@Maryam60658279 ز شرم عشق اگر به ره ببینمت ندانم چگونه از برابر تو بگذرم من
نه می دهد دلم رضا که بگذرم ز عشقت نه طاقتی که بر رخ تو بنگرم من...
#حدیث_آشنایی#پوران
“اخراجش نکردند، گفتند نیازی به تخصص تو نداریم”
از آخرین متخصصان خط میخی تمدن ایلامی در جهان بود و اولین ایرانی که استوانه کوروش را از زبان بابلی به فارسی ترجمه کرد.
همو که ارنست هرتسفلد، باستانشناس بزرگ جهان برایش نوشت:
«با کوشش او دری به سوی فرهنگ ناشناخته ایران دورهی هخامنشی در برابر چشمان شیفتگان تاریخ تمدن گشوده شد»
همو که سالها پس از اخراجش از دانشگاه به صاعقهی حکومت ِسفلگان و به نام “انقلاب فرهنگی” در جواب؛
چرا شما تاریخ ایلام را نمینویسید؟
به نشریهی “رشد آموزش تاریخ” گفت؛
برای این که در این سالها، کتابها و تحقیقات بسیار زیادی در خارج از کشور در این موضوع به چاپ رسیده است.
«و من متأسفانه به علت اُفت ریالی به آنها دسترسی ندارم و دیگر آن طور که باید قادر به خرید کتاب نیستم.
اگر من بنویسم مسؤولیت شاقی به گردن من است و باید هیچ خارجی نتواند حتی در یک کلمه کاربردی ایرادی بر من بگیرد.
اما من به خاطر دسترسی نداشتن به مدارک نمیتوانم خیلی چیزها را بنویسم»
وقتی در آستانهی ۴۰ سالگی، او را در سال ۱۳۵۸ از دانشگاه و بنیاد فرهنگ ایران اخراج کردند، به او گفته بودند؛
«اخراجت نمیکنیم، مازادت اعلام میکنیم»
در حقیقت این پرفسور عبدالمجید ارفعی نبود که در حکومت شبزدگان، مازاد اعلام شد،
این تاریخ و فرهنگ مردمان این سرزمین بود که مازاد شد! /۱
واژه گان بسیاری در زبان فارسی هستند که امروزه ديگر به کار نمی روند.
اما هستند و بسیار هم زیبا هستند و در قديم هم بودند و درمتون قديمی جايگاه ويژه ی خود را داشتند.
ای کاش در فرهنگستان ها سطح مطالعه بالاتر برود و به جای «واژه سازی»، « واژه يابی» رايج شود، آن وقت گنجينه هايی از واژه گان اصيل فارسی کشف خواهد شد که خيلی از اين کلماتی که ساخته می شود، خوش طنين ترند.
برای نمونه به چندی از آنها و شاهدشان در شعر و نثر قديم اشاره می شود تا خودتان داوری بفرمایید و ببینيد آنکه فراموش شده زيباتر است يا آنکه امروزه استفاده می کنيم:
ره نامه = نقشه ی جغرافيا
ز خاقان بپرسيد کاين شهر کيست
به «ره نامه »در، نام اين شهر چيست ؟ (نظامی)
گرمابه زدن = حمام رفتن
گرمابه زد و لباس پوشيد
آرام گرفت و باده نوشيد (نظامی)
خموشانه = حق السکوت
خواجه امير را «خموشانه »داد و زبان گويای او را ساکت کرد. (تاريخ اولجايتو)
صد دگر به «خموشانه »می دهم رشوت
نه بهر من ، ز برای خدای را زنهار ( انوری)
پُرسه = تعزيت
وارث ديگر ندارم ای محبت پيشگان
چون بميرم پُرسه ی پروانه و بلبل کنيد (سالک يزدی)
خشک بند= پانسمان
جراحان را حاضر گردانيد تا جراحات را «خشک بند» کردند.(تاريخ ابن بی بی)
شب خانه = آسايشگاه فقرا در شب .جايی که بزرگان و شاهان برای تنگدستان می ساختند تا شب را در آنجا به سر برند
بنا کرد و نان داد و لشکر نواخت
شب از بهر درويش «شب خانه» ساخت ( سعدی )
زاد = سن و سال
مردی جوان و «زاد»ش، زير چهل وليکن
سنگين چو سنگ پيری،ديرينه و معمر ( فرخی )
دوده = آل، تبار
همه مرز ايران پر از دشمن است
به هر «دوده» ای ماتم و شيون است ( فردوسی)
آژير = آگاه ، هوشيار
سپه را نگهدار و «آژير »باش
شب و روز با ترکش و تير باش ( فردوسی)
آسمانه = سقف اتاق
تا همی آسمان توانی ديد
آسمان بين و «آسمانه» مبين ( عماره )
بريزيدن = ريزريز شدن ، متلاشی شدن
آن مردگان در آن چهار ديوار بماندند ساليان بسيار و جمله «بريزيدند» و خاک شدند. (ترجمه ی تفسير طبری)
جنابه = همزاد، دو قلو،دو کودک که به يک بار از مادر زاده شوند
دو قلو واژه ای ترکی است و مرکب از دوق / دوغ / دُغ ) به معنای زادن و ( لو ) که علامت نسبت در ترکی است . جای تأسف بسيار است که حتا رسانه های گروهی گسترده و معتبر امروز هم به اشتباه کلمه ی (دو) را عدد فارسی (2) می پندارند و بر اساس آن واژگان سه قلو ، چهار قلو ، پنج قلو و ... را هم می سازند !
قصه چه کنم که در ره عشق
با محنت و غم «جنابه» زاديم (سنايی)
#پیرایه_یغمایی
https://t.co/IELzn1aycj