daniabra

from Asmarina

[daniabra @danielabraha1]

I like his creativity good job Yonatan Ella TV - Yonatan Tadese | Dula - Hazeki Libey - New Eritrean Music 2017... https://t.co/PVd7Q2CHxx via @YouTube

[daniabra @danielabraha1]

This is Ethiopia

[➊➒➒➊ 🇪🇷 @Meconneno]

#Ethiopia
When a government diverts all its wealth into spreading propaganda, beautifying main roads, and constructing towering high-rises to impress outsiders, while ignoring the cries of its own youth begging for survival on the streets, it exposes a deep and painful contradiction. The polished image it tries to project stands in stark contrast to the suffering of the people living beneath it. Shiny skylines and modern buildings might fool visitors, but they can’t hide the hunger, hopelessness, and desperation of a generation abandoned. There’s a growing chasm between the illusion of progress and the raw, unfiltered reality faced by the masses every single day.
#Ethiopia #VisitEthiopia #EthiopianVibes #EthiopiaRising #ThisIsEthiopia #MadeInEthiopia #EthiopianPride #LoveEthiopia #ExploreEthiopia #EthiopiaUncovered

[Dahlak Islands @BeylulE]

ዓቕሙ ዘይፈልጥ ዶንቆሮ ናይ ዘበንና ኣፍሮ በየነ ገረዝጊሄር

[Alg @GirmaTelk]

ኤረትራዊ ጻዕራም በሊሕን እዩ፡ ሻዕብያ ድማ ሳዋ ወሲዱ ንሂዎቱ ኮስኪሱ ዝኣክል ጽንዓት ብልሕን ቶሞክሮን ኣስኒቁ እዩ ሂዎቱ ክመርሕ ዝገብሮ😍🇪🇷

[#InvestInEritrea 👩🏿‍🔧 🇪🇷🇪🇷 @DahlaKib]

Welcoming Alexander Isak and his teammates. 🇪🇷💪🏿

[daniabra @danielabraha1]

ሰራዊት ሜድያ ብኣወልስዒድ፡
https://t.co/Q077Bt9Bti

[Ministry of Information, Eritrea @shabait]

ጭልፋ ካብ ታሪኽ ኤርትራ
ግርማይ ምስግና
(3ይ ክፋል)

ኣብ ቀዳማይ ክፋል ናይዚ ጽሑፍ’ዚ ከምዝገለጽክዎ፡ ጽሑፈይ ሓድሽ ሓበሬታ፡ ሓድሽ ትንታነ፡ ወይ ሓድሽ መጽናዕቲ ኣይኮነን። ቅድሚ ሕጂ ኢትዮጵያውያን ናይ ታሪኽ ጸሓፍትን ፖለቲከኛታትን ብዛዕባ ኤርትራ ዝጸሓፍዎ ሓቅነት ዝጐደሎ ሓበሬታታት ምርኩስ ገይሮም ጌጋ ትንታነታት ክህቡ ዝፍትኑ ብዙሓት ናይ ታሪኽ መሃይማን ስለዝተዓዝብኩ፡ መረዳእታ ንምዕባይ ታሪኽ ኤርትራ ደጋጊምካ ምግላጹ ኣገዳሲ ኮይኑ ስለዝተሰምዓኒ እየ ነዚ ጽሑፍ’ዚ ከቕርብ ተደሪኸ።

ኤርትራ ኣብ ኢድ ውድብ ሕቡራት ሃገራት

ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ 1945 ገና ብሓድሹ ከሎ፡ ናይ ኤርትራ ጉዳይ ኣብ 1948 ውሳነ ክህበሉ ዘተ ጀሚሩ። ውድብ ሕቡራት ሃገራት ቅድሚ ዘተ ምጅማሩ፡ መንግስቲ ብሪጣንያ ንህዝቢ ኤርትራ ጐጃጂሉ ስኒት ከምዘይህልዎ፡ ክገብር ምፍታኑ ኣብ ዝሓለፈ ክፋል ጽሑፍና ኣንቢብና ነይርና።

ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ድልየት ህዝቢ ኤርትራ ንምፍላጥ፡ ክልተ ግዜ ወከልቲ ካብ ፓኪስታን፡ ጓቲማላ፡ ደቡብ ኣፍሪቃ፡ ኖርወይን በርማን፡ ናብ ኤርትራ ልኢኹ። ልኡኻቱ በቲ ዝተዓዘብዎ፣ ፓኪስታንን ጓቲማላን ኤርትራ ናጽነት ክትረክብ ክድግፋ ከለዋ፡ እተን ዝተረፋ ከኣ ብኣንጻሩ ደው ዝበላ ነበራ። ህዝቢ ኤርትራ ብገምጋም ናይቶም ዝተላእኹ ወከልቲ 5 ሃገራት፡ ገሊኡ ደላይ ናጽነት፡ እቲ ካልእ ግን ምስ ኢትዮጵያ ምጽንባር ከም ዝደሊ መሲሉ’ኳ እንተተራእየ፡ ኣብቲ እዋን’ቲ ኣምባሳደር ኣመሪካ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝነበረ ናብ መንግስቲ ኣመሪካ ኣብ ዝለኣኾ ሓበሬታ 75% ካብ ህዝቢ ኤርትራ ምርጫኡ ናጽነት ከምዝነበረ ገሊጹ ነይሩ። (Bereeket Habteslasie, 1983, እዚ ኣምባሳደር’ዚ ናብ ሃገሩ ዘመሓላለፎ መልእኽቲ ብምስጢር ተዓቂቡ ድሕሪ ምጽናሕ ዝተረኽበ እዩ።) እንተኾነ፡ ንመንግስቲ ኣመሪካ ዘገደሶ ድልየት ህዝቢ ኤርትራ ዘይኮነ ረብሓ ኣመሪካ ስለዝነበረ፡ ብመንገዲ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣመኽንዩ፡ ኣብ መንጎ ህዝቢ ኤርትራ ዓብላሊ ድምጺ ከምዘይተረኽበ ብምምሳል፡ ንህዝቢ ኤርትራ፡ ምስ ኢትዮጵያ ብፈደረሽን ተቘሪኑ መሰል ናጽነት ከም ዝስእን ገበሮ።

ኣብቲ እዋን’ቲ ውሳነኦም ንምርጓድ ካብ ዝተጠቕሙሉ ምስምስ ሓደ፡ ኤርትራ ብቊጠባ ርእሳ ኣይትኽእልን እያ ዝብል ነበረ። እቲ ምኽንያት፡ ኤርትራ ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ ኢጣልያ ይኹን ኣብ ግዜ ብሪጣንያ፡ እቲ ናይ ገዛእቲ መንግስቲ፡ ብውሽጣዊ ዓቕሚ ኤርትራ ዘይኮነ፡ እተን ገዛእቲ ካብ ሃገረን ብዘምጽእኦ ባጀት ትካየድ ከምዝነበረት ገይሮም ይገልጹዋ ነይሮም። ዘይተርብሕ እንተዄይና ድኣ እንታይ ኮይኖም ዝብህጉዋ? ኢጣልያ ትኹን፡ ብሪጣንያ ጓኖት ኮይነን፡ ንቊጠባ ናይ ኤርትራ ዘበራብር ስራሕ ኣይሰርሓን። ንግዝይኡ ንመግዛእታዊ ዕላማታተን ዝኾነን ጥራይ ኣብ ምስራሕ እየን ተጸሚደን ዝነበራ (Aria Tsegai, 1980, the economic viability of an independent Eritrea)። ንህዝቢ ዘርብሕ ከይሰራሕካን ከይኣውፈርካን ሃገር ኣይትምዕብልን እያ። ኣብዚ ሎሚ ኴንካ ነቲ ኣበሃህላኦም ክትመዝኖ ከለኻ፡ ኤርትራ ድኻ ከምዘይኮነት ንጹር እዩ። ግዜ ነቲ ኣበሃህላኦም ኣቃሊዑዎ ኣሎ።

ካብ ታሪኻዊ ፍጻመታት ናይ ግዜ ብሪጣንያ፡ ሃጸይ ሃይለስላሰ ካብ ዝበሎ፡ ኢትዮጵያውን ዘይፈልጥዎ፡ ንትንታነ ታሪኽ ጠቓሚ ዝኾነ ዘረባ ኣሎ፡ “ኤርትራ መሬታ’ምበር ህዝባ ኣየድልየንን እዩ”። እዚ ዘረባ’ዚ ሃጸይ ሃይለስላሰ፡ ቀንዲ ጠመተኡ ወደብ ምንባሩ እዩ ዝሕብር። እቲ ካብ ቀደም ኤርትራ ኣካልና እያ ነይራ፡ ወይ’ውን ሓደ ሃገር ኢና፡ ዝብል ኣገላልጻ ክቕላዕ ከሎ፡ ኣብ ውሽጡ ድልየት ወደብ እምበር ሕውነት ምስ ህዝቢ ኤርትራ ኣይነበረን። የግዳስ ካብዞም ሕጂ ኣብ ኢትዮጵያ ዘለዉ ሰበስልጣን እቶም ናይ ቀደም ይሕሹ፡ ብውሑድ ንምጥዓም ዘረባ ‘ኤርትራ ኣካልና እያ ነይራ፡ ወይ ሓደ ህዝቢ ኢና’ ዝብል ጉልባብ ይጥቀሙ ስለዝነበሩ። እዞም ሕጂ ዘለዉ ግን፡ ብዘይ ውልውል፡ ኢትዮጵያ ልዕሊ 120 ሚልዮን ህዝቢ ሒዛ ብዘይ ወደብ ክትምዕብል ስለዘይትኽእል፡ ወደብ ከምዝግብኦም ብዘይሕንከት ክምድሩ እዮም ዝስምዑ። ኢትዮጵያ ንኽትምዕብል ዘድልዩዋ ነገራት ብዙሓት እዮም። ሓደ ካብኡ ስሉጥ ኣገልግሎት ወደብ እዩ። እንተኾነ፡ ኢትዮጵያ ዘይማዕበለት ብስእነት ወደብ ከምዘይኮነ፡ እቲ ብወደብ ዓሰብን ባጽዕን እናተገልገለት ዘሕለፈቶ ናይ ድሕረትን ድኽነትን ግዜ፡ ምስ ወደብ ምትእስሳር ከምዘይብሉ ዘረጋግጽ ሓቂ እዩ።

ካብ ግዜ ብሪጣንያ ኣትሒዞም ገለ ሰበስልጣን ኣመሪካ፡ ነቲ ሽዑ ሃገሮም ዝነበራ ግጉይ መርገጺ፡ ከይኣረምዎ ንዓመታት ምቕጻል ዝመረጹ ኣለዉ። ኣብዚ ክግለጽ ዘለዎ፡ ሰበስልጣን ኣመሪካ፡ ካብ እዋን ናጽነት ኣትሒዞም፡ ብምስምስ ውሽጣዊ ጉዳያት ኤርትራ፡ ምስ መንግስቲ ኤርትራ ዘለዎም ርክብ ኵርኳሕ ዝበዝሖ እዩ። እቲ ዝተኸወለ ምስጢር ግን ነቲ ቀደም ዝገበርዎ ጌጋ ዘይምእማንን ዘይምእራምን እዩ። እንተዘይኮይኑ፡ ውሽጣዊ ጉዳያት ኤርትራ ንኤርትራውያን ዝግደፍ ኮይኑ፡ ካልኦት መንግስታት፡ ውሽጣዊ ጉዳያተን ካብ ናይ ኤርትራ ዘይፍለ ክነሱ፡ ኣመሪካ ምስአን ዝሓሸ ዝምድናታት ፈጢራ ክትሰርሕ ትርአ እያ። ኣብዚ እቲ ንኹሉ ኣህዛብ ዝሓይሽ፡ እቲ ዝገበርዎ ጌጋ ንታሪኽ ኣሰኪሞም፡ ኣብ መጻኢ፡ ነቲ ቀደም ዝገበርዎ ጌጋ ሕጂ ሓድሽ መአረምታ ምግባርን ምስ ኤርትራ ጥዑይ ዝምድና ምፍጣርን እዩ። ህዝቢ ቀርኒ ኣፍሪቃ ሰላም ክረክብ እንተኾይኑ እዚ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝፈጸምዎ ጌጋ ክእረም ዘለዎ እዩ።

ኤርትራ ኣብ ግዜ ፈደረሽን

እቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝተገብረ ናይ ፈደረሽን ውዕል፡ ከም ስሙ ዘመልክቶ ናይ ፈደረሽን ትሕዝቶ ኣይነበሮን። ፈደረሽን ክበሃል እንተኾይኑ፡ ኣብ ኤርትራ ሓደ ፍሉይ ርእሱ ዝኸኣለ ውሽጣዊ ምምሕዳር፡ ኣብ ኢትዮጵያ ከኣ ተመሳሳሊ ካልእ ውሽጣዊ ምምሕዳር ሃልዩ፡ ንኽልቲኡ ኣካላት ዝውክል ካልእ ጽፍሒ ካብ ክልቲኦም ወገናት ዝቖመ መንግስታዊ ምምሕዳር ክህሉ እዩ ዝግባእ ነይሩ። ትርጉም ምሕደራ ፈደረሽን ከምኡ እዩ። እቲ ናይ ፈደረሽን ቅዋም ንኢትዮጵያ ኣብ ውሽጣዊ ጉዳይ ኤርትራ ስልጣን ዝህብ፡ ብኣንጻሩ ንኤርትራውያን ኣብ ምሕደራ ኢትዮጵያ ብዘይካ ስማዊ ውክልና፡ ካልእ ተራ ዘይህብ ስለዝነበረ፡ ፈደረሽን ክበሃል ዝከኣል ኣይነበረን። ሃንደስቲ ናይዚ ፈደረሽን’ዚ ዕላማኦም ንኤርትራ ኣብ ትሕቲ ኢትዮጵያ ምእታው ጥራይ እዩ ነይሩ።

ቅዋም ፈደረሽን ንኤርትራ ውሽጣዊ ምምሕዳር መታን ክህልዋ ኣብ ዓንቀጽ 16፡ “ህንጻ-መንግስቲ ኤርትራ ኣብ መሰረታዊ ስርዓት ናይ ደሞክራስያዊ መንግስቲ ዝተመስረተ እዩ” ይብል። እዚ ማለት ኤርትራ ብደሞክራስያዊ ኣገባብ ብዝመረጸቶ ባይቶ እያ ትመሓደር ማለት እዩ። በዚ ሕጊ’ዚ መሰረት፡ ኣብ ኤርትራ ብምርጫ ዝተመዘዙ ኣባላት ባይቶን፡ ባይቶ ዝሓረዮ መራሕ መንግስትን ከምዝቐውም ተገይሩ። እንተኾነ ኣብ ተግባር፡ ድሕሪ ቁሩብ ዓመታት፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ነቲ ብመራሕ መንግስቲ ኤርትራ ተድላ ባይሩ ዝምራሕ ዝነበረ ውሽጣዊ ምምሕዳር ከተዳኽሞ ጀሚራ። ነዚ ዝተረድአ መራሕ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ 1955 ስልጣኑ ሓደገ። ኣብ 1955 ኣፍቃሪ ሕብረት ምስ ኢትዮጵያ ብዝነበረ ቢትወደድ ኣስፍሃ ወልደሚካኤል ተተኪኡ። ቢትወደድ ኣስፍሃ ወልደሚካኤል፡ ንመራሕ መንግስቲ ተድላ ባይሩ ተኪኡ ስልጣን ቅድሚ ምሓዙ፡ ምክትል ወኪል ንጉስ ሃይለስላሰ ኣብ ኤርትራ ኮይኑ ዝሰርሕ ዝነበረ እዩ። ወኪል ሃይስለስላሰ ኣብ ኤርትራ መራሕ መንግስቲ ኤርትራ ብኸመይ መገዲ ክኸውን ይኽእል? ኣቐዲሙ ኣባል ባይቶ ኤርትራ እንተነይሩ’ኸ ከመይ ኢሉ ምክትል ወኪል ናይ ሃጸይ ሃይለስላሰ ኮይኑ ይሰርሕ ነይሩ? እዚ መራሕ መንግስቲ ኤርትራ ክኸውን ዝተመዘዘ ብዓል ስልጣን ደላይ ሕብረት ምስ ኢትዮጵያ እዩ ነይሩ። ብተወሳኺ ንኻልኣይ ግዜ ኣብ ዝተገብረ ምምራጽ ኣባላት ባይቶ፡ በቶም ምስ ኢትዮጵያ ሕብረት ዝብህጉ ዝነበሩ ከምዝዕብለል እዩ ተገይሩ። በዚ ድማ ህዝቢ ኤርትራ በቲ መንግስቲ ኢትዮጵያ ውዕል ፈደረሽን ንምፍራስ ዝገብሮ ዝነበረ ምንቅስቓስ ስግኣት ሓደሮ። ባይቶ ኤርትራ፡ ውዕል ፈደረሽን ከኽብር ዝቘመ ክነሱ፡ ኣንጻር’ቲ ቅዋም ብምኻድ ውሳነታት ከሕልፍ ጀመረ።

ባይቶ ኤርትራ፡ ቅዋም ከተግብር እምበር ካብ ቅዋም ወጻኢ ክኸይድ ሕጋውነት ኣይነበሮን። ብፍላይ ኣብ ቅዋም ፈደረሽን፡ ዓንቀጽ 91፡ ንምምሕያሽ ቅዋም ኣብ ዝምልከት ሕጊ፡ ባይቶ ኤርትራ ንቅዋም ናይ ኤርትራ ከመሓይሽ፡ ማለት ሓደስቲ ዓንቀጻት ከእቱ፡ ካብ ዝነበሩ ዓንቀጻት’ውን ከውጽእ፡ ስልጣን ክህቦ ከሎ፡ ነቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝተኣትወ ውዕል ኣብ ዓንቀጽ 16 ዝሰፈረ ግን ብዝኾነ ምኽንያት ክቕይሮ ከምዘይክእል ወይ ከመሓይሾ ከምዘይክእል ዝኽልክል ሕጊ ነበረ። ኣብቲ ቅዋም ፈደረሽን፡ ናይ ኤርትራ መሰል ክሕሎ ዝተዋህበ ውሕስነት ኣብዚ ዝተጠቕሰ ዓንቀጽ ተጠቒሱ ንረኽቦ።

ኣብዚ ዝተጠቕሰ ዓንቀጽ፡ ባይቶ ኤርትራ፡ ንፈደረሽን ኣፍሪሱ፡ ንኤርትራ ናብ ናጽነት ገጹ ከይወስዳ፡ ማዕረ ማዕሪኡ ከኣ መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ንፈደረሽን ኣፍሪሱ ንኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ክይጽንብራ ዝኽልክል ኣብ ዓንቀጽ 91 ሰፊሩ ንረኽቦ። ቅድሚ ናጽነት ኤርትራ ኣብ ዝነበረ እዋን ይኹን ድሕሪኡ፡ ኢትዮጵያውያን ጸሓፍቲ ታሪኽ፡ ናይ ኤርትራ ሕብረት ምስ ኢትዮጵያ፡ ብኣባላት ባይቶ ኤርትራ ዝተወሰነ ስለዝኾነ፡ ተቐባልነት ዘለዎ እዩ ኢሎም ይማጐቱ። ውሑዳት ከኣ ኣለዉ፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ሓይሊ ተጠቒሙ ንኣባላት ባይቶ ኣፈራሪሑ ወይ ኣታሊሉ እዩ ንፈደረሽን ኣፍሪስዎ ዝብሉ ኣለዉ። እንተኾነ መንግስቲ ኢትዮጵያ ይኹን ባይቶ ኤርትራ እቲ ኣብ ቅዋም ፈደረሽን ዓንቀጽ 16 ሰፊሩ ንኤርትራ ዝተዋህበ ደሞክራስያዊ መሰል፡ ከፍርስዎ ኣይክእሉን እዮም (ብመሰረት ዓንቀጽ 91)። ምፍራስ ፈደረሽን ብዝኾነ ኣገባብ ዘይቅዋማውን ዘይሕጋውን ስጉምቲ ኮይኑ፡ ንመሰል ህዝቢ ኤርትራ ዝገሃሰ ጐበጣ እዩ። ካብቲ ግዜ’ቲ ኣትሒዙ ክሳብ 1991 ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ብጐበጣ እያ ትገዝእ ነይራ። ካብዚ ብምብጋስ እዩ ቃልሲ ኤርትራውያን ንናጻነት ኣብ ቅድሚ ሕጊ ፍትሓዊ ዝገብሮ። ህዝቢ ኤርትራ መጻኢኡ ብኻልኦት ዘይኮነ ባዕሉ ክውስን መሰሉ እዩ። እዚ መሰል’ዚ ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ ናይ ዝጸንሐ ህዝቢ መሰል እዩ። ከምቲ ንብዙሓት ኢትዮጵያውያን ዝመስሎም፡ ኤርትራ ካብ ኢትዮጵያ ዝተነጸለት/ዝተገንጸለት (secession) ኣይኮነትን፡ ኣካል ናይ ኢትዮጵያ ስለዘይነበረት። ካብ 1952 ክሳብ 1991 መንግስቲ ኢትዮጵያ መሰል ህዝቢ ኤርትራ ግሂሳ፡ ብጐበጣ እያ ኣብ ኤርትራ ጸኒሓ። ምምሕዳር ናይ ኢትዮጵያ “መግዛእቲ ኢትዮጵያ” ተባሂሉ እውን ክግለጽ ኣይከኣልን እዩ። ኢትዮጵያ ገዛኢት ክትከውን ዓቕሚ ዝነበራ ሃገር ኣይኮነትን። ካብ ኢድ ኣመሪካ ብዝረኸበቶ ገጸ በረኸት እያ ብጐበጣ ንግዜኡ ከተመሓድር ክኢላ።

ይቕጽል . . .

[FIFA World Cup Stats @alimo_philip]

🇸🇪🇪🇷 Alexander Isak outstanding career stats;

👕 342 games
⚽️ 145 goals
🎯 32 assists
🏆 German Cup
🏆 Spanish Cup
🏆 Carabao Cup

🔥 One of the most lethal strikers in the world!

[FIFA World Cup Stats @alimo_philip]

🇸🇪🇪🇷 A proud moment for Newcastle United’s Alexander Isak!

#CarabaoCupFinal

[African Vision Sport & Education Development @4AfricanVision]

🇪🇷🇸🇪🔥 Alexander Isak – Eritrean spirit, world-class talent! From humble roots to shining at Newcastle United, his skill, resilience & determination embody Eritrea’s pride. 🌍⚽ #Eritrea #Isak #NUFC

[Alg @GirmaTelk]

Today, Alexander🇪🇷made great history. Alexander Isak has helped Newcastle win the title after 70 years.
Newcastle United ended a 70-year trophy drought with a 2-1 win over Liverpool; Wembley Stadium is buzzing with goals from Dan Burn in the first half and Isak in the second.

[Gintas Tuska @gintas_tuska]

We need stability in this region @EritreanTimes

[daniabra @danielabraha1]

ገበርቲ ቕያ History maker #ኣሌክሳንደርኢሳቅ ከም ሓዉ #ቢንያምግርማይ ሓድሽ ታሪኽ ኣመዝጊቡ

[FIFA World Cup Stats @alimo_philip]

🇸🇪🇪🇷 Alexander Isak's impressive stats for Newcastle this season;

👕 33 games
⚽️ 23 goals
🎯 5 assists

[G. Drar @gdrarr]

🇪🇷 Eritrean Blood, Unstoppable Spirit! 🔥

Alexander Isak is proving that Eritrean blood and spirit are unstoppable! 💪⚽ His dominance in the Premier League and across world football is undeniable. His EFL Cup-winning goal against Liverpool was just another chapter in his phenomenal season.

Just like Biniam Girmay in world-class cycling, Eritreans are making history in 2025 and beyond. This is just the beginning! 🚀🇪🇷

VIDEO: https://t.co/2rjdDwH5wV

How far do you think Isak will go? Let’s hear your thoughts! 👇🏾

#EritreanExcellence #AlexanderIsak #FootballElite #BiniamGirmay #UnstoppableEritreans #PremierLeague #EFLcup #SportDominance
#Eritrea #Somalia #Ethiopia #Sudan #Africa #Kenya

[Paulos Netabay @PNetabay]

“. . .ኤርትራ ኣብ’ዚ ጉዳይ’ዚ ክትጽንበር ኣጀንዳ ይኹን መደብ የብላን። ስምምዓት ፕሪቶርያ ይኹን ናይሮቢ ዘይምእምኡኻ እንተዀይኖም፡ ምኽኒት ወይ ምስምስ ኣይትድለ። ኣርባዕተ ነጥቢ!” ፕረዚደንት ኢሳይያስ ብ9 ለካቲት 2023 ኣብ ናይሮቢ ዝሃቦ መግለጺ።

[daniabra @danielabraha1]

https://t.co/G8BQut0V4a

[daniabra @danielabraha1]

https://t.co/pLQtaMXT9N

[Ministry of Information, Eritrea @shabait]

“ኣብ ሳዋ ስነ-ምግባር፡ ባህሊ እዩ” ኮ/ል ደበሳይ ግደ

ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት ብዛዕባ ሳዋን ኣብ ቅርዓታ ዝሰላሰሉ ዘለዉ ወተሃደራውን ትምህርታውን ንጥፈታትን ኣመልኪትና ምስ ኣዛዚ ማእከል ስልጠና ሃገራዊ ኣገልግሎት ኮ/ል ደበሳይ ግደ ዝገበርናዮ ቃለ-መሕተት ይስዕብ፥ ሕቶ - ኣብ’ዛ ማእከል መንእሰያት ኤርትራ እናተባህለት እትጽዋዕ ሳዋ ዝዕመሙ መደባት እንታይ ምዃኖም ክትሕብረና?

ፈለማ ኣብ ሳዋ ንዝግበር ንጥፈታት ስራሕ ክትስንዱ ምምጻእኩም ኣዝየ አመስግነኩም። ብዛዕባ ኣሰራርሓና እንተ ደኣ ዀይኑ፡ ከም ዝዀነ ኣሰራርሓ ትካላት መንግስቲ ንሕና ከም ሓደ ትካል ሚ/ሪ ምክልኻል ከም ምዃንና፡ ሓደ ስራሕ ኣለና። እቲ ናትና ስራሕ ከኣ፡ ወተሃደራዊ ስልጠናታትን መደባትን ምሃብን ምትግባርን እዩ። ኣብ ሳዋ ናይ ምክልኻል መደባት ምትግባር ጥራሕ ዘይኰነ፡ እንተላይ ናይ ሚ/ሪ ትምህርቲ ዕማም’ውን ነካይድ ኢና። ከም’ዚ ክብል እንከለኹ፡ በቲ ሓደ እቲ ናይ 12 ክፍሊ ዝወሃብ ናይ ኣካዳሚ መዛዘሚ ትምህርቲ ኣሎ፡ በቲ ኻልእ ከኣ ወተሃደራውን ሞያውን ስልጠና ነካይድ ኢና። እዚኦም እቶም ዝካየዱ ዓበይቲ ንጥፈታት ክዀኑ እንከለዉ፡ ካልኦት ክትጭብጦም ዘይትኽእል ኣዝዮም ረቀቕቲን ብዙሓትን ስርሓት’ውን ኣብ ሕምብርቲ እዛ መዓስከር ዝካየዱ መደባት ኣለዉ። እዚ ዝጠቐስኩልካ ወተሃደራውን ኣካዳምያውን ስልጠናታት እምበኣር፡ ክልቲኡ እዩ ኣብ ዝተመደበሉ ግዜ ብማዕረ ዝሰላሰልን ዝትግበርን።

ሕቶ - ሓደስቲ ተዓለምቲ ሃገራዊ ኣገልግሎት ግቡኦም ክፍጽሙ ናብ ሳዋ ኣብ ዝወርዱሉ እዋን፡ ዝግበር ምድላዋት ከመይ ይመስል? ማለት ንኽንድዚ ዝኣክል ሓይሊ ሰብ፡ ብዛዕባ ጉዳይ ድስፕሊንን ምሕደራን ዝምልከት ብኸመይ ኢኹም ትሕዝዎ?

ኣዝዩ ብዝሒ ዘለዎ መንእሰይ ሃገራዊ ግቡኡ ንምፍጻም ኣብ ዝመጽኣሉ፡ ብሓደ ክኽይድን ክመሓደርን እንተ ደኣ ዀይኑ፡ ሓደ ዝጠምር ገመድ ኣሎ። ንሱ ከኣ ድስፕሊን እዩ። እዚ ከኣ፡ ኣብ’ቲ ዝግበር ክትትል ዝምርኰስ ሓይሊ እዩ። ሓፈሻዊ ኣካይዳን ምሕደራ ግዜን ከምኡ ከኣ ስነ-ስርዓት ናይዞም መንእሰያት፡ ኣብ’ቲ ዝካየድ ንጥፈታት ዝምርኰስ እዩ። እዚ ማለት ሓደ ሰብ ብድስፕሊን እንተ ደኣ ተጓዒዙ’ዩ፡ ኣብ ኩሉ ንጥፈታቱ ክሰልጦን ብዓወት ክዛዝሞን ዝኽእል። ‘ሎሚ ናይ ምዕላም መደብ እዩ፡ ጽባሕ ናይ ፖለቲካዊ ትምህርቲ እዩ፡ ድሕሪ ጽባሕ ከኣ ናይ ሞያ ትምህርቲ እዩ’ ኢልካ ዘይኰነስ፡ ከመይ ገይርካ እዞም ዕማማት እዚኦም ምስ እዚ ገዚፍ ሓይሊ ኣሰማሚዕካ ይካየዱ’ዩ እቲ ዋና ነገር። ነዚኦም ንጥፈታት እዚኦም ዓንዲ ማእከል ኰይኑ ዝመርሕ ድማ፡ እቲ ስነ-ምግባር እዩ። እዚ ካብ ነዊሕ ኣትሒዝና ከም ተመኵሮ ክንሰርሓሉ ዝጸንሕና ድማ እዩ። እዞም መንእሰያት ነዚ ተቐሪቡሎም ዘሎ መደባት ብኸመይ ክሰግርዎ እዮም እነተ ደኣ ኢልና፡ ኣብ ስነ-ኣእምሮኦም ዝግበር ዓቢ ስራሕ እዩ።

ሕቶ - ከመይ?

እዞም መንእሰያት እዚኦም ኣብ ሓደ መዓልቲ፡ ንግሆ ካብ ሰዓት 4 ወጋሕታ ተንሲኦም ክሳብ ሰዓት 10 ናይ ምሸት ኣብ ንጡፍ ፕሮግራም እዮም ዘለዉ። እቲ ዝወሃብ ናይ ኣካዳምያውን ወተሃደራውን ከምኡ ከኣ፡ ሞያዊ ፕሮግራማት ነናቱ ትግባረ ኣለዎ። ምስኡ ተኣሳሲሩ ዝኸይድ ናይ ፖለቲካዊ ትምህርቲ ኣሎ። ሰሚናራት፡ ናይ ባህልን ስፖርትን ንጥፈታት.....ወዘተ ምስ እዚ ዝጠቐስኩልካ ዓበይቲ ንጥፈታት’ዩ ተወሃሂዱ ዝኸይድ። ሓንሳብ ምስ ለመድዎ፡ በታ ሓዲድ እቲኣ እዮም ዝኸዱ። ካብ መስመሩ ዝወጽእ የለን። እዚ ኹሉ ምስ ጻዕርን ሓርኰትኰትን፡ ብሓፈሻ ድማ ምስ ድስፒሊን ዝተሓሓዝ እዩ። ከም ኣብነት ንግሆ ተንሲኦም ዝገብርዎ ንጥፈታት እንተ ደኣ ርኢና፡ ዓራቶም ኣንጺፎም ከባቢኦም የጽርዩን ካልእ ንጥፈታት የካይዱን። እቲ ስነ- ምግባር ዝበልናዮ ከኣ፡ በዚ እዩ ዝህነጽ። ሓደ መንእሰይ በቲ ዝወጸ ናይ ሓባር ፕሮግራም ምስ ዘየከይድ ድማ፡ ብምኽንርን ማዕዳን ዘድሊ ናይ መአረምታ ሓበሬታ ይወሃቦ። ደጋጊምካ ኣሪምካዮን መኺርካዮን እንተ ደኣ ዘይተግቢርዎን ዘይሰምዕን ኰይኑ፡ ክሰምዕ ከም ዘለዎ መረዳእታ ትህቦ። እዚ ከኣ ኣብ ሳዋ ከም ባህሊ እዩ ዝውረስ። እቲ ተዓላሚ ኩሉ ግዜ ፊስካ ቅድሚ ምህራማ ኣብ ሰዓቱ ተንሲኡ ኣሎ። ለሚድዎ ስለ ዘሎ ኣብ’ታ ሰዓት እቲኣ ድቃስ ኣይመጽኦን እዩ። ዋላ ናብ ገዛኡን ካልእ ቦታ ስራሕን ምስ ከደ ወጋሕታ ምትንሳእ ተቓንዩ ስለ ዝዀነ፡ ስርሑ ብዓወት እዩ ዘሰላስል። ንባዕሉ እቲ ናይ ትምህርቲ ይዅን ማእቶታዊ ንጥፈታትን ናይ ኣመጋግባ ስነ-ምግባርን ብሓፈሻ ንኹሉ ንጥፈታት ህይወት’ዚ መዓስከር ርዒሞሞ እዮም ዝኸዱ። ምኽንያቱ ንጽባሕ ንግሆ ኣብ ህይወቱ ክጠቕሞ ምዃኑ ስለ ዝፈልጥ። ሓደ ነቲ መስመር ዝዘርግ ተመሃራይ እንተ ደኣ ኣሎ ከኣ፡ ኣብ መስመሩ ከም ዝኣቱ ይግበር። ስለዚ ኩሉ መንእሰይ ኣብ ሓደ መስመር ከም ዝመጽእ ኢኻ ትገብሮ። ብዛዕባ ሓደ ነገር ‘ግበሮ’ ክትብሎ እንከለኻ፡ ብሓንቲ ግዜ እዮም ነታ ዝተበሃለቶም ዝዓሙዋ። ዓራቶም ምንጻፍ ይዅን ገዛኦም ምጽርራይ ይዅን፡ ተሰሪዕካኣ ምኻድን ምምላስን፡ ብኣገባብ ኣብ ካፍተርያ ምምጋብ፡ ..... ብስነ-ስርዓት እዮም ዝኸዱ። ኣብ ካፍተርያ ድምጺ ዝበሃል ኣይትሰምዕን ኢኻ ዋላ ሓንቲ ጨርባሕ ትብል ናይ ማንካ ድምጺ እውን የላን። እቲ ድስፕሊን ወይ ኣካይዳ ዝበሃል ከኣ ከም’ዚ እናገበርካ ኢኻ ተውርሶ። ስለ’ዚ ኣብ’ዚ መዓስከር ዝዀነ መደብ ኣውጺእካ ንኸተተግብሮ ኣይእግመካን እዩ። ኣብ ሳዋ ድስፕሊን ባህሊ እዩ። እምበር ዝዀነ ሰብ፡ ከመይ ገይርኩም ነዚ ኩሉ ሓፋሽ ተመሓድርዎ ኢሉ እዩ ዝጭነቕ። ክንዲ ዝዀነ ነፍሲ-ወከፍ ሰብ እንታይ ይሰርሕ ፍሉጥ እዩ። ንግሆ ዝጀመረ መደብ ክሳብ ምሸት ብዘይ ዋላ ሓደ ተረፍ ኩሉ ተተግቢሩ ኣሎ። እቲ ኣባል ከኣ፡ ማዕረ እቲ ተዓላማይ ካብታ ቀዳመይቲ መዓልቲ እቲ መንእሰይ እግሩ ኣብ ሳዋ ዘንበረላ ኣብ ኣተኣላልያኡን ምሕደራኡን፡ ብሓፈሻ ኣብ ኩሉ ንጥፈታት እቲ መንእሰይ ኣሎ። ዋላ’ውን ሓደ ሓድሽ ኣባል ኰይኑ ኣብ ሳዋ ዝምደብ ሰብ፡ ንሱ ተዓላማይ እንከሎ ኩለን እተን ካብ’ቲ መምህሩ ዓላማይ ይወስደንን ይርእየንን ስለ ዝነበረ ዝዀነ ዝጠፍኦ ነገር የለን። ንእሽቶ ሓጋዚ ስልጠናታት ወሲኽካ ጥራሕ ኢኻ ኣብ ስራሕ ተዋፍሮ። ኩላ እታ ትግበር ይፈልጣ እዩ።

ሕቶ - ንስነ-ምግባርን ካልእን ዝምልከት ንኣባላት ዝወሃብ ስልጠናታትከ ኣሎዶ?

እወ ኣሎ። ንምሕደራ ግዜ፡ መሪሕነት፡ ኣፍራይነት፡ ዓወት፡ ማሕበራዊ ውህደትን መነባብሮን እዞም መንእሰያት .... ዝምልከት ብቐጻሊ ይወሃብ እዩ። እዚ እናተገብረ ግን፡ ኣብ ኣተኣላልያኦምን ስራሖምን ጉድለታት ኣይርከብን እዩ፡ ፍጹማት እዮም ክንብል ኣይንኽእልን ኢና። ምኽንያቱ ሰባት እዮም። ብዙሕ ብድሆታት ከጋጥም ንቡር እዩ። ንባዕሉ ዕድመ ናይ’ቲ ኣባል’ውን ወሳኒ እዩ። ምስ ዕብየትን ካልእን ዝተሓሓዝ ነገር ስለ ዘሎ። ሕጂ ግን ብዙሓት ሓደስቲ ኣባላት ስለ ዘለዉና፡ ብዛዕባ ኣተኣላልያ ይዅን ፖለቲካውን ወተሃደራውን ትምህርቲ ጋንታታቶምን ሓይሎምን ሒዞም፡ በታ ዝወጸት ውጥን መሰረት ኣብ ድሌቶም ግዜ ንኽምህሩን ክኣልዩን ጸገም ዝበሃል የብሎምን። ንኣሽቱ ነገራት ከይርከብ ግን፡ ደድሕሪኦም ጥራሕ ኢኻ ክትስዕብ ዘለካ። ንመደባት ማእቶት ይዅን ታዕሊም ንኹሉ ኣማሊኦም ክወጽኡ ብፍጹም ኣይጽገሙን እዮም። ስለዚ ኣመላምላ ናይቶም መምህራን (ዓለምቲ) ክዀኑ ኢልና እነትርፎም፡ እቲ ስራሕና ብኸመይ ከም ዝዕወትን ክቕጽል ከም ዘለዎን ብተኸታታሊ መሐደሲ ስልጠናታት እናሃብና፡ ዓበይቶምን ንኣሽቶምን ነቲ ግዙፍ ዕማምና ከም ዘተግብርዎ ንገብር።

ሕቶ - ዓለምቲ ኣብ ዝሓዝዎ ኣሃዱታት ንሓድሕዶም ኣዝዮም ተወዳደርትን ሓያላትን ንምግባሮም ዝግበር መደባት ኣሎዶ?

ከመይ ደኣ! ብዕሊ ከኣ እምበር። ነፍሲ-ወከፍ ኣባል (ዓላማይ) ንሓድሕዱ ዘለዎ ናይ ውድድር መንፈስ ልዑል’ዩ። ኣብታ ዘመሓድራ ኣሃዱ ዝዀነት ጕድለት ክትርከቦ ኣይደልን እዩ። እተን ኣሃዱታት ሓያል ውድድር እየን ዘካይዳ። ከም ኣብነት፡ ኣብ ድስፕሊን፡ ትምህርቲ፡ ጽሬት፡ ባህሊ፡ ስፖርት......ማእለያ ዘይብሉ ኣብዚ መዓስከር ዝካየድ ውድድራት ኣሎ። ሓንቲ ክፍለ-ሰራዊት ብግቡእ ውሽጣን ከባቢኣን ዘይተጽሪ እንተ ደኣ ዀይና፡ ብዙሕ ስራሕ ከም ዝተርፋ እያ ትፈልጥ። ኣብ’ቲ ውድድር እውን ተሪፋ ኣላ። እቲ ዝገርመካ ናይ’ቲ ክካየድ ዝጸንሐ ነፍሲ-ወከፍ ውድድር፡ ኣብ መዛዘሚ ናይ’ታ ዓመተ ትምህርቲ’ዩ ኣብ ቅድሚ ሓለፍተንን ኣሽሓት ተመሃሮን ኣብ መድረኽ (ስተጅ) ዝሽለማ። ስለዚ እታ ሓንቲ ክፍለ-ሰራዊት ብትምህርቲ ይዅን ጽሬት ድስፕሊን ጸብለል እትብል እንታይ ስለ ዝዀነት እያ እንተ ደኣ ኢልና፡ ርዱእ ነገር እዩ። ከመይሲ ሓያል ጻዕርን ኣተሓሕዛን ናይቶም ኣባላትን ናይ’ቲ ኣሃዱን እዩ። እምበር ሓንቲ ክፍለ-ሰራዊት ኩሎም ኣብታ ኣሃዱ ዘለዉ ብድስፕሊን ይዅን ትምህርቲ ንፉዓት ስለ ዝበጽሕዋ ኣይኰነን እቲ ምስጢር። ካብ ነፍሲ-ወከፍ ዞባ ዝመጽኡ መንእሰያትና ኣብ ኩለን ክፍላተ-ሰራዊት እዮም ፋሕ ዝብሉ። ዋላ ድሕሪ እቲ ናይ ኣካዳሚ ትምህርቲ ብኸምዚ ምስ ዛዘሙ’ውን እቲ ኻልኣይ ገጽ ውድድር ይቕጽል እዩ። ኣብ’ቲ ወተሃደራዊ ታዕሊምን ስልጠናን’ውን ከምኡ። እቲ ኣብ’ታ ኣሃዱ ዘሎ መራሒ ንኣሃዱኡ ኣንቂሑን ወዲቡን እንድሕር ዝሰርሕ ኰይኑ፡ ኣባላት ናይ’ታ ኣሃዱ ዝበለጹ ሰባት እዮም ዝዀኑ። እንድሕር ደኣ ዘይትከታተሎም ኴንካ፡ ሓደ ነገር ከጋጥም እንከሎ ዓው-ዓው ትብል እንተ ደኣ ዄንካ ትርጉም የብሉን። ሓደ ነገር ክትገብር እንተ ደኣ ዄንካ፡ ካብ መጀመርያ ክሳብ መወዳእታ ኩሉ ነቲ ዝግበር ንጥፈታትን ዝወጽአ መደባትን ዕዉት ክኸውን ክትጽዕት ኣለካ። ኣብ መወዳእታ ከኣ፡ ፍረ-ናይቲ ዘካየድካዮ መስዋእቲ፡ ዓወት ክትጐናጸፍ ግድነት እዩ። ኩሉ ዝግበር ንጥፈታት ቀጻሊ ውድድር ስለ ዝዀነ፡ ሓደ ግዜ እታ ሓንቲ ክፍለ-ሰራዊት ጸብለል ትብል፡ ብመንጽሩ እታ ኻልእ ለጠቕ ትብል ወይ ድማ ቀጻሊ ነቲ ዓወት እናደገመቶ እትኸይድ ኣሃዱ’ውን ኣላ። ዓመት መጸአ እዚ ውድድራት እዚ ነቶም ኣብ’ቲ ውድድር ዘለዉ ተመሃሮ ይዅኑ ኣለይቶም ምሒር እዩ ዘናውጾም። ስለምንታይ እንተ ደኣ ኢልካኒ፡ መዓት ስምዒትን ወኒን፡ ህልኽን ሞራልን እዩ ዘለዎ። ብሕርቃን ዝኣክል ብፍላይ ኣብ ገለ ኣሃዱታት ከም ገለ ኢሉ እቲ ኣባሎም እንተ ደኣ ዝሒልዎም ኣሎ፡ እቶም ተዓለምቲ ብዘይ ሕብእብእ እዮም ኣብ ዝግበር ኣኼባ ዝነግሩኻ። ‘ብዘይ ቀለዓለም ናትና ኣባል ይሃስየና ኣሎ፡ ኣየስራሓናን ኣየተባባዓናን እዩ’ እናበሉ ይነግሩኻ እዮም።

ሕቶ - ብፍሉይ ነዚ ስራሕ’ዚ ዝዓምም ወይ ዝመሚ ዝተመዘዘ ኣካል እዚ መዓስከር ኣሎዶ?

እወ ኣሎ። ነዚ ሓላፍነት ዝወስደሉን ብደቂቕ እናመዝገበን እናረኣየን ዝመዝንን ስታፍ ማእከል ስልጠና እዩ። ካብ መጀመርታ ክሳብ መወዳእታ ብኣካል እናተዓዘበን እናተሳተፈን ንኹሉ ንጥፈታት እዞም ተዓለምቲ እዮም ዝከታተሉ። ዋላ ኣብ መንገዲ ከይተረፈ እዮም ዝቈጻጸርዎም። እንድሕር ደኣ ፋሕ- ፋሕን ዝብርቕርቕን እናበለት እትጐዓዝ ኣሃዱ ኣላ፡ ናይ መን ምዃና ይከታተልዋ። ስለምንታይ እዛ ኣሃዱ እዚኣ ፋሕ-ፋሕ እናበለት እንከላ፡ እቲ ኣባል ስቕ ኢሉ ይርእያ ኣሎ? ስለምንታይ ዘይከታተላ? ብዝብል ድማ ነጥቢ ይጐድላ ማለት እዩ። ናብቲ ኣሃዱ ሃንደበት ከይዶም ኣነጻጽፋ ዓራቶምን ጽሬት ገዛኦምን ከባቢኦምን ይፍትሹ፡ ከምኡ’ውን ጽሬት ዝምገቡሉ ቦታን ንብረትን ይፍትሹ። ኮታ ወተሃደራውን ኣካዳምያውን ኵነታት እቲ ኣሃዱ ይፍተሽ። ጕያ ክገብሩ እንከለዉ፡ ናይ ዝተፈላለየ ኪሎሜተራት ነጥቢ ይምዝገበሎም። ብፍላይ ደቂ-ኣንስትዮ ኣብ’ዚ ውድድር ማዕረ እቶም ደቂ ተባዕትዮ ዘይኰነ እናሓንሳእ ልዕሊ እቶም ደቂ ተባዕትዮ እየን ዝጐይያ። ብፍላይ ኣብ ናይ 5፡ 10፡ 18 ኪሎ-ሜተር ይበልጸኦም እየን። እዚ ከኣ፡ እቲ ናይ ውድድር መንፈስ ዘምጽኦ ሓይሊን ትብዓትን እዩ። እዚ’ዩ ከኣ ከም መፈተሺ ጥዕናውን ኣካላውን ብቕዓት ዘኽእለና። ስለ’ዚ ውድድር ወሳኒ እዩ። ዶቡ ዝሓለፈ ዘይኰነ፡ ነቲ እትደልዮ ደረጃ መታን ክሃርመልካን ከዐውተካን ከም ዝኽእል ገይርካ እተካይዶን እትሰርዖን እዩ። በዚ ኢልካ በቲ፡ እቲ ነጥቢ ብኸምኡ ይተሓዝን ይውህለልን። ብድምር ካብ መወዳድርታ ክብ ዝበለት ከኣ ንሽልማት ትበቅዕ። ብዓይነት፡ ብገንዘብ ይዅን ብዝተፈላለዩ ነገራት ድማ ሽልማታ ትወስድ። ነቶም ዕዉታት ዝዀኑ ኣሰልጠንትን ኣለይትን እውን መተባብዒ ይወሃቦም እዩ።

ይቕጽል

[Alg @GirmaTelk]

Senior commanders of the Ethiopian army describe the heroism of the Eritrean🇪🇷 army , for their defeat.

[G. Drar @gdrarr]

The PP cadres have switched gears—now moving their baseless sea access rhetoric from Somaliland in Somalia to Eritrea’s Assab. 🤯 The coordinated push from regime-backed figures in 4-Kilo is as desperate as it is dangerous.

The irony? Eritrea never denied them port access. Just like Ethiopia uses Djibouti, they could have done the same in Assab—but their true intentions have always been something else.

After so many failed miscalculations, why do these leaders keep falling at the mercy of Eritrea? History has shown where this path leads.

The war-mongering revisionism, distortion of history, and reckless rhetoric we’re witnessing only serve to destabilize the region. Will they ever learn?

"ጊሔስ ኣብ ክንዲ ትስተር፡ ትግተር" – Wisdom speaks for itself.

Your thoughts?👇

#EritreaPrevails #AssabIsEritrean #NoToExpansionism #HistoryDoesNotLie #Geopolitics #HornOfAfrica #Eritrea #Somalia #Ethiopia #KEnya #Sudan #Egypt #Africa