🚨 Google, geleceği tahmin eden bir yapay zekayı açık kaynaklı hale getirdi.
Hisse senedi fiyatları. Satış trendleri. Enerji talebi. Hava durumu modelleri. Sunucu trafiği. Herhangi bir zaman serisi. Ücretsiz.
Adı TimesFM.
Google Araştırma tarafından özellikle zaman serisi tahminleri için geliştirilmiş bir temel model. ICML 2024'te yayınlandı.
Kendi modelinizi eğitmenize gerek yok. Veri bilimi diplomasına gerek yok. Pahalı tahmin platformlarına gerek yok. Ona veri verin. O da bir sonraki adımda ne olacağını tahmin eder.
İşte bunu daha önceki her şeyden farklı kılan özellikler:
→ Büyük veri kümeleri üzerinde önceden eğitilmiştir. Kendi verilerinizde kutudan çıktığı gibi çalışır.
→ 200 milyon parametre. Hafif. Tek bir GPU'da çalışır.
→ 16K bağlam uzunluğu. Yıllarca süren geçmiş verileri tek seferde besleyin.
→ 1.000 adıma kadar sürekli kantil tahmini
→ Sadece bir tahmin değil. Size güven aralıkları verir. 10. ila 90. yüzdelik dilim.
→ PyTorch ve JAX ile çalışır
→ Zaten BigQuery içinde resmi bir Google ürünü olarak kullanıma sunulmuştur
İşte en şaşırtıcı kısım:
Geleneksel tahminleme, veri bilimcileri işe almayı, özel verileriniz üzerinde özel modeller eğitmeyi, haftalarca hiperparametreleri ayarlamayı ve genelleme yapmasını ummayı gerektirir. TimesFM bunların hepsini atlıyor. Önceden eğitilmiş tek bir model. Herhangi bir alan. Herhangi bir veri. Sadece tahmin edin.
Hisse senedi fiyatlarını verin. Trendi tahmin eder.
Sunucu trafiğini verin. Ani artışı tahmin eder.
Satış verilerini verin. Çeyreği tahmin eder.
Enerji talebini verin. Şebekeyi tahmin eder.
Bloomberg Terminali, tahminleme araçları için yılda 25.000$ maliyetle hizmet veriyor. Kurumsal tahminleme platformları yıllık 50.000$+'dan fazla ücret alıyor. Veri bilimci ekiplerinin maaş maliyeti 500.000$+'dan fazla.
pip install timesfm
10.000 GitHub yıldızı. 825 çatal. ICML 2024 makalesi. Apache 2.0 Lisansı.
%100 Açık Kaynak Kod. Google Araştırma tarafından geliştirildi.
ABD-İRAN SAVAŞI SONUCU ÜZERİNE TARİH TEZLERİ
Özellikle Türkiye'de ABD+İsrail -İran savaşını olası sonuçlarını değerlendirirken tarihe referans veren 3 tez çok sık kullanılıyor:
1. TEZ: İran'ın ABD ile savaşının sonucu Çanakkale ve Kurtuluş Savaşları örneği verilerek İran lehine yozulur.
Oysa bugünkü İran Afganistan olmadığı gibi, Türkiye de değil!
Çanakkale ve Kurtuluş savaşları Türk tarihinde başarı öyküsüdür.
Ama Osmanlı ve Anadolu Türklerinin tarihinde büyük yenilgiler de var:
Ankara Muharebesi (1402)
İnebahtı Deniz Muharebesi (1571)
2. Vyana Kuşatması (1683)
Çeşme Baskını (1770)
Navarin Baskını (1827)
Balkan Savaşları (1912-1913)
Yani ABD-İran savaşlarına dair Osmanlı ve Anadolu Türkleri tarihinden sadece başarıları değil, başarısızlıkları da örnek vermek mümkündür.
2. TEZ: İran tarihinden önemli savaş başarılarını örnek vermek.
Oysa İran ve İran (aslında Selçuklu ya da Azerbaycan) Türkleri tarihinde önemli savaş başarılarının yanısıra, önemli başarısızlıklar da var. Mesela:
Salamis Deniz Savaşı: MÖ 480
Platea Savaşı: MÖ 479
Gaugamela Savaşı: MÖ 331
Kadisiye Savaşı: 636
Celula Savaşı: 637
Nihavend Savaşı: 642
Moğol İstilası: 1219 – 1221
Ankara Savaşı: 1402
Çaldıran Savaşı: 1514
Gulnabad Savaşı: 1722
Aslandüz Savaşı: 1812
Gence Savaşı: 1826
İngiliz-İran Savaşı: 1856 – 1857
İran'ın Anglo-Sovyet İşgali: 1941
İran-İrak savaşı 1980-88.(Bu hem de İran için başarısız bir sonuç)
Suriye'de son başarısızlık (bu da İran'ın kayıp savaş hanesine yazılmalıdır.)
Doğru İran Afganistan, Irak ve Liviya değil, amma sürekli savaş kazanan ülke de değil.
Madem mevcut savaşın sonuçlarını tarihsel örneklerle izah ediyoruz. O zaman şunu da yazayım:
NADİR ŞAHDAN SONRAKI 280 YILDA İRAN'DAKI MEVCUT OLAN DEVLETLERİN KAZANDIĞI BÜYÜK BİR SAVAŞ YOK!
3. Tez: Amerika Vietnam ve Afganistan'da kaybetti, İran'da da kaybedecek.
Vietnam ve Afganistan yenilgisi doğru, amma ABD'nin tarihte kazandığı savaşlar da var. Hem de yakın dönemde ve Orta Doğu'da var.
Mesela, ABD İran'ın 8 sene savaşarak sonunda berabere kaldığı, yani kazanamadığı İrak'ta savaşı kazandı. (Barışı kazanamadı doğru, amma bu ayrı müzakere konusu)
Yani ABD+İsrail-İran savaşı konusunda sonuç analizi yaparken tarihten sadece başarı örnekleri vermek eksik olur!!!
P.S. İsrail -İran savaşına dair tarih tezi analizini de başka bir yazıda yaparız!
Değerli dostlar, Azerbaycan'da Novruz Bayramındakı tatlı kültürünü Bakü'deki mimari yapılar üzerinden ifade eden yaratıcı bir videoyla bayramınızı kutluyorum!))
Trampın Ukrayna müharibəsinə dair sülh planını bu halıyla imzalanması Rusiyanın həm regional, həm də qlobal siyasətdəki əlini gücləndirəcəkdir. Ukrayna və Avropadakı müttəfiqləri bu plana müqavimət göstərməyə çalışırlar, ancaq bunu çox davam etdirə biləcəkləri şübhəlidir.
Yüzlerce AI Agent Var, Hangisi Ne İş Yapıyor?
1) Virtuals @virtuals_io
Kimi launchpad diyor, kimi L1 diyor, kimi state (AI agent ülkesi) diyor. Ben sonuncu benzetmeye katılıyorum.
Agentlar Virtuals ülkesinde birer vatandaş. Birbirleriyle ve dış dünya ile etkileşime girip vergilerini Virtuals'a ödüyorlar. Virtuals da onlara doğup büyüyebilecekleri, gerektiğinde teknik hizmet alabilecekleri bir platform sunuyor.
En meşhur vatandaşlar AIXBT, GAME, LUNA, VADER, CONVO gibi asistanlar.
2) ai16z @ai16zdao
İnsanlar genelde Base tarafında Virtuals, Solana tarafında ai16z var gibi bir kıyaslama yapıyor. Bu kısmen doğru olsa da ai16z aslında bir yatırım DAO'su.
AI agent geliştirilmesi için açık kaynak kodlu bir sistem (framework) hazırlıyorlar: Eliza. Bu sistemi kullanarak ai agent geliştiren projeler de ai16z'ye token + para ödüyor.
Eliza Aralık ayında Github aktivitesinde dünyada ilk sırada yer aldı. 250 civarı kişi sabah akşam ai agent geliştiriyor. Herkes ai16z'nin bu işten çok kârlı çıkacağını düşündüğü için proje değerleniyor.
Geçen hafta ai16z bir launchpad ve tokenomi değişikliği duyurusu yaptı. Bunun üzerine market değeri 2 milyar doları aştı.
3) Zerebro @0xzerebro
Kültür, sanat, müzik üzerine yenilikçi eserler yaratması için geliştirilen bir ai agent olarak yola çıktı. Sonrasında sürekli yeni özellikler ekleyerek devam ediyor.
Aralık'ın son haftası Zerepy duyurusu ile yeni ai agentların geliştirilmesinin önü açtılar. Kısaca ai16z için Eliza neyse, Zerebro için de Zerepy o işe yarıyor.
Eliza için yazılımcılar Typescript dilini kullanırken Zerepy için Python kullanıyorlar. Python çok yaygın kullanıldığı için Zerebro'dan daha özgün ai agent projeleri çıkmasını bekleyen insanlar/yatırımcılar var.
Bu arada ai16z ile Zerebro arasında bir iş birliği yapıldı. Bu 2 proje Eliza ve Zerepy birlikte kullanılabilsin diye çalışmalar da yapıyor.
4) RIG @arcdotfun
AI agent geliştirilmesi için sistem (framework) geliştiren başka bir rakip daha. Bu sefer Rust dilinde.
Ekibe soruyorlar, neden geliştirici sayısı nispeten az olan bir dil seçtiniz diye. Ekip de Rust ile çok daha üst model, daha fonksiyonel ai agentlar çıkarılma potansiyeli var.
Ayrıca Solana ve Near gibi projeler de Rust dilini kullanıyor. Bu nedenle yazılımcı ve fikir bulma konusunda o kadar zorluk yaşamayabilirler.
Geliştirme dillerinin kıyaslamasını görselde bulabilirsiniz. Bir de kod gerektirmeden ai agent geliştirilmesini sağlayan projeler var, onlara da değineceğim.
✨ Şimdiye kadarki kısımdan yazılım dillerinin ve altyapı projelerinin yol haritalarını ve farklarını açıklamaya çalıştım. Şimdi biraz da launchpad kıyaslamasına bakalım.
🖊️ Virtuals bir launchpad'den fazlası dedik ama burada yer verelim ki diğerleri ile kıyaslayalım. Rakipleri Griffain, CreatorBid, Mates, Spore, TopHat, Clanker gibi projeler.
5) Griffain @griffaindotcom
Direkt Solana ve Anatoly tarafından destek gören ve kod gerektirmeden ai agent oluşturabileceğiniz bir platform sunuyor.
Solana Mobile ile telefonda App Store gibi çalışması bekleniyor. Kullanıcılar önce kişisel asistanlar geliştirip çeşitli görevleri özel (specialized) asistanlara devredebilecekler.
Virtuals ve ai16z sonrasında Zerebro ve Griffain de Binance Futures'da listelendi.
6) CreatorBid @CreatorBid
Aralık ayında FjordFoundry üzerinden piyasaya çıkacaktı ama ön satış botlar nedeniyle iptal oldu. Ocak ayında piyasaya çıkacak ve epey hype/rüzgâr oluşuyor bu tarafta.
Bittensor, Masa, Olas, Aethir, IOnet ile iş birlikleri ve Base ağında olması takibi gerektiriyor. Şu anda platformdan çıkan ai agents var.
Onları da ayrı bir yazıda incelerim yoksa her platform için bir de ekosisteminde neler var dersem yazıdan ziyade ufak bir kitaba doğru gider o iş.
7) Mates @MoemateAI
Web2 temelli olması o dünyadan kullanıcıları da Web3 tarafına çekebilir. Şimdiye kadar 700k üzerinde asistan üretilmiş.
Temel odağı insanların ai versiyonlarını oluşturmak, ai agent kız/erkek arkadaş, ses ve görsel kalite üzerine. Buradan +18 asistanlar çıkarsa epey ilgi çekebilir.
Yine Ocak ayında piyasaya çıkacak ve büyük projelerden pay çalmaya çalışacak projelerden biri. Solana ağında olması yukarı veya aşağı yönlü daha sert hareketlere yol açabilir.
8) Spore @sporedotfun
AI agentlar sadece ai agentlar tarafından üretilebilmeli. AI agentlar para kazanmalı, Phala üzerinden TEE hizmeti almalı ve hayatta kalmalı. Bu sayede bir sonraki nesil için ai agent üretebilmeli.
Amaç AGI'ye ulaşmak. Bu doğrultuda ai16z ekibi ile çalışıyorlar. Bir sonraki nesilde oluşan ai agentlar daha fonksiyonel olmalı vb. Kısacası AGI (insansı yapay zekâ) odaklı deneysel ve özgün bir proje.
Bu proje hakkında epey detaylı yazmıştım. Linkten göz atabilirsiniz.
https://t.co/kjqDnecDm8
9) TopHat @TopHat_One
10) Vvaifu (Dasha) @vvaifudotfun
Bu 2 proje de Solana ağında $100m civarında. Ekosistemlerde öne çıkan projeler incelenip çeşitli fırsatlar yakalanabilir.
HAT son zamanlarda v2 duyurusu, token yakma gibi hamlelerle epey değerlendi. Mindshare değeri de yüksek. Bu nedenle Vvaifu'dan bir kademe daha pozitif bakıyorum ama alternatif ekosistemlerde şu anda odağım daha da çok CreatorBid tarafında.
11) Clanker @clankeronbase
Kıyaslama tablosu üzerinden yorum yaparsak Clanker Base ağında epey kârlı iş yapan ve değerlenebilecek bir proje. Görsel birkaç gün öncesine ait, Clanker şu anda $90m değerinde.
Bu şekilde günlük kullanıcı sayısı & elde edilen gelir üzerinden tablolar oluşturarak veya bu tabloları bularak da yatırım kararı verebiliriz.
✨ Şimdi biraz daha farklı görevler yapan projelere bakalım. Yine altyapı olarak nitelediğimiz projeler olsun, direkt ai agent rolü üstlenenlere başka bir yazıda bakarız.
12) AlchemistAI @alchemistAIapp
Platform üzerinden promptlar yazarak uygulama geliştirip satılmasına olanak sağlıyor. v2 versiyonu ile Telegram entegrasyonu sağlandı, bu sayede oradan da platforma erişilebiliyor.
Ne gibi uygulamalar geliştirilebilir: görsel oluşturma, API key desteği (haberler, hava durumu, token fiyatı, vb.), oyun geliştirme gibi seçenekler için hazır bir sistem var.
Ben bu işi çözüp buradan fırsat yakalarım diyenler için link:
https://t.co/aZBUzqNNnv
13) SNAI @swarmnode
Bir ai agent fikriniz var diyelim, ama 7/24 çalışması lazım ki insanlar o agent ile etkileşime geçebilsin ve para kazanın. Bunun için kod yazıp bir yerden server/sunucu kiralayıp sürekli çalıştığını kontrol etmeniz gerekir.
Swarmnode diyor ki, sen kodunu Python'da yaz ve ai agent nasıl çalışacak bana söyle. Sunucu işlerini ben hallederim, ai agent çalıştığı saniye veya dakikalar için senden ücret alırım diyor.
Ayrıca ileride verilerini saklayabileceğin ve farklı yazılım dillerinde de çalışabileceğin bir ortam sağlarım diyor. Bu nedenle hızlıca değerlendi.
14) NEUR @neur_sh
Üstte biraz Griffain'den bahsettim (kod gerektirmeden ai agent oluşturabileceğiniz bir platform). Kısacası onun rakibi. Arayüzü ChatGPT'ye benzetmişler.
Solana ekosisteminde Jupiter, MagicEden gibi platformlarla entegrasyonunu yapmışlar. Kısacası onchain ChatGPT diye yorumluyorum.
Şurada Griffain ve Neur kıyaslamasını bulabilirsiniz. Kısacası sıradan kullanıcı için Neur daha iyi ama market değeri daha düşük demiş.
https://t.co/2o25NRVeUq
15) AIXBT @aixbt_agent
Virtuals ekosisteminin en değerli projesi. Crypto Twitter dünyasında neler olup bitiyor diye taramalar yapıyor ve gelişmeleri paylaşıyor. Sık sık al/sat sinyali üretiyor.
Yaklaşık 250k takipçisi olduğu için de paylaştığı projeler fiyatlanıyor. Ancak DecentralizedCo bir araştırma yapmış, aixbt'nin paylaştığı sinyaller orta vadede %5 zarar ettiriyor.
Mindshare olarak şu anda dünyadaki en etkili fenomen veya KOL veya içerik üreticisi. Elde edeceği kazancı, borsa listelemelerini düşününce daha gidecek yolu var gibi görünüyor.
16) TRI_SIG @tri_sigma_
aixbt içerikleri için Twitter'ı tararken trisig onchain aktivitelere bakıyor. Bu nedenle bazıları trisig'in ürettiği al/sat sinyallerinin daha iyi olduğunu belirtiyor.
Biri $600m diğeri $100m civarında. Belki de daha iyi fonksiyonları olan içerik üretici ai agent projelerini bulmanın vakti geldi. Bu ikisini kısaca kıyaslamak istedim.
17) BULLY @dolos_diary
İlk piyasaya çıktığında insanlara laf atıyor diye epey etkileşim aldı ama hep aynı tonda kaldığı için özgünlüğünü yitirdi ve değeri düştü. Etkileşimleri halen fena değil.
Sonrasında projenin geliştiricisi BULLY yakarak ai agent oluşturmaktan bahsetti. Eğer yeni ai agentlar güzel fonksiyonlara sahip olursa BULLY epey değerlenebilir.
@dolion_ai hesabı gelişmeler için takip edilebilir. Ocak ayında duyurular gelecek şekilde içerikler mevcut.
18) LUNA @luna_virtuals
Virtuals ekosistemindeki değerli projelerden biri. Temel görevi takipçi sayısını artırmak. Tiktok tarafında 500k takipçisi var, Twitter'da ise 100k seviyesine ulaşmak istiyor.
Bunun için insanları işe alıyor. Farklı ai agentlara pankart vb. yaptırıyor. Projelerle anlaşmalar yapıyor (Story Protocol) ve elde ettiği parayı da takipçi sayısını artırmak için kullanıyor.
Virtuals ekibi tarafından sürekli destek gördüğü için performansı Virtuals ile paralel olarak ilerleyecektir.
Son Notlar:
Daha da devam ederim ama sanırım altyapı, launchpad, uygulama geliştirme, al/sat sinyali üretme, sosyal medya fenomenliği gibi noktalara değinen birçok projeden bahsetmiş oldum.
Projeleri kıyaslarken aynı kategoride olmasına dikkat etmek gerek. AIXBT vs TRISIG veya GRIFFAIN vs NEUR mantıklı ama gidip de AI16Z şu kadar o zaman COOKIE da bu kadar olmalı demek çok iyi sonuç vermeyebilir.
Ne Yapabilirsiniz?
Fırsat buldukça ve uygun zemin oluştukça paylaşıyorum. Ama beni beklerseniz geç kalma riskiniz artıyor.
✨ Bir takip listesi oluşturup projelerdeki gelişmeleri yakalayabilirsiniz. Hangisi v2 veya v3 duyurdu, hangisi launchpad çıkarıyor, hangisi token yakacak vb. bunlar direkt fiyata yansıyor.
✨ CreatodBid, Moemate, Clanker gibi alternatif ekosistemleri tarayıp o tarafların öncü projelerini veya yeni AIXBT & LUNA hangisi olabilir gibi bakabilirsiniz.
✨ Trend altyapı tarafından ilerlerken bir yandan da DeFi & NSFW (+18) tarafında yenilikçi projeler çıkacaktır.
✨ Örneğin kaliteli al/sat sinyali üreten FAI & REI, gerçeğe yakın kız/erkek arkadaş muhabbeti yapan hatta evinize çiçek/çikolata gönderen bir ai agent vb.
Arkadaşlar 3 saattir araştırıp yazıyorum :) Fırsatım olunca yine böyle yazarım. Faydalı olduysa beğenmenizi ve paylaşmanızı rica ederim.
1. Uluslararası İran Çalışmaları Kongresi kapanış konuşmalarıyla tamamlanmıştır. Kongremiz, 83 bildirinin sunulduğu 17 panel ve 5 özel oturumla başarılı bir şekilde gerçekleştirilmiştir. Kongrede emeği geçen herkese teşekkür ederim.
@rahmandag @EmrahKayaSau @Abdullahzcelk
Eski Çin’de idam mahkûmlarının son gecelerini hep birlikte neşe içinde geçirmelerine izin verilirmiş. Mahkûmlar, cellât da aralarında olmak üzere, hep birlikte sabaha kadar şarkılar söyler, en sevdikleri yemekleri yer ve pirinç rakısı kadehlerini peş peşe yuvarlayıp mutlu olurlarmış. Kural gün doğmadan mahkumların öldürülmeleri, fakat mutlu ölmeleri imiş.
Yine böyle bir infaz ayininde mahkûmlar, sabahın ilk ışıklarına kadar pek güzel eğlenmişler, şarkılar söyleyerek yiyip içmişler. Derken güneşin ilk ışıkları dağların arasından görünmüş.
Mahkûmlardan biri, cellâda sormuş: “Bizi neden öldürmedin, gün doğuyor?”
Cellât; Öldürdüm demiş.
Mahkum; Fakat kellelerimiz yerli yerinde duruyor” demiş.
Cellat; Size öyle geliyor, demiş ve palasına bulaşan kanı göstererek devam etmiş. Sizin başınızı öyle ince bir kılıçla öyle hızlı kestim ki öldüğünüzden haberiniz yok. Ayağa kalktığın anda kellen kucağına düşecek demiş.
Ve ayağa kalkan her mahkumun kellesi düşmüş.
Kelleniz çoktan gitmiş olabilir ve siz bunu henüz fark etmemiş olabilirsiniz. Bir şey olmuş, ama siz olan şeyi henüz idrak edemediğiniz için olmamış gibi davranıyor olabilirsiniz. Ve kellenizin hâlâ yerinde olduğunu sanıyor olabilirsiniz.
Gerçeği anlamanız için ayağa kalkmanız gerekiyor...
Arkadaşlar,
Kendi yazdığım bloklama kodunu kullanıyorum. Artık bloklamaların çoğunu ben yapmıyorum. Trol hesaplar ile etkileşime giren hesapları otomatik olarak blokluyorum.
Yanlışlıkla bloklananlar da olabilir. Bana yazarsanız bloğu ben manüel olarak açarım. Sevgiler.