا زمانی که برای کار با اطلاعات حساس به یک محیط ایزوله نیاز دارید، داشتن یک هوش مصنوعی محلی، یک مزیت کلیدی و اطمینان‌بخش خواهد بود.

🔸 سوالات متداول
۱. ارور EOF یا Connection Refused یعنی چه؟
این یعنی موتور برنامه به دلیل پر شدن حافظه رم (RAM) یا تداخل آنتی‌ویروس بسته شده است. سیستم را ری‌استارت کنید و پس از روشن شدن، سراغ مدل‌های سبک‌تر (مثل Gemma) بروید.

۲. دانلود مدل ارور می‌دهد یا گیر می‌کند، چه کار کنم؟
احتمالاً فایل به دلیل قطعی اینترنت ناقص دانلود شده است. با دستور ollama rm [model-name] فایل خراب را حذف کنید و مجدداً دکمه دانلود را بزنید.

۳. آیا بدون کارت گرافیک قوی هم می‌توانم استفاده کنم؟
بله، کاملاً. مدل‌های پیشنهادی (مثل Gemma 3) طوری طراحی شده‌اند که روی پردازنده اصلی (CPU) و سیستم‌های معمولی هم با سرعت بالا اجرا می‌شوند.

۴. آیا این برنامه به اینترنت نیاز دارد و اطلاعاتم را می‌فرستد؟
خیر، پس از دانلود مدل، همه چیز کاملاً آفلاین کار می‌کند. تمام پردازش‌ها روی سیستم خودتان انجام می‌شود و هیچ اطلاعاتی به خارج ارسال نمی‌گردد.

۵. چرا وقتی اولاما در حال کار است، سیستمم کند می‌شود؟
اجرای یک مدل هوش مصنوعی، مانند اجرای یک بازی سنگین، از منابع پردازنده و رم استفاده می‌کند. برای عملکرد بهتر، برنامه‌های سنگین دیگر (مانند مرورگر با تب‌های زیاد) را در حین استفاده ببندید.

۶. چرا مدل از اخبار امروز یا قیمت دلار خبر ندارد؟
این مدل‌ها به اینترنت دسترسی ندارند و دانش آن‌ها محدود به اطلاعاتی است که تا زمان ساخته شدنشان (مثلاً سال ۲۰۲۳) وجود داشته است. آن‌ها شبیه یک دایره‌المعارف چاپ شده عمل می‌کنند.

۷. چطور مدل دانلود شده را حذف کنم؟
برای حذف یک مدل و آزاد کردن فضا، باید از ترمینال (CMD) استفاده کنید. کافیست دستور ollama rm [نام-مدل] را وارد نمایید. برای مثال، برای حذف مدل phi3، دستور ollama rm phi3 را اجرا کنید.

۸. چرا پاسخ اولین سوال من خیلی طول می‌کشد، اما جواب‌های بعدی سریع است؟
وقتی اولین سوال را می‌پرسید، اولاما باید تمام فایل چند گیگابایتی مدل را از روی دیسک به حافظه رم (و VRAM کارت گرافیک) منتقل کند. این کار زمان‌بر است، اما به محض اینکه مدل بارگذاری شد، برای سوالات بعدی در حافظه باقی می‌ماند و پاسخ‌ها تقریباً آنی خواهند بود.

۹. آیا اولاما مکالمات قبلی من را به خاطر می‌آورد؟
بله، اما با یک محدودیت. هر مدل یک حافظه کوتاه‌مدت دارد. تا زمانی که مکالمه شما در محدوده این پنجره باشد (مثلاً ۲۰۴۸ کلمه)، مدل همه چیز را به یاد می‌آورد. اما اگر گفتگو خیلی طولانی شود، اوایل آن را فراموش می‌کند تا بتواند روی اطلاعات جدیدتر تمرکز کند.

۱۰. در نام مدل‌ها، حرف B (مثل 4B) به چه معناست؟
B مخفف Billion (میلیارد) و نشان‌دهنده تعداد «پارامترهای» مدل است. هرچه این عدد بزرگتر باشد، مدل معمولاً هوشمندتر اما سنگین‌تر است و به رم بیشتری نیاز دارد.

۱۱. وقتی یک مدل هوش مصنوعی را دانلود می‌کنم، کدام نسخه مدل دانلود می‌شود؟
اولاما به صورت خودکار بهینه‌ترین نسخه فشرده‌شده (Quantized 4-bit) را برای شما دانلود می‌کند. این کار باعث می‌شود مدل روی سیستم‌های معمولی با رم کمتر، روان و سریع اجرا شود.

۱۲. تفاوت نسخه‌های q4، q8 و … در چیست؟
این‌ها سطح فشرده‌سازی (Quantization) مدل را نشان می‌دهند. هرچه عدد q کمتر باشد (مثل q4)، مدل کم‌حجم‌تر و سریع‌تر است، اما دقت آن ممکن است کمی کاهش یابد. نسخه q4 بهترین تعادل را دارد.

۱۳. چطور بفهمم یک مدل برای سیستم من مناسب است؟
قانون کلی این است که مقدار رم سیستم شما باید کمی بیشتر از حجم فشرده‌شده مدل باشد. برای مثال، یک مدل 7B (با حجم حدود ۵ گیگ) برای اجرا روی سیستمی با ۸ گیگابایت رم مناسب است.

۱۴. چطور تمام مدل‌هایی که نصب کرده‌ام را ببینم؟
ترمینال (CMD) را باز کرده و دستور ollama list را اجرا کنید. این دستور، لیستی از تمام مدل‌های نصب شده روی سیستم شما را به همراه حجم آن‌ها نمایش می‌دهد.

۱۵. چطور اطلاعات یک مدل خاص (مثل نسخه فشرده‌سازی) را ببینم؟
برای دیدن جزئیات فنی یک مدل، در ترمینال دستور ollama show [نام-مدل] را بزنید. این دستور «شناسنامه» مدل را نشان می‌دهد و می‌توانید بفهمید دقیقاً کدام نسخه را دارید.

۱۶. چطور مدل‌هایی که در لیست برنامه نیستند را نصب کنم؟
لیست برنامه فقط یک پیشنهاد است. شما می‌توانید نام هر مدلی از کتابخانه اولاما جستجو کنید یا از دستور ollama run [model-name] در ترمینال استفاده نمایید.

۱۷. با اینترنت نامطمئن ایران، آیا راهی برای دانلود مدل‌های حجیم با قابلیت Resume Support هست؟
بله، اما نه با دستور مستقیم اولاما. بهترین راه این است که با یک نرم‌افزار مدیریت دانلود (Download Manager)، فایل مدل (.gguf) را از سایتی مثل Hugging Face دانلود کنید. سپس آن فایل را به اولاما اضافه نمایید.

با تشکر از شهرام شهبازی

✍️ دانیال طبایی

#ابزارها_و_افزونه‌ها

[Mahmood Feiz @MahmoodFeiz]

هم باشگاهی من.
بسیار محترم و بزرگ جمع بود.
امروز عکس و حلواش رو گذاشته بودن تو باشگاه
فرزند وطن، جاویدنام