2022 TR serveri ekonomik kriz ve enflasyon tarihi zirvesinden yazıyorum; hala bir umutla çalışmaya devam ediyoruz, eğer olurda ileride biri çıkıp "çok şanslıydı" diyecek olursa ağzına sıçarım.
@S_Ozdemir_ hocam marjı düşük sürümden getiren ucuz ürünler mi yoksa kar marjı yüksek ama satışı yavaş olan özel tasarım ürünlere mi odaklanmak mantıklı olur bu piyasada,
çünkü baktığımızda asıl para 2. seçenekte ama şuan piyasada nakit dönmüyor, yoksa aynı anda ikisini yapmak mı?
@sakarsu sistemde öne çıkması için 1 adet 5 yıldızın değeri, 1 adet 4 yıldızın değerinden nicelik olarak eşit ama nitelik olarak daha değerli tutuluyor ki eşit oylamada 5 yıldız kendini göstersin
Bak tavsiye falan değil, uzunca bir “ben olsam” paylaşımıdır. Yani kimseye akıl verme gibi bir gayem yok. Sonra papaz olmayalım :)
Önce durum tespiti:
Global ekonomi bugüne kadarki okumalarımızdan farklı bir yola sapmak üzere. Bunu Shiller ve Krugman gibi ekonomi öngörülerinde ustalaşmış gurular da bir süredir söylüyor. AI ile verimlilik müthiş artarken tech brolar ve sermaye sahipleri lehine gelir dağılımındaki uçurum da büyüyor. Varoufakis’in Tekno Feodaller teorilerine adım adım ilerliyoruz. Pek yakın gelecekte beyaz yaka işsizliğinde tavan tavan gideceğiz. Üstelik tüketmeye alıştırılmış bir topluluk olarak bunu yaşayacağız.
E peki önceki dönem okumalarımıza ve alışkanlıklarımıza göre bölümlerden mezun olmuş gençler ne yapacak?
Görünen o ki rekabet canlarına okuyacak. Azalan ya da en iyi ihtimalle değişmeyen işgücü talebi ve artan işgücü arzı “vasat” olanı eleyecek. Vasat üstü ve hatta üst dilimlere denk gelen azınlıkta olmak gerekecek. Hani şu üniversite sınav sonuçlarındaki %1’lik dilimde olanlar gibi. 22 yaşında bir gençten üst düzey beklentiler olacak.
O halde 6 yol var:
1. Bu üst düzey beklentileri karşılayacak kadar yetkinliklere sahip olacaksınız. Çok yönlü, analitik, teknik, hızlı, iletişimi güçlü, staj ve çeşitli projelerle deneyim edinmiş bireyler olacaksınız. Ama bence en önemlisi çok yönlü olmak.
2. Küçük de olsa bir nakit akışı sağlayacak kendi işlerinizi kuracaksınız. Mezuniyetlerinize, ünvanlarınıza, sosyal çevrenize vs yenilmeden ama aynı zamanda etik değerlerinizi bozmayacak ve yüzünüzü kızartmayacak olan nakit akışı sağlayacak herhangi bir iş.
3. Popülaritesini yitirmiş ama geçerliliğini koruyan mesleklere yöneleceksiniz ki bunlar daha çok zanaat gerektiren mesleklerdir.
4. Kolektif çözümlere yöneleceksiniz. Bireysel kurtuluş zorlaşınca kooperatifler, mesleki birlikler, ortak üretim ağları gibi dayanışma temelli çözümler öne çıkacaktır. Yani tek başınıza değil, birlikte hareket ederek yeni bir güç alanı yaratmanız gerekecek. Bunun için networklere dahil olacak veya yeni bir tane yaratacaksınız.
5. Yeteneğiniz varsa yaratıcı sanatsal çıkışlar yapacaksınız. AI ile standart işler otomatikleşirken, yaratıcılığın değeri kesinlikle artacak. Müzik, tasarım, edebiyat, oyun, içerik üretimi vs artık her neyse… Bunlar bazen düşük gelir getirse de “AI’nin klonlayamadığı özgünlük” sayesinde farklı bir kariyer hattı oluşturacak.
6. Yatırımcı olacak ve hem varlık büyütecek hem de nakit akışı sağlayacak bir portföy oluşturacaksınız. Eğer bu %1’de değilseniz ve şirketlerde “çalışan” olarak yer bulamıyorsanız, belki “yatırımcı” olarak, yani küçücük bile olsa sermaye koyarak yer bulabilirsiniz. Ama bak “trading” değil, daha çok okuma, analiz ve uzun vadeli portföy oluşturma becerisi geliştirmekten bahsediyorum. Bunun için de finansal okuryazarlığı erken kazanmak önemli.
Bunlardan hangisi daha zor sorusunun cevabı kişiye göre değişir. Fakat ben kendi çocuklarımı 1. yola yönlendirmiyorum. Bir kere geldikleri dünyayı sertifika toplama yarışı gibi görerek hayatlarını heba etmelerini istemiyorum. Benim genlerimden aldıkları ve benim gözetimimde yetiştikleri için bana benzeyeceklerini düşünerek 2, 4 ve 6. yollara teşvik ediyorum.
Fakat kesin olan bir şey var. Bu yolların tamamı bir emek ve sabır gerektiriyor. Ayrıca bahane ve şikayetin bu yolların hiçbirinde yeri yok.