Tezarre

[Tezarre @eng_TGA]

Renewable Energy = ተሓዳሲ ጸዓት

[Ministry of Information, Eritrea @shabait]

ተሓዳሲ ጸዓት ገማግም ባሕሪ
እ/ር መዋእል ደበሳይ

ተሓዳሲ ጸዓት ኢልና እንጽውዖ፡ ካብ ተፈጥሮኣዊ ምንጪ ጸዓት - ማለት ከም ጸሓይ፡ ንፋስ፡ ማይ፡ ሙቐት ምድሪን ከምኡ’ውን ኣታኽልቲ ዝምንጩ ኰይኑ፡ ብዘይ ዝዀነ ሓገዝ ናይ ዘይተፈጥሮኣዊ ነገራት፡ ብቐጻልን ብዘይጽንቀቕ ትሕዝቶን፡ ከም ብሓድሽ እናተመልአ ዝኸይድ ጸዓት እዩ። ቴክኖሎጂ ተሓዳሲ ጸዓት ነዞም ኣቐዲምና ዝጠቐስናዮም ተፈጥሮኣዊዊ ምንጪ ጸዓት ብምምዝማዝ፡ ናብ ኤለክትሪክን ዝተፈላለዩ ዓይነት ጉልበት ወይ ሓይልን ዝቕየሩ እዮም።

ስለምንታይ ተሓዳሲ ጸዓት?

ሎሚ ዓለምና ኣብ ኤለክትሪክ፡ መካይን፡ ኢንዱስትሪታት፡ ካልእን ዝውዕል ቀንዲ ምንጪ ጸዓት እትጥቀመሉ፡ ካብ ተሓዳሲ ጸዓት ናጻ ዝዀኑ ነገራት ከም ከሰል፡ ተፈጥሮኣዊ ነዳዲ ከምኡ’ውን ዘይቲ ዝወጽኡ’ኳ እንተዀኑ፡ ዓለምና ግን ውሱን ዕቑር ትሕዝቶ ናይዞም ዝጠቐስናዮም እዩ ዘለዋ። ብፍላይ ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ካብ’ቲ ተፈጥሮኣዊ ትሕዝቶኦም ዓቚርዎም ዘሎ ንላዕሊ ስለ ንጥቀመሎም ዘለና፡ ድሕሪ ገለ እዋን ምጽንቃቖም ዘይተርፍ እዩ። ብተወሳኺ ኣብ ድሕነት ደቂ-ሰብ፡ ካብኦም ዝወጽኡ በከልቲ ጋዛትን ቀመማትን፡ ምስ ዝተፈላለየ ምኽንያት ምውሳኽ ጠለብ ነዳዲን፡ ካብቶም ንተሓዳሲ ጸዓት ክንጥቀመሎም ዘተባብዑ እዮም። ኣብ’ዛ ዘለናያ ምድሪ ሓደ ካብቶም ኣሻቐልቲ ጉዳይ ኰይኑ ዘሎ ምውሳኽ ክሊማዊ ዋዒ፡ ምጽናትን ምንቁልቋልን ናይ ባሕሪ ሂወታውያን፡ ጥዕናዊ ጸገማት ኣብ ደቂ-ሰብን ካልእን፡ ተሓዳሲ ጸዓት ኣገዳስነቱን ጠለባቱን ካብ ዘበርኹ እዮም። ኣብ መብዝሕትኡ ጽሑፋት እውን ብ ‘ጽሩይ’ ወይ ‘ቀጠልያ’ ጸዓት ዝብል መጸውዒ ይወሃቦ እዩ። ምኽንያቱ ካብ ተሓዳሲ ጸዓት ዝዀነ በካሊ ጥረ ነገራት የብሉን። ኣብ ሃገርና ኤርትራ ብፍላይ ኣብ’ዚ ቀረባ ዓመታት ጥቕምን ኣፍልጦን ተሓዳሲ ጸዓት እናወሰኸ ይመጽእ ኣሎ። ኣብ ገማግም ባሕርን ደሴታትን እውን ተጠቃምነቱ ጐሊሑ ክርአ ይኽእል። ዝተፈላለዩ መጽናዕትታት ሃገርና ከምዝሕብርዎ፡ ሃገርና ዝተፈላለዩ ዕቑር ተኽእሎ ናይ ተሓዳሲ ጸዓት ብፍላይ ኣብ ጸሓያዊ ጸዓት፡ ንፋሳዊ ጸዓት፡ ጸሓያዊ ምንቃጽ ዝተፈላለዩ መግብታት፡ ጂኦተርማላዊ ጸዓት፡ ምልኣተ-ባሕራዊ ጸዓትን ካልእን፡ ዝኣመሰሉ ጸጋታት ከምዘለና ይግለጽ። እምበኣርከስ እዞም ልዕል ኢልና ዝጠቐስናዮም ጸጋታት ተሓዳሲ ጸዓት በብሓደ ክንርእዮም፦

1. ጸሓያዊ ጸዓት ኤለክትሪክ፦ ብቐጥታ ይኹን ብዘይ ቐጥታ ጸሓይና ኩሉ ዘድልየና ጸዓት ትቕርበልና እያ። ከባብያዊ ሙቐት ናይ ጸሓይ 5600 ዲግሪ ሰንትግረይድ ኰይኑ፡ ሙቐት ናይ ነብሳ ድማ15,000,000 ዲግሪ ሰንቲ ግረይድ ይበጽሕ። ስለ’ዚ ጸሓይ እኹል ታርፍ ጉልበት ክትህበና ትኽእል። ጸሓያዊ ጸዓት ኤለክትሪክ ኣደናቒ ኣምር ኰይኑ፡ ነቲ ካብ ብርሃን ጸሓይ እንረኽቦ ጸዓት ናብ ብቐሊሉ ክንጥቀመሉ እንኽእል ኤለክትሪክ ዝቕይር ቴክኖሎጂ እዩ። ቀጺልና ከኣ፡ ነቶም ቀንዲ ኣካላት ጸሓያዊ ጸዓት ኤለክትሪክ ንርኣዮም።

=> ጸሓያዊ ሰሌዳ (solar panel) ፥ እዚ ኣካል ልቢ ናይ ጸሓያዊ ጸዓት ኰይኑ፡ ብርሃን ጸሓይ ናብ ኤለክትሪክ ዝቕይር እዩ። ኣብ ዝለዓለ ብርሃን ጸሓይ ዝርከበሉ ቦታ ዝለዓለ ኤለክትሪክ ከመንጩ ይኽእል። ኣብ መስርሕ ምግጥጣም ጸሓያዊ ሰሌዳ ክልተ መንገድታት ኣለዉ። ኣከታቲልካን ኣማዕዲኻን (series and parallel connection) ክእሰሩ ይኽእሉ።

=> ባትሪ(battery)፥ ነቲ ኣቐዲምና ብመገዲ ጸሓያዊ ሰሌዳ ዝመንጨወ ኤለክትሪክ ኣብ ባትሪ ከምዝኽዘን ይኸውን። ኣብ’ዚ ከነስተውዕለሉ ዘለና ዕምሪ ናይቲ ባትሪ፡ ብዝያዳ ኣብ ኣጠቃቕማና፡ ዓይነትን ትሕዝቶን ናይቲ ባትሪ እዩ ዝምርኰስ። ባትሪ’ውን ኣገባብ ኣተኣሳስራኡ እቶም ኣቐዲምና ኣብ መገድታት ምእሳር ጸሓያዊ ሰሌዳ ዝጠቐስናዮም ኢና ንጥቀም።

=> ተቆጻጻሪ(controller)፥ እዚ ኣካል ንዋሕዚ ኤለክትሪክ ናብ ባትሪ ዝኣቱን ዝወጽእን ዝቆጻጸር ኰይኑ ዝያዳ ንውሕስነትን ዕምርን ባትሪ ተባሂሉ ዝተማህዘ እዩ።

=> ቀያሪ(inverter)፥ እቲ ብጸሓያዊ ብርሃን ዝመንጨወ ኤለክትሪክ፡ ብልክዕ ከምቲ ካብ ሓይሊ ኤለክትሪክ ዝመጽኣና ዋሕዚ ኤለክትሪክ ቀይሩ ዝህበና ኣገዳሲ ኣካል እዩ።

2. ንፋሳዊ ጸዓት፦ ንፋስ ተሓዳሲ፡ ዘላቒ፡ ሰፊሕ ዝርገሐ ምስ ኣዝዩ ብርኩት ምንጪ ናይ ጸዓት ዘለዎ እዩ። ብቐንዱ ኣብ ምጉዳል በከልቲ ጋዛት፡ ውሑስ ኣማራጺ ኣብ ነዳዲ ዝተመርኰሰ ቀረብ ኤለክትሪክ ኰይኑ የገልግል ኣሎ። ቴክኖሎጂ ንፋሳዊ ጸዓት ካብ ንፋስ ዝተረኽበ ጸዓት ናብ ኤለክትሪክ ዝቕይር ኰይኑ፡ ዝተፈላለዩ ኣካላት የጠቓልል። ኣብ ደቡባዊ ክፋል ገማግም ባሕርና ኣብ’ዚ ቴክኖሎጂ ፈተነታት ተኻይዱ ከምዝነበረ መጽናዕታት ይሕብሩ።

3. ምልኣተ-ባሕራዊ ጸዓት (tidal energy) ፦ ምልኣት ባሕሪ ብልምዳዊ ኣጸዋውዓ ባሕሪ ገይሹ ወይ መሊኡ እንብሎ ኰይኑ ኣብ ሞንጎ ወርሒ፡ ጸሓይን፡ ምድሪን ብዘሎ ምትእስሳር ዝፍጠር እዩ። ኣብ መዓልቲ ከክልተ ግዜ ምልኣትን ምጋሽን ናይ ባሕሪ ኣለና። ኣሰራርሓኡ ድማ፡ ባሕሪ ኣብ ዝመልኣሉን ዝገሸሉን እዋናት፡ ብማእከል ሰብ ዝሰርሖ ጸቢብ ዲጋ ኣብ ሞንጐ ቀዛፊ መመንጨዊ ኤለክትሪክ ዝተገጥሞ ብምሕላፍ፡ ኤለክትሪክ ከነመንጩ ንኽእል። እዚ ዓይነት ጸዓት ስሩዕን ብቐሊሉ ዝግመት ዋሕዚ ማይ ዘለዎ፡ ምስ ምቅይያር ክሊማን፡ ዋሕዚ ዝናብን ዘይጽሎ ብምዃኑ ውጽኢታዊ ይገብሮ። ኣብ ቴክኖሎጂ ምልኣት ባሕሪ እንጥቀመሉ ቀዛፊ ኣብ ዓበይቲ ሩባታት፡ መጻብቦታትን ብርቱዕ ናይ ማዕበል ዋሕዚ ዘለዎ ቦታን ብምትካል ኣብ ግብሪ ይውዕል። እዚ ዓይነት ቴክኖሎጂ ገይና ኣብ መጽናዕቲ ዘሎ ኰይኑ ብኣባላት ሚኒስትሪ ሃብቲ ባሕሪ’ውን መጽናዕትን ዳህሳስን ይግበር ኣሎ።

4. ጂኦተርማላዊ ጸዓት (Geothermal energy)፦ እዛ ዘለናያ ምድሪ ትሕተ ምድራዊ ሙቐታ ክሳብ 5000 ዲግሪ ሰንቲግረይድ ይበጽሕ። በዚ ረስኒ ዝፍጠር ዋዒ፡ ናይ ትሕተ ባይታዊ ማይ ናብ ሃፋ ይቕየር፣ እቲ ዝተፈጥረ ሃፋ ኤለክትሪክ ድማ ንምምንጫው ከነውዕሎ ንኽእል (ምስ ኣብ ሃገርና ዘለዋ ናይ ሃፋ ባቡር ዝመሳሰል ቴክኖሎጂ እዩ)። መጽናዕትታት ከምዝሕብርዎ ዕቑር ዓቕሚ ጂኦተርማላዊ ጸዓት ምድርና 50,000 ዕጽፊ ካብ ነዳዲ እንረኽቦ ክበጽሕ ይኽእል። ኣገባብ ኣሰራርሓኡ እቲ ብርቱዕ ዋዒ ዝተፈጥረ ሃፋ ናይ ማይ፡ ብሞተር ተጮንጕዑ ብቱቦታት ገይሩ ናብ ሓደ ብሃፋ ዝዝወር ሞተር ይበጽሕ እሞ ኤለክትሪክ የመንጩ። እቲ ሃፋ ማይ ስርሑ ምስ ወደአ፡ ተመሊሱ ናብቲ ተፈጥሮኣዊ ትሕተ ምድራዊ መኽዘን ማይ ይምለስ፡ ብኸምዚ ድማ መስርሕ ዑደት ተሓዳሲ ጸዓት ይፍጸም። ኣብ ደቡባዊ ክፋል ገማግም ባሕሪ ሃገርና ዕቑር ዓቕሚ ናይ ጂኦተርማላዊ ጸዓት ከምዘሎ መጽናዕታት ይሕብሩ።

5. ጸሓያዊ መንቀጺ መግቢ፦ ከም ሃገርና ዝኣመሰላ ኣብ ምምዕባል ዝርከባ ሃገራት መግቢ ንምኽሻን ዘድሊ ትሕዝቶ ጸዓት ውሱን ክኸውን ይኽእል እዩ። ዕንጨይቲ ሓደ ካብቶም መሰረታውያን ጥረ ነገራት ምንጪ ነዳዲ ኰይኑ ንዘመናት የገልግል ኣሎ። ስለ’ዚ ድማ ምብራስ ኣግራብ ዘኸትሎ ከቢድ ኣከባብያዊ ዕንወትን፡ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናወሰኸ ዝመጽእ ዘሎ ዋጋን፡ ንኽትረኽቦ ኣጸጋሚ ይገብሮ። ብፍላይ ኣብ ገማግም ባሕርን ደሴታትን ሃገርና፡ ምእራይ ዕንጨይቲ ንመዓልታዊ ንጥፈታት፡ ብደቂ-ኣንስትዮን ህጻናትን ስለዝግበር፡ ርእሱ ዝኸኣለ ተጽዕኖ ኣብ መነባብሮ ይፈጥር ከምዘሎ መጽናዕትታት ይሕብሩ። ተወሳኺ፡ ካብ ነዳድ ዕንጨይቲ ዝወጽእ ትኪ፡ ኣብ ጥዕና ወዲ ሰብ ዘኸትሎ ጉድኣት ሓደገኛ እዩ። ብፍላይ ኣብ ውሽጢ ገዛ ዝግበሩ ንጥፈታት ሓዊ፡ ሳዕቤኑ ከምዝውስኽ ክንርዳእ ንኽእል። ሚኒስትሪ ሃብቲ ባሕሪ ከም ኣካል ልምዓታዊ ንጥፈታቱ፡ ብጸሓያዊ ረስኒ ተጠቒምካ፡ ዝተፈላለዩ መግብታት ንምኽሻንን ምድራቕን፡ ዘኽእሉ ንጥፈታትን ቴክኖሎጂታትን የተግብር ኣሎ። እዚ ዓይነት ቴክኖሎጂ ነቶም ኣቐዲምና ዝጠቐስናዮም ሳዕቤናትን ተኽእሎ ተጠቃምነትን ዕንጨይቲ፡ ፍታሕ ዘምጽእ ዓይነት ቴክኖሎጂ ኰይኑ፡ ኣብ ኣሰራርሓኡ ዝተፈላለየ ከምኡ ድማ ብዘይ ጸገም ተጠቃሚ፡ ብቐሊሉ’ውን ኣብ ገዛ ብምስናዕ ክጥቀመሉ ዘኽእል እዩ። ፍሉይነት ናይ’ዚ ቴክኖሎጂ፡ ኣብ መታሕት ጥራይ ዘይኰነ ኣብ ከበሳታት ከይተረፈ ዝተፈላለዩ ዓይነት መግብታት ከነንቅጸሉ ንኽእል። ኣገዳስነት ናይ’ዚ ቴክኖሎጂ ብዙሕ’ኳ እንተዀነ ውሑድ ንምጥቃስ፡ ኣብ ርሑቕ ከባቢታት ሃገርና ዓሳ ብጥልሉ ክበጽሕ ኣጸጋሚ ምስ ዝኸውን፡ ብቴክኖሎጂ ጸሓያዊ መንቀጺ ዓሳ ኣድሪቕካ፡ ጥሒንካ፡ ካብ ቦታ ናብ ቦታ ክንቀሳቀስ ይኽእል። ከምኡ‘ውን ተቐማጦ ገማግም ባሕርን ደሴታትን፡ ዓሳ ገፊፎም ግቡእ መዐቀብን መዘሓሓልን ምስ ዘይረኽቡ፡ ጸሓያዊ መንቀጺ ዓሳ ተጠቒሞም ብምድራቕ፡ ትሕዝቶኡ ከይጎደለ ንነዊሕ እዋን ክጸንሕ ይኽእል። ቴክኖሎጂ ጸሓያዊ መንቀጺ ዓሳ ንዝበዝሑ ኣብ ጸዓት ምኽሻን መግብን መዐቀብን ዘሎ ሕጽረታት ዘፋኹስ፡ ኣብ ትሕዝቶ ነድርቖ ዘለና ዓሳ ድማ ዝዀነ ምጉዳልን ሳዕቤንን ዘይብሉ ምዃኑ፡ ካብ ውጽኢት መጽናዕቲ ሚኒስትሪ ሃብቲ ባሕሪ ክንርዳእ ንኽእል። ኣብ መደምደምታ፡ ተሓዳሲ ጸዓት ገማግም ባሕሪ ብልጫኡ ኣዝዩ ዓብን፡ ምስ ዘለና ዕቁር ጸጋታት፡ ቴክኖሎጂ ተሓዳሲ ጸዓት ብቐሊሉ ክንጥቀመሉ ከም ንኽእል ንርዳእ።

[Houston Dynamo FC @HoustonDynamo]

From the Archives. For the City For the Crest. 🌆

🗞️ https://t.co/zZUjDVCJpk

[Tezarre @eng_TGA]

I thought I came late to the austim seminar... I'm glad they didn't start it

[Tezarre @eng_TGA]

@FIFAcom @FIFAWorldCup Two of them are wearing #7 and the two are wearing #10.

[Tezarre @eng_TGA]

Made it safe to Dallas... Eritrean Festival here I come 😎

[Tezarre @eng_TGA]

@FIFAWorldCup Spain got that second star 🇪🇸⭐️🇪🇸⭐️🇪🇸 #FIFAWorldCup2026

[Tezarre @eng_TGA]

@FIFAWorldCup TEN GOALS #FIFAWorldCup2026

[Tour of Magnificent Qinghai @TDQL_Official]

🚀 🇪🇷 Mulubrhan always delivers at #TOMQ! In today’s final stage he sprinted to 8th position, securing the lead in the points classification 👊

🇨🇳 #TOMQ2026

[AS Ciclismo @As_Ciclismo]

🇪🇷 El ciclismo traspasa fronteras y Girmay (26 años) es uno de los más aclamados en la salida de hoy #TDF2026
👏🏻 Numerosos aficionados de Eritrea arropando al del @NSNCyclingTeam, que saluda y firma a todos ellos
📹 @danimiranda9 (Mulhouse)

[cinesthetic. @TheCinesthetic]

In the final scene of The Pursuit of Happyness (2006), Will Smith walks past the real Chris Gardner.

The man whose life inspired the film makes a quiet cameo just before the credits roll.

[African Vision Sport & Education Development @4AfricanVision]

The ultimate all-rounder. ⚡️

Climber, GC contender, and lethal sprinter. Henok Mulubrhan does it all. A 3x African Champion who just proved his class again this year defying brutal weather to grab a massive stage win and lock down the Green Jersey. 🔥🇪🇷

Pure class on wheels. 👏

[Tezarre @eng_TGA]

My prediction =
🇪🇸 2-0 🇦🇷
🇫🇷 2-0 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿
#FIFAWorldCup2026

[FIFA World Cup @FIFAWorldCup]

The Final is set: 🇪🇸🆚🇦🇷

#FIFAWorldCup

[CBS Mornings @CBSMornings]

Vozinha, the Cape Verde goalkeeper who helped his team hold its own against soccer heavyweights during the World Cup, says that getting to share his team’s talents on the world stage is “the best thing that can happen.”

Vozinha shares about playing with passion, how becoming a global sensation has changed his life and what’s next for him as a free agent: “I want to play.”

[Tour of Magnificent Qinghai @TDQL_Official]

Thanks to points taken at intermediate sprints today, 🇪🇷 Mulubrhan takes the points GC lead!

The jersey owner’s after stage 7 ⤵️

💛 🇪🇨 Jonathan Caicedo (CDT)
💚 🇪🇷 Henok Mulubrhan (XAT)
❤️ 🇩🇪 Jonas Rapp (FNX)
💙 🇮🇷 Saeid Safarzadeh (TYD)

🇨🇳 #TOMQ2026

[Tezarre @eng_TGA]

@sportsontvguy I noticed that too 👀

[Tezarre @eng_TGA]

My prediction =
🇫🇷 2-1 🇪🇸
🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 2-1 🇦🇷
#FIFAWorldCup2026

[FIFA World Cup @FIFAWorldCup]

The Semi-finals are set 👀

#FIFAWorldCup

[Domestique @Domestique___]

🇪🇷 Biniam Girmay is one of Africa’s greatest male cyclists of all time, who else would make the top five?

✍️ Feature by Jeremy Ford

📰 https://t.co/JvXYiKGCCW

📸 Cor Vos

[HENOK MULUBRHAN @henokmulubrhan]

Proud to take my first victory of the season in the colors of XDS Astana at the Tour of Qinghai Lake. 🏆💙

A big thank you to my teammates for their trust and teamwork. We stay focused and look forward to the next stages together.

# @TDQL_Official # @XDSAstanaTeam teamwork

[Africa Rising Cycling @CyclingAfrica]

Boom!! @henokmulubrhan 🇪🇷 wins the sprint on stage 3 at @TDQL_Official for his @XDSAstanaTeam and moves up 11 places in the GC to second place, just one second off the leader 👏👏👏

Henok shared: “The whole team did an amazing job from the start to the finish, especially in the first part of the stage, controlling everything before the climb. Once we reached the climb, Cristián (Rodríguez) did a great job for me, controlling the race and helping us to stay in the best position until the finish line.”

“I want to thank the whole team for their incredible work and support. I think today I gave them the victory we all deserved. I was really looking forward to this win, and I’m very happy to take my first victory of the year.”

This race is on! ❤️🇪🇷🚴🏾‍♂️💨💨💨

💻 @ProCyclingStats

#MagnificentQinghai #AfricaRising

[Tour of Magnificent Qinghai @TDQL_Official]

🇪🇷 Mulubrhan delivers again and takes the win from a small group sprint in Huzhu 👏

Top 3 ⤵️

🥇 🇪🇷 Mulubrhan (XAT)
🥈 🇪🇨 Caicedo (CDT)
🥉 🇺🇾 Fagundez (BBH)

#TOMQ2026

[Molly Ploofkins @Mollyploofkins]

A tourist was seriously injured Friday evening after being thrown 8 feet into the air by a bull bison in Yellowstone National Park. Professional photographer Mike Macleod filmed the incident and said the bison was "angry, agitated and charging anything and everything." (No audio)