YTD Finans Sözlüğü #10
Herd Behavior — Sürü Psikolojisi 🐑
“Herkes alıyorsa vardır bir bildikleri.”
Finans piyasalarının en eski tuzaklarından biri budur.
İnsanlar çoğu zaman araştırmak yerine kalabalığı takip eder.
Sorun şu:
Kalabalık doğru da olabilir, yanlış da.
Bir yatırımın popüler olması, iyi yatırım olduğu anlamına gelmez.
Paranız sizin; kararınız da sizin olmalı.
— YTD
YTD Finans Sözlüğü #9
FUD — Korku, Belirsizlik ve Şüphe
Kötü haberler yayılıyor, sosyal medya karamsar, herkes en kötü senaryoyu konuşuyor…
Yatırımcı korkuyla karar vermeye başlıyor.
FUD tam olarak budur.
Fiyatlar yükselirken açgözlülük, düşerken korku kararlarımızı ele geçirebilir.
İyi yatırımcı haberi dinler ama kararını paniğe bırakmaz.
— YTD
YTD Finans Sözlüğü #8
FOMO — Fırsatı Kaçırma Korkusu 😰
Bir hisse hızla yükseliyor.
Herkes konuşuyor, herkes kazanıyor.
Siz de “daha fazla yükselmeden almalıyım” diyerek plansızca alıyorsunuz.
İşte bu FOMO’dur.
FOMO’nun en pahalı cümlesi genellikle şudur:
“Ben almazsam daha da yükselecek.”
Piyasada bazen hiçbir şey yapmamak da bir karardır.
— YTD
YTD Finans Sözlüğü #7
Bear Trap — Ayı Tuzağı 🪤🐻
Fiyat hızla düşer ve yatırımcılar “daha da düşecek” diyerek satış yapmaya başlar.
Ama düşüş kısa sürer ve fiyat yeniden yükselir.
İşte buna ayı tuzağı denir.
Piyasa bazen sizi yükselişle almaya, düşüşle satmaya ikna eder.
Bu yüzden her sert hareket, yeni bir trend başladığı anlamına gelmez.
— YTD
YTD Finans Sözlüğü #6
Bull Trap — Boğa Tuzağı 🪤🐂
Bir yatırım sert şekilde yükselmeye başlar.
“Herkes yükseliş başladı” diye düşünür ve alıma geçer.
Ama yükseliş kısa sürer, fiyat yeniden düşer.
İşte buna boğa tuzağı denir.
En tehlikeli yanı şudur:
Bazen küçük bir yükseliş, büyük bir yükselişin başlangıcı değil; düşüşün kısa bir molasıdır.
— YTD
YTD Finans Sözlüğü #5
Bear Market — Ayı Piyasası 🐻
Ayı piyasası, fiyatların uzun süre genel olarak düştüğü ve yatırımcıların geleceğe daha karamsar baktığı dönemdir.
Satışlar artar, risk alma isteği azalır ve piyasada “daha da düşecek” düşüncesi hâkim olmaya başlar.
İlginç olan şu:
Boğa piyasasında herkes fırsat ararken, ayı piyasasında çoğu kişi piyasadan uzaklaşır.
Oysa kaliteli bir varlık gerçekten ucuzladıysa, uzun vadeli yatırımcı için kötü piyasa her zaman kötü fırsat demek değildir.
— YTD
YTD Finans Sözlüğü #4
Bull Market — Boğa Piyasası 🐂
Boğa piyasası, fiyatların uzun süre genel olarak yükseldiği ve yatırımcıların geleceğe daha iyimser baktığı dönemdir.
Alıcılar güçlenir, risk alma isteği artar ve “daha da yükselecek” düşüncesi yaygınlaşır.
Ama dikkat:
Boğa piyasasında neredeyse herkes kendini iyi yatırımcı sanmaya başlar.
Gerçek başarı sadece yükselişte para kazanmak değil, piyasa tersine döndüğünde de kazandığını koruyabilmektir.
— YTD
YTD Finans Sözlüğü #3
Opportunity Cost — Fırsat Maliyeti
Her harcamanın bir fiyatı vardır.
Ama bir de görmediğimiz fiyatı vardır: O parayla yapabileceğimiz diğer şey.
500.000 TL’ye araba değiştirdiğinizde maliyetiniz sadece 500.000 TL değildir.
O parayı 5-10 yıl yatırıma bıraksaydınız ulaşabileceği değerden de vazgeçmiş olursunuz.
İşte buna fırsat maliyeti denir.
Parayla verdiğimiz her karar aslında şunu söyler:
“Bunu seçiyorum, diğer seçeneklerden vazgeçiyorum.”
Bu yüzden iyi yatırımcı sadece “Bu kaç para?” diye değil,
“Bunun yerine ne yapabilirdim?” diye de düşünür.
— YTD
YTD Finans Sözlüğü #2
Compound Interest — Bileşik Getiri
Bileşik getiri, kazandığınız paranın da zamanla para kazanmaya başlamasıdır.
100.000 TL’niz her yıl %20 büyürse:
yıl → 120.000 TL
yıl → 144.000 TL
yıl → 172.800 TL
Çünkü artık sadece ilk paranız değil, önceki yıllarda kazandığınız para da sizin için çalışır.
Bileşik getirinin en güçlü tarafı yüksek getiri değil, zamandır.
Bu yüzden yatırımda erken başlamak, bazen çok parayla başlamaktan daha değerlidir.
— YTD
YTD Finans Sözlüğü #1 | Lifestyle Inflation
Türkçesi: Yaşam Tarzı Enflasyonu
Kazancınız arttıkça yaşam standardınızın ve harcamalarınızın da yükselmesi.
Tehlikesi daha fazla harcamak değil; dün “lüks” dediğiniz şeylerin zamanla “ihtiyaç” haline gelmesidir.
🧵
Gelir yükselir → harcama yükselir → beklenti yükselir.
Yeni araba, daha iyi ev, daha pahalı tatil…
İnsan bunların her birine zamanla alışır.
Bu yüzden geliriniz birkaç katına çıktığı halde servet birikiminiz aynı hızda artmayabilir.
Lifestyle inflation’dan kaçınmak cimri yaşamak değildir.
Amaç kazandığınız paradan keyif almamak değil, her gelir artışını kalıcı gider artışına çevirmemektir.
“Bunu alabilir miyim?” yerine bazen şu soruyu sormak gerekir:
“Bunu yeni normalim yapmak istiyor muyum?”
Gerçek finansal özgürlük çok pahalı yaşayabilmek değil, pahalı yaşamak zorunda olmamaktır.
— YTD