Steve Jobs'un 2005 yılında Stanford
Üniversitesi'ndeki mezuniyet konuşması:
“Bugün dünyanın en iyi üniversitelerinden birinin diploma töreninde sizlerle birlikte olmaktan onur duyuyorum. Ben üniversiteden hiç mezun olmadım. Doğruyu söylemek gerekirse, mezuniyete en yaklaştığım an da bu an!
Sizlere hayatımla ilgili üç hikaye anlatacağım. Hepsi bu. Büyütülecek birşey değil. Sadece üç hikaye.
Çağın en büyük hastalığı, başarı üzerine kurulmuş bir hayat isteğidir. Hayatın anlamı başarıda değil özgürlüktedir. Sadece başarı için yaşayan insanlar, köle ruhludurlar, özgür olamazlar.
— Rousseau
Sadece ve sadece dünyanın berbat bir yer, insanların korkunç birer canavar olduğunu yayanların amacı sizin başkalarına olan güveninizi (social trust) yok etmek. O güven yok olunca, devran popülistlere kalıyor.
Ne olur kötülüğü yaymakta gösterdiğiniz azmi, iyiliği yaymak için de harcayın! İnsanlara güveni artırmak politik bir zorunluluktur.
Finansal özgürlük için 1 kitap okuma hakkım olsa kesinlikle bu kitabı seçerdim.
Aşağıda yazdığım özet ana fikri yansıtıyor. Ancak kitabı da okumanızı tavsiye ediyorum.
Finansal Başarının Önündeki 3 Engel
1️⃣ Şans faktörü
Herkes Bill Gates’in girişimciliğini över.
Ancak birçok insan Gates’in henüz 1968'de ABD’de bilgisayara erişim sağlayan ilk okullardan birisinde öğrenci olduğunu bilmez. Eğer Gates bu okula gitmiyor olsaydı sizce Microsoft bugün olur muydu? Başarılı insanları taklit etmek bize her zaman fayda sağlamaz çünkü şans faktörünün etkisini bilemeyiz.
Dikkat etmemiz gereken şey insanlar değil, onları başarılı kılan koşullardır.
Yani?
'Urfa'da Oxford vardı da biz mi gitmedik' 😊
2️⃣ Varlıklı olmak ile zengin olmak aynı şey değildir
Varlıklı olmak demek bankada paranızın olması demektir. Yani birikim. Zengin olmak ise gelirinizin yüksek olması demek. Yani gelir/maaş.
İnsanların para harcama alışkanlıklarını dışardan gördüğümüzde varlıklı olduklarını düşünürüz ama bu bize sadece gelirlerinin yüksek olduğunu gösterir. Birikimlerinin ne kadar olduğunu bilemeyiz.
Birçok insanın evi ve arabası aslında bir varlık değil, kredi ile bankaya verilen bir borç senedidir.
3️⃣ Bakış Açımızı Değiştirmek: Para Neden Önemlidir?
Para bize aslında zamanımızı geri almamızı sağlar.
Zamanımıza sahip olmak mutlu olmanın en önemli kriterlerinden birisidir. Eğer zamanınız yoksa istediğimiz hayatı yaşayamayız. Para ile zaman arasındaki dengenin doğru kurulması gerekir. Yeni yapılan bir araştırmaya göre hayatının sonuna yaklaşan kişilerin hemen hemen hiçbirisi ‘keşke daha fazla çalışsaydım’ dememiştir.
Orta vadeli hedefler koyup o hedeflerde bir süre kalmak en doğru yöntem olacaktır.
Peki nasıl başarılı oluruz?
Finansal Başarı İçin 3 Yöntem
1️⃣ Bileşik Faizin Gücü
Bileşik faiz finansal başarının temel taşlarından birisidir.
Bileşik faiz getirisi faizin ana paraya eklenmesi demektir. Böylece anaparanız büyüdükçe faiz getirisi de büyür. Bileşik faizin inanılmaz gücünden faydalanmak için uzun vadeli yatırımlarımızın olması gerekir.
Basit bir hesaplama ile %20 getiri aldığınız bir ürün sadece 4 yıl içinde ikiye, 6 yıl sonra ise 3'e katlanır.
Dünyanın en başarılı yatırımcısı Warren Buffett'ın yıllık ortalaması %22'dir.
2️⃣ Para Biriktirme Önceliği
Para biriktirmenin hayatımızda öncelik olması uzun vadeli birikimlerimiz için olmazsa olmazdır.
Bunu şöyle düşünmek faydalı olacaktır: Maaşınızı aldıktan sonra önce kendinize ödeme yapın. Yani gelecekteki kendinize. Bu miktarın ne kadar olduğu çok önemli değil. Gelirinizin %1'i bile olsa önce kendinize ödeme yapın ve bu miktarı uzun vadeli yatırımlarınıza yönlendirin.
Ben mesela önce kendime ve çocuklarıma ödeme yapıyorum. Yani biraz da onların geleceği için para biriktiriyorum (eğitim masrafları vs)
3️⃣ Kötü Günlere Hazırlıklı Olun
Yatırımlarınızın hepsini riskli varlıklara (kripto ya da hisse senetleri) koymayın.
Görece daha güvenli yatırım araçlarını da (nakit, vadeli mevduat hesabı ya da tahvil) risk toleransınıza göre kullanın. Ekonomide beklenmedik bir şok gerçekleştiğinde elinizdeki nakiti görece fiyatı düşen varlıklara yatırım yaparak değerlendirebilirsiniz.
Yani yatırımlarınız tek bir risk faktörüne bağlı olmasın.
Peki doğru yatırım nasıl yapılır?
Bireysel Yatırım Stratejisini Doğru Yapmanın 3 İpucu
1️⃣ Gelecekteki Planlarınız Değişebilir
Geleceğe yönelik planlar yaparken (koşulların değişmeyeceğimizi düşünürüz.
10–20 sene sonra kendimizi nerede hayal ediyorsak, ona göre bir strateji geliştiririz. Ancak bu çoğu zaman geçerli değildir. Hayatta birçok şey değişir. Bununla beraber yatırım stratejimiz de de planlar çerçevesinde değişmelidir.
Ancak bu planları yatırımlardaki getirinin değişmesi nedeniyle değil, bizim hayata dair planlarımız değiştiği için yapmalıyız.
2️⃣Mantıklı Değil, Makul Planlar Yapın
Mantıklı stratejinin temelinde daha fazla getiri vardır.
Ancak uzun vadede başarılı planlar genelde sadık kalınan, yani makul planlardır. Olabildiğince basit ve başarılı olma ihtimali yüksek planların hayata geçmesi sizi daha da motive edecektir.
Mesela Bitcoin yatırımından %500 yerine %150 getiri beklemek görece daha makuldur (ki son bir senede bunu sağladı bile). Bu sizi kar almaya ve sonrasında uzun vadeli stratejinize sadık kalmanızı sağlar.
Diğer makul plan ise düzenli olarak fiyatına bakmadan ufak yatırımları otomatik hale getirmektir (DCA).
3️⃣ Yatırıma Yeni Başlayanların Kötü Zamanlarda Ayakta Kalma Yöntemi
Piyasada belirsizlikler her zaman olacaktır. COVID dönemini hatırlayalım.
-Acaba dünya artık eskisi gibi olmayacak mı?
-Dünya ekonomisi yeni bir çağa adım attı?
-Teknoloji şirketleri dünyanın en büyük şirketleri olacak!
Aşağıdaki grafik bize bu dönemi ve sonrasını çok iyi özetliyor.
Piyasalarda belirsizlikler her zaman olacaktır. Eğer bunu beklenti dahilinde planlarınıza dahil ederseniz, uzun vadeli planlarınız olumsuz etkilenmez.
Hatta bu düşüşleri fırsat görerek stratejiniz dahilinde fırsata bile çevirebilirsiniz.
✅ Son Söz: Hemen Şimdi Ne Yapabilirsiniz?
Stratejinizi Bir Kağıda Yazın!
Stratejinizi bir kağıda yazmanız ve cüzdanınızda taşımanızın sizi bir adım öteye taşıyacaktır. Hatta bu planınızı eşiniz ve arkadaşlarınız ile paylaşmanız sizi karar verme aşamasında daha dirayetli hale getirecektir.
Kendimden örnek:
Mesela ben zararına satış yapmamak için (zorunlu olmadıkça) kendime bir hodl stratejisi geliştirdim.
Düzenli olarak alım yaptığım bitcoinler ciddi bir şekilde değerlenirse kar almak için arada satıyorum. Bu kararı genelde haftalık olarak değerlendiriyorum. Ama mecbur kalmadıkça zararına satış yapmamak için kendime bir söz verdim, bir kağıda yazdım ve bunu yakın arkadaşlarım ile paylaştım.
Fiyat düştüğünde ben de kendimi sorguluyorum, ama yazdığım plan, verdiğim sözleri hatırlıyorum ve benim satış yapmamı engelliyor.
Eğer bu planı yapmamış olsaydım son 1,5 senede defalarca zararına satış yapmış olurdum. Ama aksine son 1,5 senede düzenli DCA ile alım yaptığım Bitcoin'şerin hepsi bugün karda. Zarar da edebilirdim elbette. Ancak tüm varlıklara yatırım yaptığım için bazıları piyasa döngülerinde hep karda.
Değerli zamanınızı ayırıp okuduğunuz için teşekkür ederim 🙏
---
DCA Nedir ve Hangi 3 Konuda Katkı Sağlar? 👇
Türkiyenin en büyük fay hattı jeolojik değil sosyolojiktir. Ovaları imara acan, kaçak kat, çürük bina, bunlara imar verip aflar çıkartan, mühendisin görmeden imza attığı ama göstermelik olarak mütahitleri tutuklayan jeoloji değil OY ve RANT kaygısındaki insanımızdır, düzenimizdir
“Hadi uyu “ demek kolay.
Yanıbaşımda yardım edemediğim göz göre göre ölümü bekleyen çocuklar var anneler babalar var.
Olmuyor işte uyuyamıyorsun.
İnsan ne olmak ister?
Hiç kepçe olmak ister mi?
Şu an olsam keşke.
Tek tek enkazların üzerini açsam
Bir gün yaşlanıp geriye doğru baktığınızda ilkeli ve dürüst bir hayat yaşadığınızı, minnet altına girmediğinizi, hep gayret ettiğinizi, yanlış işlere karşı durduğunuzu ve bedellerine rağmen inandığınız yolda yürümeye devam ettiğinizi hatırlamak derin bir huzur hissi yaşatacaktır.
Kastamonu'nun Sada köyünde yaşayan Halil Demir her sabah erkenden kalkıp, okula giden çocuklar üşümesin diye öğrencilerin servis beklediği durağı sobayla ısıtıyormuş. En çok sana günaydın
• İyi biri olmayın adil biri olun, yoksa çok zarar görürsünüz
• Sınırlarınızı doğru koyun, yoksa değersizleşirsiniz
• Aşırı empati yapmayın, yoksa hastalanırsınız
• Seçimlerinizle yüzleşin, yoksa büyüyemezsiniz
Schadenfreude…
dilimizde doğrudan bir karşılığı olmayan bu kelime sanki bu günler için icad edilmiş. Başkasının acısıyla mutlu olmak.
Sırf kendi grubu dışında diye başkasının çektiği acıyla mutlu olmak sadece bir kişilik bozukluğu değil aynı zamanda ruhsal sefilliktir.