Müzeler Günü kutlu olsun.
Sanatın ilham perileri Mousalara adanmış kutsal yerlere "mouseion" denirdi. Buralarda hem ibadet edilir hem sanat faaliyetleri yürütülürdü. Müze sözcüğü buradan geliyor. Mousalar (solda) ve Raffaello'nun Mousaların kutsal dağı "Parnassos" freski (sağda):
Hz. İdris (Hermes [Trismegistos])
Atkısı kralî eflatun (mor) renkte. Başında altın sarık bulunuyor.
Solda göğe ve yere işaret ediyor. Sağda tefekküre dalmış, başını yere eğmiş.
[İbn Fâtik: Muhtarü’l-Hikem, TSM III. Ahmet 3206, varak 7b ve 8a]
"Güneşin kayalıklar üzerinden doğduğunu gördüm – derhal güneşin resmini yaptım." —Edvard Munch
Munch'un 1910/11'de yaptığı "Güneş" isimli tablosu nur ve hakikati temsil ediyor. Işığıyla her şeyi ve herkesi hakikat gibi aydınlatan güneş merkezde yer alıyor:
"Felsefe olmazsa Mezopotamya'dan Akp'ye geçersiniz. Felsefe olursa Isparta'dan Atina'ya oradan modern uygarlığa geçersiniz.
Din, toplumları tekamül ettirmez. Felsefe tekamül ettirir, ıslah eder, düzeltir."
Ahmet Arslan
.
"İdealizm felsefenin ruhudur, realizm onun bedenidir; yalnızca ikisi birlikte canlı bir bütün oluşturabilir." —Schelling (1809)
.
[İnsan Özgürlüğünün Özü Üzerine, çev. M. B. Albayrak, Ayrıntı: 2017, s. 51]
.
"Kendine dön bak: Dikkatini seni saran her şeyden uzaklaştır ve kendi içine yönelt. Felsefenin, çırağından ilk talebi budur. Söz konusu olan, senin dışında bulunan herhangi bir şey değil, bilakis yalnızca sen kendinsin." —Fichte (1797)
.
[Erste Einleitung... (SW 1: 422)]
Botticelli atölyesinde 1480 yılı civarında yapılmış "Hz. Meryem ve Nar Tutan Çocuk Hz. İsa" tablosunda büyük sembolik anlamlar taşıyan yıldız ve nar ayrıntıları çok hoş...
Alegorik tabloların belki de şahı:
Giorgione: "Üç Filozof" (1509)
Solda hikmetin karanlık mağarası, ufukta doğan güneş, sağda insanın üç yaşam evresi ve sembolleri.
Tablonun bulunduğu Viyana'daki KHM müzesi onlara Didyma Apollon Tapınağında Pythagoras, Pherekydes ve Thales diyor.
.
Yeni çevirim yayımlandı, sevinçliyim:
William Blake: Cennet ile Cehennemin Evliliği, @EverestKitap: 2026.
Tıpkıbasım görselleriyle, karşılıklı sayfalarda aslı ve çevirisiyle, geniş ve ayrıntılı bir açıklamalar ve notlar bölümüyle...
Gazeteci Fehim Taştekin çok güzel konuşmuş👇
"Demokrasi Amerikan bombalarıyla gelmiyor. Hiçbir yere gelmedi. Küresel haydutluğun argümanlarını satmak bizim işimiz değil."
"Her insan kendisi olması karşılığında topluma bir bedel öder. az ya da çok ama mutlaka bir bedel. kimse bedelsiz kendi olamaz. bu bedel çoğu kez yalnızlıktır."
— Murathan Mungan
Ülkemizin ilk sanat ve mimarlık yüksekokulu olan ve Sanâyi-i Nefîse Mektebi adıyla eğitime başlayan Üniversitemizin (@msgsuniversite) kurucu müdürü ressam, arkeolog ve müzeci Osman Hamdi Beyi vefatının 116. yıl dönümünde saygıyla yâd ediyorum.
Osman Hamdi Beyin paleti: