کسی نگفت از فضا اومده، جایگاه و نوع عملکردش ناشی از ساختار حاکمیت و هرم قدرته. از کسی هم دفاع نشده، سطحی نگری و عدم توجه به علل اساسی گوشزد شده. دو سیستم با ترکیب و قوانین متفاوت اما اجزا یکسان، میتونن عملکرد کاملا متفاوتی داشته باشن؛ یعنی افراد یک جامعه در دو سیستم با قواعد کلان متفاوت، رفتارهای متفاوتی نشون میدن. کسی هم از فضا نیومده!
@noj17108494@REZAKH__ شعور دارن، ولی اون رو در جهت منافع خودشون استفاده میکنن. مثلا رشوه، زیرمیزی، منافع خانوادگی و قبیلهای یا گروهی. در چنین مواردی ساختار سیستم تعیین کننده نحوه عملکرد اجزا خواهد بود.
اندر احوالات “زمانه”
آوردهاند که در فرنگ منادیای بود به نام «زمانه»، که پند پیران را وارونه آموخته بود. پیران گفته بودند: «زمانه با تو نسازد، تو با زمانه بساز»؛ و او چون زمانه با او نساخت، با جلاد ساخت.
روزی که در کلیسای فرنگ جایزهٔ آزادی را به امانت به شاهزادهٔ تبعیدی سپردند، منادی بانگ برداشت: «جایزهٔ ملت را به ستایشگر بمباران دادند!»
پیری گفت: «ای منادی، شاهزاده نیشتر جراح را بر غدهٔ جلاد خواست، و تو آن را دشنه بر سینهٔ بیمار خواندی. باران بر بام سپاه بارید، و تو آن را سیل بر خانهٔ مردم نامیدی؛ و ندیدی که همان مردم زیر آن باران، از مرگ جلادانشان کِل کشیدند.
و این حکایت تازه نیست. در همین فرنگ رادیویی بود که از پاریس سخن میگفت و از برلین نان میخورد. ژنرالی را که در لندن نشسته بود و از دشمنِ دشمن یاری میگرفت، "خائن" خواند و حکم مرگش را جار زد. جنگ که تمام شد، نام ژنرال بر فرودگاه پاریس نشست، و از آن رادیو جز این مثل نماند که: رادیو پاریس دروغ میگوید، رادیو پاریس آلمانی است.»
گفتهاند زمانه با تو نسازد، تو با زمانه بساز. امّا این زمانه با ملت نساخت؛ ملت نیز با این زمانه نخواهد ساخت.
اندر احوالات “زمانه”
آوردهاند که در فرنگ منادیای بود به نام «زمانه»، که پند پیران را وارونه آموخته بود. پیران گفته بودند: «زمانه با تو نسازد، تو با زمانه بساز»؛ و او چون زمانه با او نساخت، با جلاد ساخت.
روزی که در کلیسای فرنگ جایزهٔ آزادی را به امانت به شاهزادهٔ تبعیدی سپردند، منادی بانگ برداشت: «جایزهٔ ملت را به ستایشگر بمباران دادند!»
پیری گفت: «ای منادی، شاهزاده نیشتر جراح را بر غدهٔ جلاد خواست، و تو آن را دشنه بر سینهٔ بیمار خواندی. باران بر بام سپاه بارید، و تو آن را سیل بر خانهٔ مردم نامیدی؛ و ندیدی که همان مردم زیر آن باران، از مرگ جلادانشان کِل کشیدند.
و این حکایت تازه نیست. در همین فرنگ رادیویی بود که از پاریس سخن میگفت و از برلین نان میخورد. ژنرالی را که در لندن نشسته بود و از دشمنِ دشمن یاری میگرفت، "خائن" خواند و حکم مرگش را جار زد. جنگ که تمام شد، نام ژنرال بر فرودگاه پاریس نشست، و از آن رادیو جز این مثل نماند که: رادیو پاریس دروغ میگوید، رادیو پاریس آلمانی است.»
گفتهاند زمانه با تو نسازد، تو با زمانه بساز. امّا این زمانه با ملت نساخت؛ ملت نیز با این زمانه نخواهد ساخت.
حکایت هفتصد نامه
آوردهاند که در دیار فرنگ کلیسایی بود که روزگاری نخستین مجلس آزاد آن دیار، در آن گرد آمده بود. آن سال در آنجا جایزهٔ آزادی را به ملت ایران دادند؛ و چون ملت در بند شحنه بود و دستش به فرنگ نمیرسید، جایزه را به شاهزادهٔ تبعیدی به امانت سپردند، تا روزی که ملت آزاد شود و نمایندهٔ برگزیدهٔ خویش را بفرستد.
هفتصد تن از نامهنگاران چون این بشنیدند، قلم برگرفتند و به فرنگیان نوشتند: «این امانت را به این امانتدار مسپارید!» پرسیدند: «پس به که بسپاریم؟» گفتند: «به هیچکس؛ نزد خود نگاهش دارید.» و چنین بود که آزادیخواهان خواستند جایزهٔ آزادی را هم، چون صاحبش، در بند نگاه دارند.
هفتصد نامه نوشتند و در هر نامه نام شاهزاده را؛ پس هفتصد بار نامش را بر سر زبانها انداختند. مراسمی که در گوشهٔ فرنگ بود و جز چند تن از آن خبر نمییافتند، به برکت ایشان در هر کوی و برزن ولوله افکند. نامهنگاران نامنگار شدند، و بیآنکه بدانند، منادیان بیمزدِ همان کس گشتند که از او بیزار بودند.
در روز هفتم، هفتصد تن هفتخوانی ساختند تا جایزه به خوانِ ملت نرسد؛ و ندانستند که هفتخوان را برای رستم میسازند، و هر خوانی که گذشت، نامش بلندتر شد.
پیری گفت: «ای نامهنگاران، بادبادک با باد موافق بر زمین میماند و با باد مخالف به آسمان میرود؛ شما باد مخالف شدید و بادبادک را تا آسمان بردید. سنگی که بر راه انداختید، پله شد؛ و هر نامهای که نوشتید، رأیی شد در صندوقی که خود گشودید. پس بیفزایید، که هر چه بیشتر بنویسید، این ملت یکدلتر شود.»
و از آن روز در آن دیار، کسی را که دشمنش را با دشمنی بزرگ کند، «نامهنگار» خوانند.
و در «تعریفات» آن دیار آمده است:
النامهنگار: آنکه هفتصد بار نام رقیب را بنویسد تا کسی نامش را نبرد.
الامانت: جایزهای که ملتِ در بند به امانت سپرد، و آزادیخواهان خواستند آن را هم در بند نگاه دارند.
هفتخوان: راهی که دشمن میسازد تا رستم نرسد، و رستم از آن رستم میشود.
حکایت
آوردهاند که در بازارِ شحنه، ستم را خردهفروش بسیار بود و بنکدار یکی. خردهفروشان هر یک دکانی داشتند: یکی دشنام میفروخت، یکی تهمت، یکی خبر؛ امّا بنکدار همه را به عمده میفروخت و بار را یکجا از انبار شحنه میستاند.
نامش را «تیرداد» نهاده بودند: شحنه حکم تیر داد؛ تیر به سینهٔ خلق رسید و دادِ آن به کیسهٔ بنکدار. و در این دادوستد، او هرگز تیر نینداخت؛ تنها نشان میداد. جوانانی را که زیر تیغ شحنه چراغی روشن کرده بودند، با انگشت نشان میداد، که عسس نشانه را از او میگرفت و تیر را از شحنه. و نیک میدانست که آنان در تیررساند؛ از همینرو نشانشان میداد.
بر بام دکانش تیری بود بادنما. روزگاری که باد از سوی کاخ میوزید، رو به کاخ بود و از عسسان آن سرا چنان ستایش میکرد که دوستان کاخ نیز میگفتند: «از این تیر بوی نفوذ میآید.» چون باد برگشت، تیرش رو به بیت شحنه چرخید؛ این بار نه نهان، که آشکار. منهی که مزدِ نهانی نمییافت، منادی شد.
پیری گفت: «ای بنکدار، نامت داد است و کارت تیر؛ به جای داد، تیر دادی. خردهفروشان ستم را عذری هست که گرسنهاند؛ تو را چه عذر، که سیر میفروشی؟ تیری که با باد میچرخد، به هیچ نشانه نمیخورد؛ تنها نشان میدهد باد از کجاست. روزی که باد برگردد، تیرت باز خواهد چرخید؛ منتها آن روز بازار بسته است.»
و در «تعریفات» آن دیار آمده است:
البنکدار: خردهفروشانِ ستم بسیارند؛ او عمدهفروش است.
تیرداد: آنکه به جای داد، تیر داد؛ و تیر هم نینداخت، نشان داد.
البادنما: تیری که به هیچ نشانه نمیخورد و تنها نشان میدهد باد از کجاست.
@TirdadBonakdar
از وسعت اطلاعات شما واقعاً متحیر شدیم! چه اشراف و عمقی، از این تسلط خیرهکننده واقعاً بهره بردیم! و چه کشف بزرگی: سعید مسیحی بوده! فقط یک مشکل کوچک: در متن من از اسلام و مسیحیت حرفی نبود؛ از «رویکرد دینی» بود؛ بحثِ مصرفکنندههای یک نظریه، ربطی به شناسنامهٔ نظریهپرداز نداره.
بله، معروفترین کتاب سعید «شرقشناسی» (۱۹۷۸) هستش (همون که احتمالاً جلدش رو دیدی!) اما پروفسور جان، ایشون پس از اون هم به نوشتن ادامه دادن: Covering Islam (۱۹۸۱) دربارهٔ بازنمایی اسلام، با فصلی به نام «The Iran Story» (این یکی رو احتمالا جلدش رو هم ندیدی، البته ایرادی نداره، برای شروع، نگاهی به فهرست مطالب هم میتونه مفید باشه؛ مطالعهاش تخصص چندانی نمیخواد😅)، مقالهٔ «اسلام، شرقشناسی و غرب» در تایم (آوریل ۱۹۷۹) هم دربارهٔ همین انقلابه.
یک نکتهٔ ریز هم برای مطالعات بعدیت: اسکلت نظری همون «شرقشناسی»، «گفتمان و قدرت» فوکو و «هژمونی» گرامشی هست. پس سعید و فوکو رو از سر «گرهٔ ذهن تنبل» کنار هم نذاشتم؛ جهت اشاره به مقدمهٔ کتاب بود (البته مقدمه کمی بعد از جلد قرار داره و زمانبر هست!😅) اینکه این چارچوب چطور به «شرقشناسی وارونه» بدل میشه رو هم صادق جلالالعظمِ مارکسیست در ۱۹۸۱ نوشته؛ (جلد قشنگی ندارد، ولی متنش خوندنیه!) هم نقد سعیده، هم نقد ستایش اسلام سیاسی. نویسندهاش هم مارکسیست بوده؛ ظاهراً نقد این جریان حتی از داخل چپ هم امکانپذیر بوده!
البته ندونستن عیب نیست؛ میشه با مطالعه جبرانش کرد. مشکل سطح اعتماد به نفسه!
سیادت پایه و اساس قابل دفاعی ندارد؛ بیشتر سازوکاری برای ساخت یک طبقهٔ اجتماعی و توزیع رانت اعتبار و نفوذ بوده. ولی وقتی برای رد اون از مدلسازی ریاضیِ غلط استفاده میشه، فقط به طرف مقابل فرصت میده که بگه «حتی ریاضی هم نتونست ثابت کنه!». ریاضی دروغ نمیگه، ولی چیزی که اینجا ارائه شده ریاضیات درستی نیست. لطفاً قبل از اینکه چنین مطالبی رو نشر بدین، اول یک چکی بکنین تا محل سوءاستفادهٔ «سیدپروران» نشه.
مطالبی هم که در مورد نشانگر J-FGC10500 گفته میشه، حتی اگه درست باشه، نهایتا میتونه به شناسایی یک تبار ژنتیکی مشترک کمک کنه، اما بهخودیخودش هویت تاریخی جد مشترک رو ثابت نمیکنه.
صرفنظر از اینکه شهود شما دربارهٔ این ادعاهای نسب درست باشه یا نه، نحوهٔ تبیین ریاضی و استفاده از توزیع نرمالی که ارائه کردین کاملاً غلطه!
- «جمعیت از توزیع نرمال پیروی میکند» گزارهٔ آماری مشخصی نیست. توزیعِ کدوم متغیر؟ تعداد فرزندان؟ تعداد نوادگان پس از چند نسل؟ نرمالبودن باید توجیه بشه. بزرگی جمعیت یا طولانیبودن زمان هم چنین تضمینی نمیده؛ قضیهٔ حد مرکزی، تحت شرایط مشخص، دربارهٔ مجموع یا میانگین متغیرهاست، نه هر پدیدهای که اعداد بزرگی داره!
- محاسبه فرض کرده هر فردِ اون زمان دقیقاً همون ۶ میلیون نواده رو داره. برابرگرفتن همهٔ مقادیر، یعنی فرضِ واریانس صفر؛ چنین برابریای از نرمالبودن نتیجه نمیشه و اسم «نرمال» اینجا فقط تزئینه. حتی معلوم نیست اون ۶ میلیون، میانگین تعداد نوادگان باشه! یکی از مدلهای پایه برای بررسی تعداد نوادگان پدری، فرایند شاخهای گالتون–واتسون (Galton–Watson branching process) هست که البته کاربرد تاریخیِ اون هم نیازمند بررسی فرضهاست.
- تولیدمثل در طول نسلها میتونه به رشد بسیار متفاوت تبارها منجر بشه؛ بعضی دودمانها منقرض میشن و بعضی گسترش زیادی پیدا میکنن. اما از رشد نسلی، به تنهایی، نه نرمالبودن نتیجه میشه، نه لگنرمالبودن و نه heavy-tailed بودن. شکل توزیع باید از مدل و داده به دست بیاد. میانگین هم تعداد نوادگان یک دودمان مشخص یا سقف اون رو تعیین نمیکنه. بهخصوص اگر دودمان رو به دلیل پرجمعیتبودنش انتخاب کرده باشیم، با انتخاب بر مبنای نتیجه مواجه میشیم (selection on the outcome).
- در نسب از مسیر هر دو والد، همپوشانی شجرهها رو هم نباید نادیده گرفت. در نسل ۴۵ام، هر فرد ۲ به توان ۴۵~۳۵ تریلیون جایگاهِ اجدادی داره؛ بسیار بیشتر از جمعیت یک نسل تاریخی. این جایگاهها افراد متمایز نیستن و شاخههای شجره ناگزیر روی هم میفتن (pedigree collapse). بنابراین نمیشه نوادگان اشخاص مختلف رو گروههایی جدا از هم فرض کرد و جمعیت امروز رو بر تعداد نوادگان یک نفر تقسیم کرد. البته در تبار صرفاً پدری، هر فرد در هر نسل فقط یک جد پدری داره؛ این دو تعریف از نسب رو نباید با هم مخلوط کرد.
- وقتی طبق این مدلسازی به «۱۴۱ نفر جمعیت خاورمیانه» میرسین، فقط معلوم میشه مجموعهٔ فرضهای بهکاررفته نمیتونن همگی درست باشن. برهان خلف خودبهخود مشخص نمیکنه کدوم مقدمه غلطه! تا وقتی اعتبار مدل و فرضهای واسط رو نشون ندادین، نمیتونین خروجی نامعقولش رو دلیل نادرستیِ ادعای نسب بگیرین.
از وسعت اطلاعات شما واقعاً متحیر شدیم! چه اشراف و عمقی، از این تسلط خیرهکننده واقعاً بهره بردیم! و چه کشف بزرگی: سعید مسیحی بوده! فقط یک مشکل کوچک: در متن من از اسلام و مسیحیت حرفی نبود؛ از «رویکرد دینی» بود؛ بحثِ مصرفکنندههای یک نظریه، ربطی به شناسنامهٔ نظریهپرداز نداره.
بله، معروفترین کتاب سعید «شرقشناسی» (۱۹۷۸) هستش (همون که احتمالاً جلدش رو دیدی!) اما پروفسور جان، ایشون پس از اون هم به نوشتن ادامه دادن: Covering Islam (۱۹۸۱) دربارهٔ بازنمایی اسلام، با فصلی به نام «The Iran Story» (این یکی رو احتمالا جلدش رو هم ندیدی، البته ایرادی نداره، برای شروع، نگاهی به فهرست مطالب هم میتونه مفید باشه؛ مطالعهاش تخصص چندانی نمیخواد😅)، مقالهٔ «اسلام، شرقشناسی و غرب» در تایم (آوریل ۱۹۷۹) هم دربارهٔ همین انقلابه.
یک نکتهٔ ریز هم برای مطالعات بعدیت: اسکلت نظری همون «شرقشناسی»، «گفتمان و قدرت» فوکو و «هژمونی» گرامشی هست. پس سعید و فوکو رو از سر «گرهٔ ذهن تنبل» کنار هم نذاشتم؛ جهت اشاره به مقدمهٔ کتاب بود (البته مقدمه کمی بعد از جلد قرار داره و زمانبر هست!😅) اینکه این چارچوب چطور به «شرقشناسی وارونه» بدل میشه رو هم صادق جلالالعظمِ مارکسیست در ۱۹۸۱ نوشته؛ (جلد قشنگی ندارد، ولی متنش خوندنیه!) هم نقد سعیده، هم نقد ستایش اسلام سیاسی. نویسندهاش هم مارکسیست بوده؛ ظاهراً نقد این جریان حتی از داخل چپ هم امکانپذیر بوده!
البته ندونستن عیب نیست؛ میشه با مطالعه جبرانش کرد. مشکل سطح اعتماد به نفسه!
@Abas_Suri پاسخم زیر پست ایشون پنهان شد؛ طبق بیوی خودشان یعنی «فحاشی». فحاشیام این بود: نام کتابهای سعید!!
کامنتها رو هم بسته، گویا پروفسور رفتن برای مطالعه😅
https://t.co/ziGnqTFl7Y
https://t.co/wBSRlSkzQU
از وسعت اطلاعات شما واقعاً متحیر شدیم! چه اشراف و عمقی، از این تسلط خیرهکننده واقعاً بهره بردیم! و چه کشف بزرگی: سعید مسیحی بوده! فقط یک مشکل کوچک: در متن من از اسلام و مسیحیت حرفی نبود؛ از «رویکرد دینی» بود؛ بحثِ مصرفکنندههای یک نظریه، ربطی به شناسنامهٔ نظریهپرداز نداره.
بله، معروفترین کتاب سعید «شرقشناسی» (۱۹۷۸) هستش (همون که احتمالاً جلدش رو دیدی!) اما پروفسور جان، ایشون پس از اون هم به نوشتن ادامه دادن: Covering Islam (۱۹۸۱) دربارهٔ بازنمایی اسلام، با فصلی به نام «The Iran Story» (این یکی رو احتمالا جلدش رو هم ندیدی، البته ایرادی نداره، برای شروع، نگاهی به فهرست مطالب هم میتونه مفید باشه؛ مطالعهاش تخصص چندانی نمیخواد😅)، مقالهٔ «اسلام، شرقشناسی و غرب» در تایم (آوریل ۱۹۷۹) هم دربارهٔ همین انقلابه.
یک نکتهٔ ریز هم برای مطالعات بعدیت: اسکلت نظری همون «شرقشناسی»، «گفتمان و قدرت» فوکو و «هژمونی» گرامشی هست. پس سعید و فوکو رو از سر «گرهٔ ذهن تنبل» کنار هم نذاشتم؛ جهت اشاره به مقدمهٔ کتاب بود (البته مقدمه کمی بعد از جلد قرار داره و زمانبر هست!😅) اینکه این چارچوب چطور به «شرقشناسی وارونه» بدل میشه رو هم صادق جلالالعظمِ مارکسیست در ۱۹۸۱ نوشته؛ (جلد قشنگی ندارد، ولی متنش خوندنیه!) هم نقد سعیده، هم نقد ستایش اسلام سیاسی. نویسندهاش هم مارکسیست بوده؛ ظاهراً نقد این جریان حتی از داخل چپ هم امکانپذیر بوده!
البته ندونستن عیب نیست؛ میشه با مطالعه جبرانش کرد. مشکل سطح اعتماد به نفسه!
خب شما که در عمق کتابهای سعید و امثالهم تدبر و تامل کردی، مخالف این موضوعی که نظریات متفکران چپ و مخصوصا اونها که آراءشون به رویکردهای دینی/مذهبی آغشته بوده (سعید، فوکو و امثالهم) اگه نگیم در بوجود اومدن حکوتهای خودکامه مذهبی نقش داشتن، حداقل در تبیین دیکتاتوریهای دینی و توجیه خشونتهای مذهبی، تاثیر جدی داشتن؟
اگر منظورتان مُد در آمار است (مقداری که بیشترین فراوانی را دارد)، صحیح میفرمایید. علتش هم روشن است: سالهاست این آراء در خدمت توجیه حکومت خودکامهٔ مذهبی مصرف شدهاند، و بدیهی است وقتی ساختار توتالیتر سست میشود، بازبینی سرچشمهها زیاد شود.
اگر منظورتان مُدِ لباس است، باز صحیح میفرمایید. مُد وقتی عوض میشود که لباس قبلی دیگر اندازهٔ کسی نباشد. لباس ضدامپریالیستی را ۴۷ سال تن ما کردند؛ هم تنگ شده، هم کهنه.
و اگر مَد دریایی منظورتان است، باز هم درست است: جزر که میآید معلوم میشود چه کسی بیلباس شنا میکرده. لباس را شما وسط کشیدید، نه ما.
قیچی نداریم و لازم هم نداریم؛ کودک قصهٔ آندرسن هم قیچی نداشت، فقط گفت پادشاه لباس ندارد. ما خیاط نیستیم، بازرس کارگاهیم: نمیپرسیم پارچهٔ سعید خوب است یا بد؛ میپرسیم لباسی که در کلمبیا برای نقد امپریالیسم دوخته شد، در تهران تنِ چه کسانی رفت. خود سعید در ۱۹۸۲ علیه همانها بیانیه امضا کرد.
سفره را هم اشتباه گرفتهاید. سر سفرهٔ این آراء اصلاحطلبها نشسته بودند، نه منتقدانشان؛ فقط آن موقع اسمشان «خط امام» بود و با همین واژگان از دیوار سفارت بالا میرفتند. ما سر آن سفره نبودیم؛ ما صورتحسابش را دادیم. برچسب «وابسته» هم اختراع شما نیست؛ کیهان ۴۷ سال است همین را به منتقدان میگوید.
ممنون که تصریح کردید سعید معصوم نیست. نقد او در ایران شبیه نقد مرجع تقلید شده بود: اول قسم بخور قصد جسارت نداری. همین «اول قسم بخور» موضوع بحث ماست.
اینکه شما نظریهٔ پسااستعماری را شناختید و دچار ایست قلبی نشدید، حتماً نشان عمق و وسعت نگاهتان است! ولی نگران قلب ما نباشید؛ ما پیش از خواندن «شرقشناسی»، نسخهٔ اجراییاش را دیدهایم. متن بعد از اجرا کسی را نمیکشد.
و بله، درد ما چیز دیگری است؛ ایران آزمایشگاه این نظریهها بود و دانشگاه سالن سمینارش. در سالن، نظریه پذیرش و بورس آورد؛ ولی آزمایشگاه، خون میخواست — و خون را از جوانان ما گرفتند.
شما نگران سکته کسی نباشید!
فوکو و سعید نسخهٔ حکمرانی ننوشتنو مسئولیت اول با صاحبان قدرته، درست. اما پرسش اصلا «مقصر کیست» نیست؛ اینه که تئوریسینهای همون صاحبان قدرت، برای مشروعیتبخشی، به چه کسانی ارجاع میدن؟ این پرسش رو اول خودِ مارکسیستها مطرح کردن— صادق جلالالعظم، «شرقشناسی و شرقشناسی وارونه»، ۱۹۸۱ — نه سلطنتطلبها.
و دربارهٔ «مسئولیت»: دودویی نیست. مهندس برای سوءاستفادهٔ قابلپیشبینی از طرحش پاسخگوست؛ متفکر هم برای خوانشهای قابلپیشبینی از متنش — بهدرجات، نه مطلق (به قابل پیشبینی و مطلق نبودن دقت بشه). نیچه برنامهٔ حزبی ننوشت، اما از خوانشهای بعدی هم بهکلی مبرا نیست. این رویکرد رو میشه برای هر متنی به کار گرفت و اتفاقا همون رویکردیه که برای اسلام هم مورد استفاده قرار میگیره که ذاتش صلحجوست و فقط مجریانش مسئول خشونت هستن.
از وسعت اطلاعات شما واقعاً متحیر شدیم! چه اشراف و عمقی، از این تسلط خیرهکننده واقعاً بهره بردیم! و چه کشف بزرگی: سعید مسیحی بوده! فقط یک مشکل کوچک: در متن من از اسلام و مسیحیت حرفی نبود؛ از «رویکرد دینی» بود؛ بحثِ مصرفکنندههای یک نظریه، ربطی به شناسنامهٔ نظریهپرداز نداره.
بله، معروفترین کتاب سعید «شرقشناسی» (۱۹۷۸) هستش (همون که احتمالاً جلدش رو دیدی!) اما پروفسور جان، ایشون پس از اون هم به نوشتن ادامه دادن: Covering Islam (۱۹۸۱) دربارهٔ بازنمایی اسلام، با فصلی به نام «The Iran Story» (این یکی رو احتمالا جلدش رو هم ندیدی، البته ایرادی نداره، برای شروع، نگاهی به فهرست مطالب هم میتونه مفید باشه؛ مطالعهاش تخصص چندانی نمیخواد😅)، مقالهٔ «اسلام، شرقشناسی و غرب» در تایم (آوریل ۱۹۷۹) هم دربارهٔ همین انقلابه.
یک نکتهٔ ریز هم برای مطالعات بعدیت: اسکلت نظری همون «شرقشناسی»، «گفتمان و قدرت» فوکو و «هژمونی» گرامشی هست. پس سعید و فوکو رو از سر «گرهٔ ذهن تنبل» کنار هم نذاشتم؛ جهت اشاره به مقدمهٔ کتاب بود (البته مقدمه کمی بعد از جلد قرار داره و زمانبر هست!😅) اینکه این چارچوب چطور به «شرقشناسی وارونه» بدل میشه رو هم صادق جلالالعظمِ مارکسیست در ۱۹۸۱ نوشته؛ (جلد قشنگی ندارد، ولی متنش خوندنیه!) هم نقد سعیده، هم نقد ستایش اسلام سیاسی. نویسندهاش هم مارکسیست بوده؛ ظاهراً نقد این جریان حتی از داخل چپ هم امکانپذیر بوده!
البته ندونستن عیب نیست؛ میشه با مطالعه جبرانش کرد. مشکل سطح اعتماد به نفسه!
Love the chart, but it's not quite that simple 😅
A few things the treemap quietly skips:
- the $265B "cash" box is gross of $125B of debt (and $75B of it is locked-up SpaceX stock)
- the $1T DeepMind box has no revenue behind it — Gemini is what defends Search and sells Cloud, so you're counting the same thing twice
- Cloud's +103% is partly TPU hardware (inventory went $2B -> $13B), not 6.5× software revenue
- Waymo is counted at 100% of a private round, and the OpenAI/Anthropic numbers are talks, not prices
- and nobody can actually split it: two courts said no, and the founders hold the votes
Net the debt, count DeepMind once -> ~$3.6–4.2T vs $3.47T today. That's noise, not hidden value.
Also: in May the market paid ~$4.8T for the whole thing. This isn't a conglomerate discount, it's a capex hangover 🤷
حکایت سوم از همان دوربین
آوردهاند که آن دوربین را در سرای شحنه شغلی بود که کمتر کس میدانست: دریچهٔ دیگ. هرگاه دیگ خلق به جوش میآمد، دریچه را میگشود تا بخار خشم بیرون رود و دیگ نترکد؛ و خود را دشمن دیگ میخواند. و چنانکه کور را عینالله گویند و کچل را زلفعلی، او را «شرف اهل قلم» گفته بودند؛ قلمی زرین نیز از فرنگ ستانده بود.
روزی خبر آوردند که بانویی شیریننام، که نشان صلح جهان بر سینه داشت، به دعوت شاهزادهٔ تبعیدی بر صدر دیوانی نشسته است تا برای روز انتقال، قانون عدالت بنویسد: که کدام خون را که ریخت، و کدام دست باید پاسخ دهد. و در آن دیوان زندانیای بود که ده سال در بند شحنه مانده و از کشتار تابستان شصتوهفت جان به در برده بود.
دوربین، که خون حیاط را در هفتقدمی خود ندیده بود، آن دیوان را از هفتهزار فرسنگ دید و برآشفت. زندانی را «هتّاک» خواند؛ آنگاه خود پردهٔ ادب درید و از پسِ پرده سگی بر دامن عدالت رها کرد، تا آنچه سگان بر دیوار کنند، بر عدالت کند. و برای آنکه دهان خویش نیالاید، سگ را با زبانِ «یک زندانی» گسیل داشت؛ که مار را با دست دیگران گیرند و سگ را با زبان دیگران.
شاگرد گفت: «ای استاد، هتّاک آن است که پرده بدرد. دیگری را پردهدر خواندی و خود پرده دریدی. و دشنامی که از پس پرده آوردی، نام قدّیس همین سرا بود، که شحنه بزرگراهش را به نام او کرده است؛ دشنام را از قاموس شحنه وام گرفتی تا بر مخالف شحنه بزنی.
تا عدالت در کتاب بود، بر آن مقاله مینوشتی و قلم زرین میستاندی؛ چون عدالت مصداقی یافت، سگ بر آن فرستادی. تو از عدالت نمیترسی، از مصداقش میترسی. و از انتقال نمیترسی؛ از آن میترسی که روز انتقال، دریچه را هم با دیگ ببرند.
قلم زرینت را دیده بودیم؛ امروز قلم زردت را هم دیدیم. سعدی گفته است:
سگ اصحاب کهف روزی چند
پی نیکان گرفت و مردم شد
و شرفِ اهل قلم سالی چند پی سرای شحنه رفت و سگزبان شد.»
استاد خواست پاسخی بنویسد؛ قلم زرین را برداشت، امّا از آن جز رنگ زرد نمیتراوید.
و از آن روز در آن دیار، هر که خواست دشنامی دهد و دهانش پاک بماند، نخست میگفت: «به قول یک زندانی...»
و در «تعریفات» آن دیار آمده است:
الهتّاک: هر که پرده بدرد، جز خودش.
شرف اهل قلم: چنانکه عینالله کور را، و زلفعلی کچل را.
العدالة الانتقالیة: عدالتی که تا در کتاب بود سزاوار مقاله بود، و چون مصداق یافت، سزاوار سگ.
الدریچه: آنکه بخار دیگ را بیرون دهد و خود را دشمن دیگ خواند.
حکایت دوم از همان دوربین
آوردهاند که آن دوربین، که هفتهٔ پیش از آن سوی بیابانها «نژادپرستی عریان» دیده بود و بر آن مرثیه خوانده، هفتهای نگذشته دوربین را به همان سو گرداند و این بار مژده داد که: «عربان دولتساز شدند!» و افزود که این را یک ماه پیش گفته بوده است.
و شگفتا که نژادپرستی عریان در هفت روز جامه پوشید، دستار بست و بر صدر مجلس نشست.
شاگردی که هر دو سخن را به خاطر سپرده بود، گفت: «ای استاد، هفتهٔ پیش فرمودی که هر دو بلوک، شراکت با عرب را خط قرمز کردهاند و این نژادپرستی عریان است. این هفته میفرمایی که بی عرب دولتی برپا نمیشود. آن خط قرمز در این هفت روز کجا رفت؟ دوربینی که در یک هفته دو چیز ناساز بنماید، یا شیشهاش کژ است یا دستِ صاحبش.»
استاد گفت: «من همان گفتم که دوربین نمود.»
شاگرد گفت: «پس شیشهٔ دوربین را هر هفته عوض میکنی و سمتش را هرگز. و مولانا گفته است:
پیش چشمت داشتی شیشهٔ کبود
زان سبب عالم کبودت مینمود
تو را دو شیشه است، استاد: یکی که نژادپرستی بنماید و یکی که دولتسازی؛ و هر دو را به آن سوی بیابان میگردانی. شیشهٔ سومی که نزدیک را بنماید، هرگز نخریدی.
و دانستم که این پیشگویی را چه ترفندی است: اگر فردا عربان درون دولت شوند، میگویی "من گفته بودم که دولتسازند"؛ و اگر بیرون بمانند، میگویی "من گفته بودم که نژادپرستی است". پیشگویی که هر دو روی سکه را گفته باشد، هرگز خطا نمیکند، و هرگز هم راست نمیگوید.
و تو که نحو عرب نیک میدانی، بگو که اِعرابِ اَعراب چیست؟ هفتهٔ پیش ایشان را منصوب کردی، که مفعولِ نژادپرستی بودند؛ این هفته مرفوعشان کردی، که فاعلِ دولتسازی شدند. در یک هفته، عربِ آن دیار از مفعول به فاعل رسید. و در دیار ما، در چهلوچند سال، کدام قوم از مفعول به فاعل رسید؟ در نحوِ دیار ما، فاعل یک تن است و باقی همه منصوباند، یعنی گماشته؛ و هر که سر از نصب برتابد، مجرور میشود، یعنی کشانکشان به زندان، به حرفِ جرِّ شحنه.
آنجا عرب دولتساز شد؛ اینجا دولت جوانسوز است. و تو به دوربین، آن را هر هفته میبینی و این را هیچ هفته.»
استاد دوربین را زمین نهاد تا پاسخی بجوید؛ امّا پاسخ نزدیک بود، و او جز دور را نمیدید.
و در «تعریفات» آن دیار آمده است:
النژادپرستی العریان: آنچه هفتهای برهنه باشد و هفتهٔ دیگر بر صدر مجلس نشیند.
اِعرابِ اَعراب: هفتهٔ پیش منصوب، این هفته مرفوع؛ و هموطنان همیشه مجرور.
الدولتساز: عرب، در دیار دیگران. الدولتسوز: شحنه، در دیار خودش.
الدوربین: کورِ خود و بینای مردم.