Norbu Tulga

Graphic designer, Communication Specialist
Creative Hub I Next Media Group, MSE Agency

[Altai Khangai @AltaiKh]

Аавын минь оюутан ахуйн багш, хөдөлмөрийн гараа руу нь хөтөлсөн Б.Чимид багшийг би бага ахуйгаасаа мэддэг, хүндэлж явдаг. Цагаан сар болгоноор аав ээжтэйгээ гэрт нь очиж золгодог, хааяа хөдөө гадаа явахад нь хамт явдаг байв. Сүүлд МУИС-ийн Хууль зүйн сургуулийг төгсөхөд улсын шалгалтыг маань авч байсан. Тэр их хүмүүний хэлсэн үгнүүдийг ишэлсэн товхимлыг эргүүлж суухдаа заримыг нь Та бүхэнтэйгээ хуваалцья хэмээн бодов.

- Хүнтэй эвтэй, хүнд ач тустай явахыг эрхэмлэ. Хүний хэлэхээс нэгийг бодох нь чухал байдаг. Элдэв хов живэнд автах хэрэггүй. Муулж гоочлохыг бүр хэрэгсэхийн ч хэрэггүй. Улам хашир сууж, хэн болохоо үзүүлэхийн төлөө чамбайран тэмцэх нь чухал.

- Хүнд буруу бүү тох. Өөрийнхөө амьдралын асуудал бүрийг өөрийн ухаан, биеэр хариуц.

- Ажил үнэн голоосоо хичээн хийсэн хүн тэр хэмжээгээрээ боловсрол олдог юм шүү.

[Norbu Tulga @NorbuTU]

“Монгол Наадам” медаль худалдаанд гарлаа. 88012667

[Ganzorig Vanchig (aka Vinzo) @ganzorigv]

Энэ залууг Э.Молор-Эрдэнэ гэнэ. 2019 онд ХААИС-ийн Загас үржүүлэг, технологийн ангийг цор ганцаараа төгсөж байв. Ганцхан элсэгчтэй учраас ангийг нь хаах гэж сургуулиас нь хэд хэд оролдсон ч хүсэлт, өргөдөл гаргасаар байгаад ангиа авч үлдээд зогсохгүй гав ганцаараа энэ мэргэжлээрээ төгсөж байжээ. Багаасаа загасанд нугасгүй хайртай байсан ч цэцэрлэгтээ явах дургүй байв. Харин аав нь аквариумтай загасыг нь гэрээс нь аваад цэцэрлэгт нь аваачиж тавьснаар өглөө бүр ихэд дуртай цэцэрлэг рүүгээ явдаг болсон түүхтэй. Мок гэдэг ник нэртэй энэ залуу одоо МУИС дээр “Зэвэг загасны үржлийн үеийн шилжилт хөдөлгөөн” сэдвээр судалгааны ажлаа хийн мастерын зэргээ хамгаалах гэж буй.

Chuluut Tul төсөл дээр Байгалийн загас үржүүлэгчид холбоогоороо 8 жилийн өмнөөс Архангайн Чулуут гол дээр эхэлсэн төслийн хүрээнд 4 сая хадран, зэвэг загас үржүүлэн жарамгай болгон Чулуут голд тавиад байна. Байгаль дээр нэг эм загас жилд 3000 орчим түрс шахдагаас дөнгөж 0.1% нь л нас бие гүйцсэн загас болж амьдардаг ажээ. Байгалийн шалгарал ийм хатуу аж. Харин лабораторийн аргаар үржүүлэг хийн амжилттай жарамгай болгон голд тавих үед энэ магадлал хамгийн багадаа дарай 30% болж өсдөг юм байна. Энэ залуус энэ жилээс эхлэн Булган аймгийн Тэшиг суманд Тавтын голд загас үржүүлэхээр ажиллаж эхэлжээ. 5 сараас эхлээд улаан номд орсон тул загасны үндсэн идэш болох зэвэг, хадран загасны 310 мянган жарамгайгаа өсгөөд тун завгүй ажиллаж байна. Уг нь 750 мянган жарамгай гарах зорилготой байсан ч энэ жил шинэ газар ирж лаборатори энэ тэрээ байгуулаад арай амжсангүй, дараа жилээс шажигнуулна л гэнэ. Энэ хөөрхөн жарамгай нартаа дөнгөж өндөгнөөсөө гарч буй хавчаар хооллон таргалуулан бондойлгож хоёр см болгоод бараг ирэх долоо хоногт Тавтын голд тавьж эх байгальд нь илгээхээр бэлдэж байна. 👏👍🙏

Дараах сайтаар орж үйл ажиллагааны талаар нь дэлгэрэнгүй мэдээлэл авч энэ залуусыг дэмжээрэй!

https://t.co/YnQmV92yh3

https://t.co/jfbyTF7hJV

[Norbu Tulga @NorbuTU]

Соц үеийн буруу Соёмбо-ыг засах хэрэгтэй. Ядаж энэ дээд талын таван хошууг авах хэрэгтэй.

[NTV @NTVmn]

Иргэн Ж.Түмэн-Өлзий: Заамарт энэ мэт хэдэн мянган нүх бий. Мал амьтан унаж үхэхэд цагдаа, орон нутаг нь огт тоодоггүй. Хатуу хариуцлага тооцож, энэ компаниудад сануулга болгоосой гэж хүсч байна

[Г.Лхагвадорж UBN.MN @GanboldLkhagva1]

📣Гаалийн АВЛИГАЧДЫН СҮЛЖЭЭ ганцхан сард хамгийн багадаа 123.8 тэрбумын ХУЛГАЙЛДАГ байжээ ⁉️

АТГ-аас өнгөрсөн 3 сард Гаалийн Ерөнхий газар, Улаанбаатар хотын гаалийн газар, Замын Үүд дэх гаалийн газрын нийт 34 албан тушаалтантай холбоотой авлигын сүлжээг “дэлбэлсэн”. Үүнд 2 аж ахуйн нэгж оролцдог байж. Хуурамч бүрдүүлэлт хийдэг, гаалийн татвараас зугтдаг, гаалийн хяналтын бүсэд биечлэн хяналт хийдэггүй зэрэг маш хорон олон үйлдлүүдээр нийт 50 орчим хүн АТГ-т шалгагдаж эхэлсэн.

Гэтэл энэ шалгалт, хэрэг мөрдөлтийн араас харамсалтай нэг тоо гарч ирж байна.

Энэ нь гаалийнхныг шалгаж эхэлсний дараагийн сарын гаалийн татвар ногдуулалтын хэмжээ 23%-иар буюу 123.8 тэрбум төгрөгөөр нэмэгджээ.

Яагаад өссөн сайн үзүүлэлтийг харамсалтай гэж байгаа юм бэ гэж үү? Яагаад гэвэл сар бүр төсөвт орох ёстой байсан 123.8 тэрбум, магадгүй үүнээс их татварын орлого гаальд шигдсэн хулгайч, авлигачдын гарт орж байжээ.

Намайг хүүхэд байхад л гаалийн тэрбумтан, гаалийн авлигачид гэж яригддаг байсан. Одоо тэд сүлжээ угсарч байгаад бүр төгс хулгайлдаг болжээ.

Гаалийн хүнд суртал, авлига, хулгай дээр Ерөнхий сайд нэг анхаарах цаг болжээ. Цахимжилт гээд ярьдаг зүйлээ гаальд хэрэгжүүлж, гаалийг авлигачдаас чөлөөлмөөр байна ‼️@NyamUchral

@NOcorruptionMGL

[Khurelbaatar Chimed @KhurelbaatarCh]

Дэлхийн алдартай эдийн засагчдыг Та бүхэнд танилцуулж байна:

1. 🇬🇧Адам Смит (1723–1790)
📖 Алдартай бүтээл: Үндэстнүүдийн баялаг (1776)
💡 Гол онол, ойлголтууд: Абсолют давуу тал, Хөдөлмөрийн хуваарь, “Үл үзэгдэх гар”, Чөлөөт зах зээл
⭐ Гол хувь нэмэр: Эдийн засгийн ухааны эцэг. Орчин үеийн эдийн засаг болон классик либерализмын суурийг тавьсан. Чөлөөт худалдаа, өрсөлдөөн, төрийн оролцоо хязгаарлагдмал байхыг онцолсон.

2. 🇬🇧 Давид Рикардо (1772–1823)
📖 Алдартай бүтээл: Улс төрийн эдийн засаг ба татварын зарчмуудын тухай (1817)
💡 Гол онол, ойлголтууд: Харьцангуй давуу тал, Газрын рентийн онол, Буурах өгөөжийн онол
⭐ Гол хувь нэмэр: Харьцангуй давуу талын онолыг хөгжүүлсэн. Орлогын хуваарилалтыг (рент, ашиг, цалин) тайлбарласан. Чөлөөт худалдааг тууштай дэмжигч.

3. 🇬🇧 Томас Малтус (1766–1834)
📖 Алдартай бүтээл: Хүн амын зарчмын тухай эссе (1798)
💡 Гол онол, ойлголтууд: Хүн амын онол, Мальтусын хавх
⭐ Гол хувь нэмэр: Хүн ам хүнсний нөөцөөс хурдан өсдөг гэж үзсэн. Ядуурал болон хүн амын өсөлтийг хязгаарлах хүчин зүйлсийг онцолсон.

4. 🇬🇧 Жон Стюарт Милл (1806–1873)
📖 Алдартай бүтээл: Улс төрийн эдийн засгийн зарчмууд (1848)
💡 Гол онол, ойлголтууд: Утилитаризм, Хор хөнөөлийн зарчим, Төрийн үүрэг
⭐ Гол хувь нэмэр: Классик эдийн засгийг нийгмийн шинэчлэлийн санаатай хослуулсан. Хувь хүний эрх чөлөө, боловсрол, хязгаарлагдмал төрийн оролцоог дэмжсэн.

5. 🇩🇪 Карл Маркс (1818–1883)
📖 Алдартай бүтээл: Капитал (1867)
💡 Гол онол, ойлголтууд: Хөдөлмөрийн үнэ цэнийн онол, Илүүдэл үнэ цэнэ, Ангийн тэмцэл, Түүхэн материализм
⭐ Гол хувь нэмэр: Капитализмыг шүүмжилж, хөдөлмөрийн мөлжлөгийг тайлбарласан. Марксизм болон коммунист онолын үндсийг тавьсан.

6. 🇬🇧 Алфред Маршалл (1842–1924)
📖 Алдартай бүтээл: Эдийн засгийн зарчмууд (1890)
💡 Гол онол, ойлголтууд: Эрэлт ба нийлүүлэлт, Хэрэглэгчийн илүүдэл, Эрэлтийн уян хатан байдал
⭐ Гол хувь нэмэр: Орчин үеийн неоклассик эдийн засгийн үндэслэгч. Эрэлт (ашиг) ба нийлүүлэлт (зардал)-ын шинжилгээг нэгтгэсэн.

7. 🇬🇧 Жон Мейнард Кейнс (1883–1946)
📖 Алдартай бүтээл: Ажил эрхлэлт, хүү болон мөнгөний ерөнхий онол (1936)
💡 Гол онол, ойлголтууд: Нийт эрэлт, Төсвийн бодлого, Үржүүлэгч нөлөө
⭐ Гол хувь нэмэр: Макро эдийн засгийн эцэг. Эрэлт, ажил эрхлэлтийг зохицуулахад төр оролцох ёстой гэж үзсэн.

8. 🇺🇸 Милтон Фрийдман (1912–2006)
📖 Алдартай бүтээл: Капитализм ба эрх чөлөө (1962)
💡 Гол онол, ойлголтууд: Монетаризм, Мөнгөний тооны онол, Чөлөөт зах зээлийн капитализм
⭐ Гол хувь нэмэр: Бага төр, чөлөөт зах зээлийг дэмжсэн. Инфляцад мөнгөний нийлүүлэлтийн үүргийг онцолсон.

9. 🇦🇹 Жозеф Шумпетер (1883–1950)
📖 Алдартай бүтээл: Эдийн засгийн хөгжлийн онол (1911)
💡 Гол онол, ойлголтууд: Инноваци, Бүтээлч устгал, Энтрепренёршип
⭐ Гол хувь нэмэр: Эдийн засгийн хөгжлийг инноваци, бизнес эрхлэгчид хөтөлдөг гэж үзсэн. “Бүтээлч устгал” ойлголтыг нэвтрүүлсэн.

10. 🇮🇳 Амартиа Сен (1933– )
📖 Алдартай бүтээл: Хөгжил бол эрх чөлөө (1999)
💡 Гол онол, ойлголтууд: Чадварын хандлага, Халамжийн эдийн засаг, Нийгмийн сонголтын онол
⭐ Гол хувь нэмэр: 1998 оны Нобелийн шагналт. Хүний хөгжил, эрх чөлөө, тэгш бус байдлыг бууруулахад анхаарсан.

11. 🇦🇹 Фрийдрик Хайек (1899–1992)
📖 Алдартай бүтээл: Боолчлол руу хүрэх зам (1944)
💡 Гол онол, ойлголтууд: Зах зээлийн дэг журам, Аяндаа бий болох дэг, Хязгаарлагдмал төр
⭐ Гол хувь нэмэр: Төвлөрсөн төлөвлөлтийн аюулыг анхааруулсан. Хувь хүний эрх чөлөө, зах зээлийн дэг журмыг хамгаалсан.

12. 🇺🇸 Пол Самуелсон (1915–2009)
📖 Алдартай бүтээл: Эдийн засаг (1948)
💡 Гол онол, ойлголтууд: Неоклассик синтез, IS-LM загвар, Нийтийн эдийн засаг
⭐ Гол хувь нэмэр: Америкийн анхны Нобелийн шагналт эдийн засагч (1970). Микро ба макро эдийн засгийг нэгтгэсэн.

[Triple @abazarragchaa]

Ажлаа зогсоо‼️ 1,8 сая иргэн ундны устай байх нөхцөлийг бүү үгүй хий‼️ @NyamUchral

[Лхамхүүгийн Мөнхбат @L_Munkhbat0528]

STARLINK монголд орж ирээд хэрэглэгч нар Монголын сүлжээгүй газар хаана ч явсан UNLIMITED хэрэглэж байв

гэтэл манай үүрэн Телефоны Интернэт дата зардаг компаниуд
Хэрэглэгчидээ алдаад
Starlink рүү имейл бичсээр

Монголд Starlink UNLIMITED багц байхгүй болчихлоо 😬🤷🏻‍♂️🤦🏻‍♂️

Монголоос бусад бүх оронд
Интернет UNLIMITED хэрэглэж болно❗️

Манай энэ ЦАХИМ ЯАМ❗️
ХАРИЛЦАА ХОЛБООНЫ ЗОХИЦУУЛАХ ХОРОО❗️
энэ тэр ердөө ч нэмэр болдоггүй гэхэд нэрмээс болохгүй хол байгаа ч 🤷🏻‍♂️❗️ @NominChinbat

[Ganbat ⚡️Gabizm @gabigabizm]

Манай туулаа аврагчид энэ аймаар нүсэр барилгын ажлыг бол эсэргүүцэхгүйм бна тэ? Аймаар урт бас нэлээд өндөр хашаалаад туул руугаа түрээд орцон л бна даа!!!

[NaNa @mgl_nana7]

Ж.Баярмаа: Нийслэлийн төсөвт хяналт, шалгалт оруулах шаардлагатай‼️

Туул голын дээгүүр хурдны зам тавихыг Нийслэлийн иргэд, оршин суугчид хүсэхгүй байна‼️

[Gerlee-𝕏 @XGerlee]

Хөөрхий минь ингэж үнэнг ярьсан хүмүүсийн хувь заяа яаж шийдэгддэггийг харуулж дээ 😭🙏🤧

[Ask.mn @Ask_mn]

Байгаль орчны яам Төрийн нарийн бичгийн дарга Ц.Уртнасан Туул гол дотор гүүр барихын тулд Усны тухай хуульд гар дүрэхийг эсэргүүцжээ.

Ц.Уртнасан: "Туулын хурдны зам барина гээд гол усруу дайрч байна. Хамгаалалтын бүсийн 75 метрийг 50 болгоод, одоо бүр хамгаалалтгүй болгочихлоо.

[Enkhbat D @enkhbat]

Зарим хүн Европын том гол мөрөн, тэр бүү хэл, далай дээгүүр тавьсан зам гүүрийг үзүүлээд ийм гоё гээд ярих юм. Гэтэл иргэд зам гүүрт огт санаа зовж яриагүй, харин Туул голоо ярьсаар... Урсац, экологийн даацаар мянга дахин ялгаатай Европын том гол мөрөн, далайг хуурай нутгийн ганц жижиг голтойгоо дүйцүүлж төслөө үндэслэж сурталчилах нь харалган байдал уу, эсвэл улаам цайм мэдэн будилалт уу?

[🌶 ЧинжYY 勇気 @ChinzorigP]

“Хатан туул” Баримтат кино 1989 он
#SaveTuulriver

https://t.co/tYpcfh7F2u

[🇲🇳 Nomadic_life_style 🇲🇳 @MGL_nomadic]

Туул голын дагуух бургасыг устгаж зам тавих нь зөвхөн нэг төрлийн ургамал устаж байгаа хэрэг биш—экосистемийн “5 давхар” тэнцвэрт байдал алдагдана гэж хэлж болно. Доорх нь гол хор хохирлуудыг “5”-ын зарчмаар тайлбарлая:
1. 🌿 Экологийн тэнцвэр алдагдана:
Бургас нь голын эргийн амьтдын орогнох, үүрлэх орчин болдог. Шувууд, шавьж, жижиг хөхтөн амьтад шууд нөлөөлөлд орно.
👉 Энэ нь “амьдралын сүлжээ”-ний нэг зангилаа тасарч байгаатай адил.
2. 🌊 Голын эрэг элэгдэж, үерийн эрсдэл нэмэгдэнэ
Бургасны үндэс нь хөрсийг барьж тогтоодог. Үүнийг авбал:
Эрэг нурна.
Ус булингартана.
Үерийн үед усны урсгал хяналтгүй болно.
👉 Байгальд “5 хуруу шиг” барьж тогтоодог системийн нэг нь алга болно.
3. 🌬️ Агаар, орчны чанар муудна.
Бургас нь:
Тоос шороо шүүнэ.
Чийг барина.
Хотын халалтыг бууруулна.
Тиймээс устгавал Улаанбаатарын аль хэдийн асуудалтай агаар улам дордоно.
4. 💧 Усны чанар доройтно
Бургас нь бохирдлыг шүүж, усыг “байгалийн шүүлтүүр” шиг цэвэрлэдэг.
Үгүй бол:
Химийн бохирдол нэмэгдэнэ.
Усны амьд биетүүд хордож болзошгүй ...
5. 🧠 Соёл, сэтгэлзүйн үнэ цэнэ алдагдана.
Туул гол нь зөвхөн ус биш—Улаанбаатарчуудын амралт, дурсамж, байгальтай холбогдох орон зай.
Бургас бол:
Сүүдэр
Амралтын орчин
Байгалийн гоо зүй
👉 Энэ нь хүний “дотоод таван мэдрэхүй”-д хүртэл нөлөөлдөг.
Дүгнэлт:
Бургасыг устгаж зам тавих нь богино хугацаанд дэд бүтцийн ашиг авчрах ч урт хугацаанд:
Байгаль
Ус
Агаар
Хүн
гэсэн “5 тулгуур систем”-ийг доройтуулах эрсдэлтэй.
Via Otgonbayar L