dr.belginbal

Ondokuz Mayıs Üniversitesi

2023'

Ph.D/Dr🎓2019'®️

Mersin🌏Samsun

[DiDi_OK @DiDi_OKK]

One day, a giant mouse cursor appears in the sky, and the world changes overnight. People suddenly glimpse a hidden truth beneath reality, and faced with an overwhelming force, humanity begins to unite in search of a way forward.

#aifilm #aicg #ai #AIart #film #story #veo3

[Zübeyir Nişancı @ZubeyirNisanci]

İstatistik ile mantık, felsefe, bilgisayar sistemleri ve kuantum hesaplama arasındaki ilişki:

1. İstatistiki veri oluşturmanın temel prensibi Aristo mantığındaki celişmezlik (law of noncontradiction) ilkesidir. Yani bir şey aynı zamanda ve aynı kıstasa göre hem kendisi hem de kendisinden başkası olamaz.

O yüzden istatistiki veri en temelde 1 ve 0 gibi ayrışık kategoriler olarak kurgulanır ve toplanır. Ör: bir kişi ya ilkokul mezunudur yada değildir. Hem mezun hem de mezun değil olması mümkün değildir. Bu durum ikiden (1 ve 0) çok değer alabilen sayısal değişkenler için de aynı.

Ör: Bir kişi ya 25 yasındadır yada değildir. Ya 35 yaşındadır yada değildir. O yüzden aynı kıstas üstünden veriler sadece bir kategoriye kodlanır. Böylece sayısal değişkenlerin herbir değeri istenildiğinde kukla değişkene (1 ve 0) dönüştürülebilir. Ör: 35 yaşında ise 1 değilse 0.

İstatistik veri 0 ve 1 üzerine kurulu yapısı ile ölçtüğü şeylerin hepsinin baktığı kıstasa göre tek mahiyetli olduğunu kabul ederek ilerler. Bu da aslında çelişmezlik ilkesinin türevleri olan "Üçüncü halin imkansızlığı" ve "Özdeşlik" prensiplerinin istatistikteki yansımalarıdır.

Bu haliyle istatistiğin epistemolojik olarak gri alanı yoktur. Tartışmaya açtığı şey sadece sabit mahiyetlerin tesbit ve ölçüm metotlarıdır.

3. Bugünkü bilgisayar sistemlerinin ve daha temel anlamıyla elektronik işlemlerin neredeyse tamamını bu 1 ve 0'a dayalı ikili (binary) sisteme kurulu olarak çalışmaktadır. Dolayısıyla istatistiğin epistemolojik yapısı ile bilgisayarların veya genel olarak bilgi işlem teknolojilerinin hem teorik hem de teknik altyapısı benzer şekilde ilkmektedir.

4. Kuantum bilgisayarlar da her ne kadar hesaplama (computing) kısmında superposition ve quantum entanglement gibi ikili olmayan (non-binary) mekanizmalar ile hesap yapsa da veri girişi ve çıkışı olarak yine ikili yapıya dayandıkları için geleneksel bilgisayarlardan yukarıda bahsettiğimiz noktalar itibariyle epistemolojik olarak ayrışmamaktalar.

5. İstatistik ihtimal üzerine kuruludur. Örneklemden üzerinden yapılan çıkarımlar zaten ihtimal üzerinedir. Bütüne dair özet istatistikleri de ihtimaller olarak ifade edilir. Bir sınıfta 20 kız 20 erkek öğrenci varsa rastgele seçilecek bir öğrencinin kız olma ihtimali %50'dir.

İstatistiğin ihtimal üzerine kurulması onun yöntem olarak hakikat görecelidir veya tek bir doğru yoktur fikri üzerine kurulduğu anlamına gelmez. Aksine ihtimaller doğruların kategorik kabulüne dayanır. Çünkü tanımlanmış bir şeyin ihtimali olur, tanımsızın ihtimali olmaz.

Buradaki ihtimal (kimliği) var olanın (ne kadar / kaç defa) gözlemlenip gözlemlenmeyeceği ve bunu bizim bilebilme veya öngörebilme kapasitemizle (veya bu is için kullandığımız araçların kapasitesi ile) ilgilidir.

6. İstatistikteki nedensellik mekaniktir (Newton fiziğine benziyor). İstatistiki analiz açısından sebep olan ile sebep olunan arasında nedensellik hiyerarşisi bakımından üst-alt ilişkisi yoktur. İlişkisi irdelenen her şey aynı varlık düzlemindedir.

Onların ötesinde onların ilişkisini ve bu ilişkinin sonucunu belirleyen bir nihai neden (final cause) veya üst gaye (telos) yoktur. Olsa da istatistiki analizin konusu değildir. Çünkü (telos ve nihai gaye) onun epistemolojik metodunun dışındadır.

Telos veya final cause üzerinden anlama çabası olmadığında aynı düzlemdeki kuvvetlerin nedensellik ilişkisi testi (hipotez testi) anlama faaliyetinin merkezinde oluyor. Aynı şekilde sosyal istatistikte kullanılan modellerin neredeyse tamamı hipotez testi üzerine kuruludur.

7. Her türlü nedensellik anlatısı doğru ya da yanlış olmaktan bağımsız olarak kurgusaldır. Yani insanın zihninde sebep olanlar ile sebep olunan arasındaki ilişki bağlarını kurması (anlaması veya öyle zannetmesi) ile ilgilidir.

Fiziki dünyada da öyle olmakla beraber anlamlandırmanın dahil olmasıyla insanla ve insan ilişkileri ilgili nedensellik ilişkileri çok daha karmaşıktır.

İnsan fiziki dünyadaki (telos ve final cause dan bağımsız) nedensellik ilişkilerini (genel olarak bilimde de olduğu gibi) basite indirgeyerek hatta teker teker anlamaya çalışır –fizik, kimya biyoloji vs. disiplinlerin farklılaşması bile bununla ilgilidir-.

Sonra o teker teker anlamaya çalıştığı şeyleri veya yönleri birleştirerek daha bütüncül anlama yöntemleri geliştirmeye çalışır. İşte bu anlama çabası bir kurgudur.

Teker teker test edilen ilişkilerin bütünleştirilmesinde izlenen kurgulama yoluna istatistikte model oluşturma deniliyor. Çoklu regresyon modelleri bunların en güzel örneğidir.

Dolayısı ile istatistiki analiz kurgusaldır. Siz bir istatistik programına en anlamsız ve en alakasız şeyler arasındaki ilişkiyi test etmesini isterseniz o analiz için eğer veri yapısında bir problem yoksa sonuç alırsınız.

Bu durumda program size dur demez. Çünkü onda (istatistiki) işlemin yapısındaki nedensellik ilişkisinin tabiatını test edecek sistem yok. Kurgu insanın zihninde olduğu için ona makinanın yapacağı bir şey bulunmuyor. Onu düzeltmek insanın kurguyu gözden geçirmesine bağlı.

(Özellikle çıkarımsal) istatistiğin ihtimaller ve karmaşık nedensellik ilişkilerini kurgusal olarak anlamaya dayalı olması tutarlı analiz modelleri oluşturmayı zorlaştırıyor.

Bu da dolaylı olarak şu demek; istatistiki metotların nasıl işlediğini çok iyi bilmek doğrudan sosyal alanlarla ilgili doğru modeller kurabileceğiniz anlamına gelmez. Bunun için daha çok sosyolojik (ekonomik, psikolojik vs.) muhayyile gerekiyor.

Ancak şu var, test etme araçlarının imkan ve sınırlılıklarını bilmek bu muhayyileyi zenginleştirebiliyor.

[dr.belginbal @belgin_bal]

BİLİM SÖYLEŞİSİ ZAMANI! 🚀🎭
29 Mayıs Çarşamba günü saat 11:00’de Şehit Ersin Bacaksız İlkokulu’nda bilim ve eğlencenin iç içe geçtiği harika bir etkinliğe hazır mısınız?
🎤 Doç. Dr. Belgin Bal İncebacak
🎯 Yaratıcı Drama ile Oyun ve Oyunlaştırma
@uniondokuzmayis @Tubitak

[dr.belginbal @belgin_bal]

♻️ "Atma Dönüştür" diyerek mavi kapaklarla sanata hayat verdik!
Sosyal sorumluluk dersimiz kapsamında topladığımız mavi kapakları geri dönüşüm fikriyle buluşturduk ve Van Gogh’un eşsiz eseri Yıldızlı Gece'yi yeniden yorumladık.
@uniondokuzmayis

[dr.belginbal @belgin_bal]

📱🤖 Öğrencim ChatGPT’ye şöyle demiş:
“Belgin hocanın anlamayacağı şekilde yaz!”
Ama ChatGPT beni tanıyor çocuklar 😎
Siz yazmasanız bile cümleler “Ben yapmadım, ChatGPT yazdı” diye bağırıyor zaten 😅
@uniondokuzmayis

[dr.belginbal @belgin_bal]

🎓📢 TÜBİTAK 1001 Destekli Hizmetiçi Eğitim Çalıştayı Başlıyor!
📅 21-23 Mayıs 2025 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi ev sahipliğinde gerçekleştirilecek olan“Sorgulama Temelli Öğretim Hizmetiçi Eğitim Çalıştayı” için geri sayım başladı!
@uniondokuzmayis

[dr.belginbal @belgin_bal]

TÜBİTAK 2209-A Üniversitesi Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı Nedir?
Söyleşimize müsait olan herkesi bekliyoruz
📍İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Fevzi Köksal Konferans Salonu
🕐 11.00
🗓️ 27 Şubat 2025
@uniondokuzmayis
@okaypeksen
@TubitakBIDEB
@Tubitak

[SOBIAD TEKNOLOJİ @IndexSobiad]

Sobiad Akademi Webinar Serisinin 21.sini gerçekleştirdik. Konuğumuz Doç. Dr. Belgin Bal İncebacak’ın Hedefe Ulaşan TÜBİTAK Ar-Ge Projeleri: Doğru Planlama ve Yazım Teknikleri sunumuna katılım sağlayan herkese ve Belgin Hanım’a bu güzel sunumundan dolayı teşekkürlerimizi sunuyoruz

[SOBIAD TEKNOLOJİ @IndexSobiad]

Sobiad Atıf Dizini tarafından düzenlenen Sobiad Akademi Webinar Serisi-21'de Sayın Doç. Dr. Belgin BAL İNCEBACAK 'ı misafir edip Hedefe Ulaşan TÜBİTAK Ar-Ge Projeleri: Doğru Planlama ve Yazım Teknikleri üzerinde konuşacağız.
Webinar Tarihi: 05 Şubat 2025 Çarşamba Saat: 20.00

[dr.belginbal @belgin_bal]

📢 2247-C Stajyer Araştırmacı Burs Programı STAR 2024 Yılı 2. Dönem Başvuru Sonuçları açıklandı!

🎓 1013 lisans öğrencisi

👩‍🏫 19 öğretmen desteklenmeye hak kazandı. 👏

Proje ekibimize yeni starlar katıldı. Ekibimize katılan bursiyerlere hoş geldiniz diyoruz
@uniondokuzmayis

[Ondokuz Mayıs Üniversitesi @uniondokuzmayis]

OMÜ Akademisyenleri Destek Alan
TÜBITAK 1001 Projelerini Tanıtıyor

https://t.co/ns6ImhHQJS…

@belgin_bal
@YuksekogretimK
@Tubitak

[dr.belginbal @belgin_bal]

Merhaba arkadaşlar,
TÜBİTAK 1001 projemiz kapsamında STAR Lisans ve STAR Öğretmen bursiyeri talep ediyoruz
https://t.co/Xty9km8GGj
Proje web sayfamız https://t.co/AKpUBrcxeB
💫Başvurularınızı bekliyoruz.
@uniondokuzmayis
@TubitakBIDEB
@Tubitak
@fatmaaydinMD

[Aras Bozkurt @arasbozkurt]

Overlokçu yine ayağınıza geldi! Google Akademik, yapay zeka destekli makale özetleri sunmaya başladı. Artık, literatür taraması yaparken yorulmanıza gerek kalmadan makalelerin özetini hızlıca görebilirsiniz.

Yapmanız gereken tek şey, Google eklentisini kurmak ve yapay zekanın nasıl akademik sihir yapıp dertlerinize deva olduğunu izlemek.

[Prof. Dr. Orhan Aydın @ProfOrhanAydin]

🎓Üniversite öğrencilerimizin sabırsızlıkla beklediği @Tubitak 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı ve 2209-B Üniversite Öğrencileri Sanayiye Yönelik Araştırma Projeleri Destekleme Programı 2024 Yılı 1. dönem çağrısı başvuruya açıldı!

Araştırma ve sanayi ekosistemimizi güçlendirecek önlisans ve lisans öğrencilerimizin başvurularını bekliyoruz!

👉 https://t.co/t4KoxvquFA
👉 https://t.co/NiKB8D2XUK

[Naci Çağlar @ancaglar]

Akademik çalışma derdi olmayan, 5-10 yıl boyunca hiç bir makale yaz(a)mayan, araştırma projesi başvurusu bile yap(a)mayan üniversite hocalarina “akademisyen” yerine “Ders Hocası” denilmesi lazim

[dr.belginbal @belgin_bal]

📍TÜBİTAK 4004
📌Mesleki ve Teknik Eğitimde Türkiye Yüzyılı Girişimcileri
Türkiye Yüzyılına yaraşır verimli proje için geri sayım başladı ⏳
@docmevlutgurbuz
@uniondokuzmayis
@samsunilmem55
@saba_proje

[dr.belginbal @belgin_bal]

Sevgili arkadaşım @alirzbsn yürütücülüğünde matematik öğretimine katkı sağlayacak harika bir projenin içinde yer almaktan mutluluk duyuyorum. 🎉
Mükemmel proje ekibi ile birlikte verimli bir proje olmasını dilerim 🤗
@4004haymat
@saba_proje
@canik55mem
@uniondokuzmayis

[Bahar Güntekin @GntknB]

Yanınızdaki akademisyenin başarısını kıskanmadan destekleyin.
O kadar zor değil.

(Özellikle kariyerinin başındaki akademisyenlerden gelen hiç destek görmediklerini söyledikleri mesajlar ve tweetler üzerine)

[Bahar Güntekin @GntknB]

Kariyerin başlangıcında bir nokta vardır.
Gece gündüz çalışırsın kimse seni anlamaz.
Neden bu kadar çok çalışıyorsun, ne faydası var, ne işe yarayacak diye bir de sorgulanırsın.
Yeri gelir ailen, eşin, dostun en yakınların bile anlamaz.
Ama sen yine de çok çalışmaya devam edersin.
Sonra bir an gelir, başarılar arka arkaya belirir.
Artık bu kadar çalışmakla ne olacaksın diyenler yavaş yavaş susmaya seni tebrik etmeye başlarlar.
Uzun yılların emeğinin üzeri örtülemez er geç bir inci tanesi gibi parlar ve görünür olur herkes tarafından.
Yerlerinden kıpırdamak istemeyen hareketsiz eleştirici kitlenin moralinizi bozmasına izin vermeyin
Siz sevdiğiniz, bildiğiniz yolda azimle devam edin.