Abbas Deljo

Researcher and Author of the Hazaras History and Culture

حاکمیت ملی زمانی تحقق می‌یابد که مشارکت عادلانه نخبگان اقوام در حاکمیت سیاسی غیرمتمرکز، فراهم باشد.

[Abbas Deljo @abbasdeljo1]

لحظاتی با تاریخ
نقل از کتاب «تاریخ باستانی هزاره‌ها» چاپ سوم، صص ۱۲۳ - ۱۲۵
نویسنده: عباس دلجو
واژه‌های «دای، تای و زای» ریشه ترکی - مغولی دارند:
اصلا واژه «دای» ربطی به «داهه‌ها» نداشته، بلکه این واژه‌های «دای، تای و زای» ریشه ترکی - مغولی دارند. در گویش https://t.co/oSw04aKzVt

[Abbas Deljo @abbasdeljo1]

با نگاهی به برگ‌های تاریخ خونین افغانستان درمی‌یابیم که مملو از ددمنشی‌ها، ستمگری‌ها، نسل‌کشی‌ها، به توپ بستن‌ها، پوسیدن در سیه‌چال‌ها و به دار آویختن‌ ملیت‌های محروم کشور می‌باشند که همه توسط حکام سادیست قبیلوی با ددمنشانه‌ترین و غیرانسانی‌ترین روش‌ها، قتل‌عام و سرکوب شده‌اند.

[Abbas Deljo @abbasdeljo1]

هزاره‌ها دوست دارند تا در بین رنگین‌کمان قومی افغانستان، هویت تباری، فرهنگی، زبانی و جایگاه تاریخی، اجتماعی و سیاسی شان را در کنار سایر اقوام کشور به صورت واقعی و عادلانه تعریف کنند. زیرا، تنوعات تباری، زبانی، مذهبی و خرده فرهنگ‌های گوناگون قومی جزء شناسنامه‌ اصلی کشور ما می‌باشد

[Abbas Deljo @abbasdeljo1]

زمانی که هزاره‌ها در افغانستان از حق سیاسی(political right) و مشارکت در ساختار حاکمیت سیاسی محروم باشند و از مجموع حقوق و امتیازات انسانی فقط از حق آزادی مذهبی آن‌هم به گونه صوری برخوردار باشند، آیا می‌توان ادعا کرد که آنان به تمام حقوق و امتیازات انسانی نایل شده اند؟ مسلما که نه

[Abbas Deljo @abbasdeljo1]

هزاره‌ها در شرایط کشنده کنونی حق دارند که در کوچه پس کوچه‌ها و در کنج خراب خانه‌های آوارگی و در انزوای حقارت و تنهایی جای خالی مزاری را در کنار شان بیشتر از پیش حس نموده و با چشمان گریان و گلوی فشرده از بغض و درد، زمزمه کنند"میان این‌همه آدم‌نماها // یکی می‌ماند، اما مرد میماند."

[Abbas Deljo @abbasdeljo1]

اندیشمندان و نخبگان سیاسی جامعه هزاره فراموش نکنند تا زمانی که همه با هم و با حفظ وابستگی‌های سیاسی و اعتقادی شان بر محور مصالح و منافع جمعی جامعه شان متحد و یک‌پارچه عمل نکنند، قطعا امید به امکان تحولات جدید و تغییر در موازنه قدرت برای جلوگیری از حاشیه‌نشینی آنان، نخواهد بود.

[Abbas Deljo @abbasdeljo1]

بهار زیبا و پرطراوت از راه رسیده است تا انسان‌های بهاری در این فصلِ آغاز و طلوع دوباره، سردی فسرده و عبوس زمستان ناهمدلی‌ را پشت سرگذاشته و با خانه‌تکانی ذهن و روان فسرده شان، هم‌پذیری و دوست داشتن را به تجربه گیرند.
برای شما دوستان بهاری‌ام، سال نو را صمیمانه شادباش می‌گویم.

[Abbas Deljo @abbasdeljo1]

هزاره‌ها، اگر شعار برابری و برادری با دیگران را سر داده و خواهان تساوی حقوق سیاسی، مذهبی، فرهنگی و اجتماعی شان با دیگران می‌باشند، این خواست برحق و منطقی آنان ناقض وحدت ملی نیست، بلکه تضییع حق هزاره‌ها و به فراموشی سپردن محرومیت و مظلومیت آنان، یک حرکت ضدملی و خلاف وحدت ملی است.

[Abbas Deljo @abbasdeljo1]

مزاری کبیر با ردای سرخ شهادت بر تن در خط گلگون حریت، عدالت و آزادی را با گلوگاه آماسیده از بغض و دردش فریادکرد. پرده‌های غاسق و تیره جبن و ترس مردمش را درید. تاریخ سراسر رنج و درد جامعه اش را به خوانش گرفت. رایت عصیان را بر قامت بلند کوچه‌ها و منازل گلین غرب کابل به اهتزاز درآورد

[Abbas Deljo @abbasdeljo1]

مزاری کبیر با وحدت و همبستگی هزاره‌ها، آنان را به عنوان یکی از چهار قوم بزرگ افغانستان و یکی از چهار قدرت قوی درگیر در قضایای کشور در آن زمان مطرح کرد. آنگاه از این موضع قدرت با اقتدار و صلابت فریادبرآورد "بعد ازین بی‌حضور ما هیچ قدرتی به حاکمیت انحصاری شان ادامه داده نمی‌تواند."

[Abbas Deljo @abbasdeljo1]

اکنون اگر بعد از گذشت سالیان سال از شهادت رهبر شهید، باز هم نام مزاری کبیر در ژرفای وجدان و خاطره مردم ما به عنوان «بابه قوم» و «باتور سنگردار» جامعه ما پیوند خورده است، دلیلش آن است که در صحنه‌ مقاومت شجاعانه غرب کابل نقش رسالت‌مندانه اش را به خوبی و با آگاهی کامل بازی کرده است

[Abbas Deljo @abbasdeljo1]

چند تذکر دوستانه به هیئت مدیره و شورای علمی دانشنامه هزاره
اول): من قبلا به آقای اسدالله شفایی که بعد از موج انتقادهای دوستان بر کاستی‌ها و نواقص ویراست اول دانشنامه هزاره که خواستار همکاری من شده بود تذکر دادم که متاسفانه نسبت کسالت جسمی و مصروفیت بیش ...
https://t.co/oSw04aKzVt

[Abbas Deljo @abbasdeljo1]

گذشته تاریخی هزاره‌ها مملو از کشتار، نسل‌کشی، شکنجه، بردگی، غصب زمین‌ها و ... می‌باشد. به همین دلیل باید هزاره‌ها نسبت به سرنوشت شان حساس باشند و با تمام قوا بکوشند تا جلو تکرار آن گذشته‌های دردناک و سیاه را بگیرند و نگذارند که تاریخ تکرار شده و حوادث شوم و خونین گذشته خلق گردد

[Abbas Deljo @abbasdeljo1]

در سحرگاه خونین ۲۲ دلو ۱۳۷۱، سکتاریستان نوظهور به سردمداری مسعود این سوداگر مرگِ تازه به دوران رسیده با سیاف وهابی و خاینین بومی چون محسنی و انوری و... خاطره نسل‌کشی سالیان متمادی هزاره‌ها را در اذهان تاریخ تداعی نموده و افشار را به رملستان مرگ و خون و خرابی و ویرانی مبدل کردند.

[Abbas Deljo @abbasdeljo1]

در افغانستان اکثریت اتنوسنتریست‌های تمامیت‌خواه پشتون حتی با داشتن مدارک تحصیلی و القابی چون پروفیسور، اکادمیسین، استاد، رهبر جهادی، ملا و مولوی، صرف‌نظر از وابستگی‌های مختلف سیاسی و ایدیولوژیکی شان، همه برای تثبیت هژمونی قومی، دوام حاکمیت استبدادی و سلطه انحصاری شان تلاش می‌کنند

[Abbas Deljo @abbasdeljo1]

متاسفانه انگل آلزایمر تاریخی هزاره‌ها در زمینه ذهن شان زمینه رشد و تکثر را دارد که بعد از هر کشتار و غارتی حافظه شان را از کار می‌اندازد. به همین دلیل نه تنها حساسیتی نسبت به دشمنان بیرونی از خود نشان نمی‌دهند، بل تا سرحد بردگی سیاسی، مذهبی دشمنان درونی جامعه نیز سقوط می‌کنند.

[Abbas Deljo @abbasdeljo1]

شوربختانه عوارض جانبی آلزایمیر تاریخی جامعه هزاره‌ها بارها سرنوشت آنان را به نابودی و بربادی سوق داده است. اما هیچ‌گاه از سوی نخبگان دوایی برای درمان این مرض مزمن و خانمان‌برانداز تجویز نشده تا درمان موثری بر این ضعف حافظه تاریخی بوده و هزاره‌ها را نسبت به سرنوشت شان حساس نمایند.

[Abbas Deljo @abbasdeljo1]

ضعف حافظه تاریخی جامعه هزاره‌ باعث شده است که آنان زود گذشته را به باد فراموشی بسپارند و همیش راه تجربه شده ای که هزینه آن را قبلا از خون و گوشت و پوست خود و فرزندان شان پرداخته اند، به همان قیمت و حتا پرداخت هزینه بیشتر طی‌کنند و همیش در تسلل غیرمنطقی این حرکت خراسی گیر افتند.

[Abbas Deljo @abbasdeljo1]

از سالیان سال به این سو در اوغانستان قانون جنگل حاکم است، نه قانون انسانی و مدنی. طبیعی است که در میدان تنازع بقای چنین کشوری جنگلی، تنها قومی توان زنده‌ماندن دارد که از صلاحیت بقا و توانمندی دفاع برخوردار‌باشد تا در این جنگل به دست فرزندان قبیله ترور و تریاک و انتحار، کشته نشوند

[Abbas Deljo @abbasdeljo1]

طالبان ادعای احیای خلافت اسلامی را داشته و رهبر شان را امیرالمومنین خطاب می‌کنند تا به همه تفهیم کنند که در محدوده جغرافیای افغانستان محدود نمانده، بل رسالت جهانی برای خویش قایل اند. به همین دلیل با القاعده و سایر تروریست‌های تندرو و جنایتکار در جهان ارتباط تنگاتنگ برقرار نمودند.